Giáo án Hóa học 11 – Ban cơ bản - Trường THPT Cẩm Khê

Giáo án hóa học 11 – Ban cơ bản Trường THPT Cẩm Khê 1 Kiến thức: Viết được cấu hình e của nguyên tử nitơ và cấu tạo phân tử của nó, biết các tính chất vật lý, hoá học, ứng dụng và điều c[r]

Trang 1

Tiết 1 : ÔN TẬP ĐẦU NĂM I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1) Kiến thức: Ôn tập cơ sở lý thuyết hoá học về nguyên tử, liên kết hoá học,

định luật tuần hoàn, BTH, phản ứng oxy hoá – khử, tốc độ Pứ và cân bằng HH.

2) Kĩ năng: - Vận dụng các phương pháp để giải các bài toán về ngtử, ĐLBT,

BTH, liên kết hoá học…

-Lập PTHH của phản ứng oxy hoá – khử bằng P 2 thăng bằng electron.

II/ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1> Gv: Chuẩn bị phiếu học tập về câu hỏi và bài tập, BTH các nguyên tố.

2> Hs: ôn lại kiến thức cơ bản của ct hó học lớp 10.

III/ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

Hoạt động theo nhóm, tranh luận giữa các nhóm.

Hướng dẫn hs tự ôn tập.

IV/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Oån định lớp:

2 Bài mới về ôn tập đầu năm:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1:

Gv: Hệ thống lại các kiến thức cơ bản trọng

tâm của chương trình hoá lớp 10 về: Cơ sở lý

thuyết hoá học, giúp hs thuận lợi khi tiếp thu

kiến thức HH lớp 11.

Hs: Tự ôn tập để nhớ lại kiến thức và vận

dụng tổng hợp kiến thức thông qua việc giải

bài tập.

Hoạt động 2:

Gv: Cho hs vận dụng lý thuyết để giải bt về

ngtử, BTH, ĐLTH.

Bài 1: Cho các ngtố A,B,C có số hiệu ngtử lần

lượt là 11,12,13.

a Viết cấu hình e của ngtử.

b Xác định vị trí của các ngtố đó trong BTH.

c Cho biết tên ngtố và kí hiệu hh của các ngtố.

d Viết CT oxít cao nhất của các ngtố đó.

e Sắp xếp các ngtố đó theo chiều tính kim loại 

dần và các oxít theo chiều tính bazơ giảm dần.

Hs: Thảo luận theo nhóm, cử đại diện lên trình

bày.

Gv: Nhận xét và sữ sai nếu có.

Hoạt động 3:

Gv: Cho hs vận dụng liên kết hoá học để giải

bài tập 2.

a So sánh liên kết ion và lk CHT

b Trong các chất sau đây, chất nào có lk ion,

chất nào có lk cht NaCl, HCl, H2O, Cl2.

c CTE, CTCT.

Hs: Thảo luận theo nhóm và đưa ra lời giải.

Gv: Nhận xét và sửa sai nếu có

A/ Các kiến thức cần ôn tập:

-Về cơ sở lý thuyết hoá học.

-Cấu tạo ngtử.

BTH các ngtố hoá học và ĐLTH Liên kết hoá học

-Phản ứng hoá học -Tốc độ pứ và cân bằng hh.

B/ Bài tập áp dụng:

1.Vận dụng lý thuyết về ngtử ĐlTH, BTH.

Bài 1:

a Viết cấu hình e

- (Z = 11): 1s 2 2s 2 2p 6 3s 1

- (Z = 12): 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2

- (Z = 13): 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 1

b Xác định ví trí : BTH

- Stt 11: Chu kì 3: Nhóm IA

- Stt 12: Chu kì 3 “ IIA

- Stt 13: Chu kì 3 “ IIIA

c Na, Mg, Al

d Na2O, MgO, Al2O3

e Sắp xếp các ngtố theo chiều -Tính kim loại  : Al < Mg < Na -Các oxít: Na 2 O > MgO > Al 2 O 3

2 Vận dụng liên kết hoá học:

Bài 2:

a So sánh –Giống nhau: Các ngtử liên kết với nhau tạo ptử để có cấu hình e bền của khí hiếm.

-Khác: Lk CHT LK ION Sự dùng chung e Sự cho và nhận e

lk được hình thành

do lực hút tĩnh điện giữa các ion mang

đt trái dấu

b Lk ion: NaCl

LK CHT: HCl, H2O, Cl2

c CTe: CTCT H: Cl H – Cl

Trang 2

Hoạt động 4:

Gv: Cho hs vận dụng lý thuyết pứ hoá học để

hoàn thành pthh bằng p2 thăng bằng e.

Bài 3: Cân bằng PTHH: xác định chất oxi hoá,

chất khử.

a KMnO 4 + HClKCl + MnCl 2 + H 2 O + Cl 2

b Na2SO3 + K2Cr2O7 + H2SO4  H2O+Na2SO4 +

K2SO4 + Cr2(SO4)3

d.Cr2O3 + KNO3 + KOH  KNO2+ K2CrO4 + H2O.

Hoạt động 5:

Gv: Cho hs vận dụng tốc độ Pứ & CB hoá học

để giải.

Bài 4: Cho pứ xảy ra trong bình khí:

CaCO3(r) A CaO (r) + CO2(k)

H = +178 KJ

a Toả nhiệt hay thu nhiệt.

b Cân bằng chuyển dịch về phía nào ?

-Giảm t o của pứ

-Thêm khí CO2 vào bình

-Tăng dung tích của bình.

Hs: Suy nghĩ trong 5’, rồi trình bày.,

Gv: Nhận xét và kết luận

Cl : Cl: Cl – Cl H: O: H H – O – H

3/ Vận dụng phản ứng hoá học:

Bài 3:

+7 -1 +2 0

a 2KMnO 4 +16HCl  2 MnCl 2 + 5Cl 2 + 2KCl + 8H 2 O

Chất khử: HCl Chất oxy hoá: KMnO4

0 +5 +2 +4 b.2Cu+8HNO33Cu(NO3)2+2NO2+4H2O Chất khử: CuO

Chất oxi hoá: HNO3

+4 +6 +6

c.3Na2SO3 + K2Cr2O7 + 4H2SO4 

+6 +6 +3

3Na2SO4 + K2SO4 + Cr2(SO4)3 +4H2O Chất oxy hoá: K2Cr2O7

Chất khử: Na2SO3 +3 +5 +6

d Cr2O3 + 3KNO3 + 4KOH  2K2CrO4 +3

+3KNO2 + 2H2O

Chất khử: Cr2O3 Chất oxy hoá: KNO3 MT: KOH

4/ Vận dụng tốc độ pứ & CBHH:

Bài 4:

a Thu nhiệt vì H>O

b Theo nglý chuyển dịch CB thì

- Chiều  khi t o giảm

- Chiều  khi nén thêm khí CO2 vào bình.

- Chiều  khi tăng dt của bình

TIẾT 2: ÔN TẬP ĐẦU NĂM (tt) I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1) Kiến thức: - Hệ thống hoá tính chất vật lý, hoá học các đơn chất và hợp chất

của các ngtố trong nhóm Halogen, oxi – lưu huỳnh.

2) Kĩ năng: -Giải 1 số dạng bài tập cơ bản như xác định tp hỗn hợp, xác định tên

ngtố, bài tập về chất khí…

-Vận dụng các P 2 cụ thể để giải như lập hay P 2 đại số, áp dụng ĐLBT khối lượng…

1> Gv: Chuẩn bị phiếu học tập về câu hỏi và bài tập để ôn tập

2> Hs: ôn lại kiến thức về halogen, oxi – lưu huỳnh.

Thảo luận theo nhóm các phiếu học tập

Hướng dẫn hs tự ôn tập

2 Bài ôn tập đầu năm tt:

Hoạt động của giáo viên và

học sinh

Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1:

Gv: Hệ thống hoá các kiến thức, làm rõ

quy luật phụ thuộc giữa t/c hoá học của các

nhóm halogen Oxi – lưu huỳnh với các đặc

A/ Các kiến thức cần ôn tập.

-Tính chất hoá học của nhóm halogen oxi, lưu huỳnh.

-Đặc điểm cấu tạo ngtử, liên kết hoá học

Trang 3

điểm cấu tạo ngtử, liên kết hoá học

Hs: Tự ôn tập các kiến thức mà gv vừa

nêu, sau đó vận dụng giải bài tập

Hoạt động 2:

Gv: Phát phiếu học tập số 1:

Vận dụng để ôn tập nhóm halogen oxi – lưu

huỳnh.

Bài 1: So sánh các halogen, oxi, lưu huỳnh về

đặc điểm cấu tạo ngtử, lk hoá học, tính oxi

hoá – khử.

Hs: Thảo luận theo nhóm, cử đại diện lên

trình bày

Gv: Nhận xét và bổ sung

Hoạt động 3:

Gv: Phát phiếu học tập 2, áp dụng đlbt khối

lượng, đtích.

Bài 2: Cho 20g hỗn hợp Mg và Fe tác dụng

với d 2 HCl dư, ta thấy có 11,2 lít khí H2 (đktc)

thoát ra, khối lượng muối tạo thành sau pứ

là bao nhiêu g?

a 50g c 6 b 55,5g d 60g

Hs: Thảo luận nhóm, rồi trình bày.

Gv: Nhận xét và sửa sai nếu có.

-Các PTHH:

Mg + 2HCl  MgCl2 + H2

Fe + 2HCl  FeCl2 + H2

-Theo (1) và (2)

N = 1/2 N = 11,2 = 0,5mol

H2 Cl - 22,4

m = m + m

Muối Cl Clorua

= 20 + 2 x 0,5 x 35,5

= 55,5g

Hoạt động 4:

Aùp dụng cho chất khí

Bài 3: Một hỗn hợp khó O2 và SO 2 có tỉ

khối so với H 2 là 24 thành phần % của mỗi

khí theo thể tích lần lượt là:

a 75% và 25% c 50% và 50%

b 25% và 75% d 35% và 65%

Hs: Thảo luận theo nhóm, rồi trình bày.

-Đặt V1 và V2 lần lượt là thể tích của O2

và SO2 và trong hỗn hợp.

-Theo bài:

V1 + V2 V1 + V2

= 24 x 2 = 48 (g/mol)

=> 32V2 + 64V2 = 48(V1 + V2)

=> 16V2 = 16V1

=> % V1 = %V2 = 50%

Gv: Nhận xét và đưa ra kết luận

Hoạt động 5:

Bài 4: Cho 31,84g hỗn hợp 2 muối

của chúng.

B/ Vận dụng giải bài tập:

1/ Nhóm halogen, oxi – lưu huỳnh.

Bài 1:

ND so sánh Nhóm halogen Oxi-S

Các ngtố HH.

Vị trí trong BTH Đặc điểm của các đơn chất hợp chất quan trọng

2/ Giải bài tập hoá học bằng p2: áp dụng ĐLBT khối lượng, điện tích.

Bài 2:

Đáp án b

3/ Giải bằng cách lập hệ pt đại số

Bài 3: Chọn đáp án b

4/ Giải bài toán về nhóm halogen.

Bài 4:

a/ Gọi ct chung của 2 muối: NaX NaX + AgNO 3  NaNO 3 + AgX -Theo ptpứ

n = n

NaX AgX

=> 31,84 = 57,34

23 + X 108 + X

Trang 4

NaX, nay với X,Y là 2 halogen ở chu kì liên

kết vào d 2 AgNO3 dư thu đc 57,34g .

a Xác định tên X,Y

b Tính số mol mỗi muối trong hỗn hợp.

Hs: Thảo luận theo nhóm, rồi nêu p 2 giải.

Gv: Hướng dẫn cho hs tự giải và sử chỗ sai

cho hs

=> X = 83,13 -Do X, Y là 2 halogen ở 2 chu kì liên tiếp:

X < 83,13 < Y -Nên x là brom (80) ; Y là iot (127) b/ Gọi x,y lần lượt NaBr, NaI 103x + 150y = 31,84 x = 0,28

x + y = 31,84 = 0,3 => y = 0.02

23 + 83,13

CHƯƠNG I: SỰ ĐIỆN LI

TIẾT 3: Bài 1: SỰ ĐIỆN LI I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1) Kiến thức: - Hs biết: khái niệm về sự điện li, chất điện li, chất điện li mạnh, chất

điện li yếu.

2) Kĩ năng: - Hs quan sát, so sánh các thí nghiệm, rồi rút ra nhận xét.

-Viết đúng phương trình điện li.

1> Gv: vẽ Sẵn hình 11(sgk) để mô tả tno hoặc chuẩn bị dụng cụ và hoá chất tno để biểu diễn tno.

2> Hs: Xem lại hiện tượng dẫn điện đã học ở chương trình vật lí lớp 7

Nêu vấn đề, đàm thoại dẫn dắt theo hệ thống câu hỏi…

2 Bài mới :

Hoạt động 1:

Gv: Lắp hệ thống tn như sgk và làm tn biểu

diễn.

Hs: Quan sát, nhận xét và rút ra kết luận.

Hoạt động 2:

Gv: Đặt vấn đề: tại sao d 2 này có chất dẫn điện

mà d 2 khác lại có chất ko dẫn điện.

Hs: Vận dụng kiến thức dòng điện đã học lớp

9 và nguyên cửu trong sgk về nguyên nhân tính

dẫn điện của các d 2 oxít, bazơ, muối trong nước

để trả lời

Gv: Giới thiệu kn: sự điện li, chất điện li, biểu

diễn pt điện li.

-Hướng dẫn hs cách viết pt điện li của NaCl,

HCl, NaOH

Hs: Lên viết pt điện li của bazơ muối.

Hoạt động 3:

Gv: Mô tả TN 2 của 2 d 2 HCl và CH3COOH ở sgk

và cho hs nhận xét và rút ra kết luận.

Hoạt động 4:

Gv: Đặt vấn đề: Tại sao d 2 HCl 0,1M dẫn điện

mạnh hơn d 2 CH3COOH 0,1m?

I/ Hiện tượng điện li:

1/ Thí nghiệm: sgk

*Kết luận:

-Dung dịch muối, axít, bazơ: dẫn điện -Các chất rắn khan: NaCl, NaOH

và 1 số d2 rượu, đường: không dẫn điện 2/ Nguyên nhân tính dẫn điện của các d2 axít, bazơ, muối trong nước:

-Các muối, axít, bazơ khi tan trong nước phân li ra các ion làm cho d2 của chúng dẫn điện.

-Quá trình phân li các chất trong H 2 O ra ion là sự điện li.

-Những chất tan trong H 2 O phân li thành các ion gọi là chất điện li

-Sự điện li được biểu diễn bằng pt.

Điện li: NaCl  Na + + Cl

-HCl  H + + Cl

-NaOH Na + + OH -

II/ Phân loại các chất điện li:

1/ Thí nghiệm: sgk

*Nhận xét: ở cùng nồng độ thì HCl phân li ra ion nhiệt hơn CH3COOH

2/ Chất điện li mạnh và chất điện li yếu:

a/ Chất điện li mạnh:

-Kn là chất khi tan trong nước, các phân tử hoà tan đều phân li ra ion.

-Phương trình điện li NaCl:

Trang 5

Hs: Nghiên cứu sgk để trả lời: Nồng độ các ion

trong d 2 HCl lớn hơn nồng độ các ion trong d 2

CH 3 COOH, nghĩa là số ptử HCl phân li ra ion

nhiều hơn số ptử CH 3 COOH phân li ra ion.

Gv: Gợi ý để hs rút ra các kn chất điện li mạnh.

Gv: Khi cho các tính thể nacl vào nước có hiện

tượng gì xảy ra ?

Hs: Viết pt biểu diễn sự điện li.

Gv: Kết luận về chất điện li gồm các chất nào.

Hoạt động 5:

Gv: Lấy ví dụ CH3COOH để phân tích, rồi cho hs

rút ra định nghĩa về chất điện li yếu.

-Cung cấp cho hs cách viết pt điện li của chất

điện li yếu

Gv: Yêu cầu hs đặc điểm của quá trình thuận

nghịch và từ đó cho hs liên hệ với quá trình

điện li.

NaCl  Na + + Cl

-100 ptử  -100 ion Na + và 100 ion Cl

Gồm:

Các axít mạnh HCl, HNO 3 , H 2 SO 4 … Các bazơ mạnh:NaOH,KOH, Ba(OH) 2

Hầu hết các muối.

b/ Chất điện li yếu:

-KN là chất khi tan trong nước, chỉ có 1 phần số ptử hoà tan phân li ra ion, phần còn lại vẫn tồn tại dưới dạng ptử trong d2.

-Pt điện li

CH2COOH  CH3COOH + H +

-Gồm:

Các axít yếu: H2S , HClO, CH3COOH Bazơ yếu: Mg(OH)2, Ba(OH)3

*Quá trình phân li của chất điện li yếu là quá trình động, tuân theo nglí Lơtơliê 3/ Củng cố bài và dặn dò:

Gv: Sử dụng bài tập 3 sgk/7 để củng cố bài

Dặn dò:Về nhà làm các bài tập 4,5 sgk trang 7

-TIẾT 4: BÀI 2: AXÍT, BAZƠ VÀ MUỐI.

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1) Kiến thức: - Hs biết : Định nghĩa axít, bazơ, hiđrôxít lưỡng tính muối

theo thuyết A-Rê-Ni-Ut

2) Kĩ năng: Viết pt điện li của 1 số axít, bazơ, hiđrôxít lưỡng tính &

muối

Thí nghiệm chứng minh Zn(OH)2 có tính chất lưỡng tính

Nêu vấn đề, nên hs viết pt điện li của các chất

1 Tổ chức:

Lớp Thứ Tiết học Ngày dạy Sĩ số Học sinh vắng

11A3

2 Kiểm tra bài cũ: bài tập 4,5 sgk trang 7

3 Bài mới :

Hoạt động của thầy và trị Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1:

Gv: Cho hs nhắc lại các khái niệm về

axít đã học ở các lớp dưới và cho vd

Gv: Các axít là những chất điện li Hãy :

-Viết pt điện li của các axít HCl,

-Nhận xét về các ion do axít phân li?

Hs: Lên bảng viết, rồi rút ra nhận xét

Gv: Kết luận: Axít là chất khi tan trong

I/ Axít

1/ Định nghĩa: (theo A-Rê – Ni – ÚT)

-Axít là chất khí tan trong nước phân li ra cation H+

Vd: HCl  H+ + Cl

-CH3COOH A CH3COO + H+

Trang 6

nước phân li ra ion H+.

Hoạt động 2:

Gv: Dựa vào pt điện li hs viết trên bảng

cho hs nhận xét về số ion ht được phân li

ra từ mỗi ptứ axít

Gv: Phân tích cách viết pt điện li 2 nấc

của H2SO4 và 3 nấc của H3PO4

Gv: Dẫn dắt hs hình thành kn axít 1 nấc

và axít nhiều nấc

Hs: Nêu KN axít

Gv: Lưu ý cho hs: đối với axít mạnh và

bazơ mạnh nhiều nấc thì chỉ có nấc thứ

nhất điện li hòan toàn

Hoạt động 3:

Gv: Cho hs nhắc lại các kn về bazơ đã

học ở lớp dưới

Gv: Bazơ là những chất điện li

-Hãy viết pt điện li của NaOH, KOH

-Nhận xét về các ion do bazơ phân li ra

Hs: Nêu kn về bazơ

Hoạt động 4:

Gv: Làm tn: Hs quan sát và nhận xét

-Cho d2 HCl vào ống n đựng Zn(OH)2

-cho d2 NaOH vào ống n đựng Zn(OH)2

Hs: Cả 2 ống n Zn(OH)2 đều tan vậy

Zn(OH)2 vừa pứ với axít vừa pứ với

bazơ

Gv: Kết luận:Zn(OH)2 là hiđroxít lưỡng

tính

Gv: Đặt vấn đề: tại sao Zn(OH)2 là

hiđroxít lưỡng tính?

Gv: Giải thích: vì Zn(OH)2

-Phân li theo kiểu axít

Zn(OH)2A 2H+ + ZnO2

2 Phân li theo kiểu bazơ

Zn(OH)2 A Zn 2+ + 2OH

2-Gv: Lưu ý thêm về đặc tính hiđroxít

lưỡng tính

Hoạt động 5:

Gv: Yêu cầu hs cho biết muối là gì ? Và

được chia làm mấy loại ?Vd?

Hs: Nguyên cứu sgk, rồi trả lời

Gv: Lưu ý cho hs: Những muối được coi

là ko tan thì thực tế vẫn tan 1 lượng rất

nhỏ, phần nhỏ đó điện li

2/ Axít nhiều nấc : -Axít mà 1 ptử chỉ phân li 1 nấc ra ion H+ là axít 1 nấc

Vd: HCl, CH3COOH , HNO3… -Axít mà 1 ptử phân li nhiều nấc ra ion H+ là axít nhiều nấc

Vd: H2SO4, H3PO4

H2SO4  H+ + HPO4

-HPO4-A H+ + SO4

2-H3PO4 A H+ + H2PO4

-H2PO4- A H+ + HPO4

2-HPO4 2- A H+ + PO4

3-II/ Bazơ:

-Đn (theo thuyết a-rêniút) Bazơ là chất khi tan trong nước phân li ra anion OH

-Vd: NaOH Na+ + OH

-KOH  K+ + OH

-III/ Hiđroxít lưỡng tính:

*Định nghĩa: sgk

Vd: Zn(OH)2 là hiđroxít lưỡng tính Zn(OH)2 A Zn 2+ + 2 OH

-Zn(OH)2 A ZnO22- + 2 H

-*Đặc tính của hiđroxít lưỡng tính -Thường

gặp:Al(OH)3,Cr(OH)3,Pb(OH)2… -ít tan trong H2O

-Lực axít và bazơ của chúng đều yếu

IV/ Muối:

1/ Định nghĩa: sgk 2/ Phân loại:

-Muối trung hoà: Trong ptử ko còn pli ion H+: NaCl Na2SO4, Na2CO3… -Muối axít : trong ptử vẫn còn pli ion H+: NaHCO3, NaH2PO4…

3/ Sự điện li của muối trong nước -Hầu hết muối tan đều pli mạnh

Trang 7

-Nếu gốc axít còn chứa H có tính axít thì gốc này ply yếu ra H+

Vd: NaHSO3  Na+ + HSO3

HSO3- A H+ + SO32-

4 Củng cố:

Gv: Củng cố những kiến thức trọng tâm

5.Bài tập về nhà: 4,5,6,7,8, sgk trang 10

-TIẾT 5: SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC, PH CHẤT CHỈ THI AXÍT – BAZƠ

1) Kiến thức: Hs biết: Đánh giá độ axít và độ kiềm của các d2 theo nồng

độ H+ và PH màu của 1 số chất chỉ thị thông dụng trong d2 ở các PH khác nhau

2) Kĩ năng: làm 1 số dạng toán đơn giản có liên quan đến [H+], [OH-], PH và xác định môi trường axít, kiềm hay trung tính

3) Thái độ – Tình cảm : Aùp dụng kiến thức về PH để xác định tính chất về

môi trường, từ đó có ý thức bảo vệ và cải tạo

-Gv: Tranh vẽ,

-D2 axít HCl loãng, d2 bazơ NaOH loãng, Phenolphtalein, giấy chỉ thị PH

Trực quan, gợi mở, vấn đáp, rèn kĩ năng tính

1 Tổ chức:

Lớp Thứ Tiết học Ngày dạy Sĩ số Học sinh vắng

11A3

2.Kiểm tra bài cũ: Làm bài tập 4,5,6,7,8, sgk trang 10

3 Bài mới :

Hoạt động 1:

Gv: Nêu vấn đề: Thực nghiệm đã xác nhận

rằng, nước là chất điện li rất yếu hãy biểu

diễn quá trình điện li của nước theo thuyết

a-rê-ni-út

Hs: theo thuyết A-Rê-Ni-Uùt: H2O  H+ + OH

-Hoạt động 2:

Gv: Yêu cầu hs viết biểu thức tính hằng số

cân bằng của H2O

Hs: K = [H+] [OH -] (3)

[H2O]

Gv: Trình bày để hs hiểu được do độ điện li H2O

rất yếu nên [H2O] trong (3) là không đổi nên ta

có: K [H2O] = K H2O = [H+] [OH -]

-K H2O là hằng số cân bằng ở to xác định gọi

I/ Nước là chất điện li rất yếu

1/ Sự điện li của nước -Nước là chất điện rất yếu

Pt điện li: H2O  H+ + OH

-2/ Tích số ion của nước -Ở 25OC, hằng số K H2O gọi là tích số ion của nước

K H2O = [H+] [OH -] = 10-14

=>[H+] = [OH -] = 10-7

-Nước là mt trung tính, nên môi trường trung tính là mt trong đó

[H+] = [OH] = 10-7

Trang 8

tích số ion của nước

-ở 25OC: K H2O = 10 -14

Gv gợi ý: Dựa vào hằng số cân bằng và tích

số ion của nước Hãy tính nồng độ ion H+ và

OH

Hs: [H+] = [OH] = 10-7 M

Gv KL : Nước là môi trường trung tính nên môi

trường trung tính là môi trường có [H+]=[OH

-]=10-7 M

Hoạt động 3:

Gv: Kết hợp giảng và cùng hs giải toán,

hướng dẫn các em so sánh kết quả để rút ra

kết luận, dựa vào nglí chuyển dịch cân bằng

Gv: Tính [H+] và [OH -] của d2 HCl 10-3 M

Hs: Tính toán cho KQ: [H+] =10-3 M [OH -]= 10-11 M

=> [H+] > [OH -] hay [H+] >10-7 M

Gv: Tính [H+] và [OH -] của d2 NaOH 10-5 M

Hs: Tính toán cho KQ:[H+] = 10-9 M, [OH -] = 10-5 M

=>[H+] < [OH -] hay [H+] < 10-7 M

Gv tổng kết : Từ các vd trên: [H+] là đại lượng

đánh giá độ axít, độ bazơ của d2: MTTT: [H+] =

10-7 M;

Mt bazơ : [H+] < 10-7 M; Mt axít : [H+] > 10-7 M

Hoạt động 4:

Gv: Giảng cho hs hiểu tại sao cần dùng PH ?

d2 được sử dụng nhiều thường có [H+] trong

khoảng 10 -1  10-14 M để đánh giá độ axít hay

bazơ của d2 Để tránh ghi giá trị [H+] với số

mũ âm, người ta dùng PH

Gv: Yêu cầu hs nghiên cứu sgk và cho biết PH

là gì ?

Hs: [H+] = 10-PH M Nếu [H+] = 10-a M => PH = a

Gv: Giúp hs nhận biết về mối liên hệ giữa PH

và [H+] , khi đã biết [H+]

Hs: Môi trường axít có PH>7

Bazơ có PH <7

Trung tính có PH = 7

Hoạt động 5:

Gv: Cho các hs nhìn vào bảng 11 sgk, cho biết

màu của quỳ và Phenolphtalein (ở các PH

khác nhau) thay đổi thế nào ?

Hs: Màu quỳ và Phenolphtlein trong d2 ở các

khoảng PH giống nhau thì màu giống nhau

Gv bổ sung: Khi ta gọi những chất như quỳ,

Phenolphtalein có màu biến đổi phụ thuộc vào

giá trị PH của d2 là chấtg chỉ thị A-B

Gv: Yêu cầu hs dùng chất chỉ thị đã học nhận

biết các chất trong 3 ống no đựng d2 axít loãng,

H2O nguyên chất, d2 kiềm loãng

Gv: Hướng dẫn hs nhúng ph vào từng d2, rồi

đem so sánh với bảng màu chuẩn để xđ PH

3/ Ý nghĩa tích số ion của nước

a) Trong mt axít

-Vd: tính [H+] và [OH -] của dd HCl HCl  H+ + Cl

10-3 M 10-3 M

=> [H+] = [HCl] = 10-3 M

=>[OH-] = 10-14 = 10-11M

10-3

=> [H+] > [OH-] hay [H+] >10-7 M

b) Trong mt bazơ

-vd: tính [H+] và [OH-] của dd NaOH 10-5 M

NaOH  Na+ + OH

10-5 M 10-5 M

=> [OH-] = [NaOH] = 10-5 M

=> [H+] = 10-14 = 10-9 M

10-5

=>[OH-] > [H+]

*Vậy [H+] là đại lượng đánh giá độ axít, dộ bazơ của dd

Mt trung tính: [H+] = 10-7 M

Mt bazơ : [H+] <10-7 M

Mt axít: [H+] > 10-7 M

II/ Khái niệm về PH chất chỉ thị axít – bazơ.

1/ Khái niệm PH:

[H+] = 10-PH M hay PH= -lg [H+] Nếu [H+] = 10-a M thì PH = a Vd: [H+] = 10-3 M => PH=3 mt axít [H+] = 10-11 M => PH = 11: mt bazơ [H+]= 10-7 M => PH = 7:mt trung tính

2/ Chất chỉ thị axít – bazơ :

-Là chất có màu biến đổi phù thuộc vào giá trị pH của dd

Vd: Quỳ tím, phenolphtalein chỉ thị vạn năng

Trang 9

Gv bổ sung thêm: Để xác định giá trị tương đối

chính xác của PH, người ta dùng máy đo PH

4.Củng cố :

Gv: Củng cố bài bằng câu hỏi

Em hãy cho biết giá trị [H+] , giá trị là bao nhiêu trong mỗi mt: axít , bazơ, muối

5.Bài tập về nhà: Bài tập về nhà: 4,5,6 sgk trang 14

-TIẾT 6: PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH CÁC CHẤT ĐIỆN LI

1) Kiến thức: Hs hiểu bản chất và điều kiện xảy ra của phản ứng trao đổi

ion trong dung dịch các chất điện li

2) Kĩ năng: Hs viết đúng phương trình ion đầy đủ và phương trình ion rút gọn

của phản ứng

3) Thái độ – tình cảm: Có ý thức cải tạo môi trường nhờ các phản ứng

hóa học

-Chuẩn bị dụng cụ và hoá chất để làm các tno sau: NaCl, HCl, Na2SO4 ,BaCl2 -Bảng tính tan của một số chất trong nước

Làm tno rút ra nhận xét, đàm thoại dẫn dắt theo hệ thống câu hỏi…

2.Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới :

Hoạt động 1:

Gv: hoặc hs làm TN: nhỏ dung dịch Na2SO4

vào cốc đựng d2 BaCl2

Gv: Yêu cầu HS quan sát, ghi hiện tượng

-Viết PTHH dưới dạng phân tử

Hs: Thấy  trắng BaSO4 xuất hiện

Na2SO4 + BaCl2  BaSO4 + 2 NaCl

Gv: Hướng dẫn hs dùng phụ lục “ tính tan

của 1 số chất trong nước” để tìm ra chất

dễ tan và phân li mạnh trong pthh

Gv bổ sung: Chuyển các chất dễ tan và

phân li mạnh từ CTPT thành các ion mà

ptử đó pli ra Giữ nguyên dưới dạng phân

tử chất kết tủa

Gv: Yêu cầu hs viết pt ion đầy đủ

Hs :

+ 2- 2+ - + -

2Na + SO4 + Ba + 2Cl BaSO4 + 2Na + 2Cl

Gv: Loại bỏ các ion ko pứ ở 2 vế pt, pt ion

rút gọn:

2+ 2-

Ba + SO4  BaSO4 

Gv kết luận: Pt ion rút gọn thực chất là

pứ giữa ion Ba 2+ và SO4 2- taọ kết tủa

I/ Điều kiện xảy ra phản ứng trao đổi ion trong dd các chất điện li.

1/ Phản ứng tạo thành chất kết tủa:

* TN: Dd Na2SO4 phản ứng với dd BaCl2  BaSO4  trắng

Pt phân tử:

Na2SO4 + BaCl2  BaSO4 + 2 NaCl -Pt ion đầy đủ:

+ 2- 2+ - + -

2Na+SO4+Ba+2ClBaSO4+2Na+2Cl

- Pt ion rút gọn:

2+ 2-

Ba + SO4  BaSO4 

Trang 10

Gv: Tương tự cho d2 CuSO4 pứ với d2 NaOH

-Yêu cầu hs viết pt phân tử, ion đầy đủ,

ion rút gọn

-Rút ra bản chất của pứ đó

Hs: 2NaOH + CuSO4  Cu(OH)2  + Na2SO4

+ - 2+ 2- + 2-

2Na +2OH +Cu +SO4Cu(OH)2 +2Na + SO4

2+

-Cu + 2OH  -Cu(OH)2 

Hoạt động 2:

Gv: Làm TN: d2 NaOH pứ với d2 HCl

Gv: Yêu cầu hs quan sát hiện tượng ?

-Viết pt phân tử, pt ion đầy đủ, pt ion rút

gọn giữa 2 d2 NaOH và HCl

Gv bổ sung: Chuyển các chất dễ tan, chất

điện li mạnh thành ion, giữ nguyên chất

điện li yếu là H2O

Hs: NaOH + HCl  NaCl + H2O

+ - + - + -

Na + OH + H + Cl  Na + Cl + H2O

H+ + OH-  H2O

Gv kết luận: Bản chất vủa phản ứng do

ion H+ và ion OH- kết h với nhau tạo H2O

Gv: Tương tự cho dd mg (OH)2 ® pứ với HCl

-Yêu cầu hs viết pt phân tử, ion đầy đủ,

ion rút gọn

-Rút ra bản chất của pứ đó

Hs: Mg(OH)2® + 2HCl  MgCl2 + 2H2O

Mg(OH)2® + 2H+ + 2Cl-  Mg2+ +2Cl- + 2 H2O

Mg(OH)2® + 2 H+  Mg 2+ + 2 H2O

Gv kết luận: Phản ứng giữa dd axít và

hiđroxít có tính bazơ rất dễ xảy ra chất

điện li yếu là H2O

2/ Phản ứng tạo thành chất điện li yếu:

a/ Tạo thành nước:

* TN: Dd NaOH phản ứng với dd HCl

 H2O

Pt phân tử:

NaOH + HCl  H2O + NaCl

Pt ion đầy đủ:

+ + +

-Na + OH + H + Cl  H2O + Na + Cl

Pt ion rút gọn:

H+ +OH-  H2O

4 Củng cố bài và bài tập về nhà:

Gv: Củng cố kiến thức trọng tâm của bài

Bài tập về nhà: 4,5 (a,b,g), 6,7 (a,b) sgk trang 20

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	318,62 KB