§Ò tµi viÕt vÒ cuéc sèng vµ con ng êi Nam Bé trong hai cuéc kh¸ng chiÕn còng nh sau hßa b×nh..[r]
Trang 1chiÕc l îc ngµ
NguyÔn Quang S¸ng
I §äc- t×m hiÓu chung.
1 T¸c gi¶, t¸c phÈm.
a) NguyÔn Quang S¸ng (1932), quª ë
huyÖn Chî Míi, tØnh An Giang
N¨m 1954 tËp kÕt ra B¾c Sau 1954
«ng b¾t ®Çu viÕt v¨n
§Ò tµi viÕt vÒ cuéc sèng vµ con ng
êi Nam Bé trong hai cuéc kh¸ng
chiÕn còng nh sau hßa b×nh.
Trang 2b) T¸c phÈm (1966)
Trang 33 Tóm tắt truyện
Tr ớc khi chuẩn bị đi tập kết, anh Ba cùng anh Sáu về thăm gia đình Nh ng suốt gần ba ngày đêm ở nhà, bé Thu 8 tuổi, con gái anh Sáu nhất định không chịu nhận anh là ba, mặc dù anh đã tìm hết cách để chứng minh anh là ba của nó khi bé nhận ra sự thật thì đã tới lúc chia tay ở khu căn cứ, anh Sáu dồn hết tình cảm và
tâm sức để làm chiếc l ợc bằng ngà voi dành tặng con gái yêu của mình Nh ng trong một trận càn, anh đã hi sinh Tr ớc lúc nhắm mắt, anh còn kịp trao cây l ợc ngà cho anh Ba- ng ời bạn- với lời hứa sẽ đ a tận tay cho
cháu!
Trang 44 Bố cục
*Tình huống 1 : Anh Sáu về phép thăm nhà, gần 3 ngày, bé
Thu không nhận anh là ba, đến lúc nhận ra sự thật thì cha con
đành phải chia tay.
- Tình huống này có thể chia làm hai đoạn nhỏ:
- Từ đầu cho đến- cũng không muốn bắt nó về: Niềm vui- nỗi thất vọng khi gặp con và sống bên con
- Tiếp theo cho đến- vừa nói vừa từ từ tuột xuống: buổi chia tay
đầy n ớc mắt.
*Tình huống 2: Anh Sáu ở chiến khu làm chiếc l ợc ngà và hi
sinh.
Trang 55: Nhân vật.
- Nhân vật chính: anh Sáu và bé Thu
- Vì: câu chuyện xoay quanh hai nhân vật này để miêu tả diễn biến tâm lý, tình cảm của hai cha con.
II.Phân tích văn bản
1.Tâm trạng, thái độ của bé Thu:
Trang 6*Khi gặp ông Sáu: - Tròn mắt ,ngơ ngác, lạ lùng…
-Nó chớp mắt, mặt tái đi Vụt chạy và kêu thét lên…
=> Kể xen tả:Sự ngỡ ngàng,tâm trạng có phần sợ sệt.
* Những ngày sống bên ông Sáu:
- Chẳng bao giờ gọi ba, nói trống không, hắt cái trứng cá làm cơm bắn tung tóe,không khóc, bỏ sang nhà ngoại…
Em bé có phần cứng đầu, ơng ngạnh, khó bảo Một đứa bé có bản …
lĩnh sống Đây là điều dễ hiểu, không đáng trách.
Tình th ơng yêu máu thịt nó chỉ dành cho ng ời cha trong ảnh, không dễ dàng chia sẻ cho ng ời tự nhận là cha nó.
Trang 72 Thái độ, tâm trạng khi nhận cha:
- Vẻ mặt sầm lại, buồn rầu,cái nhìn không ngơ ngác ,lạnh
lùng, đôi mắt mênh mông bỗng xôn xao, nó bỗng kêu thét
lên … Nó hôn, dang cả hai chân, vai nó run run …
=>Kể xen tả cụ thể, tỉ mỉ, kết hợp với những lời nhận xét của
ng ời kể chuyện … => Cuộc chia tay bất ngờ, đầy cảm động Tình cảm bị dồn nén, sự ân hận bùng lên mạnh mẽ, hối hả và quyết liệt Tình cảm cha con thiêng liêng,sâu sắc.
Trang 8•DÆn dß:
+ N¾m ch¾c bè côc vµ tãm t¾t truyÖn
+ T×nh c¶m anh S¸u dµnh cho con g¸i.
+ L u ý chi tiÕt anh S¸u lµm c©y l îc cho con
vµ b×nh luËn c©u nhËn xÐt cña ng êi ban “D êng nh ë trong anh chØ cã t×nh cha con lµ
kh«ng chÕt”.
Trang 9T iÕt : chiÕc l îc ngµ
( NguyÔn quang s¸ng)
• II: Ph©n tÝch v¨n b¶n:
2 Nh©n vËt «ng S¸u:
* Trªn ® êng vÒ th¨m con : C¸i t×nh cña ng êi cha cø n«n nao
- Xuång ch a cËp bÕn, nh¶y lªn bê, gäi Thu… con!
=> T©m tr¹ng sung s íng v× ® îc gÆp l¹i con
Trang 10II: Phân tích văn bản:
2 Nhân vật ông Sáu:
Thái độ ngỡ ngàng, thất vọng
*Những ngày ở bên con: Muốn đ ợc nghe tiếng gọi ba, gắp cái trứng cá cho con…
Càng thất vọng tr ớc những phản ứng quyết liệt của con
* Giây phút chia tay con:
- Không giám nhìn con vì sợ…
- Quay mặt đi giấu không cho con nhìn thấy
mình khóc…
Trang 11II: Phân tích văn bản:
2 Nhân vật ông Sáu:
Phút giây sung s ớng hạnh phúc khi đ ợc nghe con gọi Ba Phút giây thật ngắn ngủi, thật thiêng
liêng
* Những ngày sống xa con:
-ông đã đánh con.
- Lời hứa làm cây l ợc cho con
-Chạy từ trong rừng về, mừng nh trẻ đ
ợc quà.
-Gò l ng, tẩn mẩn khắc từng nét chữ “
yêu nhớ, tặng Thu con của ba”
Điều gì
khiến
ông ân
hận?
Trang 12II: Phân tích văn bản:
2 Nhân vật ông Sáu:
- Tr ớc khi chết nhờ ng ời bạn trao tận tay cho con cây l
ợc rồi mới nhắm mắt
- Ng ời bạn đã nhận xét : D ờng nh ở trong anh chỉ có
tình cha con là không chết.
=> Tình th ơng con đã khiến ông dành hết tâm trí để
làm cây l ợc cho con Cây l ợc đã trở thành kỉ vật
thiêng liêng nó ghi nhận tình cảm cha con sâu nặng của ông Sáu
Trang 13II: Phân tích văn bản:
2 Nhân vật ông Sáu:
Câu chuyện
còn có ý
nghĩa gì?
Thấm thía những đau th ơng mất mát, những éo le mà chiến tranh đã mang đến cho bao ng ời, bao gia đình.
Nhận xét gì
về vai trò
của ng ời kể
chuyện?
Ng ời kể đứng ngoài câu chuyện, chứng kiến câu chuyện đầy cảm động giữa hai cha con ông sáu Có những lúc ng ời kể
nh nhập vào nhân vật, đồng cảm, chia
sẻ với nhân vật … Lời kể cũng hết sức khấch quan=> Ng ời kể am hiểu tâm lí nhân vật.
Trang 14III: Tổng kết:
- Cốt truyện hết sức chặt chẽ
-Chọn lựa vị trí ng ời kể chuyện hợp lí,ngòi bút miêu tả tâm lí nhân vật…
* ND: Tình cảm cha con thắm thiết, đầy cảm
động Giá trị nhân bản sâu sắc của truyện
Trang 15h ớng dẫn về nhà:
- Học vở ghi để nắm nội dung văn bản
- Chuẩn bị bài : Ôn tập Tiếng Việt
- Viết đoạn văn diễn dịch hoặc quy nạp nêu cảm nghĩ về tình th ơng con sâu nặng của ông Sáu