[r]
Trang 1¤i sè, gi£i t½ch v ùng döng
Nguy¹n Thà Nhung
Bë mæn To¡n - ¤i håc Th«ng Long
Ng y 17 th¡ng 12 n«m 2011
Ch÷ìng III Gi¡ trà ri¶ng v d¤ng to n ph÷ìng
Gi¡ trà ri¶ng cõa ma trªn ành ngh¾a gi¡ trà ri¶ng cõa ma trªn
ành ngh¾a gi¡ trà ri¶ng cõa ma trªn
ành ngh¾a
Cho A l ma trªn vuæng c§p n, x l v²c tì cët n 1 Sè λ ÷ñc gåi l gi¡
trà ri¶ng cõa A n¸u ph÷ìng tr¼nh
Ax λx,
câ nghi»m x 0
V²c tì x 0 tr¶n ÷ñc gåi l v²c tì ri¶ng ùng vîi gi¡ trà ri¶ng λ
ành ngh¾a
Cho A l ma trªn vuæng c§p n a thùc °c tr÷ng cõa A, k½ hi»u l PApλq
÷ñc x¡c ành bði
Ghi chó
Ghi chó
Ghi chó
Trang 2Gi¡ trà ri¶ng cõa ma trªn ành ngh¾a gi¡ trà ri¶ng cõa ma trªn
a thùc °c tr÷ng cõa ma trªn
C¡c gi¡ trà ri¶ng cõa ma trªn A ch½nh l c¡c nghi»m cõa a thùc °c
tr÷ng PApλq cõa nâ, tùc l nghi»m cõa ph÷ìng tr¼nh sau:
detpA λInq
0
a thùc °c tr÷ng cõa ma trªn vuæng c§p n l mët a thùc bªc n
theo λ, tùc l
PApλq anλn an1λn1 . a1λ a0, trong â ai,i 1, n l h» sè phö thuëc v o c¡c ph¦n tû cõa ma trªn
A Hìn núa, ta câ thº t½nh ngay ÷ñc mët sè h» sè cõa a thùc,
ch¯ng h¤n
an p1qn,an1 a11 a22 ann,a0 detpAq
Gi¡ trà ri¶ng cõa ma trªn ành ngh¾a gi¡ trà ri¶ng cõa ma trªn
V½ dö
T¼m c¡c gi¡ trà ri¶ng cõa c¡c ma trªn sau:
1 4
4 2
00 20 30
Gi¡ trà ri¶ng cõa ma trªn Mët sè t½nh ch§t cõa gi¡ trà ri¶ng
Chùng minh ành l½
ành l½
Ma trªn A kh£ nghàch khi v ch¿ khi t§t c£ c¡c gi¡ trà ri¶ng cõa A ·u
kh¡c 0
ành l½
N¸u A paijqn l ma trªn tam gi¡c tr¶n, ma trªn tam gi¡c d÷îi hay ma
trªn ch²o th¼ gi¡ trà ri¶ng cõa A l c¡c ph¦n tû tr¶n ÷íng ch²o ch½nh cõa
A
ành l½
Ma trªn èi xùng c§p n luæn câ n gi¡ trà ri¶ng thüc
Ghi chó
Ghi chó
Ghi chó
Trang 3D¤ng to n ph÷ìng ành ngh¾a d¤ng to n ph÷ìng
ành ngh¾a d¤ng to n ph÷ìng
ành ngh¾a
Mët d¤ng to n ph÷ìng n bi¸n x1,x2, ,xn, k½ hi»u l qpx1,x2, ,xnq l
mët biºu thùc ÷ñc x¡c ành nh÷ sau:
qpx1,x2, ,xnq ¸n
i1
n
¸
j1
trong â, aij aji,@i 1, , n
D¤ng to n ph÷ìng ành ngh¾a d¤ng to n ph÷ìng
Kh¡i ni»m v· d¤ng to n ph÷ìng
Nhªn x²t:
1 D¤ng to n ph÷ìng 1 cán câ thº vi¸t d÷îi d¤ng t½ch c¡c ma trªn sau:
qpx1,x2, ,xnq x1 x2 xn
a11 a12 a1n
a21 a22 . a2n
an1 an2 ann
x1
x2
xn
xtAx,
ð ¥y x
x1
x2
xn
l ma trªn cët v A paijqnl ma trªn èi xùng c§p n
D¤ng to n ph÷ìng ành ngh¾a d¤ng to n ph÷ìng
Kh¡i ni»m v· d¤ng to n ph÷ìng
Nhªn x²t:
qpx1,x2, ,xnq °ni1°nj1aijxixj c§p n x¡c ành cho ta mët ma
trªn èi xùng A paijqnc§p n v cho mët ma trªn èi xùng
A paijqn c§p n ta công x¡c ành ÷ñc mët d¤ng to n ph÷ìng c§p n
t÷ìng ùng qpx1,x2, ,xnq °ni1°nj1aijxixj Do â º cho gån ta
th÷íng cho d¤ng to n ph÷ìng d÷îi d¤ng qpx1,x2, ,xnq xtAx
ho°c q xtAx
Ghi chó
Ghi chó
Ghi chó
Trang 4D¤ng to n ph÷ìng ành ngh¾a d¤ng to n ph÷ìng
V½ dö
a H¢y biºu di¹n d¤ng to n ph÷ìng qpx1,x2q 2x2
1 6x1x2 9x2
2 d÷îi d¤ng t½ch ma trªn
b T¼m d¤ng to n ph÷ìng t÷ìng ùng vîi ma trªn èi xùng sau:
2 4
4 6
D¤ng to n ph÷ìng T½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
ành ngh¾a t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
ành ngh¾a
Cho q xtAx l mët d¤ng to n ph÷ìng n bi¸n Khi â
i D¤ng to n ph÷ìng q (ma trªn A) ÷ñc gåi l x¡c ành
d÷ìng n¸u xtAx ¡ 0 vîi måi x θ
ii D¤ng to n ph÷ìng q (ma trªn A) ÷ñc gåi l nûa x¡c ành
d÷ìng n¸u xtAx ¥ 0 vîi måi x
iii D¤ng to n ph÷ìng q (ma trªn A) ÷ñc gåi l x¡c ành ¥m
n¸u xtAx 0 vîi måi bë kh¡c khæng x
iv D¤ng to n ph÷ìng q (ma trªn A) ÷ñc gåi l nûa x¡c ành
¥m n¸u xtAx ¤ 0 vîi måi bë x
v D¤ng to n ph÷ìng q (ma trªn A) ÷ñc gåi l khæng x¡c ành
n¸u xtAx nhªn nhúng gi¡ trà tr¡i d§u nhau
Nhªn x²t:
D¤ng to n ph÷ìng T½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
V½ dö
Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa c¡c d¤ng to n ph÷ìng (ma trªn) sau:
a qpx1,x2q x2 2x1x2 x2
5 13
c qpx1,x2q x2 2x1x2 x2
Ghi chó
Ghi chó
Ghi chó
Trang 5D¤ng to n ph÷ìng T½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
Líi gi£i cho v½ dö
D¤ng to n ph÷ìng T½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
Mët sè t½nh ch§t cõa ma trªn x¡c ành
M»nh ·
1 N¸u ma trªn A paijqnx¡c ành d÷ìng th¼ t§t c£ c¡c ph¦n tû tr¶n
÷íng ch²o ch½nh ·u d÷ìng, aii¡ 0, @i 1, n
2 N¸u ma trªn A paijqnnûa x¡c ành d÷ìng th¼ t§t c£ c¡c ph¦n tû
tr¶n ÷íng ch²o ch½nh ·u khæng ¥m, aii ¥ 0, @i 1, n
3 N¸u ma trªn A paijqnx¡c ành ¥m th¼ t§t c£ c¡c ph¦n tû tr¶n
÷íng ch²o ch½nh ·u ¥m, aii 0, @i 1, n
4 N¸u ma trªn A paijqnnûa x¡c ành ¥m th¼ t§t c£ c¡c ph¦n tû tr¶n
÷íng ch²o ch½nh ·u khæng d÷ìng, aii ¤ 0, @i 1, n
Nhªn x²t:
D¤ng to n ph÷ìng Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng b¬ng d§u
hi»u ành thùc
ành l½
Cho d¤ng to n ph÷ìng n-bi¸n
qpx1,x2, ,xnq ¸n
i1
n
¸
j1
aijxixj xtAx
°t |Ai|, i 1, n l c¡c ành thùc con ch½nh c§p i cõa A:
|A1| a11,|A2|
a11 a12
a21 a22
, ,|An|
a11 a12 a1n
a21 a22 a2n
Ghi chó
Ghi chó
Ghi chó
Trang 6D¤ng to n ph÷ìng Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng b¬ng d§u
hi»u ành thùc
ành l½
Khi â
i i·u ki»n c¦n v õ º qpx1,x2, ,xnq (ma trªn A) x¡c
ành d÷ìng l c¡c ành thùc con ch½nh cõa A ·u nhªn gi¡
trà d÷ìng:
|A1| ¡ 0, |A2| ¡ 0, , |An| ¡ 0
ii i·u ki»n c¦n v õ º qpx1,x2, ,xnq (ma trªn A) x¡c
ành ¥m l c¡c ành thùc con ch½nh c§p l´ cõa A nhªn gi¡ trà
¥m v c¡c ành thùc con ch½nh c§p ch®n cõa A nhªn gi¡ trà
d֓ng:
|A1| 0, |A2| ¡ 0, , p1qn|An| ¡ 0
D¤ng to n ph÷ìng Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng b¬ng d§u
hi»u ành thùc
ành l½
iii Cho ma trªn A N¸u tçn t¤i sè nguy¶n d÷ìng k sao cho
|A2k| ¥m ho°c |Ak||Ak 2| ¥m th¼ ma trªn A khæng x¡c ành
D¤ng to n ph÷ìng Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
V½ dö
Kiºm tra t½nh x¡c ành d÷ìng, ¥m cõa c¡c ma trªn sau:
2 1 11 2 1
1 1 2
21 21 11
2 5 11 2 1
1 1 2
00 20 30
Ghi chó
Ghi chó
Ghi chó
Trang 7D¤ng to n ph÷ìng Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng b¬ng gi¡ trà
ri¶ng
ành l½
Cho d¤ng to n ph÷ìng n bi¸n q xtAx câ ma trªn x¡c ành l A Gi£ sû
A câ n l gi¡ trà ri¶ng l λ1, λ2, , λn, khi â
i D¤ng to n ph÷ìng q (ma trªn A) x¡c ành d÷ìng khi v ch¿
khi c¡c gi¡ trà ri¶ng cõa A ·u d÷ìng:
λ1¡ 0, λ2¡ 0, , λn¡ 0
ii D¤ng to n ph÷ìng q (ma trªn A) nûa x¡c ành d÷ìng khi v
ch¿ khi c¡c gi¡ trà ri¶ng cõa A ·u khæng ¥m:
λ1¥ 0, λ2¥ 0, , λn¥ 0
D¤ng to n ph÷ìng Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng b¬ng gi¡ trà
ri¶ng
ành l½
iii D¤ng to n ph÷ìng q (ma trªn A) x¡c ành ¥m khi v ch¿ khi
c¡c gi¡ trà ri¶ng cõa A ·u ¥m:
λ1 0, λ2 0, , λn 0
iv D¤ng to n ph÷ìng q (ma trªn A) nûa x¡c ành ¥m khi v ch¿
khi c¡c gi¡ trà ri¶ng cõa A ·u khæng d÷ìng:
λ1¤ 0, λ2¤ 0, , λn¤ 0
iv D¤ng to n ph÷ìng q (ma trªn A) khæng x¡c ành khi v ch¿
khi A câ c¡c gi¡ trà ri¶ng tr¡i d§u:
Di j 1, n : λ1¡ 0, λj 0
D¤ng to n ph÷ìng Kiºm tra t½nh x¡c ành cõa d¤ng to n ph÷ìng
V½ dö
Kiºm tra t½nh x¡c ành d÷ìng, ¥m cõa c¡c ma trªn sau:
00 20 30
1 4
4 2
Ghi chó
Ghi chó
Ghi chó
...Ghi chó
Trang 3< /span>DÔng ton phữỡng nh nghắa dÔng ton phữỡng
nh... ma sau:
1
4
00 20 3< /sup>0
GiĂ tr riảng cừa ma Mởt số tẵnh chĐt cừa giĂ tr riảng... chú
Trang 4DÔng ton phữỡng nh nghắa dÔng ton phữỡng
Vẵ dử
a