Giáo án môn Hóa học lớp 10 - Tiết 1 đến tiết 15

Kiến thức HS vận dụng được kiến thức về cấu tạo nguyên tử, mối liên hệ giữa các đại lượng trong nguyên tử với các đại lượng liên quan trong hạt nhân nguyên tử.. HS hiểu được đặc điểm cấu[r]

Trang 1

Ngày soạn 16/08/2010

Tiết TC 1

bài tập áp dụng một số công thức tính toán

trong hóa học

- -I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

– Củng cố các kiến thức đã học ở chương trình hóa học THCS

– Ôn tập các kiến thức về tính chất hóa học của các chất

2 Kĩ năng

 Rèn luyện kĩ năng tính toán cho học sinh

 Vận dụng các kiến thức đã học để giải các bài tập

II Trọng tâm

Các công thức tính toán trong hóa học

III.Chuẩn bị

Giáo viên: Hệ thống bài tập và câu hỏi gợi ý.

Học sinh: Ôn tập các kiến thức đã học.

IV Phương pháp

Đàm thoại – gợi mở – hoạt động nhóm

V Nội dung lên lớp

1 ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

Kết hợp trong quá trình dạy học

3 Các hoạt động dạy học

Tính theo phương trình hóa học

Cách giải chung:

- Viết và cân bằng PTHH

- Tính số mol của chất đề bài đó cho

- Dựa vào PTHH, tìm số mol các chất mà đề bài yêu cầu

- Tính toán theo yêu cầu của đề bài (khối lượng, thể tích chất khí…)

Trang 2

1.Dạng toán cơ bản : Cho biết lượng một chất (có thể cho bằng gam, mol, V (đktc) , các đại lượng về nồng độ dd, độ tan, tỷ khối chất khí), tìm lượng các chất còn lại trong một phản ứng hóa học.

Cách giải : Bài toán có dạng : a M + b B c C + d D

(Trong đó các chất M, B, C, D: có thể là một đơn chất hay 1 hợp chất)

- Tính số mol của chất đề bài đó cho

- Dựa vào PTHH, tìm số mol các chất mà đề bài yêu cầu

- Tính toán theo yêu cầu của đề bài

* Trường hợp 1: Cho ở dạng trực tiếp bằng : gam, mol.

Ví dụ1: Cho kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 0,6 mol HCl Xác định khối lượng kim

loại đã dùng

Giải: Ta có phương trình phản ứng:

Mg + 2HCl –> MgCl2 + H2 1mol 2mol

x (mol) 0,6 (mol)

 x = 0,6 1 / 2 = 0,3 (mol)  mMg = n.M = 0,3 24 = 7,2 (g)

*Trường hợp 2: Cho ở dạng gián tiếp bằng : V(đktc)

Ví dụ2: Cho kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với dung dịch HCl thu được 6,72 lít khí (đktc)

Xác định khối lượng kim loại đã dùng

Giải

Tìm : nH 2 = 6, 72 = 0,3 (mol)

22, 4

Ta có phương trình phản ứng:

Mg + 2HCl –> MgCl2 + H2 1mol 1mol

x (mol) 0,3 (mol)

 x = 0,3 1 / 1 = 0,3 (mol)  mMg = n.M = 0,3 24 = 7,2 (g)

*Trường hợp 3: Cho ở dạng gián tiếp bằng : mdd, c%

Ví dụ 3: Cho kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 100g dung dịch HCl 21,9% Xác định

khối lượng kim loại đã dùng

Giải Ta phải tìm n HCl phản ứng ?

áp dụng : C % = mct.100% m HCl = = = 21,9 (g)

100%

mdd c 100.21,9

100

n HCl = = = 0,6 (mol)

M

21,9 36,5

*Trở về bài toán 1: Cho kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 0,6 mol HCl Xác định khối

lượng kim loại đã dùng

Trang 3

(Giải như ví dụ 1)

*Trường hợp 4: Cho ở dạng gián tiếp bằng : Vdd, C M

Ví dụ 4 : Cho kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 100 ml dung dịch HCl 6 M Xác định

khối lượng kim loại đã dùng

Giải: Tìm n HCl = ?  áp dụng : CM = n n HCl = CM.V = 6.0,1 = 0,6 (mol)

*Trường hợp 5: Cho ở dạng gián tiếp bằng : mdd, C M ,d (g/ml)

Ví dụ 5 : Cho kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 120 g dung dịch HCl 6 M ( d= 1,2 g/ml)

Xác định khối lượng kim loại đã dùng

Giải: Tìm n HCl = ?

- Tìm Vdd (dựa vào mdd, d (g/ml)): từ d = m Vdd H Cl = = = 100 (ml) =0,1(l)

d

120

1, 2

- Tìm n HCl = ?  áp dụng : CM = n n HCl = CM V = 6 0,1 = 0,6 (mol)

*Trường hợp 6: Cho ở dạng gián tiếp bằng : Vdd, C%, d (g/ml)

Ví dụ 6 : Cho kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 83,3 ml dung dịch HCl 21,9 %

( d= 1,2 g/ml) Xác định khối lượng kim loại đã dùng

Giải: Tìm n HCl = ?

- Tìm m dd (dựa vào Vdd, d (g/ml)): từ d = m mdd H Cl = V.d = 83,3 1,2 = 100 (g) dd

HCl

áp dụng : C % = mct.100% m HCl = = = 21,9 (g)

100%

mdd c 100.21,9

100

n HCl = = = 0,6 (mol)

M

21,9 36,5

Vận dụng 6 dạng toán trên:

Ta có thể thiết lập được 9 bài toán để tìm các đại lượng liên quan đến nồng độ dung dịch( C%, C M , mdd, Vdd, khối lượng riêng của dd(d (g/ml) ) của chất phản ứng).

Trang 4

1 Cho 7,2 g kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 100g dung dịch HCl Xác định nồng độ %

dd HCl cần dùng

2 Cho 7,2 g kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với dung dịch HCl 21,9% Xác định khối

lượng dd HCl cần dùng

3 Cho 7,2 g kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 100 ml dung dịch HCl Xác định nồng độ

Mol/ lít dd HCl cần dùng

4 Cho 7,2 g kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với dung dịch HCl 6M Xác định thể tích dd

HCl cần dùng

5 Cho 7,2 g kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với dung dịch HCl 6 M ( d = 1,2 g/ml) Xác

định khối lượng dd HCl cần dùng

6 Cho 7,2 g kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 120g dung dịch HCl ( d = 1,2 g/ml) Xác

định nồng độ mol/lít dd HCl cần dùng

7 Cho 7,2 g kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với dung dịch HCl 21,9%( d = 1,2 g/ml) Xác

định thể tích dd HCl cần dùng

8 Cho 7,2 g kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 120 g dung dịch HCl 6 M Xác định khối

lượng riêng dd HCl cần dùng

9 Cho 7,2 g kim loại Mg phản ứng hoàn toàn với 83,3 ml dung dịch HCl 21,9% Xác định

khối lượng riêng dd HCl cần dùng

4 Củng cố, dặn dò

G nhắc lại các bước làm bài tập hóa học:

B1 Đổi các dữ kiện không cơ bản về số mol

B2 Viết pthh

B3 Thiết lập tỉ lệ mol với các dữ kiện từ đề bài để tìm ra mối liên hệ giữa các đại lượng cần tìm mà đề bài yêu cầu

5 Hướng dẫn về nhà

Ôn tập các kiến thức đã học để học tốt chương trình hóa học THPT

VI Rút kinh nghiệm, bổ sung

Trang 5

Ngày soạn 19/08/2010

Tiết TC 2

bài tập tính khối lượng nguyên tử

1 Kiến thức

– Củng cố các kiến thức về thành phần nguyên tử

– Học sinh hiểu đặc điểm cấu tạo nguyên tử

2 Kĩ năng

II Trọng tâm

Các đại lương quy đổi giữa các đơn vị tính khối lượng nguyên tử

Đàm thoại – gợi mở – nêu vấn đề – hoạt động nhóm

Bài 1 Đặc điểm cấu tạo của nguyên tử?

Một học sinh trả lời dưới hình thức ktra bài cũ.

Bài 2 Cấu tạo của vỏ nguyên tử?

Trang 6

Bài 3 Cấu tạo của hạt nhân nguyên tử?

Bài 4 Tính thể tích của 1 nguyên tử hiđro biết nó có đường kính 0,53 °𝐴

HS vận dụng kiến thức về toán học như tính thể tích hình cầu.

Một HS vận dụng làm bài.

Bài 5 GV và HS làm bài tập trong SGK

Bài 1 B: p, n

Bài 2 D: n, p, e

Bài 3 C: 600m

Bài 4

Tỉ số về khối lượng của electron so với proton:

9,1094.10‒ 31

1,6726.10‒ 27 ≈

1 1836

Tỉ số về khối lượng của electron so với nơtron:

9,1094.10‒ 31

1,6748.10‒ 27 ≈

1 1839 Bài 5

a Tớnh khối lượng riờng của nguyờn tử kẽm (g/cm3): khối lượng tớnh ra gam của 1 cm3 nguyờn tử kẽm

Thể tớch của 1 nguyờn tử kẽm V = 4

3𝜋𝑟

3

r = 1,35.10-1 nm = 1,35.10-8 cm

V = 4 = 10,30 10-24 (cm3)

3.3,14.(1,35.10‒ 8)3

Khối lượng của một nguyờn tử kẽm là

65.1,66.10-24 = 107,9.10-24 (g)

Vậy khối lượng riờng của nguyờn tử kẽm là

Trang 7

=10,48 (g/cm3) 107,9 10‒ 24g

10,30 10‒ 24cm3

Thực tế trong tinh thể, cỏc nguyờn tử kẽm chiếm hơn 70% thể tớch, phần cũn lại là rỗng nờn thực

tế khối lượng riờng của kẽm là 7,3 g/cm3

b Khối lượng riờng của hạt nhõn nguyờn tử kẽm

(Tương tự trờn) Kết quả là 3,22.1015 g/cm3

G nhắc lại cấu tạo nguyên tử Gồm lớp vỏ và hạt nhân

Vỏ được cấu tạo bởi các hạt electron

Hạt nhân được cấu tạo bởi các hạt proton và electron

Ôn tập các kiến thức về thành phần nguyên tử

GV ra một số bài tập để HS vận dụng làm bài:

Bài 1 Cho biết nguyên tử N có 7e, 7p và 8n Tính khối lượng nguyên tử N

Bài 2 Tính điện tích hạt nhân của nguyên tử O có 8e

Trang 8

Ngày soạn 29/08/2010

Tiết TC 3

bài tập về hạt nhân nguyên tử

nguyên tố hóa học

1 Kiến thức

– Sau tiết học này học sinh cú thể:

- Hiểu rừ cấu tạo nguyờn tử của cỏc nguyờn tố

- Tớnh được khối lượng nguyờn tử tuyệt đối của cỏc nguyờn tố

- Tớnh được số electron, số proton, số nơtron trong nguyờn tử cỏc nguyờn tố

2 Kĩ năng

II Trọng tâm

Các loại hạt cơ bản trong nguyên tử

Trang 9

Đàm thoại – gợi mở – nêu vấn đề – hoạt động nhóm.

Bài 1: Hóy chỉ ra cõu khụng đỳng trong số cỏc cõu sau:

A Nguyờn tử nào cũng cú cấu tạo gồm 2 phần : vỏ và hạt nhõn

B Những nguyờn tử cú cựng điện tớch hạt nhõn thỡ thuộc cựng một nguyờn tố húa học

C Hạt nhõn nguyờn tử Hidro luụn chỉ cú 1 proton

D Nguyờn tử 7 cú tổng số hạt mang điện ớt hơn số hạt khụng mang điện là 1 hạt

3X

Bài 2: Biết rằng nguyờn tử sắt cú 26 proton, 30 nơtron Hóy:

- Tớnh khối lượng nguyờn tử tuyệt đối của nguyờn tử sắt

- Tớnh nguyờn tử khối của sắt

- Tớnh khối lượng sắt cú chứa 1 kg electron

Trả lời:

Vỡ nguyờn tử trung hũa về điện nờn số electron = số proton = 26

mp = 26.1,6726.10-27 (kg) = 43,4876.10-27 (kg)

mn = 30.1,6748.10-27 (kg) = 50,2440.10-27 (kg)

me = 26.9,1094.10-31 (kg) = 23,6844.10-30 (kg)

- KLNT tuyệt đối của sắt là: (đvC)  1 mol Fe = 56,4773g

-27 -27

93,7553.10

= 56,47738 1,66005.10

- Số electron cú trong 1 kg electron là: 31 (hạt)

-31

1

= 0,109777.10 9,1094.10

-31

0,109777.10

26.6,02.10

- mFe = 70135,9 56,4773  3961086g  3961 kg

Bài 3: Một nguyờn tố R cú tổng số hạt là 155 Số hạt khụng mang điện ớt hơn số hạt mang điện là 33 Tỡm số proton, số khối và tờn R

Đỏp số: Z = ; A = ; Bài 4: Một nguyờn tố R cú tổng số hạt là 82 Số hạt mang điện gấp 1,733 lần số hạt khụng mang điện Tỡm số proton, số khối và tờn R

Trang 10

Đỏp số: Z = ; A = ; Bài 5: Một nguyờn tố R cú tổng số cỏc loại hạt là 28 Tỡm số proton, số khối và tờn R Và cho biết R là kim loại, phi kim hay khớ hiếm

Đỏp số: Flo

G nhắc lại cấu tạo hạt nhân được cấu tạo bởi các hạt proton và nơtron

Ôn tập các kiến thức về thành phần nguyên tử

Ngày soạn 02/09/2010

Tiết TC 4

BÀI TẬP VỀ ĐỒNG VỊ

1 Kiến thức

HS vận dụng được kiến thức về cấu tạo nguyờn tử, mối liờn hệ giữa cỏc đại lượng trong nguyờn tử với cỏc đại lượng liờn quan trong hạt nhõn nguyờn tử

HS hiểu được đặc điểm cấu tạo của nguyờn tử

2 Kỹ năng

 Rốn luyện kỹ năng tớnh toỏn cho học sinh

 Vận dụng kiến thức đó học để giải bài tập

Hạt nhõn nguyờn tử và cỏc đại lượng liờn quan

Giỏo viờn: Hệ thống bài tập và cõu hỏi gợi ý.

Học sinh: ễn tập cỏc kiến thức đó học về hạt nhõn nguyờn tử.

Đàm thoại – gợi mở - nờu vấn đề - hoạt động nhúm

Trang 11

V NỘI DUNG LấN LỚP

1 Ổn định lớp

Kết hợp trong quỏ trỡnh dạy học

3 Cỏc hoạt động dạy học

Bài 1

Tính thành phần phần % các đồng vị của cacbon Biết cacbon trong tự nhiên tồn tại hai đồng

vị bền là 12C và 13C và có khối lượng nguyên tử trung bình là 12,011

Đáp án: %12C = 98,9% và % 13C = 1,1%

Bài 2

Khối lượng nguyên tử trung bình của brôm là 79,91 Trong tự nhiên brôm có hai đồng vị trong

đó một đồng vị là 79Br chiếm 54,5% Tìm số khối của đồng vị còn lại

Đáp án: Số khối đồng vị còn lại là 81.

Bài 3.

Khối lượng nguyên tử trung bình của Ag là 107,88 Trong tự nhiên bạc có hai đồng vị, trong

đó đồng vị 109Ag chiếm hàm lượng 44% Xác định số khối của đồng vị còn lại

Đáp án: Số khối đồng vị còn lại là 107.

Bài 4

Hoà tan 4,84g Mg kim loại bằng dung dịch HCl dư thấy thoát ra 0,4g khí hiđro

a, Xác khối lượng nguyên tử trung bình của Mg

b, Mg kim loại cho ở trên bao gồm hai đồng vị trong đó có đồng vị 24Mg Xác định số khối của đồng vị còn lại biết tỷ số của hai loại đồng vị là 4:1

Đáp án: a) KLNT TB của Mg = 24, 2 b) Số khối đồng vị kia là 25.

Bài 5

Một thanh đồng chứa 2mol đồng Trong thanh đồng có hai loại đồng vị là 63Cu và 64Cu với hàm lượng tương ứng bằng 25% và 75% Hỏi thanh đồng đó nặng bao nhiêu gam

Đáp án: Khối lượng thanh đồng đó nặng 127,5 gam.

Bài 6

Dung dịch A chứa 0,4mol HCl trong đó clo có hai loại đồng vị là 35Cl và 37Cl với tỷ lệ 35Cl :

37Cl =75: 25 Nếu cho dung dịch A tác dụng với dung dịch AgNO3 dư thì thu được bao nhiêu gam kết tủa

Đáp án: Khối lượng kết tủa = 57,4 gam.

Bài 7

Oxi có ba đồng vị là 16O, 17O và 18O Tính khối lượng nguyên tử trung bình của oxi biết phần trăm các đồng vị tương ứng là x1, x2 và x3 trong đó:

x1=1,5x2 và x1- x2= 21x3

Đáp án: KLNT TB của oxi = 16,14.

4 Củng cố, dặn dũ

GV yờu cầu HS nhắc lại khỏi niệm đồng vị, cụng thức tớnh nguyờn tử khối trung bỡnh

Trang 12

Bài 1

Một nguyên tố X có hai đồng vị mà số nguyên tử có tỷ lệ 27: 23 hạt nhân thứ nhất có 35 proton và 44 notron Hạt nhân của đồng vị thứ hai hon đồng vị thứ nhất 2 notron Tính khối lượng nguyên tử trung bình của X

Đáp án: KLNT TB cua X = 79,92.

Bài 2

Khối lượng nguyên tử trung bình của hiđro điều chế từ nước là 1,008 Có bao nhiêu nguyên tử

2H trong 1ml nước(d=1g/ml) Biết hiđro có hai đồng vị phổ biến là 1H và 2H

Đáp án: Có 5,35 1022 nguyên tử

Bài 3

Khối lượng nguyên tử trung bình của B bằng 10,81 Bo có hai đồng vị là 10B và 11B Hỏi có bao nhiêu đồng vị 11B trong123,68 gam axit orthoboric H3BO3 (M=61,84đvC) Cho biết số Avogadro = 6,023 1023

Đáp án: Số đồng vị 11B = 2 0,8111 6,023 1023 = 9,77 1023

Ngày soạn 10/09/2010

Tiết TC 5

OBITAN NGUYấN TỬ, CÁCH VIẾT CẤU HèNH ELECTRON NGUYấN TỬ

- -I MỤC TIấU BÀI HỌC

1 Kiến thức

HS biết được khỏi niệm obitan nguyờn tử, vận dụng được kiến thức về cấu tạo nguyờn tử để viết cấu hỡnh electron nguyờn tử

HS hiểu được cỏc quy tắc và nguyờn lớ viết cấu hỡnh electron

2 Kỹ năng

 Rốn luyện kỹ năng tớnh toỏn cho học sinh

 Vận dụng kiến thức đó học để giải bài tập

II TRỌNG TÂM

Obitan nguyờn tử

Trang 13

III.CHUẨN BỊ

Học sinh: Ơn tập các kiến thức đã học.

IV PHƯƠNG PHÁP

Đàm thoại – gợi mở - nêu vấn đề - hoạt động nhĩm

V NỘI DUNG LÊN LỚP

1 Ổn định lớp

Cấu hình electron nguyên tử?

Hoạt động 1 :

G vẽ hình đám mây e để nêu : các e chuyển động

không theo quỹ đạo , chỉ có thể xác định được xác suất

có mặt của e

G nhấn mạnh đám mây e do 1 e tao nên

H nghiên cứu SGKNC và nêu định nghĩa obitan

nguyên tử

H nhận xét hình ảnh các obitan nguyên tử

G nêu hướng các obitan

I THUYẾT HIỆN ĐẠI (THUYẾT OBITAN NGUYÊN

TỬ):

a) Sự chuyenå động e trong nguyên tử :

-Các e chuyển động quanh hạt nhân không theo 1 qủy đạo xác định với vận tốc vô cùng lớn tạo thành đám mây electron.

- Nguyên tử có 1 e chuyển động tạo thành vùng không gian có hình cầu

- Nguyên tử có nhiều e chuyển động tạo thành những vùng không gian có hình dạng khác nhau

b) Obitan nguyên tử (kí hiệu là AO) : Là khoảng không gian xung quanh hạt nhân có mật độ electron xuất hiện nhiều nhất ( 95 % )

Đám mây electron

Obitan nguyên tử

II – HÌNH DẠNG OBITAN NGUYÊN TỬ :

-Obitan s có dạng qủa cầu

y x x

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	411,4 KB