acteristics of the traditional Vietnamese people, giving both positive and negative. sides[r]
Trang 1TIP CN NHÚNG C IM CÌ BN
Nguy¹n B¡ C÷íng
Tr÷íng ¤i håc S÷ ph¤m H Nëi
Trong thíi ¤i to n c¦u hâa hi»n nay, nguçn lüc con ng÷íi ch½nh l nh¥n tè
º méi quèc gia kh¯ng ành và th¸ v sùc m¤nh cõa m¼nh tr¶n tr÷íngquèc t¸ Do
con ng÷íi vøa l ch thº vøa l s£n ph©m cõa làch sû n¶n ð con ng÷íi Vi»t Nam
hi»n nay v¨nti¸p nhªn (mët c¡ch tügi¡c ho°c tü ph¡t)nhúng dis£n truy·n thèng
t÷ t÷ðng,þ thùc, t¥m l½, ¤o ùc, lèisèng cõa con ng÷íi Vi»t Namtr÷îc ¥y X²t
tr¶n ph÷ìngdi»n l½ luªnv thüc ti¹n th¼ vi»c l mrãnhúngy¸u tètruy·n thèng â
l nhi»m vö cõa c¡c ng nh khoahåc x¢ hëi - nh¥n v«nnâi chung v cõa tri¸t håc
nâi ri¶ng Trong ph¤m vi b i vi¸t n y, chóng tæi ti¸p cªn nhúng °c iºm cì b£n
vîi þ ngh¾a l nhúng n²t chung, phê bi¸n cõa con ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng
-con ng÷íiVi»t Nammangtrong m¼nhnhúng gi¡tràtinh th¦n tr£iqua làchsû ph¡t
triºn cõa d¥n tëc (°c iºm t½ch cüc) c¦n ph¡t huy v c£ nhúng m°t h¤n ch¸ (°c
iºmti¶u cüc)c¦n khc phöc L mrãc¡c v§n·âs³câþ ngh¾anh§tànhv·m°t
nhªnthùc v thüc ti¹ntrong qu¡tr¼nhx¥ydüng con ng÷íiVi»tNammîi, ¡pùng
y¶u c¦u ph¡t triºn v hëinhªp quèc t¸ cõa §t n÷îc
2 Nëi dung nghi¶n cùu
2.1 Nhúng °c iºm t½ch cüc trong con ng÷íi Vi»t Nam truy·n
thèng
2.1.1 Tinh th¦n y¶u n÷îc
Conng÷íi Vi»tNamtruy·n thèngluæn câtinh th¦n y¶u n÷îc âl mët°c
iºmnêibªt, l gi¡tràùng¦ub£ng gi¡tràtinhth¦ncõang÷íiVi»tNam [4;15],
l mët truy·n thèng quþ b¡u cõa d¥n tëcta [6;6,171]
X²t v· ph÷ìng di»n làch sû, tinh th¦n y¶u n÷îc l s£n ph©m cõa mët cëng
çng ng÷íi, l t÷ t÷ðng, t¼nh c£m v th¡i ë cõa con ng÷íi èi vîi cëng çng, l
t÷ t÷ðng, t¼nh c£m v· lángtrung th nh v y¶u m¸n Tê quèc X²t tr¶n ph÷ìngdi»n
l½ luªn, y¶u n÷îc l þ thùc tr¡ch nhi»m v· cëng çng, v· gièng nái, v· d¥n tëc,
Trang 2ph¡p §u tranh gi£iphâng d¥n tëc, v· ëng lücv kh£ n«ng gi nh l¤il¢nh thê v
x¥y düng§t n÷îc, v· quan h» giúad¥n tëcvîid¥n tëc, Chóng tæichor¬ng, b£n
ch§t con ng÷íi Vi»t Nam bëc lë rã r ng nh§t, tªp trung hìn b§t cù ché n o kh¡c
ch½nh l ð tinh th¦n y¶u n÷îc Tinh th¦n â ÷ñc óc k¸t th nh tri¸t l½ x¢ hëi v
nh¥n sinh, th nh "ch ngh¾a y¶u n÷îcVi»t Nam
Tr£i qua hìn ngh¼n n«m Bc thuëc, ng÷íi d¥n Vi»t Nam khæng bàçng ho¡
bðid¥n tëcH¡n Khæng nhúngth¸, ng÷íi Vi»t¢ b£n àa ho¡ nhúng t÷t÷ðng §
Tinh th¦n y¶u n÷îc l¤i quªt c÷íng bði sùc m¤nh cõa con ng÷íi Vi»t Nam khæng
ph¥n bi»t gi ,tr´, g¡i,trai, Làchsû ¢s£n sinh ranhúngcon ng÷íi v¾ ¤im t¶n
tuêi cõa håti¶u biºu cho d¥n tëc Vi»tNam anh hòng nh÷ B Tr÷ng, B Tri»u, Lþ
Nam ¸, Phòng H÷ng, Ngæ Quy·n, Trong méih nh ëng v¼ d¥n v¼ n÷îccõa hå,
tinh th¦ny¶u n÷îc¢quy»n ch°t vîilþ t÷ðnggi£iphângcon ng÷íi,gi£iphângd¥n
tëc."¥y l mët tr÷íng hñp th nh cæng duy nh§t trong nhâm B¡ch Vi»t v công
l tr÷ínghñp hi¸m câ trong làchsû th¸ giîi [1;60]
Suèt chi·u d ilàchsû§t n÷îc,kºtø khib÷îcv o k¿nguy¶n ëclªpmîi(tø
n«m 938 trð v· sau), nh¥n d¥n Vi»t Nam luæn ph£i ti¸n h nh nhi·u cuëc kh¡ng
chi¸n to n d¥n cùu n÷îc: chèng Tèng, chèng Mæng Nguy¶n, chèng Minh, chèng
Thanh, chèngPh¡p, chèngMÿ, Qua méicuëckh¡ng chi¸n chènggi°c ngo¤ix¥m,
tinh th¦n y¶u n÷îc cõa ng÷íi Vi»tNam l¤ic ng ng y quªt khði,ki¶nc÷íng
Ð th¸ k¿ XX, tinh th¦n y¶u n÷îc Vi»t Nam ti¸p töc ÷ñc ph¡t huy v n¥ng
l¶n mët b÷îc ph¡t triºn mîi v· ch§t mang t¦m thíi ¤i, ph£n ¡nh s¥u sc þ ch½
quy¸t t¥m cõa nh¥n d¥n ta: "To n thº d¥n tëc Vi»t Nam quy¸t em c£ tinh th¦n
v lücl÷ñng, t½nh m¤ng v cõa c£iº giúvúng quy·n tüdov ëclªp§y [6;4]
Tinh th¦ny¶u n÷îccõa conng÷íi Vi»tNamtruy·n thèngkhæng ch¿thº hi»n
trong sü nghi»p giú n÷îc, gi nh ëc lªp d¥n tëc m cán ÷ñc biºu hi»n c£ trong
ch tr÷ìng ch½nh trành¥n ngh¾ax¥y düng tri·u¤i, cõng cèv ph¡t triºn kinht¸
-x¢ hëi cõa §t n÷îc: Y¶u n÷îcph£i thüc hi»n ÷ñc ch tr÷ìngl m cho "vªn n÷îc
l¥ud i, phongtöc phçnthành", "m÷utoan nghi»plîn,t½nh k¸muæn íichocon
ch¡u (Lþ Cæng U©n); ph£i x¥y düng"mët x¢ hëiháa" º "l m chokhp nìithæn
còng xâmvng khængcâti¸nghín giªn,o¡n s¦u",ph£i "trøëc,trø tham,trø b¤o
ng÷ñc"(Nguy¹n Tr¢i),
Nh÷ v y, tinh th¦n y¶u n÷îc cõa ng÷íi Vi»t Nam ch½nh l þ thùc d¥n tëc,
tinh th¦n ëclªp, þ ch½tülªp, tüc÷íngcao m nëidung cìb£nl coiëclªpd¥n
tëc,ch quy·n quècgia,to n vµn l¢nh thêl lñi½chtèicao,l thi¶ngli¶ng, b§tkh£
x¥m ph¤m [1;62] Tinh th¦n y¶u n÷îcð con ng÷íi Vi»t Namhi»n nay khæng ph£i
l mët sü trøu t÷ñng trèng réng m ch½nh l chu©n müc cao nh§t cõa ¤o l½ Vi»t
Nam, ÷ñc biºu hi»n trong måi gi¡ trà, trong méi h nh vi, trong c¡ch ùng xû cõa
méi c¡nh¥n, méicëng çng x¢ hëi Tinh th¦n y¶u n÷îc ÷ñckh¯ng ành l ph©m
ch§t ÷ñc¡nh gi¡cao nh§t, ùng ¦u trong h» thèng c¡c ph©m ch§t ¤o ùc ch
y¸u cõa con ng÷íi Vi»tNamhi»n nay [7;192-195]
Trang 32.1.2 Þ thùc cëng çng d¥n tëc
Þthùccëng çngcõa ng÷íiVi»tNaml nhúngt÷t÷ðng,quan iºm,c¡chc÷
xû,ùngxû, thº hi»ntinhth¦n o nk¸t, th÷ìngy¶u, tr¡chnhi»m,giópït÷ìng
trñnhautrong cuëcsèng cëngçngx¢hëi, trongcængcuëcdüngn÷îcv giún÷îc
Trong þthùc cëng çngthº hi»n rãmèiquan h» giúa c¡nh¥nv tªp thº (gia¼nh,
dáng hå, l ng, n÷îc, )
Þ thùc cëng çng thuëc h¼nh th¡i þ thùc x¢ hëi mang t½nh nh¥n lo¤i èi
vîi ng÷íi Vi»t Nam, þ thùc cëng çng câ và tr½ °c bi»t quan trång trong h» gi¡
tràtruy·n thèng, l n²t nêi trëi, phê bi¸n v °c sc cõa truy·n thèng Vi»t Nam
[1;62] â l s£n ph©m cõa qu¡ tr¼nh còng chung sèng, cè k¸t nhau º t¤o n¶n sùc
m¤nh o n k¸t chèng chåi vîi thi¶n tai, ¡nh uêi ngo¤i x¥m, b£o v» v giú g¼n
ëclªpch quy·n quècgia.Þ thùccëng çngcõa ng÷íi Vi»tNamng yc ng ÷ñc
kh¯ng ành l sùc m¤nh tr÷íng tçn v l ëng lüc ch y¸u thóc ©y sü ph¡t triºn
cõa §t n÷îc
Ng÷íiVi»t Nam th÷íngquan ni»m c¥y câ cëi, n÷îccâ nguçn, chimcâ tê,
ng÷íicâ tæng n¶n þ thùc cëng çng v· nguçn gèctê ti¶n d¥n tëc÷ñc l÷u truy·n
v g¼n giú tø íi n y qua íi kh¡c N÷îc Vi»t Nam câ nhi·u d¥n tëc (hiºu theo
ngh¾a l tëc ng÷íi - ethnic, nh÷ ng÷íi Kinh, ng÷íi Dao, ng÷íi T , ng÷íi Nòng,
ng÷íiCh«m, )v công cânhi·utruy·n thuy¸tv·nguçngèctêti¶n d¥ntëcm¼nh
Nh÷ngèivîito nthºd¥ntëcVi»tNam(hiºutheongh¾aquècgiad¥ntëc-nation)
th¼ þ thùc cëng çng v· nguçn gèc têti¶n d¥n tëc ·u câiºm chung, âl nguçn
gèc:Con L¤cch¡u Hçng (còngchung dáng m¡u L¤c Hçng).i·un y kh¯ng ành
tinh th¦n cè k¸t trong t¼nh cèt nhöc v trong ngh¾a çng b o cõa con ng÷íi Vi»t
Namtruy·n thèng
èi vîi con ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng, þ thùc cëng çng cán ÷ñc biºu
hi»n trong mèi quan h» vîi l ng xâm, qu¶ h÷ìng b£n qu¡n (§t l·, qu¶ thâi)
Nhúng ng÷íi t iùc, hi·n hªu, t¼nh ngh¾a ÷ñc cëng çng l ng x¢ tæn trång, quþ
m¸n.Ng÷ñc l¤i,nhúngk´gian tr¡, b¤c ¡cth¼bà d¥nl ng khinh b¿, thªm ch½khæng
thøa nhªn l th nh vi¶n cõa l ng x¢ Qua c¡ch ùng xû nh÷ th¸ cho th§y t¡c döng
gi¡odöc ¤o ùc lu¥n l½ mët c¡chhi»u qu£trong cëng çng l ng x¢ Vi»tNam
Ng÷íiVi»tNamluæn th§mnhu¦n ¤o l½uèngn÷îcnhî nguçn,«n qu£nhî
ng÷íitrçng c¥y, n¶n th÷íngl§yn·n n¸p giaphong l mni·m tüh o H¦uh¸t
ng÷íi Vi»t Nam ·u tin theo t½n ng÷ïng thí cóng Tê ti¶n (ng÷íi Mi·n Nam gåi
l ¤o Æng B ) m Hòng V÷ìng l Quèc Tê Câ nhi·u håcgi£ · nghà nh n÷îc
cæng nhªn t½n ng÷ïng truy·n thèng n y l Quèc ¤o Thæng qua t½n ng÷ïng d¥n
tëcn y m þ thùc cëngçng cõa con ng÷íiVi»t Namtruy·n thèng÷ñc biºuhi»n
mëtc¡chtªptrungv s¥u sc.Ngo ira,ng÷íiVi»tNamtrångng ygié(ng y m§t)
hìnng ysinh Ng ygiét÷ðngni»mng÷íi¢khu§t ÷ñctêchùc dò l r§tìngi£n
nh÷ng trang nghi¶m v bao gií công óng dàp (ch¿ câ thº gié tr÷îc - giéân, chù
khæng bao gií gié sau ng y m§t) º nhúng ng÷íi sèng b y tä t¼nh c£m cõa m¼nh,
Trang 4çng thíi l cì hëi, i·u ki»n º gn k¸t sü b·n ch°t cõa gia ¼nh, hå h ng, dáng
tëc, l ng xâm, Vîi vi»c duy tr¼ t½n ng÷ïng d¥n tëc n y tr¶n ph÷ìng di»n t¥m
linhcõa con ng÷íi Vi»tNamcât¡c döng hi»u qu£trong gi¡odöc truy·n thèng èi
vîi c¡c th¸ h» sau
2.1.3 T¼nh y¶u th÷ìng con ng÷íi
T¼nh y¶u th÷ìng con ng÷íi, hay tinh th¦n nh¥n ¡i, nh¥n v«n l mët trong
nhúng gi¡ tràtruy·n thèng nêibªt cõa con ng÷íi Vi»t Namtruy·n thèng i·u â
÷ñcbiºuhi»nðt÷t÷ðng·caovaitrácõa conng÷íiv nh¥nc¡chconng÷íitrong
thüc ti¹n íi sèng x¢ hëi
Truy·n thèng d¥n tëcVi»t Namth÷íngl§y nh¥nt¥m, t¼nh ng÷íi l cìsð
cõa måimèiquan h» chung sèng vîi nhau.Do quan ni»m coicon ng÷íi l vèn quþ
gi¡nh§t n¶nng÷íiVi»t Namn¥ngi·unh¥n ngh¾a l¶nth nhchu©n müc¤o ùc
cao nh§t.Nhúng ng÷íi nh¥n ngh¾a, hi·n l nh ÷ñc x¢ hëi tr¥n trång, ÷ñc b¡o ¡p:
Ð câ nh¥n, m÷íi ph¦n ch¯ng khèn; Ð hi·n th¼ l¤i g°p l nh,/Nhúng ng÷íi nh¥n
ùc tríi d nh ph¦n cho; Câ ùc, m°c sùc m «n, Nh¥n ngh¾a y¶u th÷ìng con
ng÷íi khæng câ süph¥n bi»t:Th÷ìng ng÷íi nh÷thº th÷ìngth¥n;L¡l nh òml¡
r¡ch; Và t¼nh và ngh¾a, ai và ¾a xæi ¦y; Trång ng÷íi, ng÷íi l¤i trång th¥n,
M°cdò Nhogi¡ocoinh¥nngh¾al ph¤mtrò cìb£n,l ph©mch§t ¤o ùccao quþ
cõa ng÷íi qu¥n tû Nh÷ng ð Nhogi¡o, nh¥nngh¾a biºu hi»n t¼nh y¶u th÷ìngng÷íi
th¥n, y¶u ng÷íi câ ph¥n bi»t th¥n sì, khæng thøa nhªn nh¥n ngh¾a câð ng÷íi d¥n
laoëng.¥ych½nh l iºmkh¡c bi»tcõanh¥n ngh¾aNhogi¡ovîit¼nhy¶uth÷ìng
trong con ng÷íi Vi»t Namtruy·n thèng
Ðng÷íiVi»tNam,nh¥nngh¾a,nh¥n ¡i÷ñcmðrëng d¦ntøt¼nhy¶uth÷ìng
nhúng ng÷íi th¥n thuëc (cha mµ, v chçng, anh em, con ch¡u, ) ¸n t¼nh y¶u
th÷ìng ng÷íi trong hå tëc, ng÷íi trong l ng, ngo i n÷îc v rëng hìn c£ l y¶u
th÷ìngçng b o,nh¥n lo¤i.â ch½nhl ¤ol½cao c£trongcon ng÷íitruy·n thèng
Vi»t Nam
T¼nhy¶u th÷ìngcon ng÷íicõang÷íiVi»tNambtnguçntøt¼nhy¶uth÷ìng
ng÷íi th¥n trong gia¼nh: cha mµ (cæng cha ngh¾a mµ, ), anh chà em(chà ng¢
em n¥ng,mæihðr«ng l¤nh, ),v chçng (t¼nh chçng ngh¾a vñ, mët ng y n¶n
ngh¾a v chçng, ), con ch¡u (con ch¡u th£o hi·n, ) rçi ¸n t¼nh y¶u th÷ìng
b¤n b±(b¤nb±l ngh¾at÷ìngth¥n,/Khâkh«n thuªnlñi¥nc¦ncânhau, ),t¼nh
th¦y trá(cængcha, ngh¾amµ,ìnth¦y, ),t¼nhngh¾açng b o(ng÷íitrongmët
n÷îc th¼ th÷ìng nhau còng, ) Trong t§tc£ c¡c mèi quan h» kº tr¶n, tuy câ sü
ph¥n bi»t v· mùc ë t¼nh c£m nh÷ng dò trong mèi quan h» n o, t¼nh y¶u th÷ìng
con ng÷íi ·u l biºu hi»n xuy¶n suèt, l ti¶u ch½ º kh¯ng ành gi¡ trà l mng÷íi
v luæn ÷ñc ng÷íiVi»t Namn¥ng niu tr¥ntrång
T¼nh y¶u th÷ìng con ng÷íicõa ng÷íiVi»tNamcán thº hi»n c£truy·n thèng
khoan dung, nh¥n ¤o Ngay c£ èivîi k´ thò x¥m l÷ñc, khi ¢ ¦u h ng ho°c bà
bt l mtòbinh,v¨n÷ñckhoanhçng.¤ol½nh¥nngh¾acao c£n y÷ñcthüchi»n
Trang 5ngay trong c¡c cuëc kh¡ng chi¸n chèng gi°c Minh, Thanh, Ph¡p, Mÿ, ¸n thíi
¤i ng y nay, t¼nh y¶u th÷ìng con ng÷íi cõa ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng ÷ñc
ti¸p töc ph¡t triºn Hç Ch½ Minh l biºu t÷ñng v¾ ¤i nh§t cõa truy·n thèng y¶u
th÷ìngcon ng÷íi cõa d¥n tëc Vi»tNam Câ thº kh¯ng ành r¬ng, t¼nh y¶u th÷ìng
con ng÷íi cõa ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng ch½nh l nguçn m¤ch cõa ch ngh¾a
nh¥n ¤o, nh¥n v«nVi»t Namhi»n ¤i
2.1.4 C¦n cò, s¡ng t¤o, linh ho¤t
Con ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng câ t½nh c¦n cò, linh ho¤t trong thüc ti¹n
s£n xu§t v íi sèng i·u n y ÷ñc quy ành bði ch½nh i·u ki»n sinh sèng cõa
ng÷íi Vi»tNam
Ngay tø khi buêi ¦u düng n÷îc, ng÷íi Vi»t Nam ¢ þ thùc ÷ñc vai trá v
sùc m¤nh cõalaoëng Khæng ch¿tint÷ðng v th¦n th¡nh ho¡ sùc m¤nhlao ëng
cõacon ng÷íi:th¦n osæng,th¦nx¥y nói,th¦nl§pbiºn,th¦n trötríi,th¦nchèng
thi¶n tai, m ng÷íi Vi»tNam cán · cao kh£n«ng s¡ng t¤o v tr¼nh ëch¸ t¡c
cæng cö phöc vö s£n xu§t, ch¸ t¡c vô kh½, p th nh luÿ º giú n÷îc M°t kh¡c,
ng÷íi Vi»tNamtruy·n thèng công· cao sü h iháa v n«ng lücchinh phöc thi¶n
nhi¶n Câ thº kº ranhúng h¼nh m¨u ti¶u biºu trong truy·n thuy¸t nh÷: Sìn Tinh,
Th¡nhGiâng, Lang Li¶u, Mai An Ti¶m,Th¤ch Sanh,
èi vîi con ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng, sü c¦n cò gn li·n vîi sü thæng
minh v s¡ng t¤o i·u n y thº hi»n rã trong làch sû x¥y düng v ph¡t triºn §t
n÷îc.To n bëíisèng vªtch§t v íisèng tinhth¦n m nh¥n d¥nt¤o düng ÷ñc
trong qu¡ tr¼nh laoëng s£n xu§t ·u l nhúng b¬ng chùng cho truy·n thèng c¦n
cò, thæng minh, s¡ng t¤o cõa ng÷íi Vi»tNam
Ng÷íi Vi»t Nam câ truy·n thèng s¡ng t¤o, d¹ th½ch ùng vîi ho n c£nh, d¹
dung hñp nhúng y¸u tè b¶n ngo i (bi¸n c¡i cõa ng÷íi th nh cõa m¼nh, ð b¦u th¼
trán, ð èng th¼ d i, ) Nhúng °c iºm â cán ÷ñc biºu hi»n trong c¡c cuëc
kh¡ngchi¸nchèng gi°c ngo¤ix¥m,b£ov»n·n ëclªptüch cõa d¥ntëc.Ch½nhv¼
th¸, ng÷íiVi»tNamcâ mëtn·n ngh» thuªt qu¥n süd¥n tëc ëc¡o m khi¸n cho
b§tcùmët k´thòn ocôngph£ikhi¸psñv¼t½nhs¡ngt¤okhâl÷íng cõanâ.Ngo i
ra,ngh» thuªt ngo¤i giaocõa ng÷íi Vi»tNam trong làch sû¢ ÷ñckh¯ng ành l
mët n·n ngo¤i giao m·m, ngo¤i giaos¡ng t¤o, ëc ¡o ¤t ¸n ¿nh cao cõa måi
thíi ¤i Nhúngdi s£n t÷t÷ðng,v«nki»nngo¤i giaom Nguy¹n Tr¢i,Phòng Khc
Khoan, L¶ Quþ æn, Ngæ Th¼ Nhªm, º l¤i l nhúng minh chùng xu§t sc v·
t½nh s¡ng t¤o cõa con ng÷íiVi»t Namm khâ câ d¥n tëc n o s¡nh ÷ñc
Khængch¿s¡ng t¤o trong laoëng, trongsü nghi»pb£o v» Têquèc m ng÷íi
Vi»tNamcán câsüs¡ng t¤oëc¡o trongs¡ng t¡cngh» thuªt, trongkhoahåc x¢
hëi-nh¥n v«n Nhi·u dis£n v«n hâa (vªtthº v phi vªt thº)cõa d¥n tëc÷ñcth¸
giîicæng nhªn l nhúng ki»t t¡c v«n hâa ¤idi»n cõa nh¥n lo¤i.Nhi·u danhnh¥n
v«n hâa ÷ñc l÷u danh sû s¡ch m nhúng di s£n tinh th¦n cõa hå º l¤i¢ chùng
täsùc s¡ng t¤o ký di»ucõa ng÷íiVi»t Nam.Câ thº nâi, "¥y ch½nh l mët n²t nêi
Trang 6bªt cõa tr½ tu» Vi»t Nam ÷ñc m isc v ¤t ¸n ¿nh cao nhí kinh nghi»m thüc
t¸ nhi·u íichi¸n §u v chi¸nthng [2;293]
Ngo iracánph£i kº¸n lèisènggi£n dà,háahñp, phângkho¡ng v l¢ngm¤n
cõa conng÷íi Vi»tNamtruy·n thèng.Ng÷íiVi»tNamkhæng ÷ah¼nhthùcc¦u ký,
l¹ nghi phùc t¤p m luæn nh¤y c£m vîi c¡i mîi, d¹ ch§p nhªn c¡i mîi, dung hñp
v c£it¤o c¡imîi,th§y c¡ig¼hñp,thuªn, ti»n th¼ l m Ng÷íiVi»tNam côngtrång
t½nh hi»u qu£ thüc t¸ hìn l l½ thuy¸t cao s¥u, thi¶n v· dòng s®n c¡i ¢ câ (tr¶n
cì sð c£i t¤o nâ) hìn l s¡ng t¤o ra c¡i mîi ho n to n Công ch½nh v¼ th¸, trong
ùng xû,ng÷íi Vi»t Namcông ¡p döng ch½nh c¡inh¼n thüc t¸, linhho¤t (nhªp gia
tòytöc, sængcâkhóc, ng÷íicâlóc,lòimëtb÷îc,ti¸n haib÷îc, ).Tuynhi¶n,
trongho¤tëngs¡ngt¤o,ng÷íiVi»tNamth÷íngch y¸uquan t¥m¸nngh»thuªt
v«nthìhìn l s¡ng t¤o khoahåckÿ thuªt, trongíisèngth÷íng ch trång hìnv·
lu¥n l½ ¤o ùc v lèiùng xûv«nhâa,
Nh÷ v y, ð con ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng, sü c¦n cò, t½nh s¡ng t¤o, linh
ho¤t l nhúng°ciºmcìb£n câthº ùngsauc¡c °ciºmv·tinhth¦ny¶u n÷îc,
þ thùc cëngçng, t¼nh y¶u th÷ìngcon ng÷íi Trong mëtgiîih¤n nh§t ành,chóng
tæich÷acâi·uki»nº nhªndi»nto nbë°ciºmcìb£ncõaconng÷íiVi»tNam
truy·n thèng m ch¿ n¶u l¶n nhúng n²t ph¡c håa b÷îc ¦u v s³ ti¸p töc h÷îng
theo · t in y bði þ ngh¾a l½luªn v gi¡ tràthüc ti¹n cõa nâ
2.2 Nhúng °c iºm ti¶u cüc trong con ng÷íi Vi»t Nam truy·n
thèng c¦n khc phöc
Trong con ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng, câ nhi·u °c iºm ti¶u cüc t n d÷
c¦n ph£i khc phöc, lo¤ibä trong qu¡ tr¼nh x¥y düng con ng÷íi Vi»t Nam mîi º
¡p ùng y¶u c¦u ph¡t triºn v hëinhªp quèc t¸cõa §t n÷îcta
Nh÷ tr¶n ¢ nâi, trong con ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng mang ªm þ thùc
cëng çngnh÷ng v¼ qu¡· cao cëngçng (theo kiºua sèthngthiºu sè, t¥ml½
¡m æng) n¶n d¨n tîi t¥m l½ phõành ho°c ± n²n c¡ t½nh s¡ng t¤o v þ thùc tü
doc¡ nh¥n,thi¸u tæn trångsükh¡c bi»t, Ch½nhv¼ th¸ ch ngh¾a b¼nh qu¥n, cöc
bë,b± ph¡i ÷ñch¼nh th nh v tçn t¤idai d¯ng
Trong con ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng câ thi¶n h÷îng t¼nh c£m ch ngh¾a
cho n¶n coi th÷íng t÷ duy l½ t½nh, thi¸u kh¡ch quan, d¥n chõ v tinh th¦n ph¡p
luªt, Trong suy ngh¾ th÷íng mang n°ng m u sc c£m t½nh khi ¡nh gi¡ con
ng÷íi: ½tiv oxemx²t b£n ch§t ½chthüc hay kh£n«ng thüc süv hi»uqu£ cæng
vi»c m ch¿ xem x²t düa tr¶n h nh vi, ùng xû, quan h» v íi sèng c¡ nh¥n cõa
méing÷íi i·un y ph£n ¡nh °c iºm t÷duyh÷îng nëicõa con ng÷íiVi»t Nam
truy·n thèng(th÷íng h÷îngv ov tøb¶ntrongºnhªnthùcv·th¸ giîib¶nngo i,
theo c¡ch:tøböngtasuyraböngng÷íi, ).Bði th¸nhi·ukhicon ng÷íibành¼n
nhªn mët c¡ch sail»ch cât½nh ch§t ch quan, phi l½tr½
Ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng th÷íng trång kinh nghi»m n¶n n£y sinh t÷
t÷ðng "sèng l¥u l¶nl¢o l ng", giatr÷ðng, M°t kh¡c, vi»c qu¡· cao c¡c gi¡ trà
Trang 7tinhth¦nv t¼nhc£mcôngkhi¸n choconng÷íiVi»tNamtruy·n thèngth÷íngxem
nhµ y¸u tè vªtch§t, d¨n ¸n ch quan duyþ ch½, b§t ch§p quy luªt kh¡ch quan
Nhúngy¸u tèti¶ucüc v·t½nhc¡ch cõacon ng÷íiVi»tNamtruy·n thèngcán
÷ñc thº hi»n ð t¥m l½ v lèi suy ngh¾ tiºu næng, h¤n hµp v· t¦m nh¼n - ch¿ ngh¾
g¦n m khæng d¡mngh¾ xa, d¹ ch§p nhªn v chàu üng,coitrång t¼nhngh¾a hìn l½
l³,d¹ dung háa v thäahi»p, tòyti»n, nº nang, hµp hái, èk, Ng÷íiVi»tNam
truy·n thèng th÷íng trång sü khæn kh²o hìn tr½ tu» Khæn kh²o thº hi»n tø c¡ch
ngh¾ «n i tr÷îc, lëi n÷îc i sau ¸n h nh ëng thüc döng, giúm¼nh, xu thíi,
lüac¡ig¼ vøa ph£i,hñp vîi m¼nh v lñicho m¼nh,
Con ng÷íiVi»t Namtruy·n thèngcâ °c t½nh c¦n cò, chàu khâ,hay lamhay
l mnh÷ngv¨ntheolèil m«nn«ngnh°t ch°t bà,ki¸ntha l¥u¦y tê, V¼th¸,
khæng d¡m m¤nh d¤n l m to,l mlîn, l mmët c¡ch t¡o b¤o i·u n y côngph£n
¡nh süchªm êimîi, khæng s®n s ng xâa bä c¡icô, bêsung c¡imîi, T½nhthüc
t¸ hay linh ho¤t cõa ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng công ch¿ trong ph¤m vi khuæn
m¨ucõachu©nmücx¢hëi,£mb£otrongsüchoph²p cõad÷ luªn,cõathâiquen
cëng çng chù ch÷a tho¡t ra khäisü r ng buëc truy·n thèng º thº hi»n b£n ch§t
s¡ngt¤o ëc¡o cõa c¡nh¥nch thºlaoëng.Nâi c¡ch kh¡c,c¦n cò, thüct¸, linh
ho¤t cõa con ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng ch¿ ¡p ùng nhu c¦u tr÷îc mt, nh§t
thíi m thæi
Trongcon ng÷íiVi»tNamhi»n nay, nhúng°ciºm truy·n thèngmangt½nh
ti¶u cüc, h¤n ch¸ ÷ñcnhªn di»n tr¶n ¥y v¨ncán t¡c ëng r§tn°ng n· trong méi
lîpquanh», trongméii·uki»nsèngv l mvi»c.X¢hëiph¡ttriºn mangt½nhquy
luªt n¶n nhúng °c iºm ti¶u cüc â nh§t thi¸t s³ bà lo¤ibä nh÷ng ph£i x¡c ành
r¬ngâ l mët qu¡tr¼nh l¥ud i i·uquan trång l trongthüc ti¹n ph¡ttriºn §t
n÷îchi»nnay,c¦n ph£i ch trånggi£iphângsùc s¡ngt¤o, ph¡t huymåiti·m n«ng
v gi¡ trà v«n hâa truy·n thèng cõa con ng÷íi Vi»t Nam, quan t¥m °c bi»t ¸n
vi»c khc phöc nhúng °c iºm ti¶u cüc, h¤n ch¸ º nguçn nh¥n lüc cõa §t n÷îc
thüc sü ph¡t triºn khäe m¤nh to n di»n theo óng ngh¾a c£ v· thº lüc, tr½ lüc v
t¥m lüc
3 K¸t luªn
Con ng÷íi Vi»t Nam truy·n thèng câ tinh th¦n y¶u n÷îc nçng n n, bi¸t hy
sinh lñi ½ch v t½nh m¤ng b£n th¥n º b£o v» Tê quèc v n·n ëc lªp, tü chõ cõa
d¥ntëc.Tinhth¦ny¶u n÷îctrongthíi ¤ing y nayc ng c¦n thi¸tph£i ÷ñc ph¡t
huy tr¶n måi ph÷ìng di»n º còng h÷îng tîi mët möc ti¶u cao nh§t: D¥n gi u,
n÷îcm¤nh,x¢hëicængb¬ng,d¥n chõ, v«nminh.Þthùc cëngçngcõa con ng÷íi
Vi»t Nam c¦n ph£i ti¸p töc ph¡t huy ÷ñc sùc m¤nh ¤i o n k¸t to n d¥n tëc,
ki¶nquy¸tv÷ñtquamåikhâkh«n, trðng¤i vîitinh th¦nTê quècl tr¶n h¸t, Và
th¸ §t n÷îcl sèMËT º Vi»tNamthüc sü s¡nhvaicòng c¡c c÷íng quèc n«m
ch¥u Tinhth¦n nh¥n¤o, nh¥nv«ntruy·n thèngc¦n ph£iti¸p töc khìidáng cho
Trang 8rëng mðt§mláng, ng÷íivîing÷íisèngº y¶unhau.V º ph¡thuynhúngph©m
ch§t tèt µp nh÷ c¦n cò, thüc t¸, linh ho¤t, s¡ng t¤o, c¦n ti¸p töc x¥y düng mæi
tr÷íngsèng,i·uki»nl mvi»cv quan h»x¢hëitètµpº méing÷íithücsüth§y
m¼nh câ ½ch, ÷ñc trång döng, ÷ñc ph¡t triºn h¸t sùc v· t i n«ng, tr½ tu», nh¥n
c¡ch v b£n l¾nh cõa con ng÷íi Vi»tNam.M°t kh¡c, trongqu¡ tr¼nh x¥y düng con
ng÷íi Vi»t Nam mîi nh§t thi¸t ph£i khc phöc v xâa bä nhúng °c iºm mang
t½nh ti¶u cüc,h¤n ch¸ cõa con ng÷íitruy·n thèng.Ch¿ khiméichóng taþ thùc s¥u
sc ÷ñc r¬ng n¸u khæng thay êi, khæng ch ëng hëinhªp th¼ tü chóng ta ¡nh
m§t cì hëiº kh¯ng ành b£n l¾nh, và th¸ v sùc m¤nh cõa m¼nh Suyrëng ra, èi
vîito nthº d¥ntëcVi»tNam,n¸u khængbi¸t nhªnrãb£nch§t cõa ch½nhm¼nh º
bi¸t m¼nh, hiºu m¼nh th¼ khæng thº nm chc ph¦n thng lñi trong qu¡ tr¼nh ph¡t
triºn
TI LIU THAM KHO
[1] Ch÷ìng tr¼nh khoa håc cæng ngh» c§p nh n÷îc KX-07, · t i
KX-07-02,1996 C¡c gi¡ trà truy·n thèng v con ng÷íi Vi»t Nam hi»n nay (B¡o c¡o têng
k¸t) GSPhan Huy L¶(Chõ nhi»m· t i), H Nëi
[2]Ph¤m Nh÷C÷ìngch bi¶n,1978 V· v§n · x¥ydüng conng÷íi mîi.Nxb
Khoa håc X¢ hëi, H Nëi
[3] Nguy¹n B¡ C÷íng, 2009 Ti¸p cªn tri¸t l½ v· con ng÷íi trong làch sû t÷
t÷ðng Vi»t Nam T¤pch½ khoahåc, Tr÷íng HSP H Nëi,sè 2,tr 42- 50
[4]Tr¦nV«nGi u,1983.Trongdángchõ l÷u cõa v«nhåc Vi»tNam: T÷t÷ðng
y¶u n÷îc Nxb V«n ngh» TP HçCh½ Minh
[5] Ph¤m Minh H¤c ch bi¶n, 1996 V§n · con ng÷íi trong sü nghi»p cæng
nghi»p ho¡, hi»n ¤i ho¡.Nxb Ch½nh trà Quèc gia,H Nëi
[6]Hç Ch½ Minh, 1995.To n tªp,t.4, t.6 Nxb Ch½nh tràQuècgia,H Nëi
[7]Nguy¹n T iTh÷, 1997.nh h÷ðng cõa c¡c h» t÷ t÷ðng v tæn gi¡oèi vîi
con ng÷íi Vi»t Nam hi»n nay Nxb Ch½nh tràQuèc gia,H Nëi
[8] Vi»n Khoa håc x¢ hëi Qu¥n sü Vi»t Nam, 2006 Chu©n müc ¤o ùc con
ng÷íi Vi»t Nam hi»n nay Nxb Qu¥n ëiNh¥n d¥n, H Nëi
ABSTRACT
To approach the basic characteristics of traditional Vietnamese people
This paper mentions the issues of approaching the striking and basic
char-acteristics of the traditional Vietnamese people, giving both positive and negative
sides Theauthorconsiders thatinordertodevelop the countryfirmly inprocess of
development and integration, every Vietnamese needs to know how to inherit and
uphold the positive features valuable in cultural traditions of this Nation, at the
same time, needing torecognize completelythe negative featuresof their own ways
and tointegrateactivelyinthe international arenaandcontributetoenhancing the
stuff, positionand the power of our Nation