Fuel gas from cowdung, Second Edition, Sahayogi Press, Katmandu, April, 1980. [17] Global Environment Centre Foundation 2-110[r]
Trang 1TRỊNH THỊ THANH - TRẦN YÊM - ĐỒNG KIM LOAN
GIÁO TRÌNH CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG
(ln lần thứ hai)
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Trang 2NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
16 Hàng Chuối - Hai Bà Trưng - Hà Nội Điện thoại: (04) 9715012; (04) 7685236 Fax: (04) 9714899
E-mail: nxb@vnu.edu.vn
Ì Ì Ì
Chịu trách nhiệm xuất bản:
Giám đốc: PHÙNG QUỐC BẢO Tổng biên tập: PHẠM THÀNH HƯNG
Chịu trách nhiệm nội dung
Hội đồng nghiệm thu giáo trình Trường ĐHKHTN - Đại học Quốc gia Hà Nội
Người nhận xét: PGS TS TRẦN HỒNG CÔN
TS NGUYỄN THỊ LOAN
Trang 3LỜI NÓI ĐẦU
Môn học "Công nghệ môi trường" đã được đưa vào chương trình giảng dạy cho sinh viên ngành Khoa học Môi trường từ khi thành lập Khoa Môi trường (năm 1995) Cuốn sách đã tích lũy kinh nghiệm của gần chục năm thử nghiệm trên các bài giảng, kết hợp với việc học hỏi và tham khảo tài liệu giảng dạy môn học này của Viện Kỹ thuật Châu Á (AIT) - Thái Lan, cũng như các tài liệu khoa học về công nghệ xử lý chất thải của một số nước trên thế giới và trong khu vực Trong cuốn sách này, nhóm tác giả mong muốn truyền đạt những kiến thức cơ bản, kỹ năng tiến hành nghiên cứu
xử lý chất thải phát sinh trong sản xuất công, nông nghiệp, giao thông vận tải, sinh hoạt
Bố cục của cuốn sách gồm 3 phần: xử lý các chất gây ô nhiễm không khí, xử lý nước và nước thải, xử lý chất thải rắn
Phần "Công nghệ xử lý khí thải" do ThS Đồng Kìm Loan biên soạn bao gồm 4 chương đầu Trong phần này tác giả đã đề cập đến nguyên nhân và các nguồn gây ô nhiễm không khí, dạng của các chất thải vào bầu khí quyển, các biện pháp cải thiện bầu không khí nơi sinh sống và làm việc Đặc biệt tác giả thống kê toàn bộ các phương pháp đã được áp dụng trong thực tế để xử lý bụi và khí thải độc hại, mà điển hình là các công nghệ của Nhật Bản
Phần "Công nghệ xử lý nước thải" gồm từ chương 5 đến chương 10 do PGS TS Trịnh Thị Thanh biên soạn đã trình bày các phương pháp cơ bản để xử lý nước và nước thải Tác giả đã tập trung phần lý thuyết của các quá trình xử lý sinh học và minh họa bằng các ví dụ tiêu biểu cho một số ngành sản xuất công nghiệp
Phần "Công nghệ xử lý chất thải rắn" do TS Trần Yêm biên soạn gồm 3 chương cuối của giáo trình Phần này bao gồm các biện pháp (hệ thống) thu gom chất thải rắn
đô thị, nông thôn; công nghệ xử lý chất thải (sử dụng lại, tái chế, làm phân compost, sản xuất khí sinh học) và công nghệ chôn lấp chất thải
Các tác giả xin chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp của đồng nghiệp và sinh viên về những khiếm khuyết trong nội dung cũng như hình thức giúp chúng tôi hoàn thiện cuốn giáo trình tái bản lần sau
Các tác giả
Trang 4MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
DANH MỤC CÁC BẢNG 3
Phần I CÔNG NGHỆ XỬ LÝ KHÍ THẢI Chương 1 NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN 4
1.1 CÁC NGUỒN TẠO RA KHÍ THẢI VÀ BỤI 4
1.2 CÁC DẠNG THẢI VÀO KHÔNG KHÍ 4
Chương 2 CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT LÀM SẠCH KHÔNG KHÍ 7
2.1 CÁC BIỆN PHÁP MANG TÍNH VĨ MÔ 7
2.2 CÁC BIỆN PHÁP MANG TÍNH CỤC BỘ 7
2.3 CÁC BIỆN PHÁP CẢI THIỆN KHÔNG KHÍ NƠI LÀM VIỆC 7
2.4 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ VÀ VẬN HÀNH SẢN XUẤT 9
Chương 3 CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT BỊ XỬ LÝ BỤI 11
3.1 KHÁI QUÁT VỀ BỤI VÀ XỬ LÝ BỤI 11
3.2 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ BỤI BẰNG BUỒNG LẮNG 12
3.3 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ BỤI DỰA VÀO LỰC LY TÂM (CYCLON) 14
3.4 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ BỤI BẰNG LỌC MÀNG, LỌC TÚI 19
3.5 THU BỤI BẰNG CÁC PHƯƠNG PHÁP ƯỚT 21
3.6 KHỬ BỤI TĨNH ĐIỆN 28
Chương 4 CÁC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ HƠI VÀ KHÍ ĐỘC 33
4.1 KHÁI QUÁT VỀ HƠI VÀ KHÍ ĐỘC 33
4.2 XỬ LÝ KHÍ VÀ HƠI BẰNG PHƯƠNG PHÁP THIÊU HỦY 33
4.3 PHƯƠNG PHÁP NGƯNG TỤ 35
4.4 XỬ LÝ HƠI VÀ KHÍ THẢI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HẤP PHỤ 36
4.5 XỬ LÝ KHÍ THẢI BẰNG PHƯƠNG PHÁP HẤP THỤ 44
Phần II CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THẢI Chương 5 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN XỬ LÝ NƯỚC THẢI 53
5.1 NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA Ô NHIỄM NƯỚC GÂY RA ĐỐI VỚI NGUỒN NƯỚC TIẾP NHẬN 53
5.2 CÁC ĐIỀU KIỆN VÀ CÁC PHƯƠNG ÁN CÔNG NGHỆ XỬ LÝ NƯỚC THẢI 54
Chương 6 CÁC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ NƯỚC CẤP 56
6.1 KHỬ SẮT BẰNG PHƯƠNG PHÁP LÀM THOÁNG 56
6.2 TRIỆT KHUẨN 56
Chương 7 CÁC PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ NƯỚC THẢI 58
7.1 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ CƠ HỌC 58
Trang 59.3 XỬ LÍ VÀ THẢI BÙN 94
Chương 10 CÁC VÍ DỤ XỬ LÝ NƯỚC THẢI CỤ THỂ 102
10.1 XỬ LÍ NƯỚC THẢI BỆNH VIỆN 102
10.2 XỬ LÍ NƯỚC THẢI CHỨA CRÔM 104
10.3 XỬ LÍ CÁC HỢP CHẤT CYANIDES 105
10.4 XỬ LÍ NƯỚC THẢI NHÀ MÁY BIA 106
10.5 XỬ LÍ NƯỚC THẢI CHỨA DẦU 107
10.6 XỬ LÍ CHẤT THẢI NGUY HẠI 110
Phần III CÔNG NGHỆ XỬ LÝ CHẤT THẢI RẮN Chương 11 THU DỌN CHẤT THẢI RẮN 113
11.1 CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG TIỆN THU GOM CHẤT THẢI RẮN 114
11.2 HỆ THỐNG, CÁC PHƯƠNG THỨC THU DỌN RÁC 115
Chương 12 PHÂN LOẠI VÀ GIẢM KÍCH THƯỚC CHẤT THẢI RẮN 126
12.1 PHÂN LOẠI CHẤT THẢI RẮN 126
12.2 GIẢM KÍCH THƯỚC CHẤT THẢI RẮN 128
Chương 13 CHẾ BIẾN CHẤT THẢI RẮN VÀ BÃI THẢI 132
13.1 CÁC MỤC ĐÍCH SỬ DỤNG CHẤT THẢI RẮN 132
13.2 CHẾ BIẾN PHÂN VI SINH (COMPOST) 132
13.3 SẢN XUẤT KHÍ SINH VẬT (BIOGAS) 137
13.4 BÃI CHỨA CHẤT THẢI RẮN (BÃI THẢI) 141
TÀI LIỆU THAM KHẢO 147
DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1 1 Các nguồn và các vật chất gây ô nhiễm chủ yếu 5
Bảng 1.2 Phân loại bụi và hơi khí độc theo dải kích thước 6
Bảng 3 1 Các phương pháp xử lý bụi 11
Bảng 3 2 Vùng lọc và hiệu quả xử lý của các phương pháp 11
Bảng 3.3 Năng suất lọc bụi của cyclon đơn và cyclon tổ hợp 18
Bảng 5.1 Các phương pháp xử lý nước thải 54
Bảng 5.2 Xử lý nước thải bậc 1 55
Bảng 9.1 Các thông số làm việc của thiết bị làm đặc bùn bằng tuyển nổi 97
Báng 10 1 Tiêu chuẩn thiết kê các thiết bị khác nhau đê xử lý nước thải nhà máy bia 107
Bảng 13 1 Quá trình phân huy sinh học chất thải rắn 133
Trang 67 Mặt đất nguyên khai
Trang 7148
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Bộ Khoa học - Công nghệ và Môi trường, Tiêu chuẩn Việt Nam về
môi trường, 1995
[2] Lê Thạc Cán, Cơ sở khoa học môi trường, Viện Đại học mở, 1995 [3] Trần Hiếu Nhuệ, Thoát nước và xử lý nước thải công nghiệp, NXB
Khoa học Kỹ thuật, 1992
[4] Lê Văn Khoa, Ô nhiễn môi trường, NXB Khoa học Kỹ thuật, 1995 [5] Nguyễn Công Thành, B.N Lohani, Gunter Tharun (Editors), Bãi thải
rác và tái chế rác, Tuyển tập báo cáo tại Seminar về quản lý chất thải rắn AIT,
Bangkok, Thái Lan, 25 - 30 tháng 9 năm 1978 (bản tiếng Anh)
[6] Nguyễn Công Thành, B.N Lohani, Michel Bestt, Ro bin Bidwe11,
Gunter Tharun, Bãi thải rác và tái chế rác, Tuyển tập báo cáo tại hội thảo vùng về
Quản lý chất thải rắn Bangkok, Thái Lan, 3 - 10 tháng 12 năm 1979 (bản tiếng Anh)
[7] Lê Trình, Quan trắc và kiểm soát ô nhiễm môi trường nước, NXB
Khoa học Kỹ thuật, 1997
[8] Nguyễn Đình Chi, Phạm Thúc Côn, Cơ sở lý thuyết hóa học, NXB
Đại học và Trung học Chuyên nghiệp, 1979
[9] Nguyễn Trần Dương, Trần Trí Luân, Nguyễn Ngọc Quán, Nguyễn
Xuân Thu (dịch) Hóa lý, NXB Khoa học Kỹ thuật, 1977
[10] Miljokonsulterna Sebra Envotec, Quản lý chất thải nguy hiểm
(tiếng Anh), Tài liệu biên soạn cho khóa đào tạo (5 tuần) về chất thải nguy hiểm tại Nykoping, Thụy Điển, 1992
[11] H Mark.J Water and Waste Water Technology, 2na edition, John
Wiley & Sons, New York, 1986
[121 Tchobanoglous, T Hilary, R Eliassen, Solid ástes: Engineering
Principles and Management Issues, Mc Graw - Hi11 Kogukusha Ltd., Tokyo, 1977
[13] UNEP Fresh Water Pol1ution, Nairobi, 1991
[14] WHO Assessment of Sources of Air, Water and Land Po11ution
[15] Economic and Social Commision for Asia and the Pacific
Guidebook on Biogas Development, Energy Resources Development,
Series No 21, United Nations, New York, 1980
[16] B R Saubo11e and A Bachmann Fuel gas from cowdung, Second
Edition, Sahayogi Press, Katmandu, April, 1980
[17] Global Environment Centre Foundation 2-110 Air po11ution
control technology n Japan, Ryokuchikoen, Tsurumika, Osaka 538, Japan