Bài giảng Chẩn đoán và điều trị bệnh não gan - BS. Trần Công Ngãi - Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp. Hồ Chí Minh

- Indol, skatol ( dẫn xuất của tryptophan) là các chất độc sinh ra ở ống tiêu hóa giữ lại ở gan, chuyển hóa như NH3. SINH LÝ BỆNH.[r]

Chuyên đề:

CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ

BỆNH NÃO GAN

BS TRẦN CÔNG NGÃI

CÁC PHẦN TRÌNH BÀY

- Định nghĩa

- Dịch tể

- Sinh lý bệnh

- Lâm sàng, chẩn đoán

- Điều trị

- Bệnh lý não gan(BLNG)

+ Gồm các triệu chứng tâm thần kinh

+ Xảy ra ở những bệnh nhân có bệnh gan cấp, mạn tính

+ Không có rối loạn thần kinh khác

Peter Ferenci, Bockus GE 1995

+ Khi rối loạn thần kinh trung ương

+ Do suy gan

Andrei T.Blei, ACG, practice guideline, 2001

ĐỊNH NGHĨA

DỊCH TỂ HỌC

Khoảng 98% bệnh lý não gan xảy ra ở bệnh nhân

xơ gan(*)

Nếu kể cả phân nhóm lâm sàng:

30-45% bệnh nhân xơ gan(có BLNG)

10-50% bệnh nhân nối cửa chủ

Tùy tác giả khoảng 30-84% có bệnh não gan tiềm

ẩn (theo Romeo-Gomez có 53% bệnh não gan tiềm ẩn) ở bn xơ gan, 30% dẫn đến bệnh não gan và có 84% bệnh não gan có bệnh sử có bệnh não gan

tiềm ẩn(**)

(*)Peter Ferenci, Bockus GE 1995

(**)Irena Ciecko et al, Pathogenesis of Hepatic Encephalopathy, 2012

SINH LÝ BỆNH

1 Thuyết ammoniac:

- Ammoniac là yếu tố chính trong sinh lý bệnh BLNG

- Được giải phóng từ nhiều mô: Thận, cơ

- Tìm thấy cao nhất ở tĩnh mạch cửa

- Do chuyển hóa các chất đạm

- Nguồn gốc từ men ure của vi khuẩn đại tràng và khử amin của glutamin ruột non

- NH3 bình thường(máu tm): 0,4-0,7mg/L.

(máu đm):<60mg/L

- Không phải là nguyên nhân duy nhất

Z Poh and P.E.J Chang, A Current Review of the Diagnostic and Treatment

Strategies of Hepatic Encephalopathy, 2012

2 Thuyết nhiều yếu tố phối hợp:

Một số chất chuyển hóa của các acid amin

- Mercaptan (dẫn chất của methionin)

- Indol, skatol ( dẫn xuất của tryptophan) là các chất độc sinh ra ở ống tiêu hóa giữ lại ở gan, chuyển hóa như NH3

SINH LÝ BỆNH

3 Các chất dẫn truyền thần kinh giao cảm giả:

- Ngộ độc NH3 làm tăng glutamin

trong mô thần kinh trung ương

- Acid amin thơm và acid amin phân nhánh cạnh tranh với acid amin để giảm glutamin

- Glutamin thẩm thấu làm tăng áp lực nội sọ

SINH LÝ BỆNH

4 Thuyết GABA (Gamma amino butyric acid)

- Sự tăng tổng hợp GABA trong ruột non

làm ức chế chuyển hoá thần kinh

- Sự bão hòa GABA gây ra BLNG

GABA gắn benzodiazepine dễ bị ở bệnh nhân

xơ gan

Flumazenil đối kháng với thụ thể benzodiazepin

 có tác dụng điều trị

SINH LÝ BỆNH

Irena Ciecko et al, Pathogenesis of Hepatic Encephalopathy, 2012

PHÂN NHÓM LÂM SÀNG(1)

Cố vấn của Hội Tiêu hóa thế giới:

1 1.Bệnh não cấp:

dạng đặc hiệu nhất tình trạng lú lẫn cấp  hôn mê suy gan bùng phát, xơ gan

liên quan nhiều đến yếu tố thúc đẩy

LÂM SÀNG VÀ CHẨN ĐOÁN

PHÂN NHÓM LÂM SÀNG(2)

2.Cơn tái phát

Thay đổi tình trạng tâm thần Không có yếu tố thúc đẩy

Khiếm khuyết thần kinh Không hồi phục hoàn toàn (bệnh não gan dai dẳng)