Giáo dục tài chính cho trẻ em hướng tới phổ cập tài chính quốc gia

Một định nghĩa phù hợp với ý tưởng này được OECD đề xuất, trong đó hiểu biết tài chính được định nghĩa là tổng hợp nhận thức, kiến thức, kỹ năng, thái độ và hành vi tài chính cần t[r]

Giáo dục tài chính cho trẻ em hướng tới phổ cập tài chính quốc gia

CHÍNH SÁCH & THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH- TIỀN TỆ

Trịnh Thị Phan Lan

Ngày nhận: 28/120/2017 Ngày nhận bản sửa: 24/01/2018 Ngày duyệt đăng: 23/04/2018

Hướng tới Chiến lược quốc gia về phổ cập tài chính toàn diện 1 , bài

viết dưới đây thảo luận về tầm quan trọng và lợi ích của việc giáo

dục tài chính từ sớm cho trẻ; đồng thời nhấn mạnh vai trò đồng hành

của nhà trường và bố mẹ tại gia đình Thông qua đó, bài viết cũng

đưa ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam, liên quan đến giáo

dục tài chính cho trẻ em.

Từ khóa: giáo dục tài chính, hiểu biết tài chính, tài chính toàn diện

1 Đặt vấn đề

háng 10/2013, Ngân hàng Thế giới (WB) đã đưa ra mục tiêu toàn cầu về quyền tiếp cận và sử dụng các

dịch vụ tài chính cơ bản của

người dân, qua đó, người dân

ở bất cứ nơi đâu đều có quyền

tiếp cận và sử dụng các dịch

vụ tài chính mà họ cần để nắm

bắt các cơ hội và giảm thiểu

tổn thương

Tại Việt Nam, Chiến lược

quốc gia về phổ cập tài chính

toàn diện đã được xây dựng

Một trong 3 yếu tố trụ cột của chiến lược phổ cập tài chính quốc gia là giáo dục tài chính

và bảo vệ người tiêu dùng

Mục tiêu của trụ cột này là hình thành những người tiêu dùng tài chính có khả năng sử dụng, đánh giá các sản phẩm, dịch vụ tài chính và thiết lập một hệ thống luật định để đảm bảo người tiêu dùng được đối

xử công bằng trong giao dịch tài chính và có thể tiếp cận những thông tin cần thiết về sản phẩm/dịch vụ tài chính

Để đạt được mục tiêu đó, ngoài việc cập nhật kiến thức tài chính cho bộ phận người

trưởng thành thì giáo dục tài chính cho trẻ em là việc làm cần được quan tâm càng sớm càng tốt Trẻ em lớn lên trong một thế giới ngày càng phức tạp và dù ở đâu thì cuối cùng cũng phải chịu trách nhiệm về tương lai tài chính khi còn trẻ (OECD, 2005)

2 Lợi ích của việc giáo dục tài chính cho trẻ em từ sớm

Thực tế đã chứng minh rằng, cần dạy trẻ em hiểu về tài chính ngay từ sớm, với những

lý do sau đây:

- Thế giới ngày càng phát

1 Trong năm 2017, Bộ Tài chính đã cùng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam lựa chọn chủ đề tài chính toàn diện là một trong số các chủ đề ưu tiên để thảo luận, hướng tới các hành động chung trong Diễn đàn APEC Chủ đề này nhận được sự ủng hộ của các quốc gia thành viên xuất phát từ ý nghĩa hết sức lớn lao đối với sự phát triển bền vững, đặc biệt đối với Việt Nam

triển, độ tuổi tiếp cận với các

dịch vụ tài chính ngày càng

trẻ Thực tế ngày càng phổ

biến là trẻ em có tài khoản tiết

kiệm hoặc sử dụng điện thoại

thông minh (có các lựa chọn

thanh toán) thậm chí trước khi

chúng bước vào độ tuổi thanh

thiếu niên Có tới 96% người

trẻ ở độ tuổi thanh thiếu niên

tại nước Anh lo lắng về vấn

đề tiền bạc, nhưng có tới 52%

trong số họ mắc nợ ở độ tuổi

17 (OECD, 2005)

- Một vấn đề mà rất nhiều

cha mẹ cũng như con cái gặp

phải đó là: Liệu có nên đầu

tư cho việc tiếp tục học đại

học và các bậc học cao hơn?

Khoảng cách giữa người có

trình độ đại học và không

có trình độ đại học tạo ra sự

khác biệt đáng kể trong thu

nhập khiến hầu hết những đứa

trẻ muốn vào đại học Tuy

nhiên, chi phí cho việc học

hành trên giảng đường đại học

cũng tăng lên, vô hình chung

tạo áp lực tài chính cho các

gia đình, thậm chí tạo ra các

khoản nợ (Smithers, 2010;

Bradley, 2012; Ratcliffe and

McKeman, 2013)

- Cuối cùng nhưng không kém

phần quan trọng, việc đào tạo

tài chính cá nhân cho người

lớn tại nơi làm việc hay các

kênh khác khá hạn chế do bản

thân họ chưa được trang bị

các kiến thức tài chính phù

hợp trước đó

Bởi vậy, không bao giờ là quá

sớm khi dạy con về giá trị của

đồng tiền hay sự khác nhau

giữa nhu cầu và ước muốn

hoặc ý nghĩa của việc tiết

kiệm tiền Trẻ em thời hiện

đại cần phải hiểu biết và trở

thành một người “thông minh

về quản lý tài chính”, như N

S Godfrey (2006) lưu ý, khi những đứa trẻ bắt đầu nhận thức được thế giới của mình, chúng nhận thức được tiền bạc

Như đã đề cập ở trên, hiểu biết tài chính được coi như một kỹ năng cần thiết của cuộc sống Tại Hoa Kỳ, các chính sách nhằm nâng cao chất lượng của việc ra quyết sách tài chính cá nhân thông qua giáo dục tài chính kéo dài

ít nhất đến những năm 50 và

60 khi các bang bắt đầu cho phép đưa các vấn đề về tài chính cá nhân, kinh tế và các chủ đề giáo dục người tiêu dùng khác vào chương trình giáo dục K-12 (Bernheim et al

2001, trích dẫn bởi Alexander

1979, Hội đồng chung về Giáo dục Kinh tế 1989, và Liên minh Toàn quốc về Giáo dục Người tiêu dùng năm 1990)

Phù hợp với thực tế đó, nhiều nghiên cứu khoa học đã cho thấy tầm quan trọng và lợi ích của giáo dục tài chính sớm Các nghiên cứu được tiến hành bởi Viện Nghiên cứu Chính sách Công (IPPR)

ở Hoa Kỳ đã cho thấy rằng, trẻ em tham dự các bài học về tài chính cá nhân sẽ giàu có hơn 30.000 USD so với những người bạn học của họ- những người không theo học các chương trình như vậy- khi họ bước vào độ tuổi 40 Nghiên cứu của Hiệp hội Bảo hiểm giáo viên và niên kim- Viện nghiên cứu quỹ hưu trí cao đẳng (TIAA- CREF) đã chỉ ra rằng, những người ít hiểu biết

về tài chính tích lũy tài sản tài

chính ít hơn, vay nhiều hơn, trả lệ phí cao hơn, và ít có khả năng đầu tư hơn trong suốt cuộc đời của họ Nghiên cứu của OECD (2005a) về “Cải thiện hiểu biết về Tài chính”

đã chỉ ra rằng trong thế giới toàn cầu hóa hiện đại, nếu thiếu vắng giáo dục tài chính, lớp trẻ có khả năng rơi vào phá sản nhiều hơn Các nghiên cứu cũng cho thấy việc học các kiến thức tài chính là suốt đời Gần đây, nghiên cứu của OECD (2014) được tiến hành theo Chương trình PISA dành cho trẻ em trong độ tuổi 15

đã chỉ ra rằng, chỉ có 10% trong số 50 trẻ em có thể phân tích các sản phẩm tài chính phức tạp và giải quyết không thường xuyên vấn đề tài chính, trong khi 15% có thể có những quyết định đơn giản về chi tiêu và xử lý hóa đơn hàng ngày Hơn nữa, dạy trẻ em về tài chính mang lại lợi ích lâu dài cho trẻ (Danes and Dunrud, 2008) Những thói quen và cách thức tiêu tiền hay tiết kiệm lúc còn trẻ

có thể hỗ trợ tốt cho bất kỳ ai khi về già

3 Giáo dục tài chính cho trẻ

em như thế nào?

3.1 Khái niệm Giáo dục tài chính và hiểu biết tài chính

a Khái niệm Giáo dục tài chính

Hiện nay, có khá nhiều khái niệm liên quan đến giáo dục tài chính UNICEF (2012) đưa

ra khái niệm khá đơn giản:

“Giáo dục tài chính bao gồm

cả hiểu biết tài chính và năng

lực tài chính” Theo CYFI

(2016), giáo dục tài chính

cung cấp kiến thức, kỹ năng

và sự tự tin, trong đó:

- “Kiến thức” nghĩa là có hiểu

biết về các vấn đề tài chính cá

nhân

- “Kỹ năng” nghĩa là khả năng

áp dụng những kiến thức tài

chính để quản lý tài chính cá

nhân

- “Tự tin” nghĩa là có thể đưa

ra quyết định độc lập và chắc

chắn liên quan đến vấn đề tài

chính cá nhân

b Hiểu biết tài chính

Robb, Babiarz và Woodyard

(2012) cho rằng, hiểu biết về

tài chính liên quan đến khả

năng hiểu thông tin tài chính

và đưa ra các quyết định hiệu

quả bằng cách sử dụng các

thông tin đó, trong khi giáo dục tài chính là nhắc lại kiến thức tài chính

Một định nghĩa phù hợp với

ý tưởng này được OECD đề xuất, trong đó hiểu biết tài chính được định nghĩa là tổng hợp nhận thức, kiến thức, kỹ năng, thái độ và hành vi tài chính cần thiết để có thể đưa

ra các quyết định tài chính lành mạnh và cuối cùng đạt được lợi ích tài chính (OECD, 2012)

Do đó, OECD giải quyết vấn

đề tài chính trong ba khía

cạnh: Kiến thức tài chính, hành vi tài chính và thái độ tài chính Bài viết này dựa

theo quan điểm sự hiểu biết

về tài chính của OECD, được

sử dụng rộng rãi hiện nay (Atkinson & Messy, 2012),

ở đó sự hiểu biết về tài chính được định nghĩa là sự kết hợp của hành vi tài chính, kiến thức về tài chính và thái độ tài chính

Như vậy, hiểu biết tài chính

có thể coi là kết quả của giáo dục tài chính Nhờ có giáo dục tài chính, con người mới hiểu biết tài chính Thông qua hiểu biết tài chính, giáo dục tài chính thể hiện vai tṛò quan trọng đối với việc thúc đẩy phổ cập kiến thức tài chính ở mỗi quốc gia

3.2 Giáo dục tài chính cho trẻ em tại nhà trường

Nghiên cứu của William B Walstad và cộng sự (2010)

đã điều tra tác động của một chương trình giáo dục tài

Bảng 1 Một số khái niệm về hiểu biết tài chính

Khái niệm về hiểu biết tài chính Các khía cạnh của khái niệm Tác giả

Là hiểu biết về tài chính và khả năng áp dụng

những khái niệm đó và tự tin đưa ra các quyết

định tài chính.

Kiến thức tài chính và ứng dụng kiến thức tài chính. Huston (2010)

Là khả năng sử dụng kiến thức và kỹ năng để đạt

được kỹ năng quản lý tài chính tốt hơn. Kiến thức tài chính và kỹ năng Hung, Parker and Yoong (2009)

Là khả năng hiểu các thông tin tài chính và sử

dụng những thông tin tài chính này để ra các

quyết định hiệu quả.

Hiểu và đưa ra quyết định tài chính Robb, Babiarz and Woodyard (2012)

Nó vượt qua ý tưởng ban đầu về giáo dục nơi

mà ảnh hưởng của kiến thức tài chính tới hành vi

thông qua thái độ tài chính. Kiến thức, hành vi, thái độ

Norvilitis and MacLean (2010)

Là việc lựa chọn các phương án khác nhau để

Là việc đưa ra các quyết định tài chính Quyết định tài chính Remund (2010) Nguồn lực cụ thể của con người được đo lường

Đo bằng một bộ câu hỏi đo các khái niệm tài chính

cơ bản, như lãi suất, lạm phát và đa dạng hóa rủi

Lusardi and Mitchell (2014)

Bao gồm thông tin về tài chính trong ba khía cạnh:

kiến thức tài chính, hành vi tài chính và thái độ tài

chính.

Kiến thức tài chính, hành vi và thái độ

Atkinson and Messy (2012); OECD (2013)

Nguồn: Robb, C A., Babiarz, P., & Woodyard, A (2012)

chính đối với kiến thức về tài

chính cá nhân của học sinh

trung học So sánh điểm trước

và điểm sau của bài kiểm tra

khi thực hiện chương trình

“Financing your future” đã

chứng minh sự cải thiện đáng

kể về kiến thức tài chính của

học sinh Khảo sát cho thấy,

một chương trình giáo dục tài

chính được xác định và thực

hiện tốt có thể ảnh hưởng tích

cực và đáng kể đến kiến thức

tài chính của học sinh trung

học

José Manuel Cordero và

cộng sự (2016) đã thực hiện

một nghiên cứu để tìm hiểu

xem, liệu việc triển khai các

khóa học chuyên sâu về các

khái niệm tài chính cơ bản

ở trường học có ảnh hưởng

đáng kể đến việc các sinh viên

có thể áp dụng kiến thức và

kỹ năng vào các tình huống

tài chính thực tế Nghiên cứu

này khai thác tập hợp dữ liệu

so sánh về các quốc gia tham

gia đánh giá tài chính PISA

2012, bao gồm 18 trong số 70

nước tham gia vào làn sóng

của PISA Kết quả cho thấy

rằng, các khóa học như vậy có một ý nghĩa quan trọng và tích cực, ảnh hưởng đến thành tích học sinh bất kể chiến lược nào được áp dụng để dạy học sinh các khái niệm tài chính

Năm 2005, OECD khuyến nghị giảng dạy về tài chính nên bắt đầu càng sớm càng tốt và cần được đưa vào giảng dạy tại trường như là một phần của khung chương trình Giáo dục tài chính là quá trình lâu dài Việc giáo dục tài chính từ sớm giúp cho trẻ nắm bắt được kiến thức và

kỹ năng để chịu trách nhiệm

về hành vi chi tiêu của mình

Điều này vô cùng quan trọng khi mà phụ huynh thường chưa được trang bị đầy đủ để dạy cho con cái của họ về tiền bạc Robert Kiyosaki, tác giả của cuốn sách “Cha giàu cha nghèo” đã nói: “Một trong những lý do khiến người giàu giàu hơn, người nghèo trở nên nghèo hơn và người trung lưu thì mắc kẹt giữa nợ nần là bởi môn học giáo dục tài chính được cho là cần dạy ở nhà, chứ không phải ở trường”

Giáo dục tài chính ở trường học nên là một phần của chiến lược tài chính quốc gia Nên

có một khuôn khổ học tập nhằm đưa ra các mục tiêu, kết quả, nội dung, cách tiếp cận, nguồn lực và kế hoạch đánh giá Nội dung phải bao gồm kiến thức, kỹ năng, thái độ và giá trị Trong phạm vi có thể, cần xác định một nguồn tài trợ bền vững ngay từ đầu

Giáo dục tài chính nên là một phần cốt lõi của chương trình giảng dạy tại trường Giáo viên cần được đào tạo và nhận thức được tầm quan trọng của việc hiểu biết về tài chính

và được trang bị các phương pháp sư phạm có liên quan

Họ cũng cần được hỗ trợ liên tục và đào tạo để giảng dạy hiểu biết tài chính

3.3 Giáo dục tài chính cho trẻ em tại nhà và ảnh hưởng của cha mẹ

Một số nghiên cứu đã tìm thấy bằng chứng về ảnh hưởng của cha mẹ đối với kiến thức, thái độ và hành vi của

Bảng 2 Danh sách một số trường phổ thông trung học trên thế giới dạy tài chính cá nhân cho

trẻ em

Tên môn học Cơ sở đào tạo Website

Personal Finance Cannon Falls High School https://sites.google.com/a/cf.k12.mn.us/business-education/home/personal-finance-syllabus Personal & Financial

Management Olathe North High School http://schools.olatheschools.com/buildings/north/files/2012/07/Business.Personal-Finance-Pollom.pdf Personal Finance Senior high school http://windsor.k12.mo.us/hs/?p=1307

Personal Finance Wilby High School http://www.waterbury.k12.ct.us/userfiles/2412/my%20files/personal%20finance%20-%20syllabus-%20d%27agostino.

pdf?id=552054 Personal Finance Westside High School https://www.education.ne.gov/wp-content/uploads/2017/07/Katie-Harmon_Omaha-Westside_Personal-Finance-course-syllabus.pdf

Nguồn: Tác giả tổng hợp

người trẻ, như Clarke et al

(2005), Allen et al (2007),

Jorgensen và Savla (2010) và

Altintas (2011) Bên cạnh đó,

Jorgensen và Savla (2010) kết

luận rằng nhiều bậc cha mẹ

không dạy con mình kiến thức

tài chính

Trên cơ sở một cuộc khảo sát

được tiến hành ở các sinh viên

đại học Thổ Nhĩ Kỳ, Altintas

(2011) đánh giá mức độ hiểu

biết của sinh viên và tiết lộ

những đặc điểm chính ảnh

hưởng đến khả năng hiểu biết

về tài chính của họ Kết quả

cho thấy các sinh viên đại học

không có kiến thức đầy đủ về

tài chính cá nhân và quản lý

tài chính, họ cần cải thiện kiến

thức về tài chính để bảo vệ tài

chính của họ ở tầm trung và

dài hạn Phù hợp với Allen và

cộng sự (2007), Jorgensen và

Savla (2010) cho thấy nhiều

người trẻ tuổi có kiến thức,

thái độ và hành vi tài chính

không đầy đủ

Ngoài ra, kết quả cho thấy các

yếu tố chính ảnh hưởng đến

sự hiểu biết tài chính cá nhân

của sinh viên đại học là thứ

hạng lớp, tuổi, mức thu nhập

của gia đình, và tiềm năng

thảo luận của sinh viên với

cha mẹ về các chủ đề tài chính

(Altintas, 2011)

Giáo dục tài chính cho trẻ

là vấn đề còn mới mẻ nhưng

có tầm quan trọng đối với sự

phát triển toàn diện, cũng như

quyết định mức độ thành công

của trẻ trong tương lai Theo

kết quả cuộc khảo sát “Am

hiểu tài chính” do Master

Card tổ chức thường niên

tại 16 nước và vùng lãnh thổ

thuộc khu vực châu Á- Thái

Bình Dương, người trẻ Việt

dù hoạch định khá tốt ở mức

73 điểm, nhưng hạn chế về kỹ năng quản lý tiền cơ bản (52 điểm) và yếu nhất về kỹ năng đầu tư tài chính (51 điểm)

Kết quả, Việt Nam đứng thứ

14, gần như là cuối cùng trong bảng xếp hạng1

Cha mẹ dạy con về tài chính như thế nào?

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trẻ em học về tiền bạc

đa phần từ cha mẹ của chúng, thông qua nhiều cách: Quan sát, trò chuyện và trải nghiệm

Quan sát: Trẻ có xu hướng

quan sát cách sử dụng tiền của cha mẹ và người lớn xung quanh Liệu cha mẹ có thuộc tuýp người tiêu hết tiền khi chưa tới kỳ lương hay không?

Hay sẽ tiết kiệm từng đồng?

Điều này sẽ có tác động lớn đến trẻ Trong trường hợp 1, rất khó để dạy trẻ rằng tiền là

có giới hạn, hay đơn giản là tiết kiệm Trong trường hợp 2, trẻ sẽ có xu hướng coi tiền là trung tâm, trong khi đó, tiền chỉ là công cụ và trẻ sẽ rất khó khăn khi chi tiêu cho nhu cầu của bản thân

Trò chuyện: Cha mẹ nên thảo

luận với trẻ về tình trạng tài chính của gia đình mình, mức

độ thảo luận tới đâu nên phù hợp với độ tuổi của trẻ Thậm chí, cha mẹ nên khuyến khích con đưa ra những ý kiến của mình liên quan đến vấn đề tài chính của gia đình Chẳng hạn, thảo luận về chi phí cho một chuyến đi; hay trò chuyện với con tại sao nhà mình

1 https://kinhdoanh.vnexpress.net/

tin-tuc/ebank/thanh-toan-dien-tu/

ky-nang-quan-ly-tai-chinh-cho-gioi-tre-3490544.html

không đổi TV mà mua thêm

xe đạp Một khi con cái hiểu thực trạng tài chính của nhà mình, chúng sẽ biết kiềm chế bản thân trước những đòi hỏi

mà chúng biết là không thể

Trải nghiệm: Hãy cho trẻ tiêu

tiền, đó là trải nghiệm thực

sự của trẻ Qua đó, trẻ học hỏi được nhiều thứ, cách giao tiếp, giá cả hàng hóa, khi nào nên mặc cả, trẻ hiểu biết về các mặt hàng trên thị trường

và quan trọng hơn, nhận thức

rõ ràng về thu nhập với chi phí bỏ ra của gia đình mình Hãy bắt đầu từ cách đơn giản

là cho trẻ cùng đi siêu thị/chợ; cho trẻ tự mua quà sinh nhật cho người thân, đồ dùng cho học tập…

4 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Một là, công nhận vai trò

và quyền lợi trẻ em cũng là người tiêu dùng sử dụng các sản phẩm và dịch vụ tài chính như người tiêu dùng trưởng thành

Trụ cột thứ 3 trong chiến lược tài chính toàn diện là “Những người tiêu dùng hiểu biết tài chính và được bảo vệ đầy đủ bằng hệ thống pháp luật” Mặc dù đã có các động thái tích cực từ phía Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN)

và một số ngân hàng thương mại như chấp nhận cho trẻ

mở sổ tiết kiệm hay sở hữu thẻ ATM, nhưng khái niệm

“người tiêu dùng” được nhắc đến ở đây lại chưa làm rõ vai trò và quyền lợi của trẻ em nói chung và trẻ vị thành niên nói riêng với vai trò là người

tiêu dùng; cũng như chưa làm

rõ các lợi ích mà xã hội có

được khi có một người tiêu

dùng trưởng thành hiểu biết

tài chính nhờ các chương trình

giáo dục tài chính từ sớm

Hai là, tăng cường vai trò của

nhà trường trong việc đào tạo

kiến thức tài chính cho trẻ em

Theo thống kê từ các nghiên

cứu trước, các quốc gia phát

triển đều đưa chương trình

tài chính cá nhân vào trường

học cho trẻ em Tại Việt Nam,

trong một số năm gần đây và

đặc biệt là sau khi NHNN đưa

ra Chiến lược tài chính toàn

diện, xã hội đã có những quan

tâm bước đầu đến giáo dục tài

chính Tuy nhiên, các chương

trình mới đang được thực

hiện ở tầm vĩ mô và dành cho

người trưởng thành Chương

trình tài chính dành cho trẻ

em hiện nay mới có duy nhất

một chương trình mang tên

“Những đứa trẻ thông thái”

do Vụ Truyền thông NHNN

và Trung tâm tin tức VTV24

phối hợp thực hiện2 Đã có

các khóa học cho trẻ em được

triển khai nhưng hầu hết là

các khóa tự phát, đào tạo ngắn

hạn của một số trung tâm giáo

dục Một số ít trường quốc tế

có đưa nội dung giáo dục tài

chính vào giảng dạy như là

một chương trình ngoại khóa

song chưa thể hiện tính dài

hơi của chương trình

Trong bối cảnh đó, để tăng

cường hiểu biết tài chính cho

trẻ em, nhà trường đóng vai

trò quan trọng Cần có một

2

https://baomoi.com/ramatc h u o n g t r i n h g i a o d u https://baomoi.com/ramatc t a i

c h i n h c h o t r e t r e n t r u y e n

-hinh/c/23349066.epi

khung chương trình thống nhất từ mầm non, tiểu học, trung học cơ sở tới trung học phổ thông, với các kiến thức tài chính căn bản nhưng hiện đại đồng thời phù hợp với văn hóa người Việt nam

Ba là, tăng cường các hoạt động truyền thông để cha mẹ

thấy rõ lợi ích của việc giáo dục trẻ em về tài chính từ sớm, đồng thời bắt tay đồng hành trong việc giáo dục tài chính cho con Tâm lý chung của đa số cha mẹ Việt Nam

là cho con tiếp xúc với tiền sớm dễ hư Mặc dù quan điểm này đã dần thay đổi nhưng việc giáo dục tài chính cho trẻ chưa được quan tâm đầy đủ

và đúng với tầm quan trọng của nó Hơn nữa, nhà trường (nếu có) chỉ là nơi cung cấp kiến thức, còn cha mẹ mới

có thể tạo điều kiện cho con thực hành những điều đã học thông qua việc trao cho con quyền tự chủ tài chính theo độ tuổi cũng như phân công trách nhiệm rõ ràng Truyền thông qua truyền hình, tờ rơi, qua việc đưa chương trình giáo dục tài chính vào nhà trường

sẽ giúp các bậc phụ huynh

có góc nhìn đúng đắn về việc giáo dục tài chính cho con

Mặt khác, thông qua hướng dẫn cho con, bản thân cha mẹ cũng trau dồi kiến thức và hiểu biết cho chính bản thân mình Một xã hội có hiểu biết

về tài chính mới là đích đến của chương trình tài chính quốc gia toàn diện

5 Kết luận

Tăng cường giáo dục tài chính và hiểu biết tài chính là một trong các giải pháp đẩy mạnh Chiến lược Quốc gia

về tài chính toàn diện Mặc

dù không tạo ra các con số

ấn tượng về tăng số thẻ phát hành, số lượng người mở tài khoản hay chuyển tiền…, tăng cường giáo dục tài chính và hiểu biết tài chính cho trẻ em

là một trong những biện pháp căn bản và gốc rễ giúp cho hiểu biết tài chính nói chung của cộng đồng tăng lên Các nhà làm chính sách thường nhấn mạnh vào vai trò của đồng bộ chính sách và pháp luật liên quan, điều này đúng, nhưng chỉ khi nào người dân được nâng cao trình độ và

có hiểu biết tương xứng về vấn đề đó Nếu không, tất cả

sẽ chỉ là kích cầu một chiều, còn người dân chưa thật sự phát sinh nhu cầu sử dụng các dịch vụ/sản phẩm tài chính

đó Việc giáo dục tài chính là quan trọng, cả ở vai trò nhà trường và gia đình Nếu có các biện pháp thúc đẩy giáo dục tài chính phù hợp, cả xã hội sẽ hưởng lợi vì không chỉ người trưởng thành mà các

em nhỏ cũng được học hỏi các kiến thức tài chính và có thể làm chủ các quyết định tài chính thông qua sự hỗ trợ đắc lực của các dịch vụ/sản phẩm tài chính do ngân hàng và các

tổ chức tài chính cung cấp ■

Tài liệu tham khảo

1 OECD (2005) Improving Financial Literacy: Analysis of Issues and Policies OECD Publications.

2 OECD (2012), Financial education in school OECD Publications Truy cập tại: https://www.moneysmart.gov.au/

media/560517/finedschool_web.pdf

3 OECD( 2005a) Improving Financial Literacy OECD Publications.

4 Justine S Hastings, Brigitte C Madrian, and William L Skimmyhorn (2013), Finanial literacy, financial education and economics outcomes Truy cập tại: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3753821

5 Nikola Fabris *, Radoica Luburić (2016), Finacial Education of Children and Youth, Journal of Central Banking Theory and Practice.

6 UNICEF (2012), Child Social and financial Education Truy cập tại: https://www.unicef.org/publications/files/CSFE_

module_low_res_FINAL.pdf

7 Child and Youth Finance International (CYFI) (2016) Training Course on: Fostering National Financial Education

Strategies Podgorica: CYFI and GIZ.

8 Robb, C A., Babiarz, P., & Woodyard, A (2012) The demand for financial professionals’ advice: the role of financial

knowledge, satisfaction, and confidence Financial Services Review 21(4), 291-305.

9 Walstad, William B., and Ken Rebeck 2005a Financial Fitness for Life: High School Test Examiner’s Manual (grades 9–12) New York: Council for Economic Education.

10 Walstad, William B., Ken Rebeck, Richard A Macdonald (2010), The Effects of Financial Education on the Financial

Knowledge of High School Students, The journal of consumer affairs

11 José Manuel Cordero, María Gil, Francisco Pedraja (2016) Truy cập tại: https://editorialexpress.com/cgi-bin/conference/ download.cgi?db_name=EEP2016&paper_id=28

12 Clarke, M D., Heaton, M B., Israelsen, C L., & Eggett, D L (2005) The acquisition of family financial roles and

responsibilities Family and Consumer Sciences Research Journal

13 Allen, M W., Edwards, R., Hayhoe, C R., & Leach, L (2007) Imagined interaction, attitudes towards money and credit, and family coalitions Journal of Family and Economic Issues

14 Jorgensen, B L., & Savla, J (2010) Financial literacy of young adults: The importance of parental socialization Family Relations

15 Altintas, K M (2011) The dynamics of financial literacy within the framework of personal finance: An analysis among Turkish university students African Journal of Business Management

16 Allen, M W., Edwards, R., Hayhoe, C R., & Leach, L (2007) Imagined interaction, attitudes towards money and credit, and family coalitions Journal of Family and Economic Issues.

17 OECD (2012).The importance of financial education for youth Truy cập tại:

http://www.keepeek.com/Digital-Asset-

Management/oecd/finance-and-investment/financial-education-for-youth/the-importance-of-financial-education-for-youth_9789264174825-3-en#page1.

Thông tin tác giả

Trịnh Thị Phan Lan, Tiến sĩ

Đại học Kinh tế- Đại học Quốc gia Hà Nội

Email: lanttp@vnu.edu.vn

Summary

Financial education for childrend in the context of developing the vietnam financial inclusion strategy

Towards The National Financial Inclusion Strategy, the article discusses the importance and benefits of early childhood financial education It also emphasizes the role of school and parents in educating finance knowlege for childrend Through this, the article also provides some experienced lessons which related to financial education for children.

Keywords: financial education, financial literacy, finance inclusion

Lan Thi Phan Trinh, PhD.

University of Economics - Vietnam National University