Tim và suy giáp - Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp. Hồ Chí Minh

Thyroid hormone and the cardiovascular System.[r]

TIM VÀ SUY GIÁP

Nguyễn Hải Thủy*, Nguyễn Anh Vũ*

* Trường Đại Học Y Dược Huế

TÓM TẮT

Suy giáp là biểu hiện bệnh lý trong đó tuyến giáp giảm khả năng về tổng hợp và tiết hormone giáp (T3 và T4) hoặc cơ quan đích đề kháng tác dụng của hormone giáp Bệnh nhân suy giáp thường có các biểu hiện rối loạn huyết động với cung lượng tim thấp, thể tích tống máu giảm, thể tích trong lòng mạch giảm, tăng sức cản mạch máu, tăng thời gian tuần hoàn và kéo dài thời gian giãn đồng thể tích Hình thái tim có thể lớn tuy nhiên giảm vận động Suy giáp tiền lâm sàng giảm chức năng tâm trương là do giảm hoạt tính của enzyme ATPase calci ở hệ võng trạng bào tương (trực tiếp)

I TÁC DỤNG HORNONE GIÁP

Thyroxine (T4) và Tri-iodothyronine (T3) là

2 hormone do tuyến giáp tổng hợp có tác dụng

sinh học Nhiều nghiên cứu thống nhất T4 là

tiền hormone giáp và T3 là chất trung gian sau

cùng do sự hiện diện chủ yếu của thụ thể T3 ở

trong nhân tế bào mà không phải là T4

1 Tác dụng qua trung gian nhân tế bào

của hormone giáp

Nhiều nghiên cứu ghi nhận phần lớn tác

dụng hormone giáp qua trung gian sự thay đổi

trình bày các gene đáp ứng Tiến trình này bắt

đầu bằng sự xuyên màng tế bào của T4 và

T3 vì chúng có thể hòa tan trong mỡ Trong

bào tương T4 biến thành T3 nhờ enzyme 5’

monodeiodinase, nồng độ hormone giáp thay

đổi từ tổ chức này sang tổ chức khác trực tiếp

liên quan đến đáp ứng tổ chức của hormone

giáp T3 lưu hành xuyên qua màng nhân rồi

liên kết thụ thể hormone giáp đặc hiệu (THRs)

nằm ở tổ chức nhiễm sắc Thụ thể này là

một trong những dòng họ thụ thể nhân của

các protein bao gồm các thụ thể của steroid, vitamin D và retinoic acid Có ít nhất là 2 gen thụ thể hormone giáp Một định vị ở NST 17

và một NST 3 Ưu thế thụ thể hormone giáp tại tim là loại alpha-1 ngược lại tại tuyến yên

và gan là đồng dạng beta (beta isoform) Ngoài ra có nhiều đồng dạng khác cũng được ghi nhận nhưng chức năng của chúng chưa

rõ Thụ thể hormone giáp định vị trong nhân tế bào, sau khi liên kết với T3 và các yếu tố sao chép protein khác, phức hợp liên kết với yếu

tố đáp ứng giáp (thyroid response elements) định vị trên vùng xúc tiến các gen đặc hiệu Tác dụng hormone giáp trên sự tổng hợp của các protein đặc hiệu có thể trực tiếp hay gián tiếp Tác dụng gián tiếp bao gồm thay đổi trong sự sản xuất yếu tố trung gian cần thiết cho chức năng hoặc hoạt động của nhiều protein đích xa Hormone giáp các tác dụng cộng hưởng ( +) hoặc ức chế (-) trong sự điều hòa sao chép gen

(1) Tác dụng cộng hưởng (+) đã được ghi nhận bao gồm các gen sau:

Chuỗi nặng myosin alpha.

Enzyme Ca++-ATPase

Enzyme Na+-K+ ATApase

Thụ thể beta 1

Chất vận chuyển glucose loại 4 (GLUT4)

Troponin của tim

Protein lợi niệu nhĩ

(2) Tác dụng ức chế (-) bao gồm:

Chuỗi nặng myosin beta

Chất vận chuyển glucose loại 1 (GLUT1)

2 Các tác dụng ngoài nhân tế bào của

hormone giáp

T3 tăng thu nhận glucose và calci ở tế bào cơ

tim, mặc dù một vài tác dụng này liên quan các

hiện tượng ở nhân tế bào Một số nghiên cứu

ghi nhận hormone giáp cũng có tác dụng trên

màng tế bào, gồm khởi đầu nhanh (thu nhận

calcium, tác dụng tối đa đạt được trong vòng

30 giây), không phụ thuộc vào tổng hợp protein

mới và tính đặc hiệu của hormone giáp trong đó

các dẫn chất hormone không có tác dụng sinh

học không tạo ra các thay đổi tương tự

Tóm lại, tác dụng hormone giáp tại nhân

và ngoài nhân tế bào trên tim đưa đến sự thay

đổi trong tỉ lệ của chuỗi nặng protein beta và

alpha, như vậy gia tăng nồng độ isoenzyme

myosin V1 và giảm myosin V3, đưa đến sự

gia tăng vận tốc co cơ và dãn tâm trương,

đồng thời gia tăng sao chép các gen của

enzyme calcium ATPase

Tác dụng ngoài nhân bao gồm tác dụng trực

tiếp của hormone giáp trên sự thay đổi calcium

lưu hành và thay đổi calcium bào tương gây ra

bởi các yếu tố gây co bóp như chất isoproterenol

và nồng độ calcium ngoại bào

Hormone giáp cũng làm gia tăng tiêu thụ

ATP, tuy nhiên ít năng lực hóa học được sử

dụng trong quá trình co bóp và nhiều năng

lượng bị phân tán bởi nhiệt, làm cho chuyển

hóa cơ tim ít hiệu quả

3 Liên quan hormone giáp và hệ thần kinh giao cảm

Trong khi tác dụng hormone giáp lên tim phức tạp và đa dạng, một vài trong các tác dụng này là gián tiếp thông qua các thay đổi thứ phát trong các tác động của hệ thống thần kinh giao cảm Một vài tác dụng trên tim mạch của cường giáp như nhịp tim nhanh, tăng huyết áp tâm thu, tăng cung lượng tim và tăng

co bóp cơ tim có thể bị hủy hoặc bị giảm do

sự ức chế hoạt động của hệ thần kinh giao cảm Điều này có thể do hormone giáp làm rối loạn sự liên quan giữa hệ thần kinh giao cảm

và hệ tim mạch, hoặc do gia tăng hoạt động

hệ giao cảm hoặc thúc đẩy đáp ứng của tổ chức cơ tim đối với kích thích giao cảm bình thường Cũng có thể là kích thích giao cảm ảnh hưởng trực tiếp trên chức năng tim mạch được tạo ra do hormone giáp Thêm vào đó cũng có những minh chứng rằng cường giáp giảm nhạy cảm của tổ chức cơ tim với kích thích giao cảm

Do đó kết quả thực nghiệm trên sự liên quan giữa hệ thần kinh giao cảm thượng thận (sympathoadrenal system) và cường giáp đã gây ra nhiều tranh luận

Ba lĩnh vực đã được nghiên cứu có hệ thống: Tác dụng hormone giáp trên lưu lượng adrenergic (adrenergic output), trên thụ thể adrenergic và tác dụng hormone giáp trên

cơ chế dẫn truyền (transduction) adrenergic Nồng độ trong huyết tương và nước tiểu của norepinephrine, epinephrine, dopamine và beta-hydroxylase thấp và bình thường trong cường giáp và bình thường hoặc tăng trong suy giáp Các dữ kiện này ghi nhận biểu tượng kích thích giao cảm của cường giáp không thể do

sự tăng quá mức hoạt động giao cảm nhưng

có thể là do thay đổi ái lực của catecholamne đối với thụ thể của chúng hoặc là do biến đổi

cơ chế hậu thụ thể

Các thay đổi như thế trước đó rất khó để

thông báo, đầu tiên hormone giáp có vẻ là có

nhiều tác dụng trên các thụ thể adrenergic

trên các tổ chức khác nhau, ví dụ tác dụng

hormone giáp lên gan chuột khác với tim

chuột Hormone giáp làm giảm lượng số

lượng beta-adrenergic ở gan chuột và động

vật suy giáp cho thấy có sự gia tăng các thụ

thể này Ngược lại, trên tim chuột, cơ quan

được nghiên cứu nhiều khi dùng hormone

giáp gây ra sự gia tăng số lượng thụ thể và

ái lực của chúng với chất liên kết trong khi

suy giáp có tác dụng ngược trở lại Sau cùng

Hormone giáp làm gia tăng nồng độ mRNA

cho thụ thể beta 1-adrenergic

Các sự thay đổi về số lượng thụ thể và

ái lực đưa đến các thay đổi thích hợp trong

sự nhạy cảm của cơ tim đối với chất đồng

vận thụ thể beta Ví dụ kích thích hoạt hóa

adenyl cyclase bằng isoproterenol được gia

tăng trong cường giáp và giảm trong suy giáp

Sau cùng có sự thay đổi lực co cơ với sự gia

tăng nhạy cảm của cơ thất đối với tác dụng

co cơ do isoproterenol trong chứng cường

giáp và giảm đi trong suy giáp Tác dụng này

đặc hiệu và điều đó cho thấy bằng sự thay đổi

không ảnh hưởng đến sự co cơ kích thích bởi

calcium ở động vật suy giáp, các tác động này

cũng ghi nhận ở chó trong đó giảm tần số tim

do propranolol và co cơ tim đều lớn hơn so

với con vật bình giáp

Guarnieri ghi nhận chuột cường giáp có

sự thúc đẩy hoạt hóa protein kinase và đáp

ứng co cơ sau khi điều trị đồng vận thụ thể

beta adrenergic liều ngưỡng Tuy nhiên trong

một nghiên cứu khác về chó cường giáp

không tìm thấy có sự biến đổi về sự nhạy

cảm đáp ứng co cơ đối với isoproterenol và

norepinephrine Các yếu tố lưu hành trong

máu cũng cung cấp các minh chứng để chấp

nhận rằng hormone giáp điều hòa trên (up

regulate) thụ thể beta Khi bệnh nhân quen dùng để kiểm soát, cả số lượng của thụ thể beta và sự nhạy cảm của adenyl cyclase đối với kích thích isoproterenol trên tế bào đơn nhân được gia tăng do hormone giáp Ngoài

ra hồng cầu lưới của động vật suy giáp ghi nhận số lượng thụ thể bị giảm

Các minh chứng chứng tỏ tác dụng thêm vào của hormone giáp trong sự biến đổi

cơ chế dẫn truyền qua trung gian tác dụng adrenergic thì chưa rõ Trong môi trường cấy

sự phát triển tế bào co tim chuột, sự thêm vào T3 gia tăng nồng độ Gsa protein trong lúc giảm Gia và tiểu đơn vị b của các G protein Kết quả trên cho thấy hormone giáp làm gia tăng các tiểu đơn vị G protein nhằm hoạt hóa adenyl cyclase và ức chế G protein ức chế

nó Tuy nhiên Levin không cung cấp tác dụng hormone giáp trên các tiểu đơn vị của Gsa sử dụng tâm thất chuột trưởng thành, mặc dù tác dụng ức chế của hormone giáp trên protein

Ga 2 và 3, các protein Gb 1 và 2, polypeptide

và nồng độ mRNA đã được xác định Các tác dụng tương tự cũng được ghi nhận tại tổ chức

mỡ có lẽ giải thích giảm đáp ứng thoái biến

mỡ đối với catecholamine trong suy giáp Vì thế hormone giáp có tương tác phức tạp với

hệ thống thần kinh giao cảm Cường giáp gia tăng số lượng, tiềm năng về ái lực, thụ thể beta và cũng như sự thay đổi G protein nội bào cũng như thúc đẩy tiềm năng dẫn truyền của các đồng vận liên kết thụ thể beta

4 Tác dụng hormone giáp lên tim

Có nhiều minh chứng xác định hormone giáp có thể làm biến đổi chức năng tim một cách trực tiếp như nói ở trên Thêm vào đó gia tăng tần số tim và sự co cơ tim quan sát trên cường giáp thực nghiệm đã không hoàn toàn đảo ngược bởi ức chế giao cảm và phó giao cảm Sau cùng hormone giáp thúc đẩy tốc độ

co cơ tim ngay cả khi hiện diện ức chế giao

cảm Nghiên cứu cô lập cơ nhú thất phải của

chuột cường giáp ghi nhận có sự gia tăng co

cơ tim, phản ánh chuyển hướng tăng lên vòng

cung vận tốc lực cơ tim (myocardial force

velocity curve) với sự gia tăng vận tốc của rút

ngắn sợi cơ tim, rút ngắn thời gian của pic áp

lực trong kỳ co cơ đẳng tích và tăng phát triển

pic áp lực Chỉ riêng cô lập cơ thất của chuột

cường giáp biểu lộ sự gia tăng đáng kể tốc độ

kéo (twich velocity) và rút ngắn cả thời gian

cần cho sự co và dãn

Hình 1 Sơ đồ vị trí tác dụng của T3

(Triiodothyronine) trên cơ tim

Trích từ Irwin Klein and Kaie Ojamaa (2001)

Thyroid hormone and the cardiovascular System

The New England Journal of Medicine,

Vol 344, No 7, Feb.15.2001:501-509).

Giảm nồng độ catecholamine ban đầu do

điều trị ở chuột bị cường giáp với reserpine

đã không biến đổi tác dụng co cơ của cường

giáp, minh chứng về tác dụng trực tiếp tim Giả

thuyết này đã được tiến hành trên động vật

còn ý thức nguyên vẹn Các kết quả cho thấy

phần lớn tác dụng của T4 trên thất trái bao gồm: (1) tác dụng co bóp trực tiếp hiệu quả

và (2) một sự gia tăng kích thước của khoang thất mà không thay đổi áp lực cuối tâm trương hoặc chiều dài của đốt cơ (sarcomere) trong

kỳ tâm trương, mặc dù suy giáp không nhất thiết rối loạn chức năng bơm (pump function) Các dữ liệu phù hợp đã đề xuất là tác dụng trực tiếp của hormone giáp lên tim ban đầu qua trung gian bởi sự thay đổi tổng hợp protein Đặc biệt có sự thay đổi trong sự tổng hợp các chuỗi nặng myosin từ dạng b thành dạng a, do đó gia tăng nhiều myosin isoenzyme di động (V1), với sự giảm nồng

độ mRNA cho chuỗi nặng myosin beta, chất đồng dạng myosin chậm V3 cũng bị giảm Goto và cộng sự ghi nhận trong tim thỏ bị cường giáp có sự gia tăng đồng dạng myosin

tỉ V1/V3 phối hợp với giảm co cơ hiệu quả và gia tăng năng lượng chi phí cho chỗ nối kích thích-co cơ (excitation-contraction coupling)

Sự thay đổi này tạo ra hệ thống ít hiệu quả, vì thế đưa đến sản xuất nhiệt lượng nhiều hơn

so với đáp ứng co cơ

Tác dụng hormone giáp trên co cơ tim cũng qua trung gian một phần bởi các thay đổi trong trình bày calcium nội bào Hormone giáp làm gia tăng sự trình diện enzyme Na/K-ATPase, chất làm tăng luồng vào của calcium qua màng bao cơ (transsarcolemmal) trong tế bào cơ thất nuôi cấy Ở cơ thất chồn sương (ferret ventricular muscle) suy giáp giảm đỉnh cao áp lực và kéo dài thời gian co cơ trong

sự phối hợp với các thay đổi calci bào tương

mà đã bị giảm và kéo dài liên quan cơ thất đạt được từ các động vật bình giáp Cường giáp gây tác dụng đối nghịch.Vì vậy biến đổi trình bày calcium nội bào, đặc biệt liên quan

sự quay vòng của calcium bởi mô lưới lưới (sarcoplasmic reticulum), có thể giải thích

về các thay đổi do hormone giáp trên chức

năng co cơ tim Sau cùng các tác dụng của

hormone giáp trên isoenzyme myosin ban

đầu có lẽ định vị ở cơ tâm thất, với isoenzyme

tâm nhĩ tương đối không biến đổi bởi sự

thay đổi trong hormone giáp Vì thế trong khi

hormone giáp bản thân có tác dụng trực tiếp

trên sự biến đổi tổng hợp protein, các sự thay

đổi công tim cũng có thể góp thành

Nhịp tim nhanh quan sát ở cường giáp có

vẻ do sự kết hợp của gia tăng tốc độ khử cực

tâm trương và giảm thời gian của tiềm năng

tác dụng trên các tế bào nút xoang Thiên

hướng của tạo ra rung nhĩ có thể do thời kỳ

trơ rút ngắn của tế bào tâm nhĩ Hormone

giáp tác động trên tim được biểu hiện qua

sự gia tăng tần số, cung lượng tim, phì đại

tâm thất và gia tăng co bóp cơ tim Đây là

hậu quả một phần gián tiếp của sự làm gia

tăng chuyển hóa tổ chức làm gia tăng sử

dụng oxy nhanh hơn bình thường và tăng các

sản phẩm chuyển hóa từ tổ chức, một phần

khác liên quan đến sự tổng hợp protein Ảnh

hưởng của hiện tượng trên gây giãn mạch

phần lớn các tổ chức của cơ thể, làm gia tăng

lưu lượng tim Tốc độ của dòng máu ở da gia

tăng do tăng thải nhiệt Do gia tăng lưu lượng

tim, cung lượng tim cũng gia tăng, có thể tăng

trên 60% trong cường giáp và giảm dưới 50%

khi suy giáp

4.1 Trên tần số tim

T3 làm gia tăng nồng độ thụ thể beta

adrenergic và nồng độ của protein G Vì thế

hormon giáp có các tác dụng co cơ tim và

tăng nhịp tim, làm tăng cung lượng và nhịp tim

trong cường giáp và tác dụng ngược lại trong

suy giáp So với người bình thường người ta

ghi nhận cùng một nồng độ catecholamine

nhưng nhạy cảm của cơ tim ở bệnh nhân

cường giáp được gia tăng hơn Nhiều nghiên

cứu ghi nhận hormon giáp gia tăng kích thích

nút xoang nhĩ và làm giảm ngưỡng điện học

kích thích nhĩ, phần nào giải thích rung nhĩ trên bệnh nhân cường giáp

4.2 Trên sự co bóp cơ tim

Người ta ghi nhận tác dụng của hormone giáp không dừng lại ở sự gia tăng số lượng thụ thể mà còn có sự gia tăng ái lực của các thụ thể này với chất đồng vận Hormone giáp tác động trên sự liên kết thụ thể với adenyl cyclase bằng cách thay đổi tỉ lệ tiểu đơn vị Gs

và Gi Vì thế thiếu hormon giáp sẽ làm giảm

số lượng thụ thể và nhưng ảnh hưởng trên sự liên kết với adenyl cyclase ít rõ hơn

Nghiên cứu tác dụng của hormone giáp trên sự tổng hợp các protein trong tế bào

cơ tim ghi nhận trong số 421 RNA phát hiện, các hormone giáp liên quan kiểm soát dương (kích thích) trên 9 RNA và kiểm soát âm (ức chế) 4 trong số đó Trong số protein liên quan đến thành phần myosine có một cách thức rất đặc biệt Nhiều thay đổi myosine qua thực nghiệm cho thấy Các thay đổi này được kể đến V1, V2 và V3 Thành phần V1 được tạo bởi 2 chuỗi myosine nặng loại alpha, V3 gồm

2 chuỗi nặng loại beta trong khi đó V2 gồm chuổi alpha và beta

Chuỗi alpha và beta được đánh dấu bởi các gen khác nhau, kiểm soát bởi T3 Chất T3 kích thích sự trình bày các chuỗi alpha và

ức chế trình bày các chuỗi beta Do đó nó chỉ tác động hoạt hóa ATP của chuỗi alpha và V1 quan trọng hơn so với V2 và V3 Vì thế tạo cho hormone giáp tác động trực tiếp tại tim, nhất là số lượng thụ thể nhân của T3 hiện diện trong tế bào cơ tim

T3 kích thích sao chép chuỗi nặng alpha myosin và ức chế chuỗi nặng beta myosin, cải thiện sự co cơ tim T3 cũng tăng sao chép Ca+ ATPase trong hệ võng nội mô, tăng co tâm trương của tim, ảnh hưởng đến các gen Na+, K+, ATPase Sự gia tăng hoạt hóa các enzym do tác dụng của hormon giáp làm tăng

co bóp tim khi hormon giáp bài tiết số lượng ít,

biểu hiện giống như trong trường hợp sốt nhẹ

hoặc lao động Nhưng khi gia tăng đáng kể

nồng độ hormon giáp co bóp cơ tim bị ức chế

do thoái biến protein quá mức Một vài trường

hợp nhiễm độc giáp nặng bệnh nhân tử vong

do suy tim mất bù thứ phát của suy cơ tim và

quá tải tim do tăng cung lượng

4.3 Trên lưu lượng máu

Hormon giáp gây tăng lưu lượng máu ở

da, cơ vân, mạch vành, nhưng tại thận, não

và gan lưu lượng máu tăng không đáng kể

Sự gia tăng thể tích máu toàn phần làm gia

tăng tiền gánh, ngược lại giảm đề kháng hệ

thống mạch máu làm giảm hậu gánh

4.4 Trên áp lực động mạch

Áp lực trung bình ít thay đổi, tuy nhiên do

gia tăng thể tích tim bóp với mỗi chu chuyển

tim và tăng lưu lượng máu đến tổ chức giữa

2 chu chuyển tim, áp lực mạch gia tăng kèm

tăng huyết áp tâm thu 10-15 mmHg và giảm

huyết áp tâm trương

4.5 Trên hệ thần kinh giao cảm tại tim

Tính chất tương tự của biểu hiện tim

mạch giữa nhiễm độc giáp và quá mức chất

catecholamine và sự hiệu quả của thuốc ức

chế bêta trong nhiễm độc giáp đã đưa đến

kết luận tình trạng nhiễm độc giáp một phần

qua trung gian tác dụng của catecholamine

nội sinh Tỉ lệ tiết, nồng độ huyết tương và

chuyển hóa catecholamine của bệnh nhân

cường giáp không khác so với người không

cường giáp, điều này giải thích sự gia tăng

tiềm năng tác dụng đối với catecholamine của

hormone giáp Thật vậy hormon giáp làm gia

tăng số lượng thụ thể beta adrenergic ở một

vài tổ chức như cơ tim, cơ vân, tổ chức mỡ và

tế bào lympho, đồng thời cũng làm giảm thụ

thể alpha adrenergic ở cơ tim Làm khuếch

đại tác dụng catecholamine ở vị trí hậu thụ

thể Vì thế nhạy cảm đối với catecholamine

tăng lên một cách đáng kể trong cường giáp

và sử dụng thuốc ức chế beta có thể kiểm soát nhịp tim nhanh và loạn nhịp

II BIỂU HIỆN TIM MẠCH TRONG SUY GIÁP

1 Lâm sàng

Các biểu hiện tim mạch ở bệnh nhân suy giáp thường đối nghịch với bệnh nhân cường giáp Có một sự giảm cung lượng tim do giảm thể tích tống máu và tần số tim, phản ảnh sự mất đi tác dụng co bóp cơ tim

và dẫn truyền của hormone giáp Có sự gia tăng tỉ lệ tăng huyết áp ở bệnh nhân suy giáp cũng được ghi nhận mặc dù không suy giáp nặng Trong một nghiên cứu 477 bệnh nhân suy giáp, có 15% bệnh nhân có huyết áp tăng trên 160/95mmHg so với 5,5% người cùng tuổi không suy giáp Khi điều trị thay thế hormone huyết áp giảm xuống hằng định

ở bệnh nhân tăng huyết áp này Trong một nghiên cứu 688 bệnh nhân THA, suy giáp ghi nhận ở 25 bệnh nhân (3,5%) Trong 1/3 nhóm bệnh nhân này, khi điều trị suy giáp huyết áp lại giảm xuống trong giới hạn bình thường Vì vậy những bệnh nhân suy giáp mức độ nhẹ đến trung bình có khả năng gây THA đặc biệt huyết áp tâm trương, ngược lại những bệnh nhân suy giáp nặng thì huyết áp bình thường hoặc hơi thấp

Suy tim sung huyết hiếm xảy ra trong suy giáp vì giảm cung lượng tim và do giảm nhu cầu chuyển hóa Nhu cầu tiêu thụ oxy của cơ tim hình như bị giảm dưới mức bình thường

do giảm công tim Đề kháng hệ thống mạch máu lại gia tăng và thể tích huyết tương lại giảm, gây ra kéo dài thời gian tuần hoàn và giảm lưu lượng máu đến ngoại biên

Trong phần lớn tổ chức có sự giảm tưới máu trong tổ chức thường đi kèm bởi giảm tiêu thụ oxy Vì vậy sự khác biệt oxy giữa động-tĩnh mạch vẫn bình thường Rối loạn huyết động

giống như rối loạn huyết động suy tim sung

huyết ngoại trừ áp lực động mạch phổi và thất

phải vẫn còn bình thường Thêm vào đó cung

lượng tim và sự đề kháng hệ thống mạch máu

đáp ứng với gắng sức có vẻ bình thường trừ

khi suy tim do nguyên nhân khác

Suy giáp thường tiến triển một thời gian

nhiều tháng trước khi xảy ra các biểu hiện

tim mạch Bệnh nhân suy giáp thường than

phiền khó thở khi gắng sức, giảm khả năng

gắng sức và dễ mệt Khi suy giáp nặng suy

tim sung huyết, tràn dịch màng tim và màng

phổi chiếm ưu thế Bệnh suy tim do suy giáp

(myxedematous heart failure) có thể phân

biệt với các nguyên nhân khác trong đó đáp

ứng với gắng sức với sự gia tăng tần số tim,

cải thiện với liệu pháp hormone giáp, nhưng

kém hiệu quả với thuốc lợi tiểu và digitalis,

có thể gây phù phổi mặc dù hiếm và biểu

hiện thành phần hàm lượng protein cao chứa

trong tràn dịch

Nhờ phát hiện sớm và điều trị suy giáp vì

vậy trên bệnh nhân suy giáp hiện nay các dấu

kinh điển như tim lớn, tim giãn, nhịp tim chậm,

mạch bắt yếu, hạ huyết áp, tiếng tim mờ, điện

thế tim thấp, phù mặt và ngoại biên không có

dấu ấn, suy tim, báng, khó thở khi nằm, khó

thở kịch phát cũng ít gặp hơn Tuy nhiên triệu

chứng khó thở gắng sức và dễ mệt là than

phiền nhiều nhất

Suy giáp thường kết hợp với gia tăng tính

thấm thành mạch và sau đó để thoát protein

và khoảng tổ chức kẽ gây tràn dịch màng

ngoài tim mà trên lâm sàng thường gặp xảy

ra khoảng 1/3 bệnh nhân Trường hợp tràn

dịch màng ngoài tim cấp hiếm gặp hơn Siêu

âm tim là phương pháp tốt nhất giúp xác minh

chẩn đoán Tràn dịch này thường biến mất

sau liệu pháp hormone giáp thay thế Suy

giáp kèm choáng tim cũng có ghi nhận và

cũng đáp ứng sau điều trị thay thế

Tim ở bệnh nhân suy giáp thường tái, nhão

và giãn to Thăm dò tổ chức học bộc lộ sợi cơ tim phồng lên, mất khía và xơ hóa tổ chức kẽ Tim của bệnh nhân suy giáp thường bị giảm cung lượng tim, thể tích tống máu và thể tích máu và huyết tương Áp lực làm đầy thất phải và trái thường trong giới hạn bình thường trừ khi có tràn dịch màng ngoài tim

Có sự tái phân bố lượng máu với sự giảm nhẹ lượng máu đến não và thận và giảm đáng kể lưu lượng máu đến da Thời gian giãn đồng thể tích thất kéo dài và trở lại bình thường khi điều trị thay thế hormone

Sự tác động của suy giáp trên chức năng tim có thể xảy ra nhanh sau khi tiến hành điều trị K giáp Hai tuần sau khi ngưng điều trị thuốc hormone giáp đường kính thất trái cuối tâm trương và vận tốc đỉnh của giai đoạn làm đầy tâm trương sớm (sóng Ve) và tần số tim đều bị giảm Nhưng không thấy thay đổi huyết

áp tâm thu và tâm trương

Thực nghiệm cô lập cơ tim mèo bị suy giáp ghi nhận cơ tim giảm co bóp với đặc trưng bằng giảm biểu đồ vận tốc lực cơ tim, giảm tỉ

lệ áp lực và kéo dài tình trạng đáp ứng co bóp

Có một số ít bằng chứng suy tim sung huyết thường gặp trong suy giáp hoặc xảy ra trong khi bệnh nhân không có bệnh lý tim mạch khác Giả thuyết ức chế co bóp cơ tim vừa đủ

để duy trì giảm công tim trong suy giáp

Tuy nhiên khó phân biệt triệu chứng suy tim và suy giáp Khó thở, phù, tràn dịch, tim to, sóng T biến đổi đều gặp ở cả 2 trường hợp Suy tim trái, tăng áp động mạch phổi khi gắng sức, cung lượng tim không nâng lên đủ bình thường và nghiệm pháp valsalva đáp ứng bình thường, ngược lại có sự đối nghịch trong suy giáp Vì vậy các thay đổi huyết động trong suy giáp cải thiện sau liệu pháp hormone giáp Nồng độ catecholamine tim không giảm trong suy giáp, sự nhạy cảm của hoạt động cơ học của tim đối với kích thích thần kinh giao cảm cũng như đáp ứng của enzyme adenyl