Hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Trường Đại Học Quốc Tế Hồng Bàng

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại Agribank vẫn còn có những hạn chế, yếu kém cần phải được hoàn thiện để làm gia tăng hơn nữ[r]

HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

VIỆT NAM

Vũ Văn Thực*

TÓM TẮT

Thời gian qua, hoạt động kiểm tra kiểm, soát nội bộ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đã có những thành tựu nhất định làm gia tăng hiệu lực, hiệu quả của hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại Agribank vẫn còn có những hạn chế, yếu kém cần phải được hoàn thiện để làm gia tăng hơn nữa hiệu lực, hiệu quả của công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ, từ đó sẽ giảm thiểu được rủi ro trong hoạt động kinh doanh, cũng như gia tăng vị thế,

uy tín của Agribank ở trong và ngoài nước Mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá khái quát thực trạng hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại Agribank trong thời gian qua, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại Agribank trong thời gian tới.

Từ khóa: kiểm tra, kiểm soát nội bộ, Agribank

INTERNAL CONTROL AT VIETNAM BANK FOR AGRICULTURE AND

RURAL DEVELOPMENT ABSTRACT

Recently, internal control at VietNam bank for Agriculture and rural development (Agribank) has made certain achievements which help to increase the effectiveness and efficiency of internal audit operations However, exclude these achieved performances there are limitations and weaknesses existing within the internal controls at Agribank that must be improved to increase the potency of internal control Those enhancement, on one hand will minimize the operation risk endanger bank’s performance, on the other hand it will boost Agribank‘s position and prestige The objective of this study is to assess internal control operations at Agribank in recent years, and to propose certain solutions in oder to improve internal controls at Agribank in the future.

Keywords: inspection, internal control, Agribank

* TS Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thành phố Hồ Chí Minh, Chi nhánh Tân Bình

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Khách quan mà nói, thời gian qua, công

tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại Agribank

đã từng bước được đổi mới và đi vào hoạt

động nề nếp, ổn định, từ đó đã có tác động

tích cực đến hoạt động kinh doanh, giúp cho

nhà quản trị của Agribank có hướng điều

chỉnh kịp thời các mặt hoạt động, từng bước

nâng cao được hiệu quả kinh doanh, cũng

như giảm thiểu được rủi ro trong hoạt động

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công

tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại Agribank

cũng đang bộc lộ một số hạn chế, yếu kém

như đôi khi còn xem nhẹ công tác tự kiểm

tra, kiểm soát, dẫn đến việc chưa tuân thủ

đúng quy định của pháp luật, cơ chế chính

sách của Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước;

chưa chấp hành tốt quy chế, quy trình nghiệp

vụ; công tác kiểm tra, kiểm soát của cán bộ

cấp trên, đặc biệt là cấp trên trực tiếp đối với

công việc của cấp dưới chưa đầy đủ thường

xuyên; trách nhiệm tự kiểm soát của cán bộ

đối với công việc chưa cao, việc kiểm tra,

kiểm soát công việc lẫn nhau của cán bộ chưa

được chú trọng…dẫn đến xảy ra không ít

các vi phạm trong hoạt động làm ảnh hưởng

không nhỏ đến tình hình tài chính, uy tín và

vị thế của Agribank Do đó, tìm ra giải pháp

nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm tra, kiểm

soát nội bộ là vấn đề có tính cấp thiết đối với

Agribank trong giai đoạn hiện nay

2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT

Kiểm tra, kiểm soát nội bộ thực chất là các

hoạt động, biện pháp, kế hoạch, quan điểm,

nội quy chính sách và nỗ lực của mọi thành

viên trong tổ chức nhằm đảm bảo cho tổ chức

đó hoạt động hiệu quả và đạt được mục tiêu

đặt ra một cách hợp lý Nói cách khác, đây

là tập hợp tất cả những việc mà một doanh nghiệp cần làm để có được những điều muốn

có và tránh những điều muốn tránh Hệ thống này không đo đếm kết quả dựa trên các con số tăng trưởng, mà chỉ giám sát nhân viên, chính sách, hệ thống, phòng ban của công ty đang vận hành ra sao và nếu vẫn giữ nguyên cách làm đó, thì có khả năng hoàn thành kế hoạch không Ngoài ra, thiết lập được một hệ thống kiểm tra, soát nội bộ hữu hiệu sẽ hạn chế đến mức thấp nhất việc thất thoát tài sản của doanh nghiệp [8]

Kiểm tra, kiểm soát nội bộ là một qui trình chịu ảnh hưởng bởi hội đồng quản trị và các nhà điều hành, được thiết kế để cung cấp mọi

sự đảm bảo hợp lý trong việc thực hiện các mục tiêu mà hội đồng quản trị mong muốn là:

- Hiệu lực và hiệu quả của các hoạt động.

- Tính chất đáng tin cậy của báo cáo tài chính.

- Sự tuân thủ các luật lệ và qui định hiện hành [1].

Kiểm tra, kiểm soát nội bộ là việc rà soát, đánh giá độc lập, khách quan đối với hệ thống kiểm soát nội bộ; đánh giá độc lập về tính thích hợp và tuân thủ qui định, chính sách nội

bộ, thủ tục, qui trình đã được thiết lập trong Agribank; đưa ra kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của các hệ thống, qui trình, qui định, góp phần đảm bảo Agribank hoạt động an toàn, hiệu quả, đúng pháp luật [4]

3 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI AGRIBANK TRONG THỜI GIAN QUA

Cơ cấu tổ chức của bộ phận kiểm tra, kiểm soát nội bộ: bộ phận kiểm tra, kiểm soát

nội bộ được thành lập từ hội sở Agribank đến các chi nhánh; tại Hội sở của Agribank là

ban kiểm tra, kiểm soát nội bộ và dưới các

chi nhánh loại 1, loại 2 là phòng kiểm tra,

kiểm soát nội bộ; người đứng đầu ban kiểm

tra kiểm soát nội bộ là Trưởng ban kiểm tra,

kiểm soát nội bộ do Chủ tịch Hội đồng thành

viên Agribank bổ nhiệm và quản lý; tại chi

nhánh là Trưởng phòng kiểm tra kiểm soát nội

bộ do Tổng giám đốc bổ nhiệm và quản lý

Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo sâu sát của Hội

đồng thành viên, Tổng giám đốc, công tác

kiểm tra, kiểm soát nội bộ tại Agribank đã có

nhiều đổi mới, qua đó đã phát hiện, ngăn ngừa

nhiều sai sót phát sinh, từ đó góp phần giảm

thiểu, cũng như ngăn ngừa được không ít rủi

ro trong hoạt động kinh doanh của Agribank

Giai đoạn 2011-2013, Agribank đã tổ chức

nhiều cuộc kiểm tra, kiểm soát, qua công tác

kiểm tra, kiểm soát nội bộ cho thấy, các đơn

vị trong toàn hệ thống Agribank đã tuân thủ

nghiêm túc các qui định của pháp luật, của

ngành, cũng như của Agribank; song bên cạnh

đó, trong quá trình hoạt động vẫn còn để xảy

ra một số sai sót phát sinh Dưới đây là một số

sai sót chủ yếu của một số nghiệp vụ chính tại

Agribank, cụ thể [5], [6].:

Thứ nhất, về tín dụng: qua kiểm tra, kiểm

soát cho thấy, đa số các khoản cho vay tại

Agribank đã chấp hành tốt qui chế của ngành,

pháp luật của nhà nước Tuy nhiên, qua kiểm

tra, kiểm soát cũng đã phát hiện một số sai sót

phát sinh như: còn một số món vay tại một

số chi nhánh chưa tuân thủ các điều kiện cho

vay theo qui định của Agribank: hồ sơ pháp

lý như điều lệ doanh nghiệp, quyết định bổ

nhiệm giám đốc, kế toán trưởng, biên bản góp

vốn, biên bản họp hội đồng quản trị (hội đồng

thành viên) về việc vay vốn ngân hàng…

còn thiếu; thiếu báo cáo tài chính hoặc báo

cáo tài chính chưa chính xác; giải ngân vượt

quyền không tuân thủ các qui định của hội sở; cho vay ngành nghề không đăng ký kinh doanh; xác định vốn tự có tham gia vào dự

án, phương án chưa chính xác; thiếu hóa đơn chứng từ chứng minh mục đích sử dụng vốn vay; giải ngân bằng tiền mặt chưa tuân thủ theo thông tư 09 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; hóa đơn chứng từ không đóng dấu đã cho vay, thiếu thông tin CIC; thiếu xếp loại khách hàng; gia hạn hạn mức tín dụng chưa đúng qui định, phân kỳ hạn nợ không khớp đúng giữa giấy tờ giấy và IPCAS, biên bản kiểm tra sau khi cho vay còn mang tính chung chung; chưa mua bảo hiểm hoặc bảo hiểm hết hạn chưa mua lại, thiếu báo cáo thẩm định giá tài sản đảm bảo, thiếu đơn yêu cầu đăng ký giao dịch đảm bảo…

Thứ hai, về nghiệp vụ bảo lãnh: tương

tự như nghiệp vụ tín dụng, hồ sơ nghiệp vụ bảo lãnh của một số món tại một số chi nhánh còn thiếu hồ sơ pháp lý như điều lệ doanh nghiệp, quyết định bổ nhiệm giám đốc, kế toán trưởng, biên bản góp vốn, thiếu giấy đề nghị bảo lãnh, biên bản kiểm tra sau khi bảo lãnh; thẩm định bảo lãnh không qua bộ phận thẩm định độc lập, sử dụng mẫu thư bảo lãnh không đúng qui định, áp dụng mức phí bảo lãnh không đúng qui định…

Thứ ba, về nghiệp vụ tài chính, kế toán

ngân quĩ: nhìn chung, các đơn vị trong toàn

hệ thống Agribank đã chấp hành tốt về chế độ hạch toán kế toán và báo cáo thống kê, tuân thủ nghiêm túc các qui định của pháp luật và của ngành, song bên cạnh đó vẫn còn để xảy

ra một số sai sót như: một số thông tin trên chứng từ chưa thực sự đầy đủ; đóng hoặc lưu trữ chứng từ của một số chi nhánh còn chưa đúng với qui định; sắp xếp giao dịch viên chưa thực sự hợp lý để mang lại hiệu quả kinh

doanh một cách tốt nhất; giao nhận chứng từ

còn chậm, còn thiếu chữ ký của giao nhận

chứng từ; không có bảng kê chi tiết về các

khoản thu nhập bất thường, còn xảy ra tính

toán thuế khấu trừ đầu vào sai; một số chi

nhánh còn hạch toán sai tài khoản; chi công

tác phí thiếu bảng quyết toán công việc…

Thứ tư, về công tác phòng ngừa xử lý rủi

ro: còn có chi nhánh để xảy ra tình trạng một

khách hàng có 2 mã khách hàng, thông tin

chứng minh nhân dân thiếu hoặc chưa chính

xác; số hợp đồng, đăng ký kinh doanh chưa

khớp giữa hồ sơ giấy và hồ sơ trên mạng vi

tính; hồ sơ xử lý rủi ro không có xác nhận

số dư xử lý rủi ro, cơ cấu lại thời gian trả nợ

không có hồ sơ giấy; chưa có biên bản đánh

giá khả năng trả nợ của khách hàng…

Thứ năm, về các mặt hoạt động khác:

một số đơn vị tính, trích khấu hao chưa đúng

qui định, thiếu phiếu và thông báo nhập tài

sản cố định; một số chi nhánh ghi chép nhật

ký ra vào kho chưa đầy đủ; chưa ghi tên đầy

đủ cán bộ vận chuyền tiền mặt và các giấy tờ

có giá trên lệnh điều chuyển; thiếu chữ ký của

thành viên ban quản lý kho…

Qua quá trình kiểm tra, kiểm soát nội bộ

đã phát hiện ra nhiều sai sót phát sinh, tuy

nhiên công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ vẫn

chưa thực sự phát huy hết hiệu lực, hiệu quả

của nó, điều đó được thể hiện rất rõ là khi

các cơ quan ngoại ngành vào thanh tra, kiểm

toán hoạt động tại Agribank thì vẫn phát hiện

ra sai sót, trong đó có những sai sót lớn, ảnh

hưởng trực tiếp đến uy tín, con người và tài

sản của Agribank Theo báo cáo kiểm toán

của Kiểm toán Nhà nước đã công bố trên các

phương tiện thông tin đại chúng trong năm

2014, đa số các mặt hoạt động của Agribank

đã tuân thủ các qui định của pháp luật, của

ngành góp phần vào đảm bảo an ninh tiền tệ của quốc gia, cũng như góp phần vào công cuộc phát triển kinh tế của đất nước, đảm bảo trật tự an toàn xã hội Tuy nhiên, Kiểm toán Nhà nước cũng đã chỉ ra một số tồn tại của Agribank, dưới đây là một số tồn tại nổi lên mà Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra đối với Agribank, cụ thể:

- Về hoạt động cho vay: Agribank còn

để xảy ra một số sai phạm, tiềm ẩn rủi ro, có khả năng khó thu hồi vốn vay đối với một số khách hàng tại một số chi nhánh được kiểm toán như Agribank Chi nhánh TP Hồ Chí Minh là dự nợ của Công ty TNHH Bất động sản Diệp Bạch Dương, tính đến 31/12/2012

là 3.700 tỷ đồng (trong đó tiền gốc là 2.967,7

tỷ đồng, tiền lãi là 732,3 tỷ đồng); Agribank chi nhánh Tân Bình, đến 30/6/2013, tổng dư

nợ của nhóm khách hàng Đông Á là 200,5 tỷ đồng (trong đó, gốc là 148,1 tỷ đồng, lãi là 52,4 tỷ đồng) và nhóm khách hàng là cán bộ tín dụng 24,2 tỷ đồng (nợ gốc 20,88 tỷ đồng, lãi 3,36 tỷ đồng)

- Về hoạt động bảo lãnh: Agribank Chi

nhánh Tây Hà Nội đã ký phát hành bảo lãnh

389 tỷ đồng, nhưng không lưu hồ sơ và chứng thư bảo lãnh, không hạch toán bút toán bảo lãnh và hiện có 2 đơn vị đã khởi kiện yêu cầu Agribank thực hiện trách nhiệm thanh toán; Agribank chi nhánh Tràng An cũng không hạch toán trong thời gian dài khoản bảo lãnh 518,56 tỷ đồng cho Công ty ReVN vay ngân hàng nước ngoài là Landesbank; phê duyệt vay và bảo lãnh vay vượt thẩm quyền, vi phạm nguyên tắc quản lý an toàn vốn vay nhưng không báo cáo cấp trên là 134,9 tỷ đồng

- Về phân loại nợ, trích lập dự phòng để xử

lý rủi ro trong hoạt động tín dụng: Agribank

còn có 965,94 tỷ đồng sai phạm trong hoạt

động phân loại nợ; do sai sót trong việc phân

loại nợ, xác định tài sản bảo đảm là 238,96

tỷ đồng Bên cạnh đó, Agribank cũng là ngân

hàng vượt giới hạn cho phép trong quy định

của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về góp

vốn, mua cổ phần với tỷ lệ là 12,66% vốn điều

lệ và quỹ dự phòng bổ sung vốn điều lệ [3]

Sau khi thanh tra, Thanh tra Chính

phủ cũng đã phát hiện ra những sai sót tại

Agribank, dưới đây là một số sai sót như:

- Về huy động vốn: Agribank còn có một

số vi phạm trong huy động vốn và cho vay,

từ năm 2009 đến 31/12/2011, Agribank đã

chi tiền môi giới huy động vốn cho đối tượng

không phải là các tổ chức tín dụng được cấp

phép hoạt động môi giới; chi môi giới huy

động vốn với lãi suất vượt mức trần quy định

của Ngân hàng Nhà nước (14%/năm), trong

đó chi môi giới làm cho lãi suất vượt 14%

năm là 283,18 tỷ đồng; một số trường hợp môi

giới có dấu hiệu lập chứng từ chi tiền không

đúng nhằm hợp thức hồ sơ hoặc tẩy xóa, sửa

chữa tài liệu, chứng từ; huy động và cho vay

vàng trên thị trường liên ngân hàng nói riêng

và khách hàng nói chung với số lượng lớn,

kéo dài, kể cả khi có lệnh cấm của Ngân hàng

Nhà nước

- Về cho vay và bảo lãnh: Agribank đã vi

phạm quy định về thẩm quyền phê duyệt cấp

tín dụng, có 189 khách hàng được phê duyệt

cấp tín dụng nhưng không có văn bản ủy quyền

của Tổng Giám đốc theo quy định, dư nợ của

khách hàng trên tại thời điểm 31/12/2011 là

13.816 tỷ đồng, nợ xấu là 1.046,09 tỷ đồng

Quy trình cho vay, bảo lãnh của Agribank đã

xảy ra một số sai sót, kết quả kiểm tra chọn

mẫu gần 180 hồ sơ các loại cho thấy vi phạm

xảy ra ở tất cả các khâu của hoạt động tín

dụng, từ thẩm định, phê duyệt cho vay, giải

ngân, tài sản đảm bảo, quản lý và thu hồi vốn vay cho đến xử lý rủi ro Nhiều việc có dấu hiệu cố ý làm trái hoặc thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng cần được xử lý theo quy định của pháp luật Thanh tra Chính phủ cũng có kết luận hoạt động đầu tư tài chính của Agribank chưa thực sự có hiệu quả, còn

có vi phạm, một số có khả năng mất vốn [7] Những sai sót mà các cơ quan ngoại ngành

có kết luận như trên, nếu hoạt động kiểm tra, kiểm soát hoạt động có hiệu quả thì sẽ phát hiện ra nhiều hơn các sai sót phát sinh trong quá trình hoạt động, từ đó sẽ ngăn chặn và xử lý kịp thời những sai sót trong hoạt động kinh doanh, giảm thiểu được rủi ro về vốn, tài sản và con người của Agribank Hậu quả của những sai sót như trên ảnh hưởng không nhỏ đến tài chính, uy tín, hình ảnh và con người của Agribank như: nợ xấu cao, nhiều cán bộ vướng vào vòng lao lý, hình ảnh của Agribank xấu đi trong mắt khách hàng…

4 NGUYÊN NHÂN HẠN CHẾ

Thứ nhất, hệ thống kiểm tra kiểm soát

nội bộ của Agribank chưa theo kịp với sự phát triển của nền kinh tế, chưa xây dựng chiến lược phát triển cho bộ phận kiểm soát nội bộ: nền kinh tế nước ta đang trong quá

trình hội nhập ngày càng sâu rộng, do đó có rất nhiều vấn đề phát sinh trong hoạt động kinh doanh, dẫn đến sơ hở trong quản lý, điều hành, chưa phòng ngừa, ngăn chặn kịp thời, chậm hoặc không phát hiện được các hành vi vi phạm, tiêu cực trong hoạt động của Agribank Bên cạnh đó Agribank chưa xây dựng được chiến lược kiểm tra, kiểm soát nội bộ một cách dài hơi để hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ hoạt động trong khuôn khổ rõ ràng, từ đó sẽ nâng cao hiệu

quả, hiệu lực của hoạt động kiểm tra, kiểm

soát nội bộ

Thứ hai, qui trình kiểm soát và phương

pháp kiểm soát nội bộ còn có những bất cập:

Agribank chưa xây dựng được qui trình kiểm

soát nội bộ, chưa đưa ra được phương thức

kiểm soát thực sự hữu hiệu làm cho hoạt động

kiểm tra, kiểm soát nội bộ chưa thực sự phát

huy được hết hiệu quả của nó

Thứ ba, hệ thống công nghệ: những năm

gần đây, hệ thống công nghệ của Agribank

đã có những bước phát triển đáng kể, là ngân

hàng tiên phong trong việc đổi mới công nghệ,

từ đó đã góp phần tạo ra nhiều sản phẩm dịch

vụ ngân hàng, cũng như đã nâng cao tính bảo

mật và an toàn cho hoạt động ngân hàng Tuy

nhiên, so với các ngân hàng thương mại nước

ngoài, đặc biệt là những nước có nền kinh tế

phát triển thì hệ thống công nghệ thông tin

của Agribank vẫn còn có khoảng cách nhất

định, đặc biệt là tính an toàn và hệ thống kiểm

soát nghiệp vụ kinh tế phát sinh còn chưa thực

sự hiệu quả

Thứ tư, mô hình tổ chức bộ phận kiểm

tra, kiểm soát nội bộ chưa thực sự hợp lý dẫn

đến chưa phát huy được hết hiệu lực, hiểu quả

của công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ: mô

hình tổ chức của bộ phận kiểm tra, kiểm soát

nội bộ của Agribank được xây dựng tại hội sở

là ban kiểm tra, kiểm soát nội bộ và tại các

chi nhánh là phòng kiểm tra, kiểm soát nội

bộ; các cán bộ kiểm tra kiểm soát tại các chi

nhánh do giám đốc chi nhánh bố trí, điều động

và bổ nhiệm (trừ trưởng phòng kiểm tra, kiểm

soát nội bộ) Do đó, trong quá trình kiểm tra,

kiểm soát phần nào vẫn ảnh hưởng bởi ý kiến

chủ quan của lãnh đạo các chi nhánh, nhiều

khi phát hiện ra những sai sót phát sinh nhưng

lãnh đạo các chi nhánh không muốn chỉnh sửa

hoặc cố tình dấu sai sót ở chi nhánh mình, bởi vì kết luận sai sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chính người đứng đầu của đơn vị đó Do đó, những sai sót phát hiện nếu không được sửa chữa kịp thời, ảnh hưởng đến chất lượng của cuộc kiểm tra, kiểm soát nội bộ

Thứ năm, trình độ cán bộ, cũng như đạo

đức nghề nghiệp của một bộ phận cán bộ còn bất cập: thực tế cho thấy trình độ của đội ngũ

cán bộ đã được cải thiện đáng kể, nhiều cán

bộ ngân hàng có trình độ chuyên môn cao,

có đạo đức nghề nghiệp tốt Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng còn một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu chuyên môn trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế; mặt khác vẫn còn một bộ phận cán bộ suy thoái về đạo đức nghề nghiệp dẫn đến tham ô, tham nhũng, vay

ké của khách hàng…làm giảm đi uy tín của ngân hàng

Thứ sáu, đội ngũ cán bộ kiểm tra kiểm

soát nội bộ còn khá mỏng, chưa có chính sách đãi ngộ đối với cán bộ làm nghiệp vụ kiểm tra, kiểm soát nội bộ: có những chi

nhánh chỉ bố trí 2 cán bộ làm công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ, như vậy sẽ khó lòng kiểm tra, kiểm soát được hết các mặt hoạt động của chi nhánh Bên cạnh đó, chế độ tiền lương, thưởng và các chế độ đãi ngộ khác đối với cán bộ kiểm tra, kiểm soát nội bộ cũng giống như các bộ phận khác, nên chưa thực sự khuyến khích, động viên được các cán bộ kiểm tra, kiểm soát nội bộ làm việc hết mình vì công việc

5 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI AGRIBANK

Một là, xây dựng chiến lược phát triển cho bộ phận kiểm tra, kiểm soát nội bộ: có thể

nói, bộ phận kiểm tra, kiểm soát nội bộ hoạt

động có hiệu quả hơn nếu bộ phận này được

xây dựng và hoạt động trong một khuôn khổ

chiến lược rõ ràng Chiến lược này được xây

dựng trên cơ sở mô tả những việc cần phải

làm dựa trên điều lệ ngân hàng, qui chế, qui

định và qui trình kiểm soát để xây dựng một

chiến lược cho hoạt động kiểm tra, kiểm soát

Thông thường, khung chiến lược được xây

dựng trên một số khía cạnh quan trọng như:

mô hình tổ chức của bộ phận kiểm tra, kiểm

soát nội bộ, xây dựng và dự báo nguồn nhân

lực của bộ phận kiểm tra, kiểm soát nội bộ

cho thời gian hiện tại và tương lai; xây dựng

các chỉ tiêu đánh giá về kết quả thực hiện

nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát nội bộ như: số

biên bản và các kết luận được công bố, số sai

phạm được phát hiện, hay số lượng kiến nghị

trong từng cuộc kiểm tra Để hoạt động kiểm

tra, kiểm soát nội bộ thực sự có hiệu quả, thiết

nghĩ Agribank nên xây dựng các tiêu chí cụ

thể để đánh giá về mức độ thực hiện trong

một bảng chấm điểm, chỉ số đánh giá thực

hiện công việc Thông thường mỗi chức danh

sẽ có bản kế hoạch làm việc hàng tháng và

người quản lý sẽ áp dụng các chỉ số để đánh

giá hiệu quả của chức danh đó Bên cạnh đó,

để giảm thiểu rủi ro chính là việc ý thức rủi ro

và quản lý nó của người lãnh đạo đơn vị (Tổng

Giám đốc, Giám đốc các chi nhánh) và người

đại diện vốn của nhà nước (Hội đồng thành

viên) Để thực hiện được điều này, những vấn

đề sau cần được thực hiện: các nhà lãnh đạo

Agribank cần đưa vấn đề quản lý rủi ro là vấn

đề ưu tiên hàng đầu khi xây dựng các bộ phận

của hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ và

luôn luôn tôn trọng nguyên tắc thận trọng khi

ra các quyết định

Hai là, hoàn thiện qui trình và phương

pháp kiểm tra, kiểm soát nội bộ: hiện nay,

tại Agribank, các cuộc kiểm tra của kiểm tra, kiểm soát nội bộ chủ yếu đi vào hoạt động tuân thủ của các hoạt động, cũng như sự đầy đủ của các hồ sơ, chứng từ mà chưa quan tâm đến việc dự báo và đánh giá những rủi ro có thể hoặc đang xảy ra đối với đơn vị và sự phù hợp của các thủ tục kiểm soát của đơn vị Do

đó, để nâng cao hiệu quả của hoạt động kiểm tra, kiểm soát nội bộ, Agribank nên nghiên cứu để hoàn thiện quy trình và phương pháp kiểm tra, kiểm soát nội bộ, từ đó sẽ xác định

rõ vị trí, chức năng, quyền hạn, trách nhiệm của bộ phận kiểm tra, kiểm soát, cán bộ kiểm tra, kiểm soát và nâng cao chất lượng các cuộc kiểm tra trong toàn hệ thống Agribank

Ba là, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm

soát nội bộ định kỳ và đột xuất: mục đích là

nhằm phát hiện kịp thời và ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực, rủi ro có thể xảy ra đảm bảo cho toàn hệ thống hoạt động an toàn, hiệu quả, tuân thủ đúng các quy định của Nhà nước, của ngân hàng Công tác kiểm tra, kiểm soát cần phải được thực hiện thường xuyên, liên tục

và đột xuất đối với tất cả các mảng nghiệp vụ, đặc biệt là những mảng nghiệp vụ có tính nhạy cảm như: tín dụng, chi tiêu, xây dựng cơ bản, mua sắm tài sản, chuyển tiền, quĩ, thẻ… qua quá trình kiểm tra nếu phát hiện sai sót phát sinh cần chỉnh sửa ngay những sai sót, kiên quyết xử lý những cán bộ cố tình làm trái các qui định của pháp luật, của Agribank dẫn đến thiệt hại về tài sản, cũng như ảnh hưởng đến uy tín và hình ảnh của Agribank Sau các đợt kiểm tra, các đoàn kiểm tra nên rút ra những điểm cần được quan tâm để phổ biến tới toàn thể cán bộ công nhân viên và các nhà quản trị để có hướng phòng ngừa sai sót tương tự