Giáo án Công nghệ 10 học kì I

-Mục đích: So sánh giống mới chọn tạo hoặc nhập nội với các giống phổ biến rộng rãi trong sản xuất đại trà về các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển, năng suất, chất lượng nông sản và tín[r]

Trang 1

Ngày soạn: 18/08/2012 Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10A1

Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10A2Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10A3Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10A4Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10A5Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10B1Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10B2Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10B3Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10B4Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10B5 Tiết 1

Bài 1: BÀI MỞ ĐẦU

1 Mục tiêu

a Kiến thức:- Biết được tầm quan trọng của sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp trong nền kinh tế

quốc dân

- Biết được tầm quan trọng của sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp nước ta hiện nay và

phương hướng, nhiệm vụ của ngành trong thời gian tới

b Kỹ năng : - Rèn luyện kĩ năng nhận xét, phân tích so sánh

c Thái độ : - Có thái độ nghiêm túc trong khi học, say mê với môn học và cú hứng thú tìm hiểu

nghề nông nghiệp

2 Chuẩn bị

a GV: Nghiên cứu SGK Đọc phần thông tin bổ sung trong SGV

Phương pháp: diễn giảng, hỏi đáp, thảo luận nhóm.

Phương tiện: SGK, SGV, tài liệu tham khảo

b HS: Đọc bài mới trước ở nhà

b Bài mới:

HĐ1:(13p) Tìm hiểu tầm quan trọng của sản xuất, nông, lâm, ngư nghiệp trong nền kinh tế quốc

dân:

+ Theo em, nước ta có

những thuận lợi nào để

phát triển nông, lâm, ngư

Khí hậu, đất đai thích hợp cho

ST, PT của nhiều loại câytrồng và vật nuôi

Tính siêng năng cần cù củangười nông dân

I – TẦM QUAN TRỌNG CỦA SẢN XUẤT NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP TRONG NỀN KINH TẾ QUỐC DÂN

Trang 2

hiểu thông tin biểu đồ

- Phát phiếu thảo luận yêu

cầu hs hoàn thàh nội dung

theo dõi, so sánh kết quả

=> Đánh giá- bổ sung kiến

thức và hoạt động nhóm

của học sinh

- Yêu cầu HS chú ý theo

dõi nội dung- số liệu trong

- Tiếp thu kiến thức

- Các nhóm nhận phiếu và thảoluận, thống nhất đáp án

+ Đại diện nhóm trình bày kếtquả trong phiếu học tập

+ Các nhóm nhận xét, bổ sung

- So sánh số liệu và nêu nhậnxét

+ Hàng nông, lâm sản xuấtkhẩu qua các năm là tăng

+ Nêu được:

Giá trị hàng nông sản tăng dođược đầu tư nhiều (giống, kỹthuật và phân bón…)

Tỷ lệ giá trị hàng nông sảngiảm vì mức độ đột phá củanông nghiệp so với các nghànhkhác còn chậm

- Nghe hướng dẫn để thảo luận(so sánh, Phân tích)

+ Đại diện trình bày ý kiến+ Lớp nhận xét và bổ sung

1 Sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp đóng góp một phần không nhỏ vào

cơ cấu tổng sản phẩm trong nước

Ngành nông, lâm, ngư nghiệpđóng góp 1/4 đến 1/5 vào cơ cấutổng SP trong nước

2 Ngành nông, lâm, ngư nghiệp sản xuất và cung cấp lương thực, thực phẩm cho tiêu dùng trong nước, cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến

VD: các loại rau quả, trỏi cây, lúagạo, ngũ cốc, …

Thịt hộp, rau quả tươi đónggói, thực phẩm ăn sẵn, đồ khô,

3 Ngành nông, lâm, ngư nghiệp

có vai trò quan trọng trong sản xuất hàng hóa xuất khẩu

VD: lúa gạo, cà phê, ca cao, điều,

hồ tiêu, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, cá tra, cá basa, tôm sú, tôm càng xanh……

4 Hoạt động nông, lâm, ngư nghiệp còn chiếm trên 50% tổng

số lao động tham gia vào các ngành kinh tế

Trang 3

Thông qua hoạt động sản

xuất các sản phẩm nông,

lâm, ngư nghiệp đã gây ảnh

hưởng không nhỏ tới môi

trường sinh thái cả về mặt

tích cực và tiêu cực Vậy

em hãy:

+ Nêu những VĐ thực tế

chứng minh điều vừa nói ở

trên? Nguyên nhân và hậu

HĐ2: (15p) Tìm hiểu tình hình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp của nước ta hiện nay:

- Cho HS n/c nội dung câu

- Trả lời theo câu hỏi sgk

+ Nêu lên được: Gạo, cafe, cátra, cá ba sa, tôm, gỗ

+ Nêu được: Chưa có nhậnthức đúng đắn về công tác bảo

vệ môi trường, chỉ quan tâmđến lợi ích trước mắt nên trongquá trình sản xuất còn cónhững tác động gây ô nhiễmtới môi trường như: Đất, nước,không khí

+ Nêu được: trình độ sản xuấtcòn lạc hậu, áp dụng khoa họcvào sản xuất chưa đồng bộ,chưa khoa học

- Lắng nghe

II – TÌNH HÌNH SẢN XUẤT NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP CỦA NƯỚC TA HIỆN NAY

1 Thành tựu:

a/ Sản xuất lương thực tăng liên tục b/ Bước đầu đó hình thành 1 số ngành SX hàng hóa với các vựng SX tập trung đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu

c/ Một số SP của ngành nông, lâm, ngư nghiệp đó được xuất khẩu ra thị trường quốc tế

VD: Gạo, cà phê, tôm, cá tra, gỗ,

cá basa

2 Hạn chế:

- Năng suất và chất lượng sản phẩmcòn thấp

- Hệ thống giống cây trồng, vật nuôi,

cơ sở bảo quản, chế biến nông, lâm,thuỷ sản còn lạc hậu và chưa đáp ứngđược yêu cầu của nền SX hàng hoáchất lượng cao

Trang 4

cách đồng bộ, quan tâm tới

VS môi trường cộng đồng

trong quá trình sản xuất

HĐ3: (10p) Tìm hiểu phương hướng, nhiệm vụ phát triển nông, lâm, ngư nghiệp nước ta

- Trong thời gian tới,

nghành nông , lâm, ngư

nghiệp của nước ta cần

thực hiện những nhiệm vụ

gì?

+ Làm thế nào để chăn

nuôi có thể chở thành một

nền sản xuất chính trong

điều kiện dịch bệnh hiện

nay?

+ Cần làm gì để có một

môi trường sinh thái trong

sạch trong quá trình sản

xuất nông, lâm, ngư

nghiệp?

+ Trả lời

+ Nêu được: Việc ứng dụng khoa học, vệ sinh phòng chống dịch bệnh, vệ sinh môi

trường

+ Nêu được: tuyên truyền rộng rãi trong cộng đồng để mọi người cùng nâng cao ý thức, trách nhiệm trong việc bảo vệ sức khoẻ, vệ sinh cộng đồng, vệ sinh môi trường sinh thái

III – PHƯƠNG HƯỚNG, NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP Ở NƯỚC TA 1 Tăng cường sản xuất lương thực để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia 2 Đầu tư phát triển chăn nuôi để đưa ngành này thành ngành sản xuất chính 3 Xây dựng một nền nông nghiệp phát triển nhanh và bền vững theo hướng nông nghiệp sinh thái - một nền nông nghiệp sản xuất đủ lương thực, thực phẩm đáp ứng yêu cầu trong nước và xuất khẩu nhưng không gây ô nhiễm và suy thoái môi trường 4 Áp dụng khoa học công nghệ vào lĩnh vực chọn, tạo giống vật nuôi, cây trồng để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm 5 Đưa tiến bộ khoa học kĩ thuật vào khâu bảo quản, chế biến sau thu hoạch để giảm bớt hao hụt sản phẩm và nâng cao chất lượng nông, lâm, thuỷ sản c Củng cố:(4’) 1 Em hãy nêu vai trò của ngành nông, lâm, ngư nghiệp trong nền kinh tế quốc dân 2 Nêu những hạn chế của ngành nông, lâm, ngư nghiệp của nước ta hiện nay Cho ví dụ minh hoạ 3 Nêu những nhiệm vụ chính của sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp nước ta trong thời gian tới d Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà: (1’) Trả lời câu hỏi SGK Cho biết sự phát triển của nông, lâm, ngư ở địa phương em ( thành tựu, hạn chế, sự áp dụng tiến bộ KHKT? ) e Rút kinh nghiệm sau giờ dạy ………

………

………

Duyệt của tổ chuyên môn

Trang 5

Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10A2Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10A3Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10A4Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10A5Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10B1Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10B2Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10B3Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10B4Ngày dạy: … / 8 / 2012 Lớp 10B5Tiết 2

Chương1: TRỒNG TRỌT, LÂM NGHIỆP ĐẠI CƯƠNG

Bài 2: KHẢO NGHIỆM GIỐNG CÂY TRỒNG

1 Mục tiêu

a Kiến thức: Học xong bài này, học sinh cần:

- Biết được mục đích ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng

- Biết được nội dung của các thí nghiệm so sánh giống cây trồng, kiểm tra kỹ thuật, sảnxuất quảng cáo trong hệ thống khảo nghiệm giống cây trồng

b Kỹ năng - Rèn luyện kĩ năng nhận xét, phân tích so sánh

c Thái độ : -Có nhận thức đúng đắn và thái độ tôn trọng đối với các nghề nghiệp trong lĩnh vực

sản xuất nông lâm, ngư, nghiệp qua đó góp phần định hướng nghề nghiệp trong tương lai của bảnthân

2 Chuẩn bị

a GV: Nghiên cứu SGK Đọc phần thông tin bổ sung trong SGV

Phương pháp: diễn giảng, hỏi đáp, thảo luận nhóm.

Phương tiện: SGK, SGV, tài liệu tham khảo

- Phiếu học tập (ND thảo luận):

TN so sánh giống

TN kiểm tra kỹ thuật

TN sản xuất quảng cáo

b HS: Đọc bài mới trước ở nhà

b Bài mới:

HĐ1:(15p) Tìm hiểu mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng.

- Vì sao các giống cây

trồng phải khảo nghiệm - Đọc kỹ phần I SGK thảo luận

I Mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng

1- Nhằm đánh giá khách quan,

Trang 6

trước khi đưa ra sản xuất

đại trà?

GV gợi ý cho HS

- Nếu đưa giống mới vào

sản xuất không qua khảo

nghiệm dẫn đến hậu quả

cân bằng sinh thái môi

trường trong khu vực

không?

nhóm để trả lời:

Vì mọi tính trạng và đặc điểmcủa giống cây trồng thường chỉbiểu hiện ra trong những điềukiện nhất định

- Có thể trao đổi để trả lời :Nếu không qua khảo nghiệmkhông biết được những đặctính giống và yêu cầu kỹ thuậtcanh tác nên hiệu quả sẽ thấp

chính xác và công nhận kịp thờigiống cây trồng mới phù hợp vớitừng vùng và hệ thống luân canh làviệc làm cần thiết

2- Cung cấp những thông tin chủyếu về yêu cầu kỹ thuật canh tác

và hướng sử dụng những giốngmới được công nhận

Như vậy, một giống cây trồng mớichọn tạo hoặc mới nhập nội, nhấtthiết phải qua khâu khảo nghiệm

HĐ2: (23p) Tìm hiểu các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng

- GV phân nhóm thảo luận

b-Phạm vi tiến hành: Trên ruộng thínghiêm và đối chứng ở từng địaphương Nếu giống mới vượt trội sovới giống phổ biến trong sản xuất đạitrà về các chỉ tiêu trên thì được chọn

và gởi đến Trung tâm Khảo nghiệmgiống Quốc gia để khảo nghiệm trongmạng lươí khảo nghiệm giống trêntoàn quốc

2-Thí nghiệm kiểm tra kỹ thuật

a-Mục đích:Nhằm kiểm tra những đềxuất của cơ quan chọn tạo giống vềquy trình kỹ thuật gieo trồng

b-Phạm vi tiến hành:Tiến hành trongmạng lưới khảo nghiệm giống Quốcgia nhằm xác định thời vụ, mật độ gieotrồng, chế độ phân bón của giống…

Trang 7

- Khi nào giống được phổ

biến trong sản xuất đại trà?

- Để người nông dân biết

về một giống cây trồng cần

phải làm gì?

- Mục đích của thí nghiệm

sản xuất quảng cáo?

- Thí nghiệm được tiến

hành trong phạm vi nào?

- Nếu giống khảo nghiệm đáp ứng được yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng nhận giống Quốc gia và được phép phổ biến trong sản xuất

- HS trả lời

-Tuyên truyền đưa giống mới vào sản xuất đại trà, cần bố trí thí nghiệm sản xuất quảng cáo

-Được triển khai trên diện rộng Trong thời gian thí nghiệm, cần tổ chức hội nghị đầu bờ để khảo sát, đánh giá kết quả đồng thời cần phải phổ biến quảng cáo trên thông tin đaị chúng để mọi người biết về giống mới

Trên cơ sở đó, người ta xây dựng quy trình kỹ thuật gieo trồng để mở rộng sản xuất ra đại trà

Nếu giống khảo nghiệm đáp ứng được yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng nhận giống Quốc gia và được phép phổ biến trong sản xuất

3-Thí nghiệm sản xuất quáng cáo

a-Mục đích: Tuyên truyền đưa giống mới vào sản xuất đại trà, cần bố trí thí nghiệm sản xuất quảng cáo

b-Phạm vi tiến hành: Được triển khai trên diện rộng Trong thời gian thí nghiệm, cần tổ chức hội nghị đầu bờ

để khảo sát, đánh giá kết quả đồng thời cần phải phổ biến quảng cáo trên thông tin đaị chúng để mọi người biết

về giống mới

c Củng cố:(4’)

* Y/C HS trả lời cỏc cõu hỏi cuối bài trong SGK

* Chọn câu trả lời đúng nhất:

1/ Mục đích của thí nghiệm sx quảng cáo

A Tổ chức được hội nghị đầu bờ để khảo sát

B Quảng cáo về năng suất, chất lượng của giống C Triển khai thí nghiệm quảng cáo trên diện rộng D Tuyên truyền đưa giống mới vào sản xuất đại trà 2/ Mục đích, ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng A Đánh giá khách quan giống cây trồng mới phù hợp với từng vùng B Nhất thiết phải nắm vững đặc tính và yêu cầu kĩ thuật của giống mới C Đảm bảo giống mới đạt năng suất cao D Vì mọi tính trạng và đặc điểm của giống cây trồng chỉ biểu hiện ra trong những điều kiện ngoại cảnh nhất định 3/ Mục đích của thí nghiệm kiểm tra kĩ thuật A Xác định chế độ phân bón B Xác định mật độ giao trồng C Xây dựng quy trình kĩ thuật gieo trồng D Xác định thời vụ d Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà: (1’) Trả lời câu hỏi SGK e Rút kinh nghiệm sau giờ dạy ………

………

Trang 8

Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10A2Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10A3Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10A4Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10A5Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10B1Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10B2Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10B3Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10B4Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10B5

Tiết 3

Bài 3: SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG

1 Mục tiêu

a Kiến thức Học xong bài này, học sinh cần:

- Biết được mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng.

- Nắm đựơc hệ thống sản xuất giống cây trồng

- Biết được quy trình sản xuất giống cây trồng

b Kỹ năng - Quan sát, phân tích, so sánh.

c Thái độ : - Có ý thức giữ gìn, bảo vệ giống tốt, quý của địa phương

- Có ý thức lựa chọn giống phù hợp với điều kiện giống của địa phương

2 Chuẩn bị

a GV: - N/c SGK.

- Soạn giáo án

- Sơ đồ H 3.1, H 3.2, H3.3, H 4.1, Tranh vẽ H 4.2

- Phiếu học tập (Cuối bài)

- Phương pháp: Vấn đáp tìm tòi, thảo luận nhóm, quan sát tìm tòi

b HS: Đọc bài mới trước ở nhà, - Chú ý trong giờ học.

3 Tiến trình:

a Ổn định lớp (1’)

* Kiểm tra bài cũ(4’)

- Câu hỏi: Để giống mới được đưa vào sản xuất đại trà thì phải qua các TN khảo nghiệm nào? Mục đích các thí nghiệm?

- Đáp án: Các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng

1-Thí nghiệm so sánh giống

-Mục đích: So sánh giống mới chọn tạo hoặc nhập nội với các giống phổ biến rộng rãi trong sản xuấtđại trà về các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển, năng suất, chất lượng nông sản và tính chống chịu vớiđiều kiện ngoại cảnh không thuận lợi

-Mục đích:Nhằm kiểm tra những đề xuất của cơ quan chọn tạo giống về quy trình kỹ thuật gieo trồng.-Phạm vi tiến hành:Tiến hành trong mạng lưới khảo nghiệm giống Quốc gia nhằm xác định thời vụ,mật độ gieo trồng, chế độ phân bón của giống…Trên cơ sở đó, người ta xây dựng quy trình kỹ thuậtgieo trồng để mở rộng sản xuất ra đại trà

Nếu giống khảo nghiệm đáp ứng được yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng nhận giống Quốc gia và đượcphép phổ biến trong sản xuất

-Mục đích: Tuyên truyền đưa giống mới vào sản xuất đại trà, cần bố trí thí nghiệm sản xuất quảng cáo

Trang 9

-Phạm vi tiến hành: Được triển khai trên diện rộng Trong thời gian thí nghiệm, cần tổ chức hội nghịđầu bờ để khảo sát, đánh giá kết quả đồng thời cần phải phổ biến quảng cáo trên thông tin đaị chúng đểmọi người biết về giống mới.

* Đặt vấn đề: (1’) Trong trồng trọt lâm nghiệp, giống luôn là vấn đề được coi trọng hàng đầu,

để đảm bảo có đủ số lượng giống cần thiết với chất lượng cao thì việc sản xuất giống là rất quan trọng.Vậy công việc đó như thế nào chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua bài học này:

b Bài mới:

HĐ1:(15p) Tìm hiểu mục đích và hệ thống sản xuất giống cây trồng

cây trồng gồm mấy giai

đoạn Nội dung của từng

- Nơi nào có nhiệm vụ sản

xuất hạt siêu nguyên

chủng?

- Thế nào là hạt nguyên

chủng?

- Tại sao hạt SNC & hạt

NC cần được sản xuất tại

các cơ sở sản xuất giống

- Chất lượng, thuần khiết

Vì hạt SNC đòi hỏi y/c KT cao

và sự theo dõi chặt chẽ, chốngpha tạp, đảm bảo duy trì vàcủng cố kiểu gen thuần chủngcủa giống

I Mục đích

- Duy trì, củng cố độ thuần chủng,sức sống và tính trạng điển hìnhcủa giống

- Tạo ra số lượng giống cần thiết

- gồm 3 giai đoạn:

* Sản xuất hạt siêu nguyên chủng:Chất lượng và độ thuần khiết cao

* Sản xuất hạt giống nguyên chủng

từ siêu nguyên chủng: chất lượngcao

* Sản xuất hạt giống xác nhận:cung cấp cho sản xuất đại trà

HĐ2: (20p) Tìm hiểu quy trình sản xuất giống cây trồng:

- Giới thiệu sơ lược hình - Quan sát: lưu ý những ô gạch III Quy trình sản xuất giống cây

Trang 10

thức sinh sản ở thực vật:

hữu tính ( tự thụ / thụ phấn

chéo) & vô tính

- Treo sơ đồ H3.2 / 13

SGK phóng to

- Cho HS thảo luận nhóm

thông qua hệ thống câu

hỏi?

+ Quy trình sản xuất cây

trồng tự thụ phấn từ hạt tác

giả diễn ra trong mấy

năm ? Nhiệm vụ từng

năm?

+ trong sản xuất đã áp dụng

hình thức chọn lọc nào?

+ Chọn lọc phục tráng có

khác gì với chọn lọc duy

trì?

chéo là biểu tượng các dòng không đạt yêu cầu  không thu hạt

- Chọn lọc cá thể năm thứ 1 và năm thứ 2

- Khác: có chọn lọc hàng loạt bằng thí nghiệm ss để có được hạt SNC, dó đó t.g sx dài hơn

- 6 nhóm thảo luận

- Nhóm 1 & 2

- Nhóm 3 & 4

- Nhóm 5 & 6

- Đại diện các nhóm lần lượt trả lời Nhóm khác nhận xét,

bổ sung

trồng

1 Sản xuất giống cây trồng nông nghiệp

a Cây tự thụ phấn:

- Theo 2 sơ đồ:

+ Duy trì Các giống mới chọn tạo do

tác giả cung cấp hoặc hạt siêu nguyên chủng được SX theo sơ đồ duy trì: +Năm1 : Gieo hạt, chọn cây ưu tú +Năm 2 : Gieo hạt cây ưu tú, thu hoạch chung các dòng đúng giống gọi

là hạt SNC

+Năm 3: Nhân giống NC từ SNC +Năm 4: Sản xuất giống XN từ giống NC

+ Phục tráng: Các giống nhập nội,

các giống bị thoái hoá (vật liệu khởi đầu) thì sản xuất giống theo sơ đồ phục tráng:

- Năm 1: gieo hạt tác giả (SNC)  chọn cây ưu tú

- Năm 2: gieo hạt cây ưu tú thành từng dòng  hạt SNC

- Năm 3: Nhân giống siêu nguyên chủng  giống nguyên chủng

- Năm 4:Sản xuất hạt giống xác nhận

từ giống NC - gieo hạt của VLKĐ (cần phục tráng) chọn cây ưu tú -gieo hạt cây ưu tú thành từng dòng,

CL hạt của 4 -5 dòng tốt nhất  đánh giá lần 1

- chia hạt tốt nhất thành 2 phần nhân

sơ bộ và so sánh giống

 thu hạt SNC đã phục tráng

Nhân hạt SNC  hạt NC

- Năm 5: Sản xuất hạt giống xác nhận

từ giống NC

c Củng cố:(3’)Trình bày quy trình sản xuất của :

+ Cây tự thụ phấn

d Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà: (1’) - Trả lời câu hỏi SGK - Đọc và chuẩn bị bài 4 sản xuất giống cây trồng e Rút kinh nghiệm sau giờ dạy ………

………

Trang 11

Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10A2Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10A3Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10A4Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10A5Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10B1Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10B2Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10B3Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10B4Ngày dạy: … / 9 / 2012 Lớp 10B5 Tiết 4

Bài 4: SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG

1 Mục tiêu

a Kiến thức Học xong bài này, học sinh cần:

- Biết được mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng.

- Nắm đựơc hệ thống sản xuất giống cây trồng

- Biết được quy trình sản xuất giống cây trồng

b Kỹ năng - Quan sát, phân tích, so sánh.

c Thái độ : - Có ý thức giữ gìn, bảo vệ giống tốt, quý của địa phương

- Có ý thức lựa chọn giống phù hợp với điều kiện giống của địa phương

2 Chuẩn bị

a GV: - N/c SGK.

- Soạn giáo án

- Sơ đồ H 3.1, H 3.2, H3.3, H 4.1, Tranh vẽ H 4.2

- Phiếu học tập (Cuối bài)

- Phương pháp: Vấn đáp tìm tòi, thảo luận nhóm, quan sát tìm tòi

b HS: Đọc bài mới trước ở nhà, - Chú ý trong giờ học.

- Câu hỏi: Để giống mới được đưa vào sản xuất đại trà thì phải qua các TN khảo nghiệm nào? Mục đích các thí nghiệm?

- Đáp án: Các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng

1-Thí nghiệm so sánh giống

-Mục đích: So sánh giống mới chọn tạo hoặc nhập nội với các giống phổ biến rộng rãi trong sản xuấtđại trà về các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển, năng suất, chất lượng nông sản và tính chống chịu vớiđiều kiện ngoại cảnh không thuận lợi

-Mục đích:Nhằm kiểm tra những đề xuất của cơ quan chọn tạo giống về quy trình kỹ thuật gieo trồng.-Phạm vi tiến hành:Tiến hành trong mạng lưới khảo nghiệm giống Quốc gia nhằm xác định thời vụ,mật độ gieo trồng, chế độ phân bón của giống…Trên cơ sở đó, người ta xây dựng quy trình kỹ thuậtgieo trồng để mở rộng sản xuất ra đại trà

Nếu giống khảo nghiệm đáp ứng được yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng nhận giống Quốc gia và đượcphép phổ biến trong sản xuất

-Mục đích: Tuyên truyền đưa giống mới vào sản xuất đại trà, cần bố trí thí nghiệm sản xuất quảng cáo

Trang 12

-Phạm vi tiến hành: Được triển khai trên diện rộng Trong thời gian thí nghiệm, cần tổ chức hội nghịđầu bờ để khảo sát, đánh giá kết quả đồng thời cần phải phổ biến quảng cáo trên thông tin đaị chúng đểmọi người biết về giống mới.

* Đặt vấn đề: (1’) Trong trồng trọt lâm nghiệp, giống luôn là vấn đề được coi trọng hàng đầu,

để đảm bảo có đủ số lượng giống cần thiết với chất lượng cao thì việc sản xuất giống là rất quan trọng.Vậy công việc đó như thế nào chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua bài học này:

b Bài mới:

HĐ1:(20p) Tìm hiểu quy trình sản xuất giống cây trồng nông nghiệp (tiếp)

lọc ở vụ 2, 3 tại sao phải

loại bỏ những cây không

đạt yêu cầu từ trước khi

cây tung phấn?

- Gọi các nhóm lần lượt trả

lời; nhận xét, bổ sung

Đối với cây trồng có hình

thức sinh sản sinh dưỡng là

chủ yếu thì quy trình sản

xuất giống không phải là

tạo ra hạt giống mà là tạo

ra cây giống

- Yêu cầu HS đọc mục c /

16 rút ra ý chính

+ Là hình thức sinh sản mànhuỵ của hoa được thụ phấn từhạt phấn của cây khác VD:

ngô, vừng…

+ Không để cho cây giốngđược thụ phấn từ những câykhông mong muốn trên đồngruộng, đảm bảo độ thuần khiếtcủa giống)

+ Không để cho những cây xấuđược tung phấn nên không có

đk phát tán hạt phấn vào nhữngcây tốt)

- HS đọc mục c / 16 rút ra ýchính

- Thời gian sinh trưởng dài

III Quy trình sản xuất giống cây trồng

+Cây lấy củ: chọn lọc hệ củ ( khoai…)

Trang 13

+Cây lấy thân: chọn lọc cây mẹ ưu tú (mía, sắn…)

+Chọn cây mẹ làm gốc ghép

- Gđ2: tổ chức sản xuất giống NC từ SNC

- Gđ3: tổ chức sản xuất giống đạt tiêu chuẩn thương phẩm ( giống xác nhận)

HĐ2: (15p) Tìm hiểu quy trình sản xuất giống cây trồng:

HOẠT ĐỘNG GV HOẠT ĐỘNG HS GHI BẢNG - Cây rừng có những đặc điểm gì khác cây lương thực thực phẩm? - Yêu cầu HS đọc mục 2 / 16 SGK rút ra ý chính - HS đọc mục 2 /16 SGK rút ra ý chính 2 Sản xuất giống cây rừng - 2 giai đoạn: + G/đ 1: Sx giống SNC và NC thực hiện theo cách chọn lọc các cây trội đạt tiêu chuẩn SNC để xd rừng giống hoặc vườn giống + G/đ 2: nhân giống cây rừng ở rừng giống hoặc vườn giống để cung cấp giống cho sản xuất có thể bằng hạt, bằng giâm hom hoặc bằng pp nuôi cấy mô c Củng cố:(3’) So sánh quy trình sản xuất của : + Cây tự thụ phấn + Cây thụ phấn chéo Cây tự thụ phấn Cây thụ phấn chéo Giống nhau - Đều trải qua 3 giai đoạn sản xuất hạt SNC, NC, hạt xác nhận Khác nhau - Vật liệu khởi đầu là hạt tác giả/ hạt nhập nội/ hạt cần phục tráng - Không yêu cầu cách ly cao - Vật liệu khởi đầu là hạt SNC: hạt tác giả - Yêu cầu cách ly cao d Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà: (1’) - Trả lời câu hỏi SGK - Đọc và chuẩn bị bài thực hành Phân công các nhóm chuẩn bị hạt giống: đậu, lúa, ngô…

e Rút kinh nghiệm sau giờ dạy ………

………

………

Trang 14

Bài 5: Thực hành: XÁC ĐỊNH SỨC SỐNG CỦA HẠT

1 Mục tiêu

Học xong bài này, học sinh cần:

a Kiến thức:

- Biết được quy trình thực hành

- Xác định được sức sống của hạt ở 1 số cây trồng

b Kỹ năng - Rèn luyện tính cẩn thận, khéo léo.

- Quan sát; thao tác, viết thu hoạch

+ Lấy 20 ml dd b + ddA  thuốc thử

- GV làm thử thí nghiệm theo đúng các quy trình thực hành để đảm bảo thành công khihướng dẫn HS

b HS: - Chuẩn bị thêm hạt giống, dao cắt theo phân công.

- Đọc quy trình bài thực hành / 17 -18 SGK

* Kiểm tra bài cũ( 5’)

CH 1: Em hãy trình bày mục đích của công tác sản suất giống cây trồng và hệ thống sản xuất giốngcây trồng?

ĐA: Mục đích

- Duy trì, củng cố độ thuần chủng, sức sống và tính trạng điển hình của giống

- Tạo ra số lượng giống cần thiết cc cho sản xuất đại trà

- Đưa giống tốt nhanh phổ biến vào sản xuất

Hệ thống sản xuất giống cây trồng

Trang 15

- Bắt đầu: khi nhận hạt giống do cơ sở nhà nước cung cấp.

- Kết thúc: có được hạt giống xác nhận

- gồm 3 giai đoạn:

* Sản xuất hạt siêu nguyên chủng: Chất lượng và độ thuần khiết cao

* Sản xuất hạt giống nguyên chủng từ siêu nguyên chủng: chất lượng cao

* Sản xuất hạt giống xác nhận: cung cấp cho sản xuất đại trà

CH2: Em hãy So sánh quy trình sản xuất của cây tự thụ phấn và cây thụ phấn chéo?

ĐA: So sánh quy trình sản xuất của :

- Không yêu cầu cách ly cao

- Vật liệu khởi đầu là hạt SNC:

hạt tác giả

- Yêu cầu cách ly cao

* Đặt vấn đề: (1’) Hạt giống là nguyên liệu khởi đầu quan trọng trong trồng trọt, nó quyết định

đến sự sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây trồng Tỉ lệ hạt nảy mầm là một yếu tố quan trọngtrong các tiêu chí chọn hạt giống Xác định tỉ lệ nảy mầm của hạt là việc làm cần thiết Bài thực hànhhôm nay sẽ giúp các em làm được điều đó:

b Bài mới:

HĐ1:(5p) Phân chia nhóm thực hành và dụng cụ thực hành cho từng nhóm:

Trang 16

- GV giới thiệu quy trình

các bước thực hành ( vừa

làm vừa giới thiệu)

- Kiểm tra từng nhóm

- Lưu ý: hoá chất ở bước 3

làm cẩn thận nếu không lau

sạch thuốc thử còn dính

trên hạt thì khi cắt hạt quan

sát không được chính xác

- Yêu cầu các nhóm kiểm

tra kết quả: 1 HS cắt hạt;

HS khác chú ý ghi nhận và

đếm số hạt

- Theo dõi HS, nhắc nhở

HS làm đúng quy trình, giữ

vệ sinh

- Giải thích các kí hiệu

công thức

+ A%: sức sống của hạt

+ B: Số hạt sống

+ C: Tổng số hạt thử

- Yêu cầu HS đánh giá về tỉ

lệ hạt sống

- Nhận xét về ý thức tổ

chức, kỷ luật, vệ sinh

phòng học…

- Yêu cầu HS nộp bài báo

cáo

- Các tổ nhóm theo dõi tiến trình bài thực hành

- Tiến hành thao tác thực hành

- Trong lúc chờ thuốc thử ngấm vào hạt thì HS ghi tóm tắt quy trình thực hành theo mẫu

- Nghe và làm chính xác

- 1 HS cắt hạt; HS khác chú ý ghi nhận và đếm số hạt

- Dựa vào A% để đánh giá sức sống của hạt

- Lên bảng ghi kết quả thực hành của từng nhóm

I Quy trình thực hành:

* Bước 1: lấy mẫu: 50 hạt giống, dùng giấy thấm lau sạch  đặt vào hộp pêtri sạch

* Bước 2: dùng ống hút lấy thuốc thử cho ngập hạt giống Ngâm trong 10 –

15 phút

* Bước 3: gắp hạt giống ra giấy thấm; lau thật sạch hạt

* Bước 4: Dùng panh cặp chặt hạt để trên lam kính; dùng dao cắt ngang hạt

 quan sát nội nhũ

+ Nếu nội nhũ bị nhuộm màu  hạt chết

+ Nếu nội nhũ không nhuộm màu hạt sống

* Bước 5: Xác định sức sống của hạt bằng cách:

+ Đếm số hạt sống và hạt chết + Tính tỉ lệ hạt sống = A% = B / C * 100%

c Củng cố:(3’) - Tuy từng nhóm có kết quả A% khác nhau nhưng với cả lớp số hạt đánh giá nhiều hơn, do đó xác suất sai số ít hơn, tỉ lệ chung này rất đáng tin cậy - Nhận xét, đánh giá bài báo cáo d Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà: (1’) - Đọc trước bài 6, tóm tắt quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào e Rút kinh nghiệm sau giờ dạy ………

………

Trang 17

………

Tiết 6

Bài 6: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO TRONG

NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP

1 Mục tiêu

- Hiểu được khái niệm nuôi cấy mô tế bào, cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế

a GV:- Sưu tầm một số tranh ảnh giới thiệu phương pháp nhân giống cây trồng bằng phương pháp

nuôi cấy mô tế bào

- Sơ đồ quy trình nhân giống cây trồng bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào

Trang 18

GV: Các phương pháp chọn và nhân giống cây truyền thống thường kéo dài và tốn nhiều vật liệu giống,tốn nhiều diện tích Ngày nay nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật mới, các nhà tạo giống đã đề ra phươngpháp tạo và nhân giống mới vừa nhanh , tốn ít vật liệu, diện tích Bài hôm nay chúng ta nghiên cứu vềphương pháp đó.

b Bài mới:

HĐ1:( 20p) Tìm hiểu khái niệm và cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô Tế bào.

- Những tế bào được nuôi

sống trong môi trường

nhân tạo này sẽ phát triển

như thế nào?

- Vậy thế nào là nuôi cấy

mô tế bào?

HS thảo luận nhóm qua các

câu hỏi gợi ý sau:

- Em hãy trình bày quá

trình phân chia, phân hóa,

phản phân hóa tế bào thực

vật?

- Em hãy nêu bản chất của

kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào

?

HS: đọc phần I trong SGK, kếthợp quan sát tranh ảnh, mẫuvật về nuôi cấy mô tế bào vàtrả lời các câu hỏi của GV

- HS thảo luận và đọc SKG trảlời các câu hỏi ghi ra giấy

- Tế bào thực vật có tính toànnăng ,chứa hệ gen giống nhưtất cả những tế bào sinh dưỡngkhác đều có khả năng sinh sản

vô tính tạo thành cơ thể hoànchỉnh

- HS n/c SGK trả lời câu hỏi

I Khái niệm về phương pháp nuôi cấy mô tế bào

Là phương pháp tách rời mô, tếbào đem nuôi cấy trong môitrường thích hợp và vô trùng đểchúng tiếp tục phân bào rồi biệthóa thành mô cơ quan và phát triểnthành cây mới

II Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô TB

1 Cơ sở khoa học

- Tính toàn năng tế bào:

+ TB chứa hệ gen qui định loài đó,mang toàn bộ lượng thông tin củaloài

+ Có thể sinh sản vô tính khi nuôicấy trong môi trường thích hợp

- Khả năng phân chia tế bào

- Sự phân hóa tế bào: Là quá trình

từ tế bào phôi sinh biến đổi thành

TB chuyên hóa đảm nhận các chứcnăng khác nhau

- Sự phản phân hóa tế bào: Là quátrình chuyển tế bào chuyên hóa về

TB phôi sinh và phân chia mạnhmẽ

2 Bản chất của kỹ thuật nuôi cấy

mô tế bào

Là kỹ thuật điều khiển sự phát sinhhình thái của tế bào thực vật mộtcách định hướng dựa vào sự phânhóa, phản phân hóa trên cơ sở tính

Trang 19

toàn năng của tế bào thực vật khiđược nuôi cấy tách rời trong điềukiện nhân tạo, vô trùng.

HĐ2: (21p) Tìm hiểu quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào

- Phương pháp NCMTB

có ưu nhược điểm gì?

GV treo sơ đồ Quy trình

công nghệ nhân giống bằng

công nghệ nuôi cấy mô tế

đủ trồng cho 40 ha + 1 chồi dứa sau 1 năm tạo được116.649 cây

* Nhược điểm:

- Tốn kém kinh phí, công sức

- Đòi hỏi trình độ kĩ thuật cao

2 Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào

a-Chọn vật liệu nuôi cấy:

-Là tế bào của mô phân sinh

-Không bị sâu bệnh (virut) đượctrồng trong buồng cách li để tránhhoàn toàn các nguồn lây bệnh

b-Khử trùng:

-Phân cắt đỉnh sinh trưởng của vậtliệu nuôi cấy thành các phân tử nhỏ -Tẩy rửa bằng nước sạch và khửtrùng

c-Tạo chồi trong môi trường nhân tạo: -Mẫu được nuôi cấy trong môitrường dinh dưỡng nhân tạo để tạochồi

-Môi trường dinh dưỡng: MSd-Tạo rễ:

-Khi chồi đã đạt chuẩn kích thước(về chiều cao) thì tách chồi và cấychuyển sang môi trường tạo rẽ

-Bổ sung chất kích thích sinh trưởng( NAA, IBA)

e-Cấy cây vào môi trường thích ứng

Trang 20

- Quan sát sơ đồ cho biết

các bước của quy trình

công nghệ nuôi cấy mô tế

bào ?

- Vật liệu nuôi cấy lấy từ

bộ phận nào của cây và

phải đảm bảo yêu cầu gì?

- Tế bào mô phân sinh sau

khi đã khử trùng được nuôi

cấy trong môi trường nào ?

Nhằm mục đích gì?

- Kể tên một số giống cây

trồng được nhân lên bằng

phương pháp nuôi cấy mô

tế bào ?

- Cho các nhóm trao đổi,

mời đại diện của từng

để cây thích nghi dần với điều kiện tựnhiên

f-Trồng cây trong vườn ươm:

- Sau khi cây phát triển bình thường vàđạt tiêu chuẩn cây giống, chuyển cây

ra vườn ươm

* Ứng dụng nuôi cấy mô: Nhân

nhanh được nhiều giống cây lươngthực, thực phẩm (lúa chịu mặn, khángđạo ôn, khoai tây,suplơ, măng tây ),giống cây nông nghiệp (mía, cà phê ),giống cây hoa (cẩm chướng, đồng tiền,lili ), cây ăn quả (chuối, dứa, dâutây ), cây lâm nghiệp (bạch đàn keolai, thông, tùng, trầm hương )

c Củng cố:(3’)

Chọn phương án trả lời đúng nhất cho các câu hỏi sau:

Câu 1: Nuôi cấy mô TB là pp:

a Tách TBTV rồi nuôi cấy trong MT cách li để TBTV có thể sống và phát triển thành cây trưởngthành

b Tách TBTV rồi nuôi cấy trong MT dinh dưỡng thích hợp giống như trong cơ thể sống, giúp TB phânchia, biệt hoá thành mô, cơ quan và phát triển thành cây hoàn chỉnh

c Tách mô TB, giâm trong MT có các chất kích thích để mô phát triển thành cơ quan và cây trưởngthành

d Tách mô TB nuôi dưỡng trong MT có các chất kích thích để tạo chồi, tạo rễ và phát triển thành câytrưởng thành

C âu 2 : Đặc điểm của TBTV chuyên biệt:

a Mang hệ gen giống nhau, có màng xenlulô, có khả năng phân chia

b Có tính toàn năng, có khả năng phân chia vô tính

c Có tính toàn năng, đã phân hoá nhưng không mất khả năng biến đổi và có khả năng phản phân hoá

d Có tính toàn năng, nếu được nuôi dưỡng trong MT thích hợp sẽ phân hoá thành cơ quan

(Đáp án: 1b, 2c)

d Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà: (1’)

Trả lời câu hỏi SGK

e Rút kinh nghiệm sau giờ dạy

………

Trang 21

………

Bài 7: MỘT SỐ TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT TRỒNG

1 Mục tiêu

- Biết được keo đất là gì Thế nào là khả năng hấp phụ của đất, thế nào là phản ứng của dung dịch đất và độ phì nhiêu của đất

b Kỹ năng :- Phát triển kỹ năng quan sát, so sánh, khái quát, tổng hợp

c Thái độ : - Bảo vệ, cải tạo đất bằng những biện pháp kỹ thuật thích hợp.

- Trong trồng trọt cần phải bón phân hợp lí, cải tạo đất để bảo vệ môi trường

So sánh keo âm và keo dương:

dươngNhân (Có hay không)

Trang 22

- Chú ý trong giờ học

CH 1/ Nêu cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào

ĐA: Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô TB

Cơ sở khoa học

- Tính toàn năng tế bào:

+ TB chứa hệ gen qui định loài đó, mang toàn bộ lượng thông tin của loài

+ Có thể sinh sản vô tính khi nuôi cấy trong môi trường thích hợp

- Khả năng phân chia tế bào

- Sự phân hóa tế bào: Là quá trình từ tế bào phôi sinh biến đổi thành TB chuyên hóa đảm nhận cácchức năng khác nhau

- Sự phản phân hóa tế bào: Là quá trình chuyển tế bào chuyên hóa về TB phôi sinh và phân chia mạnhmẽ

Bản chất của kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào

Là kỹ thuật điều khiển sự phát sinh hình thái của tế bào thực vật một cách định hướng dựa vào sự phânhóa, phản phân hóa trên cơ sở tính toàn năng của tế bào thực vật khi được nuôi cấy tách rời trong điềukiện nhân tạo, vô trùng

CH 2/ Vẽ sơ đồ và trình bầy quy trình công nghệ nhân giống cây trồng bằng nuôi cấy mô tế bào?

ĐA: Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào

a-Chọn vật liệu nuôi cấy:

-Là tế bào của mô phân sinh

-Không bị sâu bệnh (virut) được trồng trong buồng cách li để tránh hoàn toàn các nguồn lây bệnh.b-Khử trùng:

-Phân cắt đỉnh sinh trưởng của vật liệu nuôi cấy thành các phân tử nhỏ

-Tẩy rửa bằng nước sạch và khử trùng

c-Tạo chồi trong môi trường nhân tạo:

-Mẫu được nuôi cấy trong môi trường dinh dưỡng nhân tạo để tạo chồi

-Môi trường dinh dưỡng: MS

d-Tạo rễ:

-Khi chồi đã đạt chuẩn kích thước (về chiều cao) thì tách chồi và cấy chuyển sang môi trường tạo rẽ -Bổ sung chất kích thích sinh trưởng ( NAA, IBA)

e-Cấy cây vào môi trường thích ứng để cây thích nghi dần với điều kiện tự nhiên

f-Trồng cây trong vườn ươm:

- Sau khi cây phát triển bình thường và đạt tiêu chuẩn cây giống, chuyển cây ra vườn ươm

* Ứng dụng nuôi cấy mô: Nhân nhanh được nhiều giống cây lương thực, thực phẩm (lúa chịu mặn,

kháng đạo ôn, khoai tây,suplơ, măng tây ), giống cây nông nghiệp (mía, cà phê ), giống cây hoa (cẩmchướng, đồng tiền, lili ), cây ăn quả (chuối, dứa, dâu tây ), cây lâm nghiệp(bạch đàn keo lai, thông,tùng, trầm hương )

* Đặt vấn đề: (1’) Đất là tài nguyên vô cùng quý giá, cây trồng cần có đất, con người cần có đất

để canh tác, đất gắn liền với cuộc sống của chúng ta Để sử dụng đất có hiệu quả chúng ta càn phải hiểu

về tính chất của đất Trong bài hôm nay sẽ giúp các em giải quyết vấn đề này

b Bài mới:

HĐ1:( 13p) Tìm hiểu về keo đất và khả năng hấp phụ của đất:

Trang 23

GV gọi 2 HS lên làm thí

nghiệm về tính chất hoà tan

của đất và lấy đường làm

Hãy giải thích vì sao

nước pha đường thì trong,

còn nước pha đất thì đục?

Vậy keo đất là gì?

GV treo sơ đồ cấu tạo

của keo đất và cho HS

HS rút ra từ thí nghiệm địnhnghĩa keo đất

HS quan sát sơ đồ làm việctheo nhóm và báo cáo kết quả:

- Giống: Nhân, lớp ion quyếtđịnh điện và lớp ion bù Lớpion bù gồm lớp ion bất động vàlớp ion khuyếch tán

- Khác nhau ở lớp ion quyếtđịnh: keo âm có lớp ion quyếtđịnh âm, lớp ion bù dương, keodương có lớp ion quyết địnhdương, lớp ion bù âm

I Keo đất và khả năng hấp phụ của đất.

1 Keo đất

a Khái niệm

Là những phần tử có kíchthước <1µm, không hòa tan trongnước mà ở trạng thái huyền phù(trạng thái lơ lửng trong nước)

b- Cấu tạo keo đất: Gồm:

- Nhân keo

- Lớp ion quyết định điện:

+ Mang điện âm: Keo âm

+ Mang điện dương: Keo dương

2- Khả năng hấp phụ của đất :

Là khả năng đất giữ lại các chấtdinh dưỡng, các phân tử nhỏ nhưhạt limon, hạt sét ; hạn chế sự rửatrôi

HĐ2: (15p) Tìm hiểu phản ứng của dung dịch đất:

- Giải thích tại sao keo đất

- HS vận dụng kiến thức đãhọc, nghiên cứu SGK và trả lờicác câu hỏi

II Phản ứng của dung dịch đất

A Khái niệm:

Phản ứng của dung dịch đất chỉtính chua ([H+] > [OH-]), tính kiềm([H+] < [OH-]) hoặc trung tính ([H+] =[OH-]) của đất Phản ứng của dungdịch đất do nồng độ [H+] và [OH-]quyết định

B Các loại phản ứng của dd đất:

1 Phản ứng chua của đất:

Trang 24

ứng nào?

- Vai trò của nồng độ ion

H+ và ion OH- trong phản

ứng dung dịch đất?

- Độ chua của đất được

chia thành mấy loại? Là

thấy được tác hại của bón

quá nhiều và bón liên tục

một số loại phân vô cơ sẽ

làm cho đất chua (do tăng

nồng độ ion H+ trong đất)

Nghiên cứu phản ứng củadung dịch đất trong sản xuấtgiúp ta xác định các giống câytrồng phù hợp với từng loại đất

và đề ra các biện pháp cải tạođất

HS nghiên cứu SGK và trả

-Đất chứa các muối kiềm Na2CO3,CaCO3 , các muối này thủy phân tạothành các NaOH và Ca(OH)2 làm chođất kiềm hóa

* Ý nghĩa trong sản xuất nôngnghiệp:

Bố trí cây trồng cho phù hợp, bón phân, bón vôi để cải tạo độ phì nhiêu của đất.

HĐ3: (7p) Tìm hiểu độ phì nhiêu của đất:

- Làm thế nào để cải tạo độ

chua của đất?

Liên hệ:

Bón quá nhiều phân hoá

học dẫn đến hậu quả gì?

Vậy nhiệm vụ của

người sản xuất nông

nghiệp khắc phục hậu quả

trên như thế nào?

- Đất được coi là phì nhiêu

độ ion H+ trong đất)Đất thoái hóa, bạc màu, cằncỗi, dinh dưỡng mất cân đối, visinh vật bị phá hủy, tồn dư chấtđộc hại

- Đất tơi xốp, giữ được phân vàchất khoáng cần thiết cho cây,

đủ oxi cho hoạt động của visinh vật và rễ cây

III Độ phì nhiêu của đấ t

1- Khái niệm

Là khả năng của đất cung cấp đồngthời và không ngừng nước, chất dinhdưỡng, không chứa các chất độc hạicho cây, bảo đảm cho cây đạt năngsuất cao

Phản ứng kiềm (Na2CO

3, CaCO3)

Độ chua tiềm tàng (H+, Al3+ trên

bề mặt keo đất)

Phản ứng của dung dịch đất

Độ chua hoạt tính (H+ trong dung dịch đất)

Phản ứng chua (H+, Al3+)

Trang 25

- Dựa vào nguồn gốc hình

thành, độ phì nhiêu của đất

được chia làm mấy loại?

Là gì?

Độ phì nhiêu của đất được

cjia là mấy loại?

Câu 1: Keo đất là các phần tử có đặc điểm:

A Hoà tan trong nước, lớp vỏ ngoài mang điện tích dương

B Không hoà tan trong nước, lớp vỏ ngoài mang điện tích âm.

C Không hoà tan trong nước, ngoài nhân là 3 lớp vỏ ion có thể mang điện tích (-) hoặc (+).

D Không hoà tan trong nước, ngoài nhân có 2 lớp điện tích trái dấu là lớp ion quyết định điện

và lớp ion bù

Câu 2: Khả năng hấp phụ của đất là khả năng:

A Giữ lại chất dinh dưỡng, các phần tử nhỏ nhưng không làm biến chất, hạn chế sự rửa trôi

B Giữ lại nước, oxi, do đó giữ lại được các chất hoà tan

C Giữ lại chất dinh dưỡng, các phần tử nhỏ làm biến chất, hạn chế sự rửa trôi

D Giữ lại chất dinh dưỡng, đảm bảo nước thoát nhanh chóng

Câu 3: Phản ứng chua của đất được đo bằng trị số pH, nếu:

A pH < 7 – đất trung tính B pH < 7 – đất kiềm

C pH > 7 – đất chua D pH > 7 – đất chua

(ĐA: 1D, 2A, 3C.)

- Trả lời câu hỏi cuối bài trong SGK

- Chuẩn bị bài thực hành: mỗi nhóm 2 – 3 mẫu đất khô, mỗi mẫu khoảng bằng ½ bao diêm đựng vàotúi nilông nhỏ, 1 thìa nhựa hoặc 1 thìa sứ màu trắng

Độ phì nhiêu tựnhiên

Trang 26

- Biết được quy trình thực hành

- Xác định được ddooj chua của một số loại đất trồng phổ biến của địa phương

b Kỹ năng - Rèn luyện tính cẩn thận, khéo léo.

- Quan sát; thao tác, viết thu hoạch

* Kiểm tra bài cũ( 5’)

CH: Em hãy trình bày khái niệm và cấu tạo của keo đất Khả năng hấp phụ của đất

- Lớp ion quyết định điện:

+ Mang điện âm: Keo âm

+ Mang điện dương: Keo dương

Trang 27

* Đặt vấn đề: (1’) Phản ứng của dung dịch đất chỉ tính chua, tính kiềm hay trung tính của dung

dịch đất Độ chua của đất được xác định bằng chỉ số pH Khi pH > 7 là đất kiềm, pH = 7 là đất trungtính pH < 7 là đất chua Vậy, để xác định độ chua của đất chúng ta làm thí nghiệm trong bài thực hànhhôm nay

b Bài mới:

HĐ1:(5p) Phân chia nhóm thực hành và dụng cụ thực hành cho từng nhóm:

bị, mỗi mẫu làm 3 lần được 3trị số pH, sau đó lấy trị số

I Dụng cụ, hoá chất

1.- Mẫu đất khô đã nghiền nhỏ (2 loại): 20g/loại

2.- Máy đo pH 3.- Đồng hồ bấm giây (đồng hồ đeo tay)

4.- Dung dịch KCl 1N

5.- Nước cất

6.- Bình tam giác (bình hình nón) dung tích 100ml: 2 cái

7.- Ống đong dung tích 50 ml: 2 cái 8.- Cân kỹ thuật

9.- Cối sứ + Chày sứ: 1 bộ

II Quy trình thực hành

Trang 28

- Thường xuyên kiểm tra,

theo dõi quá trình thực

hành của HS để hướng dẫn

kịp thời, nhắc nhở nếu HS

làm sai quy trình

- GV: Yêu cầu HS điền vào

mẫu phiếu và nộp lại phiếu

- Dựa vào kết quả thực

hành các bước quy trình, so

sánh với phiếu nộp Đánh

giá kết quả bài học

- Yêu cầu HS dọn vệ sinh

* Bước 1: Cân 2 mẫu đất, mỗi mẫu

20g, đổ mỗi mẫu vào một bìh tam giácdung tích 100ml

* Bước 2: Dùng ống đong, đong

50ml dung dịch KCl 1N đổ vào bìnhtam giác thứ nhất và 50ml nước vàobình tam giác thứ hai

* Bước 3: Dùng tay lắc 15 phút

* Bước 4: Xác địh pH của đất.

Dùng máy đo pH để đo Vị trí bầuđiệnc ực ở giữa dung dịch huyền phù.Đọc kêt quả trên máy đo khi số đã hiện

ỏn định trong 30 giây, ghi kết quả vàobảng

Kết quả thí nghiệm ghi theo bảngmẫu:

Mẫu đất pHTrị số pH

H2O pHKCl

Mẫu 1Mẫu 2Mẫu 3

c Củng cố:(3’)

- Nhắc lại 3 bước của quy trình thực hành

- Đọc trước bài 9, tìm hiểu nguyên nhân gây ra đát xám bạc mầu có hướng cải tạo

Trang 29

Bài 9: BIỆN PHÁP CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG ĐẤT XÁM BẠC MÀU,

ĐẤT XÓI MÒN MẠNH TRƠ SỎI ĐÁ

 Có ý thức bảo vệ tài nguyên đất, tài nguyên rừng, chống xói mòn đất

 Tuyên truyền vận động mọi người cùng bảo vệ tài nguyên đất, tài nguyên rừng

2 Chuẩn bị

a GV: Phương pháp: Diễn giảng, hỏi đáp, thảo luận nhóm.

Phương tiện: SGK, SGV, tài liệu tham khảo, phiếu học tập.

b HS: Đọc bài mới trước ở nhà Trả lời các câu hỏi liên quan bài mới: Đất xám bạc màu là

đất có đặc điểm gì, nguyên nhân gây ra đất xám bạc màu Đất xói mòn mạnh trư sỏi đá có tínhchất gì, nguyên nhân nào gây ra đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

3 Tiến trình bài dạy:

* Kiểm tra bài cũ ( 3’): Nhận xét và trả bài báo cáo cho học sinh.

* Đặt vấn đề (2’):

Xói mòn đất ảnh hưởng như thế nào đến độ phì nhiêu của đất?

Sau khi HS trả lời, GV tóm tắt và dẫn dắt vào bài mới: Xói mòn đất làm giảm độ phì nhiêucủa đất, làm cho đất bạc màu Vậy cần làm gì để cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu, đất xóimòn mạnh trơ sỏi đá cho có hiệu quả Đó là nội dung cần tìm hiểu trong bài hôm nay

b Bài mới:

HĐ 1: Tìm hiểu nguyên nhân hình thành , tính chất, biện pháp cải tạo và hướng sử dụng đât

xám bạc màu.(17’)

Trang 30

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng

- Cho biết đặc điểm đất đai ở

-Biện pháp cải tạo?

Chia nhóm trong lớp Giao

nhiệm vụ cho các nhóm Thảo

luận tìm ra tác dụng của từng

biện pháp cải tạo

Nhận xét câu trả lời của học

sinh và kết luận

Em hãy kể tên một số loại cây

thường được trồng trên đất

xám bạc màu?

HS đọc SGK, thảo luận trảlời

+ Điều kiện khí hậu nóngẩm Chất hữu cơ và mùn

dễ bị khoáng hoá

+ Chất dd dễ hoà tan, dễ bịtrôi

+70% đất phân bố vùng đồinúi Bị thoái hoá, xói mònmạnh

HS thảo luận nhóm & trảlời câu hỏi

-Mỗi nhóm trả lời, xâydựng bài học

- Quan sát hình và đưa ranhận xét: lớp đất nặt mỏng,màu xám,…

-Tăng độ phì nhiêu của đất

Nâng cao năng suất câytrồng

-HS hoàn thành phiếu họctập Thông qua hoạt độngnhóm

Trình bày ý kiến của nhómmình

I.CẢI TẠO VÀ SỦ DỤNG ĐẤT XÁM BẠC MÀU

- Đất chua hoặc rất chua pH= 3,5 –

4, nghèo dinh dưỡng, nghèo mùn

- Số lượng VSV trong đất ít, hoạtđộng của VSV yếu

3/ Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng:

a) Biện pháp cải tạo:

Phiếu học tập (1).

1.Xây dựng bờ vùng, bờ thửa, tướitiêu hợp lí Nhằm khắc phục hạnhán,tạo điều kiện thuận lợi choVSVhđ

2.Cày sâu dần tăng dần độ dày củatầng đất mặt

3.Bón vôi, cải tạo đất giảm độ chua.4.Luân canh, chú ý cây họ đậu, câyphân xanh gip Tăng cường VSV cốđịnh đạm, dinh dưỡng

5.Bón phân hợp lí, tăng phân hữu cơ.Td: Tăng dinh dưỡng., mùn,VSV hđ

& phát triển

b) Hướng sử dụng:

Đất có địa hình dốc thoải, dễ thoátnước, dễ cầy bừa nên thích hợp vớinhững loại cây trồng có rễ mọc cạn.VD: Khoai lang, sắn, ngô, đậutương, cây lấy gỗ như keo tai tượng,keo lá tràm…

Trang 31

HĐ 2: Tìm hiểu nguyên nhân hình thành , tính chất, biện pháp cải tạo và hướng sử dụng đât xói

những dòng nước chảy trên

những quả đồi, những nương

ngô phân tích những hiện

tượng trên cho học sinh thấy

được hiện tượng xói mòn đất

-Xói mòn đất là gì?

-Nguyên nhân gây xói mòn

Yêu cầu HS quan sát hình 9.2

Biện pháp cải tạo và hướng sử

dụng đất xói mòn mạnh trơ sỏi

đá ?

Chia nhóm trong lớp Giao

nhiệm vụ cho các nhóm Thảo

luận tìm ra tác dụng của từng

biện pháp cải tạo

Yêu cầu HS quan sát hình 9.3

HS dựa vào SGK để trảlời

-Vùng đồi núi, nơi có độdốc lớn

-Đất lâm nghiệp vì ở vùngđồi núi, độ dốc cao

HS thảo luận nhóm & trảlời câu hỏi

-HS hoàn thành phiếu họctập Thông qua hoạt độngnhóm

Trình bày ý kiến của nhómmình

Quan sát hình, thảo luận vềcác biện pháp cải tạo

Thảo luận nhóm đưa ranhững ý kiến đóng góp vào

ý kiến của nhóm mình

II.CẢI TẠO VÀ SỬ DUNG ĐẤT XÓI MÒN MẠNH TRƠ SỎI ĐÁ 1/Nguyên nhân gy xĩi mịn đất.

-Hình thái phẩu diện không hoànchỉnh

- Sét v limon bị cuốn trôi, cát sỏichiếm ưu thế

-Chua, nghèo mùn, nghèo dinhdưỡng

- Số lượng VSV trong đất ít, hoạtđộng của VSV yếu

3/Cải tạo và sử dụng đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá:

Phiếu học tập 2

a Biện pháp công trình

+Làm ruộng bậc thang nhằm hạn chếdòng chảy rửa trôi

+Thềm cây ăn quả lm nâng cao độ che phủ, hạn chế dòng chảy

b Biện pháp nông học

+Canh tác theo đường đồng mức.Trồng cây thành băng hạn chế dòngchảy

+Bón phân hữu cơ kết hợp phânkhoáng tăng độ phì nhiêu, VSV+Bón vôi giảm độ chua

+Luân canh, xen canh gối vụ hạnchế bạc màu

+Nông lâm kết hợp tăng độ che phủ,hạn chế dòng chảy

+Trồng, bảo vệ rừng đầu nguồn hạnchế lũ lụt

Trang 32

Nhận xét câu trả lời của học

4.Luân canh, chú ý cây họ đậu, cây phân xanh d.Tăng cường VSV cố định đạm, dinh dưỡng.5.Bĩn phân hợp lí, tăng phân hữu cơ e.Tăng dinh dưỡng., mùn,VSV hoạt động & phát

triển

PHIẾU HỌC TẬP (2)

Biện pháp

cơng trình +Làm ruộng bậc thang+Thềm cây ăn quả +Hạn chế dịng chảy rửa trơi+Nâng cao độ che phủ, hạn chế dịng

chảyBiện pháp

- So sánh tính chất của 2 loại đất: Đất xám bạc màu & đất xĩi mịn trơ sỏi đá

- Học bài cũ Trả lời câu hỏi cuối bài SGK/ trang 30

- Chuẩn bị bài giờ sau ơn tập để chuẩn bị kiểm tra một tiết

e Rút kinh nghiệm sau giờ dạy:

………

Duyệt của tổ chuyên mơn

Ngày dạy: … / 10 / 2012 Lớp 10A2Ngày dạy: … / 10 / 2012 Lớp 10A3Ngày dạy: … / 10 / 2012 Lớp 10A4Ngày dạy: … / 10 / 2012 Lớp 10A5Ngày dạy: … / 10 / 2012 Lớp 10B1Ngày dạy: … / 10 / 2012 Lớp 10B2

Trang 33

Ngày dạy: … / 10 / 2012 Lớp 10B3Ngày dạy: … / 10 / 2012 Lớp 10B4Ngày dạy: … / 10 / 2012 Lớp 10B5Tiết 10

a GV: Phương pháp: Diễn giảng, hỏi đáp, thảo luận nhóm.

Phương tiện: SGK, SGV, tài liệu tham khảo, phiếu học tập.

b HS:

3 Tiến trình bài dạy:

* Kiểm tra bài cũ ( 3’):

CH 1: Em hãy trình bày nguyên nhân hình thành và tính chất của đất xám bạc màu, từ đó hãy đưa ra

một số biện pháp cải tạo ?

ĐA: * Nguyên nhân hình thành:

- Hình thành ở vùng giáp ranh giữa đồng bằng và miền núi

- Địa hình dốc thoải Qu trình rửa trôi diễn ra mạnh mẽ

- Tập quán canh tác lạc hậu Đất thoái hoá mạnh

- Chặt phá rừng gây ra hiện tượng đất trống đồi núi trọc

* Tính chất của đất xám bạc màu:

- Tầng đất mặt mỏng Thành phần cơ giới nhẹ Đất khô hạn

- Đất chua hoặc rất chua pH= 3,5 – 4, nghèo dinh dưỡng, nghèo mùn

- Số lượng VSV trong đất ít, hoạt động của VSV yếu

* Biện pháp cải tạo:

1.Xây dựng bờ vùng, bờ thửa, tưới tiêu hợp lí Nhằm khắc phục hạn hán,tạo điều kiện thuận lợichoVSV hđ

2.Cày sâu dần tăng dần độ dày của tầng đất mặt

3.Bón vôi, cải tạo đất giảm độ chua

4.Luân canh, chú ý cây họ đậu, cây phân xanh giúp tăng cường VSV cố định đạm, dinh dưỡng.5.Bón phân hợp lí, tăng phân hữu cơ Td: Tăng dinh dưỡng., mùn,VSV hđ & phát triển

* Đặt vấn đề (2’): Để kiểm tra chất lượng và khả năng nhận thức qua các bài đã học của các

em, trong giờ học hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau ôn tậpvà hệ thống lại kiến thức:

b Bài mới:

HĐ 1: Hệ thống hòa kiến thức.(17’)

Gọi từng học sinh

đứng lên trả lời hoàn

thiện từng nội dung cơ

Bài 2: KHẢO NGHIỆM GIỐNG CÂY TRỒNG

- Mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng

- Các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng

Trang 34

bản của từng bài HS chú ý nghe các

bạn khác trả lời, ghichép nội dung vào

vở, Chuẩn bị chonhững nội dung tiếpcủa bài ôn tập

1-Thí nghiệm so sánh giống 2-Thí nghiệm kiểm tra kỹ thuật 3-Thí nghiệm sản xuất quáng cáo

Bài 3,4: SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG

- Mục đích

- Hệ thống sản xuất giống cây trồng

- Quy trình sản xuất giống cây trồng

a Cây tự thụ phấn:

b Cây thụ phấn chéo:

c Cây trồng nhân giống vô tính.

2 Sản xuất giống cây rừng Bài 6: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ NUÔI

CẤY MÔ TẾ BÀO TRONG NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP

I Khái niệm về phương pháp nuôi cấy mô tế bào

II Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy môTB

1 Cơ sở khoa học

2 Bản chất của kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào III Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôicấy mô tế bào

I Keo đất và khả năng hấp phụ của đất

1 Keo đất

a Khái niệmb- Cấu tạo keo đất:

Trang 35

II Cải tạo và sử dụng đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá

1 Nguyên nhân gây xói mòn

2 Tính chất

3 Cải tạo và sử dụng

HĐ 2: HS lên bảng trả lời các câu hỏi ôn tập( 17p)

- Em hãy cho biết v ì sao phải

khảo nghiệm giống cây trồng?

- Cho biết các loại thí nghiệm

khảo nghiệm giống cây trồng?

- Phân biệt hệ thống sản xuất

giống cây trồng? v à quy trình

sản xuất giống cây trồng?

- Cho biết cơ sở khoa học và

quy trình nhân giống bằng

phương pháp nuôi cấy mô?

+ Những ưu điểm nổi bật của

phương pháp nuôi cấy mô là

gì?

- Các hạt keo đất dựa vào đặc

điểm nào để phân biệt hạt keo

âm và hạt keo dương?

- Hệ thống lại kiến thức một lần nữa

- HS ôn kỹ bài để giờ sau kiểm tra 1 tiết

- Chuẩn bị bài giờ sau ôn tập để chuẩn bị kiểm tra một tiết

e Rút kinh nghiệm sau giờ dạy:

Định dạng
Số trang	70
Dung lượng	337,41 KB