Bài giảng Hóa sinh đại cương: Chương 8 - ThS. Phạm Hồng Hiếu

Ở động vật, hormone được sản xuất tại các tuyến nội tiết và tác động đến các mô khác nơi nó được tạo ra. Hormone từ tuyến nội tiết được tiết trực tiếp vào máu và được máu vận chuyển đ[r]

Trang 1

Hóa Sinh Đại Cương – Chương 8

Chương 8: HORMONE

I Khái niệm

II Hormone động vật III Hormone thực vật (phytohormone)

1

Bayliss và Ernest Starling để mô tả tác dụng của Secretin – một chất được sản xuất bởi tá tràng, có tác dụng kích thích sự bài tiết của tụy (tiếng Hy lạp, Harman có nghĩa là kích thích)

 Ở Việt Nam gọi là Nội tiết tố - chỉ nguồn gốc tiết

của hormone (các chất do tuyến nội tiết tiết ra) hay còn gọi là Kích thích tố - chỉ chức năng kích thích của hormone

Trang 2

I Khái niệm

 Hormone là những chất hữu cơ được tạo thành trong cơ thể có tác dụng điều hoà các hoạt động sống trong cơ thể

 Lượng hormone trong cơ thể thường rất thấp

 Hormone có cả ở thực vật và động vật Ở động vật, hormone được sản xuất tại các tuyến nội tiết

và tác động đến các mô khác nơi nó được tạo ra

Hormone từ tuyến nội tiết được tiết trực tiếp vào máu và được máu vận chuyển đến các mô chịu tác dụng

 Hormone có tính đặc hiệu

Hóa Sinh Đại Cương – Chương 8 3

Về mặt hóa học

 Hormone là một nhóm các hợp chất hữu cơ có bản chất rất đa dạng:

– Là protein như Somatotropin thuỳ trước tuyến yên có 200 gốc acid amin

– Là polipeptide như Insuline của tuyến tuỵ có 51 acid amin;

oligopeptide như Oxitosine của thuỳ sau tuyến yên có 8 acid amin

– Là dẫn xuất của acid amin như Adrenalin - hormone của miền tuỷ thượng thận là dẫn xuất của Tyrosine

– Là dẫn xuất của nhóm Steroid như Corticco Steroid – hormone miền vỏ thượng thận hay các hormone sinh dục …

– Là dẫn xuất của các acid béo như Prostaglandin của tuyến tiền liệt có bản chất là dẫn xuất của acid béo không no

Trang 3

Về mặt sinh học

 Được sản xuất với một lượng rất nhỏ bởi những tế bào đặc biệt ở các tuyến nội tiết

 Nhiệm vụ điều chỉnh các quá trình trao đổi chất thích hợp với nhu cầu sống của cơ thể trong từng giai đoạn, từng thời điểm nhất định

Các cách tác dụng của hormone

 Ảnh hưởng đến tốc độ sinh tổng hợp enzyme và protein

 Ảnh hưởng đến tốc độ xúc tác của enzyme

 Thay đổi tính thấm của màng tế bào

 Điều khiển nhiều chức năng khác:

– Tăng trưởng mô và tế bào – Nhịp đập tim, áp suất máu – Sự tiết các enzyme tiêu hóa và các hormone khác, – Sự tiết sữa và các họat động của hệ thống sinh sản

Trang 4

II Hormone động vật

 Hormone động vật nhiều loại với cấu tạo và chức năng rất khác nhau

 Dựa vào cấu tạo hoá học có thể chia hormone động vật thành 3 nhóm:

– Hormone steroid là dẫn xuất của cholesterol – Hormone amin có M thấp

– Hormone peptid hay protein có M lớn hơn 2 loại trên

Hormone steroid

TT Nhóm Đại diện Nơi tạo

thành Vai trò

1 Progestagen Progesterol -Thể vàng

-Vỏ thượng thận

Hormone dưỡng thai giúptrứng phát triển

2 Glucocorticoid Cortisol Vỏ thượng

thận

- Kích thích tổng hợp glycogen và tích luỹ glycogenở gan

- Kích thích phân giải protein, lipid

- Chống viêm, tích nước muối

Trang 5

Hormone steroid

TT Nhóm Đại diện Nơi tạo

thành Vai trò

3 Mineral corticoid Andosterol Vỏ thượng

thận

-Tăng hấp thụ Na+, Cl

Tăng tích nước

- Bàitiết K+

4 Androgen Testosterol Tinh hoàn Phát triển các đặc

điểm của nam giới

5 Estrogen Estron Buồng

trứng

- Phát triển các đặc điểm nữ giới

- Phát triển niêm mạc

dạ con

2 HOẠT HOÁ GEN Sự hoạt hóa trực tiếp:

Khuếch tán vào

tế bào đích

Tạo phức thụ quan - hormone Tạo phức với DNA-Protein và

thúc đẩy qúa trình sao chép

Trang 6

Hormone amin

 Adrenaline và noradrenaline là các hormone do tuyến thượng thận tạo ra

 Các hormone này có tác dụng kích thích sự phân giải glycogen, làm giảm

sự tổng hợp glycogen nên làm tăng hàm lượng glucose trong máu

Trang 7

Hormone amin

 Thyroxine: do tuyến giáp SX, tăng cường qt TĐC, giúp

cơ thể pt bình thường

 Thiếu: gây nên trạng thái thiểu năng tuyến giáp làm cho

cơ thể lùn, kém pt, đần độn

 Thừa: gây bệnh ưu năng tuyến giáp làm cho người cao quá khổ, không cân đối

Hormone peptid

STT Hormone Nơi tạo ra Vai trò

1 Tyrocalcitonin Tuyến giáp Giảm hàm lượng Ca++ trong máu

2 Insulin Tuyến tụy Giảm lượng đường trong máu

3 Glucagon Tuyến tụy Tăng lượng đường trong máu

4 Oxytoxin (HGF)

Tuyến yên Gây co dạ con, kích thích đẻ

5 Vasopressin (ADH)

Tuyến yên Tăng áp, chống bài tiết

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	533,95 KB