Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể - Ở bán cầu Bắc, vật chuyển động lệch về bên phải, ở bán cầu Nam, vật chuyển động lệch về bên trái theo hướng chuyển động - Nguyên nhân: do TĐ t[r]
Trang 1Tiết PPCT: 04
CHƯƠNG II: VŨ TRỤ HỆ QUẢ CÁC CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT
Bài 5: VŨ TRỤ HỆ MẶT TRỜI VÀ TRÁI ĐẤT.
HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT
Ngày lên lớp:……
Lớp dạy:…………
I Mục tiêu:
Sau bài học này, học sinh cần:
Kiến thức:
Nhận thức được Vũ Trụ là vô cùng rộng lớn Hệ Mặt Trời trong đó có Trái Đất chỉ là một bộ phận nhỏ bé trong Vũ Trụ
Hiểu khái quát về hệ Mặt Trời, Trái Đất trong hệ Mặt Trời
Giải thích được các hiện tượng: Sự luân phiên ngày - đêm, giờ trên Trái Đất, sự lệch hướng chuyển động của các vật thể trên bề mặt Trái Đất
Kĩ năng:
Xác định hướng chuyển động của các hành tinh trong hệ Mặt Trời, vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời
Xác định múi giờ, hướng lệch của các vật thể khi di chuyển trên bề mặt Trái Đất
Thái độ:
Có ý thức tìm hiểu tự nhiên
Nhận thức đúng đắn quy luật hình thànhvà phát triển của các thiên thể
II Chuẩn bị:
Quả Địa Cầu
Tranh ảnh, video về Trái Đất và các hành tinh trong Hệ Mặt Trời
III Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp (2 phút)
2 Kiểm tra bài cũ ( 8 phút)
Câu 1:
Dựa vào hình 2.2 – SGK trang 10, chứng minh rằng phương pháp kí hiệu thể hiện không chỉ vị trí, số lượng mà còn thể hiện được động lực phát triển của đối tượng?
Câu 2: (câu hỏi 3 – SGK trang 16)
Trình bày một số vấn đề cần lưu ý trong quá trình học tập địa lí trên cơ sở bản đồ?
3 Giảng bài mới:
Hoạt động 1: Cả lớp (15 phút)
Hoạt động của Giáo
viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
Trang 2Bước 1: GV yêu cầu HS
dựa vào hình 5.1 – SGK
tr.18 cùng kênh chữ
trong phần 1, cho biết:
Vũ Trụ là gì? Dải Ngân
Hà là gì?
GV
Nhận xét câu trả lời của
HS, giúp HS phân biệt
giữa Thiên hà và Dải
ngân hà
Bước 2: GV yêu cầu HS
trả lời câu hỏi:
Hệ Mặt Trời (HMT) là
gì?
HMT bao nhiêu hành
tinh? Kể tên?
Trái Đất là hành tinh
thứ mấy tính từ MT ra?
Nhận xét quỹ đạo và
hướng chuyển động
của các hành tinh?
Bước 3: GV hỏi HS: biết
gì về TĐ trong HMT?
Sau khi HS trả lời xong,
GV nhận xét và cung cấp
kiến thức chính xác cho
HS
Đọc SGK cùng quan sát hình ảnh, trả lời câu hỏi của GV trong 3p
HS quan sát hình 5.2 – SGK tr.19 kết hợp với kênh chữ và kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi của GV
HS dựa vào những hiểu biết của mình kết hợp kênh chữ trong SGK để trả lời câu hỏi
I Khái quát về Vũ Trụ Hệ Mặt Trời Trái Đất trong hệ Mặt Trời
1 Vũ trụ:
Vũ trụ là khoảng không gian vô tận chứa các Thiên hà
Thiên hà là một tập hợp của nhiều thiên thể, khí, bụi và bức xạ điện từ
Thiên hà chứa Mặt Trời và các hành tinh của nó được gọi là Dải Ngân Hà
2 Hệ Mặt Trời:
Hệ Mặt Trời gồm: Mặt Trời ở trung tâm, các thiên thể quay xung quanh
và các đám mây bụi khí
Hệ Mặt Trời có 8 hành tinh: Thuỷ tinh, Kim tinh, Trái Đất, Hoả tinh, Mộc tinh, Thổ tinh, Thiên Vương tinh, Hải Vương tinh
3 Trái Đất trong Hệ Mặt Trời:
a Vị trí của Trái Đất
Là hành tinh ở vị trí thứ 3 (theo thứ tự
xa dần mặt trời) trong HMT
Trái Đất có được khoảng cách thích hợp với Mặt Trời để sự sống phát sinh và phát triển
b Chuyển động chính của Trái Đất
Gồm 2 chuyển động:
+ Chuyển động tự quay quanh trục + Chuyển động tịnh tiến quanh Mặt Trời trên quỹ đạo hình elip
Tạo ra nhiều hệ quả địa lí quan trọng trên Trái đất
Hoạt động 2: Nhóm (15 phút)
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung
Bước 1: GV chia lớp ra làm
6 nhóm, phân chia nhiệm vụ
cụ thể cho từng nhóm
Nhóm 1,2: tìm hiểu mục 1
Chia lớp ra làm 6 nhóm
Dựa vào kiến thức SGK kết hợp hiểu biết bản thân, trả lời :
II Hệ quả chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất
1 Sự luân phiên ngày, đêm
Trang 3Nhóm 3,4: tìm hiểu mục 2.
Nhóm 5,6: tìm hiểu mục 3
Bước 2: GV cho các nhóm
thảo luận theo các câu hỏi đã
giao trong 5p, sau đó nhóm
cử đại diện lên trình bày
Bước 3: GV chuẩn lại kiến
thức cho từng phần thảo
luận:
+ 1: Sự luân phiên ngày
đêm: GV kết hợp với quả
Địa Cầu và đèn pin
+ 2 Giờ trên Trái Đất và
đường chuyển ngày quốc tế
GV đưa ra một tình huống
về giờ chiếu bóng đá ở Anh
và Việt Nam có sự khác
nhau về giờ phát sóng
+ 3 Sự lệch hướng chuyển
động của các vật thể
GV cho HS xem mô hình về
sự lệch hướng chuyển động
của các vật thể trên TĐ
Nhóm 1, 2:
Hiện tượng luân phiên ngày, đêm là gì ? Nguyên nhân sinh ra hiện tượng ngày đêm?
- Nhóm 3, 4 : +TĐ được chia thành mấy múi giờ? Mỗi múi giờ rộng bao nhiêu kinh tuyến? Tại sao có sự phân chia múi giờ trên TĐ?
- Nhóm 5,6 : +Tìm hiểu về sự lệch hướng chuyển động của các vật thể trên Trái Đất
+Nhận xét hướng chuyển động của các vật thể ở hai bán cầu
+Giải thích tại sao có sự lệch hướng đó?
Các nhóm thảo luận, cử đại diện lên trình bày kết quả thảo luận, các nhóm còn lại nhận xét câu trả lời của nhóm
- TĐ hình khối cầu, luôn được MT chiếu sáng một nửa, nửa kia không được chiếu sáng sinh ra hiện tượng ngày, đêm
-TĐ tự quay quanh trục nên mọi nơi trên TĐ đều lần lượt chiếu sáng rồi chìm vào bóng tốihiện tượng ngày, đêm
2 Giờ trên Trái Đất và đường chuyển ngày quốc tế
a Giờ trên trái đất
- Gồm: Giờ địa phương, giờ múi và giờ quốc tế (giờ GMT)
- Bề mặt TĐ được chia làm
24 múi giờ, mỗi múi giờ rộng 15 độ kinh tuyến
b Đường chuyển ngày quốc tế
- Kinh tuyến 1800 ở giữa múi giờ số 12 trên Thái Bình
Dương là đường chuyển
ngày quốc tế.
- Khi đi từ phía Tây sang phía Đông qua kinh tuyến
1800 thì lùi 1 ngày lịch
- Khi đi từ phía Đông sang phía Tây qua kinh tuyến
1800 thì tăng 1 ngày lịch
3 Sự lệch hướng chuyển động của các vật thể
- Ở bán cầu Bắc, vật chuyển động lệch về bên phải, ở bán cầu Nam, vật chuyển động lệch về bên trái theo hướng chuyển động
- Nguyên nhân: do TĐ tự
quay quanh trục từ Tây sang Đông đã sinh ra một lực làm lệch hướng chuyển động của các vật thể trên bề mặt trái đất (lực Côriôlit)
Trang 4Hoạt động 3: Củng cố (5 phút)
1 Sắp xếp các cụm từ sau theo cấp độ từ bé đến lớn: Mặt Trời, thiên thể, Dải Ngân
Hà, thiên hà, Vũ Trụ
2 Chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất có mấy hệ quả? Hãy nêu tên?
3 Làm bài 3 SGK – tr.21
Gợi ý: Công thức: Tm=To+m (To là giờ GMT, m số thứ tự múi giờ, Tm là giờ múi
m)
Đáp án: GMT là 24 h ngày 31/12(0h ngày 1/1)=>Việt Nam múi giờ số 7:
T7=0+7=7=>VN là 7h 1/1