• Quá trình xác định thành quả đạt được trên thực tế, so sánh nó với những tiêu chuẩn đã xây dựng; trên cơ sở đó phát hiện ra sự sai lệch và nguyên nhân của sự sai lệch đó; đồng thời đề [r]
Trang 1BÀI 1 KHÁI LƯỢC CHUNG VỀ KIỂM SOÁT
ThS Nguyễn Thị Phương Lan
Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Trang 2Vào sáng thứ hai, anh Bình, một quản lý văn phòng, nhận nhiệm vụ đối chiếu, ghi địa chỉ,
kiểm tra, bỏ phong bì và gửi qua đường bưu điện 200 bản thông tin đến khách hàng
Công việc phải thực hiện xong trước chiều thứ 6
Anh Bình khởi đầu khá tốt Anh lập một kế hoạch hoàn chỉnh cho nhiệm vụ này, lên thời
gian cho từng phần công việc Anh giao việc cho bốn nhân viên và hướng dẫn họ kỹ
lưỡng Công việc sẽ được thực hiện theo các quy tắc và chuẩn mực được xác định trước
cùng sự trợ giúp của các trang thiết bị văn phòng sẵn có
Anh Bình tự tin rằng anh đã thu xếp mọi công việc đâu vào đấy và công việc sẽ tiến triển
như kế hoạch nên anh để mặc cho nhân viên làm việc
Vài ngày trôi qua, anh Bình thấy rằng “nhóm gửi thư” vẫn đang làm việc tất bật Thứ sáu
đã đến và anh bất ngờ khi nhận ra rằng họ mới chỉ gửi đi được khoảng 130 thư Không
còn cách nào khác anh phải yêu cầu nhân viên làm thêm giờ vào chiều tối thứ sáu và
ngày thứ bảy để có thể gửi đi hết số còn lại
TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG
Vào sáng thứ hai, anh Bình, một quản lý văn phòng, nhận nhiệm vụ đối chiếu, ghi địa chỉ,
kiểm tra, bỏ phong bì và gửi qua đường bưu điện 200 bản thông tin đến khách hàng Công
việc phải thực hiện xong trước chiều thứ 6
Anh Bình khởi đầu khá tốt Anh lập một kế hoạch hoàn chỉnh cho nhiệm vụ này, lên thời
gian cho từng phần công việc Anh giao việc cho bốn nhân viên và hướng dẫn họ kỹ lưỡng
Công việc sẽ được thực hiện theo các quy tắc và chuẩn mực được xác định trước cùng sự
trợ giúp của các trang thiết bị văn phòng sẵn có
Anh Bình tự tin rằng anh đã thu xếp mọi công việc đâu vào đấy và công việc sẽ tiến triển
như kế hoạch nên anh để mặc cho nhân viên làm việc
Vài ngày trôi qua, anh Bình thấy rằng “nhóm gửi thư” vẫn đang làm việc tất bật Thứ sáu đã
đến và anh bất ngờ khi nhận ra rằng họ mới chỉ gửi đi được khoảng 130 thư Không còn
cách nào khác anh phải yêu cầu nhân viên làm thêm giờ vào chiều tối thứ sáu và ngày thứ
bảy để có thể gửi đi hết số còn lại
Trang 3Vào sáng thứ hai, anh Bình, một quản lý văn phòng, nhận nhiệm vụ đối chiếu, ghi địa chỉ,
kiểm tra, bỏ phong bì và gửi qua đường bưu điện 200 bản thông tin đến khách hàng
Công việc phải thực hiện xong trước chiều thứ 6
Anh Bình khởi đầu khá tốt Anh lập một kế hoạch hoàn chỉnh cho nhiệm vụ này, lên thời
gian cho từng phần công việc Anh giao việc cho bốn nhân viên và hướng dẫn họ kỹ
lưỡng Công việc sẽ được thực hiện theo các quy tắc và chuẩn mực được xác định trước
cùng sự trợ giúp của các trang thiết bị văn phòng sẵn có
Anh Bình tự tin rằng anh đã thu xếp mọi công việc đâu vào đấy và công việc sẽ tiến triển
như kế hoạch nên anh để mặc cho nhân viên làm việc
Vài ngày trôi qua, anh Bình thấy rằng “nhóm gửi thư” vẫn đang làm việc tất bật Thứ sáu
đã đến và anh bất ngờ khi nhận ra rằng họ mới chỉ gửi đi được khoảng 130 thư Không
còn cách nào khác anh phải yêu cầu nhân viên làm thêm giờ vào chiều tối thứ sáu và
ngày thứ bảy để có thể gửi đi hết số còn lại
TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG
Nếu bạn là anh Bình và bạn sẽ làm gì để đảm bảo công việc sẽ hoàn thành đúng thời hạn? Hãy đưa ra hai đề nghị?
Trang 4MỤC TIÊU
Sau khi học xong bài này, sinh viên cần nắm được các nội dung sau:
• Hoạt động kiểm soát;
• Giải thích vai trò của hoạt động kiểm soát trong doanh nghiệp;
• Các cách phân loại hoạt động kiểm soát;
• Giải thích chức năng kiểm soát trong doanh nghiệp;
• Nội dung hoạt động kiểm soát trong kinh doanh
Trang 5NỘI DUNG
Các vấn đề chung về kiểm soát
Vai trò của hoạt động kiểm soát trong doanh nghiệp
Phân loại kiểm soát
Chức năng kiểm soát
Nội dung kiểm soát trong kinh doanh
Trang 61 CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KIỂM SOÁT
1.2 Lịch sử phát triển
1.1 Khái niệm
1.3 Cơ sở của hoạt động kiểm soát
Trang 71.1 KHÁI NIỆM
• Quá trình xác định thành quả đạt được trên thực tế, so sánh nó với những tiêu chuẩn đã xây dựng; trên cơ sở đó phát hiện ra sự sai lệch và nguyên nhân của sự sai lệch đó; đồng thời
đề ra các giải pháp cho một chương trình hành động nhằm khắc phục sự sai lệch để đảm bảo cho doanh nghiệp đạt được các mục tiêu đã định
• Có thể thấy một số điểm nổi bật:
Kiểm soát là một chuỗi hoạt động kiểm soát tồn tại ở mọi bộ phận trong doanh nghiệp và được kết hợp với nhau thành một thể thống nhất
Kiểm soát không chỉ đơn thuần là những chính sách, thủ tục, biểu mẫu… mà còn bao gồm những con người trong tổ chức
Kiểm soát cung cấp một sự đảm bảo hợp lý chứ không đảm bảo tuyệt đối hóa các mục tiêu được thực hiện
Trang 81.1 KHÁI NIỆM
• Hoạt động kiểm soát trong doanh nghiệp nhằm đạt được mục tiêu:
Cung cấp thông tin đáng tin cậy;
Bảo vệ tài sản và sổ sách;
Tăng tính hiệu quả trong hoạt động điều hành;
Đẩy mạnh và khuyến khích việc thực hiện các chế độ, quy định đã đề ra
• Để một doanh nghiệp luôn đi đúng hướng cần:
Kiểm soát dài hạn và ngắn hạn;
Kiểm soát ngay trong quá trình hình thành mục tiêu và kiểm soát hướng các hoạt động theo mục tiêu;
Kiểm soát hoạt động kinh doanh và kiểm soát hoạt động quản trị kinh doanh
Trang 91.2 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN
• Ở Anh khái niệm kiểm soát được sử dụng ở lĩnh vực quản lí nhà nước từ thế kỉ 15
• Ở Mỹ năm 1778 đã xuất hiện nhân viên kiểm soát cân đối giữa ngân sách và nhiệm vụ của Nhà nước
• Năm 1863 xuất hiện trong lĩnh vực quản lí nhà nước nhân viên kiểm soát chỉ đạo kiểm soát ngân hàng
• Năm 1880 công ty Đường sắt Mỹ là doanh nghiệp đầu tiên hình thành bộ phận kiểm tra
• Doanh nghiệp công nghiệp đầu tiên có nhân viên kiểm soát là công ty General Eletric
• Đến năm 1929, thuật ngữ Kiểm soát được đề cập chính thức trong một công bố của Cục dự
trữ liên bang Mỹ
• Lịch sử phát triển chứng tỏ kiểm soát có nguồn gốc từ lĩnh vực kế toán tài chính và ở chức năng kiểm tra, kiểm soát tài chính → kiểm soát được hiểu với nhiều góc độ khác nhau
• Những năm 60 ở Mỹ chỉ xuất hiện kiểm soát ở khu vực nhà nước, đến năm 1974 có tới 90%
Trang 101.3 CƠ SỞ CỦA HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT
• Nhu cầu kiểm soát của các đối tượng có liên quan:
Kiểm soát là chức năng quản trị cơ bản;
Thiếu kiểm soát, tức là không quản trị
• Điều kiện đủ là sự phát triển của công cụ kiểm soát
Kiểm soát là người ta nghĩ đến kiểm soát tình hình tài chính →
kiểm soát trước hết là kiểm soát các hoạt động kinh doanh →
phát triển các công cụ để kiểm soát xem kinh doanh đang diễn
ra như thế nào? → hoạt động quản trị phải tốt
• Công cụ kiểm soát chủ yếu là kiểm soát thực trạng và kiểm
soát ngắn hạn → các công cụ kiểm soát dài hạn càng được
phát triển