III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU: 1.Khởi động: Hát vui 2.Baøi cuõ: Luyeän taäp phaùt trieån coát truyeän Kể lại câu chuyện “Ba lưỡi rìu” đã viết lại ở nhà .GV nhận xét 3.Bài mới: HOẠT Đ[r]
Trang 1TẬP LÀM VĂN
TIẾT1: THẾ NÀO LÀ KỂ CHUYỆN ?
I - MỤC TIÊU:
- Hiểu những đặc điểm cơ bản của văn kể chuyện (ND ghi nhớ)
- Bước đầu biết kể lại một câu chuyện ngắn có đầu có cuối, liên quan đến một ,hai nhân vật và nói lên được một điều có ý nghĩa(mục III)
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
- Bảng phụ ghi sẵn các sự việc chính trong truyện Sự tích hồ Ba Bể.
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
Khởi động: Hát vui
Kiểm tra:
- Kiểm tra đồ dùng & sách vở học tập
Bài mới:
-Giới thiệu:
Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp câu chuyện
hồ Ba Bể về các nhân vật có trong câu chuyện
cũng như sự việc xảy ra và kết quả như thế nào ?
Hoạt động1: phần nhận xét
* Bài 1: Yêu cầu HS đọc yêu cầu
- Y/c HS kể lại toàn bộ câu chuyện hồ Ba Bể
+ Nêu tên các nhân vật ?
- Chốt lại:
- Bà lão ăn xin
- Mẹ con bà góa
+ Nêu các sự việc xảy ra và kết quả
- Kết luận:
+ Bà già ăn xin trong ngày hội cúng Phật nhưng
không được ai cho
+ Hai mẹ con bà góa cho bà cụ ăn, ngủ lại
+ Đêm khuya, bà già hiện hình thành một con
Giao Long lớn
+ Sáng sớm bà già cho hai mẹ con hai gói Tro và
2 mãnh Trấu rồi ra đi
+ Nước lụt dâng cao, mẹ con bà góa cứu người
- Vài hs nêu ý nghĩa câu chuyện
* Bài 2: Đọc bài Hồ Ba Bể
- GV giúp hs đi đến câu trả lời đúng
* Bài tập 3:
-Theo em, thế nào là kể chuyện ?
Hoạt động 2: phần ghi nhớ
- 1hs đọc y/c
- 1,2 HS kể chuyện
- HS nêu , lớp nhận xét, bổ sung
- Thảo luận nhóm: Đại diện nhóm trình bày
-Thảo luận nêu ý nghĩa câu chuyện + Ca ngợi những người có lòng nhân ái
+Khẳng định người có lòng nhân ái sẽ được đền đáp xứng đáng
- 1 hs đọc to bài ,trả lòi các câu hỏi của BT + Bài này không phải là bài văn kể chuyện, mà giới thiệu danh lam thắng cảnh
+Thảo luận nhóm rồi trả lời
Trang 2Võ Thanh Hùng Trang 2
-Gọi vài hs đọc ghi nhớ
Hoạt động 3: luyện tập
+ Bài 1: Kể lại câu chuyện, em đã giúp một
người phụ nữ bế con, mang xách nhiều đồ đạc
trên đường
- Vì thế em phải xưng hô như thế nào ?
- Nội dung câu chuyện là gì ? - Gồm những
chuỗi sự việc nào?
+ GV nhận xét
+ Bài tập 2:
- Nhân vật chính là ai ? Nêu ý nghĩa câu chuyện
+Nhiều HS đọc lại phần ghi nhớ
+ Đọc yêu cầu đề bài
+ HS kể cá nhân
- Vài hs nêu :
- Người phụ nữ và em bé
- Vài em nêu ý nghĩa
Củng cố – Dặn dò:
Nhận xét tiết học Giáo dục
Dặn HS thuộc, “ghi nhớ”
Chuẩn bị: Nhân vật trong truyện
Lop4.com
Trang 3TẬP LÀM VĂN
TIẾT 2 : NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN.
I - MỤC TIÊU :
- Bước đầu hiểu thế nào là nhân vật( ND ghi nhớ)
- Nhận biết tính cách của từng người cháu ( qua lời nhận xét của bà) trong câu chuyện Ba anh em ( BT
1 mục III)
- Bước đầu biết kể tiếp câu chuyện theo tình huống cho trước , đúng tính cách nhân vật ( BT 2 ,mục III )
II.CHUẨN BỊ:
Bảng phụ kẻû sẵn bảng phân loại các nhân vật trong truyện
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
1.Khởi động: Hát vui
2.Bài cũ: Y/C hs nêu Thế nào là kể chuyện ? GV nhận xét phần KT.
3.Bài mới:
* Giới thiệu bài:
Hoạt động 1: nhận xét.
+ Bài 1: GV cho HS lên bảng làm vào phiếu
to
Tên
truyện
Nhân vật
Dế mèn bênh vực kẻ yếu
Sự tích hồ Ba Bể
Nhân vật là
người Hai mẹ con bà nôngdân
Bà cụ ăn xin Những người dự lễ hội Nhân vật là
vật (con vật,
đồ vật, cây
cối…)
Dế Mèn Nhà Trò bọn nhện
+ Bài tập 2: Nêu tính cách của nhân vật
- GV chốt lại:
a Nhân vật Dế Mèn khẳng khái, có lòng
thương người, ghét áp bức bất công, sẵn sàng
làm việc nghĩa để bênh vực những kẻ yếu
Căn cứ vào lời nói và hành động của Dế Mèn
che chở, giúp đỡ Nhà Trò
b Mẹ con bà nông dân giàu lòng nhân hậu
Căn cứ vào chi tiết : cho bà cụ xin ăn, ngủ trong
nhà, hỏi bà cụ cách giúp người bị nạn, chèo
thuyền giúp những người bị nạn lụt
+ Hoạt động 2: Phần ghi nhớ
+ Hoạt động 3: Phần luyện tập
* Bài tập 1:
- HS đọc yêu cầu đề bài và kể tên các truyện đã học: Dế Mèn bênh vực kẻ yếu , Sự tích Hồ
Ba Bể
- HS lên bảng làm vào phiếu
- Cả lớp làm vở nháp
- HS đọc đề, trao đổi theo cặp, phát biểu ý kiến
+ Vài HS đọc ghi nhớ
- Một HS đọc nội dung
- Cả lớp đọc thầm
Trang 4Võ Thanh Hùng Trang 4
- Lời giải: Nhân vật trong chuyện là ba anh
em Ni-ki-ta, Gô-sa, Chi-ôm-ca và bà ngoại
* Bài tập 2: Gợi ý:
-Nếu bạn nhỏ quan tâm đến người khác: bạn sẽ
chạy lại, nâng em bé dậy, phủi bụi và vết bẩn
trên quần áo, xin lỗi em, dỗ em nín khóc…
-Nếu bạn nhỏ không biết quan tâm: bạn sẽ bỏ
chạy…
- Chốt lại
- HS trao đổi, trả lời các câu hỏi
+ Ni-ki-ta chỉ nghỉ đến ham thích riêng của mình Gô-sa láu lỉnh Chi-ôm-ca nhân hậu, chăm chỉ
- Em đồng ý với nhận xét của bà về tính cách của từng cháu
- Bà có nhận xét như vậy là nhờ quan sát hành động của mỗi cháu:
-Ni-ki-ta ăn xong là chạy tót đi chơi, không giúp bà dọn bàn
-Gô-sa lén hắt những mẩu bánh vụn xuống đất để khỏi phải dọn bàn
-Chi-ôm-ca thương bà, giúp bà dọn dẹp Em còn biết nghĩ đến cả những con chim bồ câu, nhặt mẩu bánh vụn trên bàn cho chim ăn
+ Vài hs nêu cách xử lí tình huống
4.Củng cố - Dặn dò: + GD ,nhận xét tiết học.
+Học thuộc ghi nhớ trong SGK Chuẩn bị bài sau
TẬP LÀM VĂN
TIẾT 3 : KỂ LẠI HÀNH ĐỘNG CỦA NHÂN VẬT
I - MỤC TIÊU:
Lop4.com
Trang 5- Hiểu : Hành động của nhân vật thể hiện tính cách của nhân vật; nắm được cách kể hành động của nhân vật(ND ghi nhớ)
- Biết dựa vào tính cách để xác định hành động từng nhân vật( Chim Sẻ, Chim Chích), bước đầu biết sắp xếp các hành động theo thứ tự trước- sau để thành câu chuyện
II.CHUẨN BỊ:
Bảng phụ ghi sẵn nội dung phần ghi nhớ
Giấy khổ to để viết sẵn câu hỏi
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
1.Khởi động: Hát vui
2.Bài cũ:
Thế nào là kể chuyện ?
Trong truyện phải có những phần nào?
Thế nào là tính cách của nhân vật ? Tính cách này thể hiện như thế nào ?
GV nhận xét
3.Bài mới:
Giới thiệu:
Ta đã học: Thế nào là kể chuyện? là nhân vật
trong câu chuyện Hôm nay, chúng ta tìm hiểu
về “hành động của nhân vật” Khi kể cần phải
chú ý những gì ?
Hoạt động1: Nhận xét
- Yêu cầu HS đọc “Bài văn điểm không ”
+ Chú ý giọng đọc phân biệt rõ lời thoại của
từng nhân vật phải được thay đổi
+ GV đọc diễn cảm cả bài
- Tìm hiểu yêu cầu đề bài
+ Ghi lại vắn tắt hành động của cậu bé bị điểm
không Theo em mỗi hành động của cậu bé nói
lên điều gì ?
+ Nhận xét- kết luận: Thể hiện tính trung thực
* Bài tập 3: Nhận xét về các thứ tự các hành
động nói trên ?
Hoạt động 2: Phần ghi nhớ
Khi kể chuyện cần chú ý:
- Chọn kể những hành động tiêu biểu của nhân
vật
- Hành động xảy ra trước thì kể trước, xảy ra sau
thì kểû sau
Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập
+ BT:Điền tên nhân vật vàsắp xếp các hành
-Đọc nối tiếp nhau 3 lần toàn bài
-Cả lớp đọc thầm bài văn
- 1 hs đọc to yêu cầu BT 2,3, lớp đọc thầm
- Làm bài trên giấy khổ lớn
- Báo cáo kết quả của các tổ
+Giờ làm bài: nộp giấy trắng +Giờ trả bài:im lặng, mãi mới nói +Lúc ra về:khóc khi bạn hỏi
- Cùng nhận xét bài làm của các tổ
HS tự nêu
- Hành động xảy ra trước kể trước, hành động xảy ra sau kể sau
+ 1,2 hs đọc phần ghi nhớ SGK
-Đọc yêu cầu đề bài
Trang 6Võ Thanh Hùng Trang 6
động thành câu chuyện:
Giúp hs hiểu đúng y/c của bài:
-Điền đúng tên chim Sẻ và chim Chích
-Sắp xếp lại các hành động thành câu chuyện
* GV khẳng định thứ tự hành động: 1, 5, 2, 4, 7,
3, 6, 8, 9
- Vài HS thi kể chuyện
- Nhận xét, cho điểm
-Nhóm thực hiện yêu cầu 1 – Trình bày kết quả:
1, 2 Chim Sẻ
3, 4 Chim Chích
5, 6 Chim Sẻ
8 Chích – Sẻ
9 Sẻ – Chích – Chích -Nhóm thực hiện yêu cầu 2 – Trình bày
- Thi kể lại câu chuyện theo dàn ý đã được sắp xếp
4.Củng cố – Dặn dò:
- Nhận xét tiết học – Biểu dương
- Yêu cầu học thuộc phần ghi nhớ
- Làm các bài luyện tập vào vở
- Chuẩn bị: Tả ngoại hình của nhân vật
Lop4.com
Trang 7TẬP LÀM VĂN
TIẾT 4 : TẢ NGOẠI HÌNH CỦA NHÂN VẬT TRONG BÀI VĂN KỂ CHUYỆN.
I - MỤC TIÊU :
- Hiểu : Trong bài văn kể chuyện , việc tả ngoại hình của nhân vật là cần thiết để thể hiện tính cách của nhân vật( ND ghi nhớ)
- Biết dựa vào đặc điểm ngoại hình để xác định tính cách nhân vật( BT 1, mục III); kể lại được một đoạn câu chuyện Nàng tiên Ốc có kết hợp tả ngoại hình bà lão hoặc nàng tiên(BT2)
- HS khá,giỏi kể được toàn bộ câu chuyện,kết hợp tả ngoại hình của hai nhân vật(BT2)
II.CHUẨN BỊ:
Bảng phụ ghi các ý về đặc điểm ngoại hình Nhà Trò – bài 1 (phần nhận xét); đoạn văn của Vũ Cao (phần luyện tập)
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
1.Khởi động: Hát vui
2 Bài cũ: Kể lại hành động của nhân vật
Yêu cầu HS nhắc lại ghi nhớ trong bài?
Trong các bài học trước, em đã biết tính cách của nhân vật thường được biểu hiện qua những phương diện nào?
GV nhận xét
3 Bài mới:
Giới thiệu:
Bài học hôm nay sẽ giúp các em tìm hiểu &
làm quen với việc tả ngoại hình của nhân vật
trong bài văn kể chuyện
Hoạt động1: Phần nhận xét
-Yêu cầu HS đọc đề bài
-GV yêu cầu từng HS ghi vắn tắt ra nháp lời
giải của bài 1, suy nghĩ để trao đổi với các bạn
về bài 2
Hoạt động 2: Hướng dẫn học phần ghi nhớ
Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập
* Bài tập 1:
-Yêu cầu HS đọc đề bài & xác định yêu cầu
của đề bài
-Yêu cầu HS nêu những từ ngữ miêu tả ngoại
- 1 hs đọc to, cả lớp đọc thầm
- Làm bài vào nháp, trình bày kết quả
+ Câu 1: Chị Nhà Trò có những đặc điểm
ngoại hình như sau:
+ Sức vóc: gầy yếu bự những phấn như mới lột
+ Cánh: mỏng như cánh bướm non, ngắn chùn chùn, rất yếu, chưa quen mở
+ Trang phục: mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng
+Câu 2: Ngoại hình của nhân vật Nhà Trò thể
hiện tính cách yếu đuối, thân phận tội nghiệp, đáng thương, dễ bị ăn hiếp, bắt nạt
* Vài HS đọc ghi nhớ trong SGK Cả lớp đọc
thầm lại
-1 HS đọc toàn văn yêu cầu của bài tập Cả lớp đọc thầm yêu cầu của bài, dùng bút chì gạch dưới những từ miêu tả hình dáng nhân vật
-HS trao đổi, nêu những từ ngữ miêu tả ngoại
Trang 8Võ Thanh Hùng Trang 8
hình chú bé liên lạc trong đoạn văn đã chép
trên bảng phụ: gầy, tóc húi ngắn, hai túi áo trễ
xuống tận đùi, quần ngắn tới gần đầu gối, đôi
bắp chân nhỏ luôn luôn động đậy, đôi mắt sáng
& xếch.
Những chi tiết miêu tả đó nói lên điều gì về chú
bé?
- Chốt lại
* Bài tập 2:
- Yêu cầu HS đọc đề bài
- Yêu cầu HS đọc lại truyện thơ Nàng tiên Ốc
- Tổng kết
hình chú bé liên lạc
-Cách ăn mặc của chú bé cho thấy chú là con của một gia đình nông dân nghèo, quen chụi đựng vất vả Bắp chân luôn động đậy, đôi mắt sáng & xếch cho biết chú rất nhanh nhẹn, hiếu động, thông minh, thật thà
-1 HS đọc yêu cầu của bài tập -1 SH đọc lại truyện thơ Nàng tiên Ốc
-Thi kể chuyện -Bình chọn bạn kể hay
4.Củng cố – Dặn dò:
-Muốn tả ngoại hình của nhân vật, cần chú ý tả những gì?
- GV nói thêm: Khi tả nên chú ý tả những đặc điểm ngoại hình tiêu biểu Tả hết tất cả mọi đặc điểm dễ làm bài viết dài dòng, nhàm chán, không đặc sắc
- GV nhận xét tiết học Yêu cầu HS ghi nhớ nội dung đã học
- Chuẩn bị bài: Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật
Lop4.com
Trang 9TẬP LÀM VĂN
TIẾT 5 : KỂ LẠI LỜI NÓI , Ý NGHĨ CỦA NHÂN VẬT
I - MỤC TIÊU :
- Biết được hai cách kể lại lời nói, ýùø nghĩ của nhân vật và tác dụng của nó: nói lên tính cách nhân vật và ý nghĩa câu chuyện(ND ghi nhớ)
-Bước đầu biết kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật trong bài văn kể chuyện theo hai cách :trực tiếp và gián tiếp(BT mục III)
II.CHUẨN BỊ:
Bảng phụ & 2 màu phấn khác nhau để viết 2 cách dẫn lời khác nhau: lời nói trực tiếp & lời nói gián tiếp
ở câu 3 phần Nhận xét
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
1.Khởi động: Hát vui
2.Bài cũ: Tả ngoại hình của nhân vật trong bài văn kể chuyện.
- Khi cần tả ngoại hình của nhân vật, cần chú ý tả những gì?Nhận xét KT
3.Bài mới:
*Giới thiệu:
*Hoạt động1: Phần nhận xét
* Bài 1:
-Yêu cầu HS đọc yêu cầu của bài
-Yêu cầu cả lớp đọc bài Người ăn xin, viết
nhanh ra nháp những câu ghi lại lời nói, ý
nghĩ của cậu bé
- Kết luận
*Bài 2:
- Yêu cầu HS đọc đề bài
- Lời nói & ý nghĩ của cậu bé nói lên điều gì
về cậu?
+ Chốt lại
* Bài 3:
- Lời nói, ý nghĩ của ông lão ăn xin trong 2
cách kể đã cho có gì khác nhau?
*Hoạt động 2: Phần ghi nhớ
*ùHoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập
Bài tập 1:
-1 HS đọc yêu cầu của bài Cả lớp đọc bài, viết nhanh ra nháp, nêu:
+ Câu ghi lại ý nghĩ:
Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào!
Cả tôi nữa….của ông lão
+ Câu ghi lại lời nói: Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả
-1 HS đọc yêu cầu của bài Cả lớp trao đổi, trả lời câu hỏi: Cậu là một con người nhân hậu, thương người
- 2 HS đọc y/c BT Cả lớp đọc thầm lại + Cách 1: Tác giả dẫn trực tiếp, nguyên văn lời của ông lão Do đó các từ xưng hô của chính ông lão với cậu bé (cháu – lão)
+ Cách 2: Tác giả (nhân vật xưng hô tôi) thuật lại gián tiếp lời của ông lão Người kể xưng tôi, gọi người ăn xin là ông lão
-Vài HS đọc ghi nhớ trong SGK
+1 HS đọc yêu cầu của bài
-HS trao đổi nhóm để tìm lời nói trực tiếp & gián
Trang 10Võ Thanh Hùng Trang 10
- GV gợi ý: Câu văn nào có từ xưng hô ở
ngôi thứ nhất chỉ chính người nói (tớ) – đó là
lời nói trực tiếp Câu văn nào có từ xưng hô ở
ngôi thứ 3 (ba cậu bé) – đó là lời nói gián
tiếp
- Chốt lại
* Bài tập 2:
- GV gợi ý: Muốn chuyển lời nói gián tiếp
thành lời nói trực tiếp thì phải nắm vững đó
là lời nói của ai, nói với ai Khi chuyển:
+ Phải thay đổi từ xưng hô, nếu người nói nói
về mình
+ Phải đặt lời nói trực tiếp vào dấu hai chấm
& ngoặc kép, hoặc dùng dấu hai chấm,
(xuống dòng) rồi gạch đầu dòng
GV nhận xét
* Bài tập 3:Chuyển lời dẫn trực tiếp thành
gián tiếp
-GV nhận xét, nêu lời giải đúng
+ Cậu có thích làm thợ xây không.
+ Hòe đáp rằng Hòe thích lắm.
tiếp của các nhân vật trong đoạn văn
+ Lời của cậu bé thứ nhất được kể theo cách gián tiếp
+ Lời của cậu bé thứ hai& lời của cậu bé thứ ba:
được kể theo cách trực tiếp
- 1 HS đọc yêu cầu của bài Cả lớp đọc thầm
- 2 HS khá, giỏi làm bài miệng Cả lớp nhận xét
-1 HS đọc yêu cầu của bài Cả lớp đọc thầm yêu cầu của bài
- 2 HS khá giỏi làm bài miệng Cả lớp nhận xét
4.Củng cố – Dặn dò:- GV nhận xét tiết học.
- Yêu cầu HS về nhà học thuộc nội dung bài học cần ghi nhớ
- Chuẩn bị bài tiết sau
Lop4.com
Trang 11TẬP LÀM VĂN
TIẾT 6 : VIẾT THƯ
I - MỤC TIÊU :
- Nắm chắc mục đích của việc viết thư ,nội dung cơ bản và kết cấu thông thường của một bức thư ( ND ghi nhớ )
- Vận dụng kiến thức đã học để viết được bức thư thăm hỏi ,trao đổi thông tin với bạn (mục III)
II.CHUẨN BỊ:
1 phong bì, tem
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
1.Khởi động: Hát vui
2.Bài cũ: Kể lại hành động, lời nói của nhân vật
GV nhận xét phần KT
3.Bài mới:
*Giới thiệu:
Trong tuần 3 ta đã học về viết thư Trong tiết học
hôm nay, các em viết thơ cho người thân
*Hoạt động1: Phần nhận xét
- Cho HS đọc đề bài
- Gợi ý dẫn HS vào bài:
+ Bạn Lương viết thư cho bạn Hồng để làm gì?
+ Người ta viết thư để làm gì?
+ Vậy một bức thư cần có những nội dung gì ?
+ Một bức thư thường có phần mở đầu và kết
thúc như thế nào?
*Hoạt động 2: Phần ghi nhớ
- Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ
*Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập
- Phân tích yêu cầu đề bài:gạch chân từ ngữ
quan trọng
- Gợi ý:
+ Đề bài Y/c em viết thư cho ai?
+ Viết thư để làm gì?
- HS đọc yêu cầu
- HS đọc bài Thư thăm bạn
+ Để chia buồn cùng Hồng
+ Để chia buồn, thăm hỏi, chia vui, trao đổi tình cảm, thông báo tin tức
+ Một bức thư cần những ND :
- Nêu lí do và mục đích viết thư
- Thăm hỏi tình hình của người nhận thư
- Thông báo tình hình của người viết thư
- Nêu ý kiến cần trao đổi hoặc bày tỏ tình cảm với người nhận
* Phần đầu thư:
- Nêu địa điểm và thời gian viết thư
- Lời thưa gửi người nhận thư
*Phần cuối thư:
- Ghi lời chúc, lờicảm ơn, hứa hẹn của người viết thư Chữ kí và họ tên người gửi thư
- 2,3 hs đọc ghi nhớ
- Đọc đề bài Xác định y/c của đề
+ Một bạn ở trường khác
+ Hỏi thăm và kể cho bạn nghe tình hình lớp
+ Bạn, cậu, mình, tớ