[r]
Trang 1QUẢN LÝ NHU CẦU PHỤ TẢI (DSM), NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐIỆN
Đặng Nguyên Phương
Trưởng Ban Kiểm tra giám sát mua bán điện
Tổng công ty Điện lực miền Nam
1 CHỦ TRƯƠNG CỦA NHÀ NƯỚC VỀ TIẾT KIỆM NĂNG LƯỢNG
Trong những năm qua, Đảng và Chính phủ đã có chủ trương và triển khai nhiều chính sách nhằm thực hiện sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, giảm ô nhiễm môi trường và giảm chi phí sản xuất Điển hình là năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (VNEEP) giai đoạn 2006 2015 tại Quyết định số 1427/QĐTTg ngày 02 tháng 10 năm 2012 và năm 2010, Quốc hội thông qua “Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả”
Chương trình mục tiêu Quốc gia về Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã xác định rõ các mục tiêu và đề ra các giải pháp cụ thể để triển khai thực hiện các mục tiêu Các mục tiêu cụ thể của Chương trình bao gồm:
(i) Đạt mức tiết kiệm 3 5% tổng mức tiêu thụ năng lượng quốc gia trong giai đoạn 1 (2006 2010) và 5 8% trong giai đoạn 2 (2011 – 2015) so với nhu cầu năng lượng theo quy hoạch phát triển điện lực giai đoạn 2011 – 2020 có xét đến năm 2030 (ii) Hình thành mạng lưới thực thi luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, triển khai chương trình tiết kiệm năng lượng ở cấp Trung ương và địa phương, tổ chức đào tạo, cấp chứng chỉ quản lý năng lượng cho hơn 2.000 người thuộc lĩnh vực sản xuất công nghiệp
(iii) Sử dụng rộng rãi các thiết bị hiệu suất cao, thay thế dần các trang thiết bị có hiệu suất thấp, tiến tới loại bỏ các trang thiết bị có công nghệ lạc hậu Áp dụng tiêu chuẩn và định mức kỹ thuật tiên tiến nhằm cải thiện hiệu suất năng lượng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, đạt mức ít nhất 10% cường độ năng lượng của các ngành sử dụng nhiều năng lượng: xi măng, ngành thép, ngành dệt may Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2011 Luật quy định trách nhiệm sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của cơ
sở sản xuất công nghiệp, trong đó các cơ sở sản xuất công nghiệp có trách nhiệm phải xây dựng, thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hàng năm; lồng ghép chương trình quản lý năng lượng với các chương trình quản lý chất lượng, chương trình sản xuất sạch hơn, chương trình bảo vệ môi trường của cơ sở; Áp dụng tiêu chuẩn,
Trang 2quy chuẩn kỹ thuật, định mức về sử dụng năng lượng đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định; lựa chọn áp dụng quy trình và mô hình quản lý sản xuất tiên tiến, biện pháp công nghệ phù hợp và thiết bị công nghệ có hiệu suất năng lượng cao; sử dụng các dạng năng lượng thay thế có hiệu quả cao hơn trong dây chuyền sản xuất; Áp dụng biện pháp kỹ thuật, kiến trúc nhà xưởng nhằm sử dụng tối đa hiệu quả hệ thống chiếu sáng, thông gió, làm mát; sử dụng tối đa ánh sáng, thông gió tự nhiên; Thực hiện quy trình vận hành, chế độ duy tu, bảo dưỡng phương tiện, thiết bị trong dây chuyền sản xuất để chống tổn thất năng lượng; Loại bỏ dần phương tiện, thiết bị có công nghệ lạc hậu, tiêu tốn nhiều năng lượng theo quy định của Thủ tướng Chính phủ
Đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, còn có trách nhiệm:
(i) Xây dựng và thực hiện kế hoạch hàng năm và năm năm về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả phù hợp với kế hoạch sản xuất, kinh doanh; báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại địa phương kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả;
(ii) Xây dựng chế độ trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân liên quan đến việc thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả;
(iii) Chỉ định người quản lý năng lượng;
(iv) Ba năm một lần thực hiện việc kiểm toán năng lượng bắt buộc;
(v) Áp dụng mô hình quản lý năng lượng;
(vi) Thực hiện quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong xây dựng mới, cải tạo, mở rộng cơ sở
Để triển khai thực hiện Chương trình và Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Chính phủ và các Bộ, ngành đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau hướng dẫn và quy định cụ thể các nội dung, giải pháp thực hiện Cụ thể: (i) Nghị định số 21/2011/NĐCP ngày 29/3/2011 quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Sử dụng NL TK & HQ;
(ii) Nghị định số 74/2011/NĐCP ngày 24/08/2011 quy định xử phạt vi phạm hành chính về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả;
(iii) Quyết định số 1294TTg ngày 01/8/2011 ban hành danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm năm 2011;
(iv) Thông tư số 09/2013/TTBCT ngày 20/4/2012 quy định về lập kế hoạch SDNL Tk&HQ, thực hiện kiểm toán năng lượng;
(v) Quyết định số 1427/QĐTTg ngày 2/1/2012 Thủ tướng phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2012 – 2015;
Trang 3Nghị định 134/2013/NĐCP: Quy định về xử phạt trong lĩnh vực điện lực, an toàn đập thuỷ điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả:
(i) Quyết định số 78 /2013/QĐTTg: Ban hành danh mục và lộ trình thiết bị sử dụng năng lượng phải loại bỏ và các tổ máy phát điện hiệu suất thấp không được xây mới;
(ii) Quyết định 1535/QĐTTg ngày 28/8/2014 ban hành danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm 2014;
(iii) Thông tư số 45/2014/TTLTBCTBTCBKHĐT ngày 28/11/2014 Hướng dẫn quản lý, sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước thực hiện chương trình mục tiêu quốc
gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2012 – 2015
(iv) Thông tư 02/2014/TTBCT ngày 16/1/2014 “Quy định biện pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho các ngành công nghiệp”
Với việc triển khai Luật Sử dụng năng lượng TK&HQ và các đề án trong khuôn khổ Chương trình MTQG về sử dụng năng lượng TK&HQ, đến nay, Việt Nam đã từng
bước tháo gỡ các rào cản, tạo điều kiện thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động sử dụng năng
lượng TK&HQ trên phạm vi toàn quốc nói chung và Tổng công ty Điện lực miền Nam
nói riêng
2 TÌNH HÌNH THỰC HIỆN QUẢN LÝ NHU CẦU PHỤ TẢI GIAI ĐOẠN 2007 – 2015
2.1 Sản lượng điện tiết kiệm
Năm
SL ĐT
2.2 Thực hiện các giải pháp
a Giải pháp tăng cường quản lý nhà nước về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, tổ chức hệ thống quản lý về tiết kiệm năng lượng
Ngay từ đầu năm 2006 và 2011, Chỉ thị Tiết kiệm điện của UBND được ban hành, Ban chỉ đạo cung cấp điện được thành lập và hoạt động trên địa bàn 21/21 tỉnh/
thành phố Hàng năm, các PC phối hợp Sở Công thương tham mưu đến UBND tỉnh/thành phố ban hành chỉ thị hoặc văn bản nhắc nhở (nếu chỉ thị còn hiệu lực thi hành) việc thực hiện tiết kiệm điện trên địa bàn Triển khai từ 2011 2015, 21/21 tỉnh/thành phố hàng năm đều thực hiện nội dung này; Thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành có sự tham gia của Điện lực đồng cấp tổ chức kiểm tra tình hình sử dụng điện tiết
kiệm và hiệu quả trên địa bàn quản lý
Trang 4 Các PC đã phối hợp và tổ chức lễ ký kết “Quy chế phối hợp trong công tác tuyên truyền sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả Giám sát hoạt động sử dụng điện và cung cấp điện” với các tổ chức đoàn thể trong 21 tỉnh/thành phố Trên cơ sở đó,
PC đã thường xuyên liên lạc và trao đổi thông tin, tài liệu như những chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, của ngành điện, địa phương có liên quan Kết quả đã tạo thành phong trào tuyên truyền tiết kiệm điện rộng khắp trên địa bàn quản lý thông qua Hội LH Phụ nữ, Đoàn TN CS HCM, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân, Liên đoàn Lao động…;
Các PC kiểm tra, thống kê, báo cáo sản lượng điện tiết kiệm theo định kỳ hàng tháng đến Sở Công thương, UBND Tỉnh/Thành phố để có chỉ đạo các cơ quan, công sở
sử dụng điện cao hơn định mức phân bổ để áp dụng các biện pháp khắc phục thực hiện đạt kế hoạch tiết kiệm điện năng sử dụng hàng năm của cơ quan, đơn vị theo Thông tư liên tịch 111/2009/TTLT/BTCBCT Hàng tháng các PC trình Sở Công thương ký xác nhận sản lượng điện tiết kiệm trên địa bàn và báo cáo UBND tỉnh/thành phố, EVN SPC tổng hợp số liệu từ các đơn vị báo cáo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN);
Giao văn phòng Tổng Công ty, các PC và Công ty lưới điện Cao thế miền Nam, Công ty Thí nghiệm điện miền Nam, Công ty Tư vấn thiết kế điện miền Nam, Ban quản
lý dự án lưới điện miền Nam cập nhật nội dung Nội qui sử dụng điện tiết kiệm và triển khai thực hiện đến các Điện lực, Chi nhánh, Phòng, Ban, Tổ sản xuất trực thuộc với chỉ tiêu tiết kiệm 15% điện năng theo nhu cầu trong điều kiện làm việc bình thường; có tổ chức kiểm tra kết quả chấp hành nội qui tiết kiệm điện hàng tháng
b Giải pháp tăng cường giáo dục, tuyên truyền phổ biến thông tin, vận động cộng đồng nâng cao nhận thức, thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm, bảo vệ môi trường
Các PC phối hợp với Đài phát thanh, truyền hình tỉnh/thành phố để ký hợp đồng tuyên truyền quảng bá, hướng dẫn về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, có lồng ghép các nội dung liên quan đến tình hình cung cấp điện trong năm và phù hợp đặc thù tiêu thụ điện tại địa phương;
Các đơn vị triển khai việc niêm yết Chỉ thị số 171/CTTTg về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm điện của Thủ tướng Chính phủ tại văn phòng PC và các Điện lực, Chi nhánh Cao thế, tổ điện; Đồng thời bố trí tài liệu hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả tại nơi giao tiếp khách hàng, quầy thu tiền điện để vận động khách hàng thực hiện tiết kiệm điện; quảng bá tiết kiệm điện trên hóa đơn tiền điện, dịch vụ viễn thông; Cập nhật thông tin về tiết kiệm điện vào trang Web của EVN SPC/PC và các thông tin
về công nghệ mới, thiết bị hoặc giải pháp mang lại hiệu quả tiết kiệm điện hoặc năng lượng khác
Tổ chức lớp tập huấn về kiến thức, kinh nghiệm thực hiện tiết kiệm năng lượng và kiểm toán năng lượng đối với tất cả cán bộ phụ trách công tác tiết kiệm điện của EVN SPC
Các PC phối hợp Sở Giáo dục Đào tạo và Trung tâm tiết kiệm năng lượng tại địa phương tổ chức hoặc tài trợ tổ chức Hội thi kiến thức về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả;
Trang 5 Hưởng ứng chiến dịch Giờ Trái Đất: Hoạt động truyền thông quảng bá sự kiện Giờ Trái Đất đã được tổ chức ở 21 tỉnh/thành phố phía Nam, các công ty điện lực đã thực hiện các hoạt động:
Lắp đặt Bandroll, Barner, Poster, tờ rơi với nội dung tuyên truyền tiết kiệm điện, hưởng ứng chiến dịch Giờ Trái Đất tại UBND các phường/xã/quận/huyện, các khu vực đông dân cư (chợ, siêu thị,…), các điểm nút giao thông, tại trụ sở làm việc của các PC;
Ký hợp đồng với các Đài Phát thanh, Truyền hình phường/xã/quận/huyện phát nội dung tuyên truyền hưởng ứng chiến dịch Giờ Trái Đất;
Tổ chức các hoạt động như lễ Mitting, tuần hành cổ động, các chương trình giao lưu âm nhạc về nội dung tiết kiệm điện phối hợp với Đoàn TNCSHCM các tỉnh/thành/quận/huyện, các trường đại học;
Sản lượng điện tiết kiệm trong Giờ Trái Đất:
SL ĐTK (kWh) 165.228 214.612 451.458 199.000 279.737 1.310.035
Từ 2012 đến nay, EVN SPC tổ chức thường xuyên ngày Hội tiết kiệm điện mỗi năm một lần và thay đổi khu vực tổ chức để đảm bảo hiệu ứng tuyên truyền rộng khắp trên địa bàn quản lý:
Nơi tổ chức Vũng Tàu Bà Rịa Thành Phố Cần Thơ Đồng Tháp Đồng Nai Tiền Giang
Các PC phối hợp Đài phát thanh truyền hình địa phương tổ chức buổi tọa đàm
về tiết kiệm năng lượng và sử dụng điện tiết kiệm & hiệu quả phát sóng trên truyền hình địa phương có sự tham dự của một số doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thực hiện tiết kiệm năng lượng đạt hiệu quả cao
EVN SPC đã biên soạn và ban hành tờ rơi, sổ tay hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm hiệu quả phổ biến đến các hộ sử dụng điện
Chương trình “Ấp/Khu dân cư văn hóa tiết kiệm điện” và “Tuyến phố tiết kiệm điện”: Các PC phối hợp Ủy Ban Mặt trận Tổ Quốc Việt Nam, Hội Nông dân, các Đoàn thể khác cùng UBND ở các tỉnh/thành phố phát động phong trào “Ấp/Khu dân cư văn hóa Tiết kiệm điện” và “Tuyến phố Tiết kiệm điện”với tiêu chí là có trên 50% hộ dân trong ấp/khu dân cư hoặc tuyến phố đạt chỉ tiêu tiết kiệm điện từ 05% trở lên so với sử dụng điện năm trước
Các PC, Công ty Lưới điện cao thế miền Nam tiếp tục đẩy mạnh triển khai phong trào Trạm Xanh, Sạch, Đẹp; nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường trong toàn thể CBCNV
Trang 6 Tổng hợp ấn phẩm tyên truyền trong những năm qua:
phẩm
c Phát triển, phổ biến các trang thiết bị hiệu suất cao, tiết kiệm năng lượng
Thay thế đèn hiệu suất thấp bằng đèn compact hiệu suất cao trong chiếu sáng sinh hoạt: Từ năm 2006 2010, EVN SPC đã thực hiện nhiều chương trình như phối hợp các nhà sản xuất bán hỗ trợ giá 1.438.338 đèn và đặc biệt trong năm 2010, thực hiện nhiệm vụ EVN giao cấp đổi 948.802 đèn cho người nghèo trên địa bàn 21 tỉnh/thành phố phía Nam Đến năm 2014, EVN SPC đã tổ chức thống kê và thay thế toàn bộ đèn sợi đốt trong chiếu sáng sinh hoạt (97.920 đèn); Qua thống kê số lượng đèn sợi đốt đang sử dụng trong chăn nuôi và trồng trọt trên địa bàn khoảng 6.0298.368 đèn EVN SPC sẽ tranh thủ nguồn vốn và phát động các chương trình để từng bước phối hợp tác động nhằm thay thế số lượng đèn sợi đốt trong các lĩnh vực này;
Chương trình quảng bá, hỗ trợ lắp đặt máy nước nóng năng lượng mặt trời (MNN NLMT) thực hiện theo Chương trình mục tiêu quốc gia và Chương trình hỗ trợ của EVN Kết quả thực hiện 18.322 MNN NLMT, trong đó:
Năm thực hiện 2010 2007 2011 2012 2013 2014 Tổng
Trang 7 Với việc phối hợp 08 nhà cung cấp (Tân Á Đại Thành, Gia Nam, Sơn Hà, Việt
Úc, Đất Quảng, Nhất Linh, Phú Lạc Khang và Mặt Trời Bách Khoa) EVN SPC đã triển khai quảng bá chương trình tại 21 tỉnh/thành phố khu vực phía Nam với mức hỗ trợ 1.000.000 đồng/BNN NLMT, tổng chi phí hỗ trợ là 17.722 triệu đồng
Chương trình hỗ trợ nông dân thay đèn sợi đốt chong Thanh Long bằng đèn compact tiết kiệm điện tại 03 tỉnh Bình Thuận, Long An và Tiền Giang:
Nhằm giải quyết tình hình cung cấp điện trên địa bàn các tỉnh sử dụng đèn chong cây Thanh Long để kích ra hoa trái vụ, thực hiện chỉ đạo của EVN, EVN SPC đã phối hợp Sở Công thương, các đoàn thể/hội trên địa bàn các tỉnh Bình Thuận, Long An, Tiền Giang và các nhà cung cấp đèn Công ty Bóng đèn Điện Quang, Công ty Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông hỗ trợ Hộ Nông dân trồng thanh long thay thế đèn sợi đốt bằng đèn compact tiết kiệm điện mà hiệu quả của việc chong đèn compact so với đèn sợi đốt tiết kiệm điện đã được “Dự án xây dựng mô hình sử dụng bóng đèn compact thay bóng đèn sợi đốt kích thích thanh long ra hoa trái vụ” được Bộ Công thương tài trợ Hội Nông dân tỉnh Bình Thuận thực hiện năm 2009 và “Mô hình nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Cây ăn quả miền Nam” cho kết quả mong muốn
Với kết quả nêu trên, các hộ nông dân sẽ tiết kiệm điện được 54.523 MWh/năm, tương ứng với giá trị tiết kiệm tiền điện là hơn 82 tỷ đồng/năm
Tính tiết kiệm tiền điện theo tuổi thọ của bóng đèn (4.000 giờ) số lượng 2.065.269 đèn: Sản lượng điện tiết kiệm 330 GWh, tương ứng với giá trị tiền điện tiết kiệm được là: 500 tỷ đồng
Tính tiết kiệm tiền điện trong 04 (bốn) năm sử dụng: Sản lượng điện tiết kiệm 218 GWh, tương ứng với giá trị tiền điện tiết kiệm được là: 330 tỷ đồng
Đề án Thí điểm triển khai mô hình ESCO (Energy Service Company Organisation – Công ty Dịch vụ Năng lượng):
Một giải pháp toàn diện để cung cấp dịch vụ tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường là nhu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay và thời gian tới Tháng 8/2014 EVN
đã chỉ đạo EVN SPC thực hiện Đề án thí điểm theo mô hình ESCO nhằm mục tiêu: Thúc đẩy việc áp dụng giải pháp công nghệ tiết kiệm điện góp phần đảm bảo ổn định cung cấp điện, bảo vệ môi trường và hỗ trợ phát triển sản xuất kinh doanh, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng; Tạo tiền đề cho việc EVN xem xét thành lập các Công
ty Dịch vụ năng lượng độc lập theo mô hình ESCO trong thời gian tới ở các Tổng công
ty Điện lực góp phần thúc đẩy thị trường ESCO trong nước
Kết quả thực hiện: EVN SPC đã tư vấn áp dụng mô hình ESCO cho hơn 50 khách hàng thuộc địa bàn quản lý của EVN SPC, trong đó đã ký hợp đồng ESCO lắp đặt trực tiếp hệ thống máy nước nóng NLMT với 07 khách hàng tại các tỉnh Đồng Tháp, Vĩnh Long, Bình Thuận, Bà Rịa Vũng Tàu và Tp Cần Thơ Tư vấn cho 02 khách hàng tự đầu
tư lắp đặt hệ thống máy nước nóng NLMT