b, Các từ ấy không thể làm thành một câu độc lập; c, Các từ ấy không thể làm một bộ phận của câu;.. d, Các từ ấy có thể cùng những từ khác làm thành một câu và thường đứng đầu câu..[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT CAM LÂM TRƯỜNG THCS TRẦN ĐẠI NGHĨA
1 0
1 0
1 0
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO VỀ THAM DỰ TIẾT HỌC.
Trang 2* Khởi động:
Truyện khép lại nhưng lòng người đọc vẫn không nguôi băn khoăn, trăn trở, day dứt suy nghĩ về con người, cuộc đời, về tình người, tình đời Cô bé có tâm hồn trong
sáng, thánh thiện ấy đã chết, chết trong chính cái đêm
giao thừa, trong cái đói, cái rét hành hạ Trước khi chết
vì đói, vì rét, em đã chết vì chính sự lạnh lùng, vô cảm,
tàn nhẫn, ích kỉ của con người Em từ giã cõi đời, giã từ cuộc sống vì không ai thương em, không ai che chở, bảo
vệ em Ôi, Cái chết của em mãi để lại nỗi xót thương,
Trang 31 Nó ăn hai bát cơm.
=> Ngoài thông báo sự việc còn nhấn mạnh, đánh giá việc nó ăn hai
bát cơm là nhiều hơn mức bình thường
=> Thông báo khách quan 1 sự việc (nó ăn hai bát cơm).
2 Nó ăn những hai bát cơm
3 Nó ăn có hai bát cơm.
=> Ngoài thông báo sự việc còn nhấn mạnh, đánh giá việc nó ăn hai
bát cơm là ít hơn bình thường
Trang 4a Nó ăn hai bát cơm.
b Nó ăn những hai bát cơm.
c Nó ăn có hai bát cơm
d Chính thầy hiệu trưởng đã tặng tôi quyển sách này.
Khẳng định nhân vật được nói đến
e Tôi đã gọi đích danh nó
Nhấn mạnh đối tượng được nói đến.
g Ngay tôi cũng chưa biết việc này.
=> Nhằm ý nhấn mạnh tôi cũng còn chưa biết nữa là người khác.
Trang 5Trong các từ in đậm sau đây từ nào là trợ từ? Từ nào không phải là trợ từ?
a Chính tôi đã đưa nó về đây mà.
b Chị Dậu là nhân vật chính của tác phẩm “ Tắt Đèn”
c Ngay chúng tôi cũng không biết phải nói những gì nữa.
d Anh phải nói ngay điều này cho cô giáo biết
e Cha tôi là công nhân.
g Cô ấy đẹp ơi là đẹp
h Tôi nhớ mãi những kỉ niệm thời niên thiếu
i Tôi nhắc anh những ba bốn lần mà anh vẫn quên.
Trang 6Lưu ý:
- Có những từ có hình thức âm thanh giống với các trợ từ nhưng không phải là trợ từ (Hiện tượng đồng
âm khác loại).
- Phải căn cứ vào ngữ điệu khi nói, chức năng, ý
nghĩa của từ đó trong văn cảnh ta sử dụng để xác
định trợ từ.
Trang 7a, Này! Ông giáo ạ! Cái giống nó cũng khôn! Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng: “A! Lão già tệ lắm! Tôi
ăn ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à?”.(Nam Cao, Lão Hạc)
b, - Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ
vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ Người ốm rề rề như thế,
nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn
- Vâng, cháu cũng nghĩ như cụ Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu
ăn lấy vài húp đã (Ngô Tất Tố, Tắt Đèn)
- Từ “Này” dùng để gọi, gây chú ý với người đối thoại
-Từ “A” bộc lộ cảm xúc, thái độ tức giận.
- Từ “Này” dùng để gọi, để gây chú ý với người đối thoại.
- Từ “Vâng” là để đáp lời người khác một cách lễ phép
lựa chọn những câu trả lời đúng.
a, Các từ ấy có thể làm thành một câu độc lập;
b, Các từ ấy không thể làm thành một câu độc lập;
c, Các từ ấy không thể làm một bộ phận của câu;
d, Các từ ấy có thể cùng những từ khác làm thành một câu và thường đứng đầu câu
Trang 8*Thán từ
-Có thể đ ợc tách ra
thành một câu đặc
biệt
-Thán từ bộc lộ tình
cảm cảm xúc, gọi đáp.
*Trợ từ:
-Không tách riêng ra
thành một câu mà luôn phải đi kèm với
từ ngữ khác.
- Nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá sự vật, sự việc.
Trang 9Bài tập 2: Giải thích nghĩa của các trợ từ in đậm trong những câu sau:
a Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị
những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến…mặc dầu non một năm
ròng mẹ tôi không gửi cho tôi lấy một lá thư, nhắn người thăm tôi
lấy một lời và gửi cho tôi lấy một đồng quà
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
- “ lấy”: nhấn mạnh mức độ tối thiểu cũng không có.
(được nhắc lại 3 lần khẳng định mẹ Hồng không gửi cho Hồng bất
cứ một thứ gì, nhưng không vì thế mà em bớt đi tình yêu thương, sự
kính trọng với người mẹ bất hạnh của mình)
b Hai đứa mê nhau lắm Bố mẹ đứa con gái biết vậy, nên cũng bằng lòng gả Nhưng họ thách nặng quá: nguyên tiền mặt phải một trăm đồng bạc, lại còn cau, lại còn rượu… Cả cưới nữa thì mất đến cứng hai trăm bạc (Nam Cao, Lão Hạc)
- “ nguyên”: nhấn mạnh số tiền thách cưới quá nặng.
“đến”: nhấn mạnh mức độ cao của 1 tính chất gây ít nhiều ngạc
nhiên
=> nhấn mạnh ý chê trách nhà gái thách cưới quá nặng và biểu thị thái độ oán
Trang 10Bài 3: Chỉ ra thán từ và cho biết chúng thuộc loại thán từ nào trong các câu dưới đây? ( trích từ tác phẩm : Lão Hạc” của Nam Cao):
a) Đột nhiên lão bảo tôi:
-Này! Thằng cháu nhà tôi, đến một năm nay, chẳng có giấy má gì đấy, ông giáo ạ!
À! Thì ra lão đang nghĩ đến thằng con lão
b) Con chó là của cháu nó mua đấy chứ! Nó mua về nuôi, định để đến lúc cưới vợ thì giết thịt…
Ấy! Sự đời lại cứ thường như vậy đấy Người ta định rồi chẳng bao giờ người ta làm được
c Vâng! Ông giáo dạy phải! Đối với chúng mình như thế là sung sướng
Trang 11Bài 4: Các thán từ in đậm trong những câu sau đây bộc lộ những cảm xúc gì?
a Chuột Cống chùi bộ râu và gọi đám bộ hạ: “Kìa chúng bay đâu,
xem thằng Nồi Đồng hôm nay có gì chén được không?”
Lũ chuột bò lên chạn, leo lên bác Nồi Đồng Năm sáu thằng xúm lại
húc mõm vào, cố mãi mới lật được cái vung nồi ra “Ha ha! Cơm
nguội! Lại có một bát cá kho! Cá rô kho khế: vừa dừ vừa thơm
Chít chít, anh em ơi, lại đánh chén đi thôi !”
Bác Nồi Đồng run như cầy sấy: “ Bùng boong Ái ái! Lạy các cậu, các ông, ăn thì ăn, nhưng đừng đánh đổ tôi xuống đất Cái chạn cao thế này, tôi ngã xuống không vỡ cũng bẹp, chết mất!”
( Nguyễn Đình Thi, Cái tết của Mèo Con)
b Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
(Thế Lữ, Nhớ rừng)
a - “Ha ha”: Bộc lộ cảm xúc khoái chí.
- “Ái ái”: Bộc lộ cảm xúc, thái độ đau đớn, van xin.
b – “Than ôi”: Cảm xúc tiếc nuối khôn nguôi của con hổ
về 1 thời vàng son…
Trang 12Trò chơi: Thi ai nhanh hơn
? Tìm các trợ từ, thán từ và đặt câu với các trợ từ,
thán từ ấy?
Trang 13Bài tập 6: Giải thích nghĩa của câu tục ngữ : Gọi dạ bảo vâng
- Nghĩa đen: câu tục ngữ khuyên dùng thán
từ gọi đáp, bộc lộ thái độ lễ phép.
- Nghĩa bóng: Phê phán những người chỉ biết nghe lời một cách máy móc, thiếu suy nghĩ.
Trang 15Hướng dẫn về nhà
- Học bài:
Học thuộc hai phần ghi nhớ
Hoàn chỉnh bài tập.
Viết một đoạn văn có sử dụng trợ từ, thán từ.
- Soạn: “Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
+ Tìm hiểu VD /sgk.
+ Kể là gì? Tả là gì ? Biểu cảm là gì?
+ Vai trò của miêu tả và biểu cảm trong
bài văn tự sự?
+ Chuẩn bị phần LT.