Bài giảng Công nghệ sinh học đại cương: Chương 2 - ThS. Ninh Thị Thảo (Bài 6) - Trường Đại Học Quốc Tế Hồng Bàng

Thư viện DNA là tập hợp ngẫu nhiên các đoạn DNA (có tính đại diện đặc thù cho hệ gen của một sinh vật) được chèn vào các vector nhân dòng.1. Genomic library có thể được n[r]

CÔNG NGHỆ SINH HỌC ĐẠI CƯƠNG

(SH3014)

1

BM CNSH TV – Khoa CNSH

CHƯƠNG II: CÁC KỸTHUẬT NỀN CỦA CNSH HIỆN ĐẠI

(10 TIẾT)

 Chức năng và ứng dụng của các enzyme giới hạn

 Giới thiệu các vector nhân dòng và kỹ thuật nhân dòng gen

 Các phương pháp lai phân tử

 Phương pháp PCR, ứng dụng

 Kỹ thuật xác định trình tự DNA

 Kỹ thuật tạo thư viện genome và cDNA

Khái niệm thư viện DNA

•Thư viện DNA, giống như thư viện truyền thống được

sử dụng để thu thập và lưu trữ thông tin

•Trong thư viện DNA thống tin được dự trữ là các phân

tử DNA

Thư viện DNA là tập hợp ngẫu nhiên các đoạn

DNA (có tính đại diện đặc thù cho hệ gen của một

sinh vật) được chèn vào các vector nhân dòng

Có hai loại thư viện mẫu chính đó là:

1 Thư viện genome (Genomic library): chứa toàn bộ các đoạn DNA có trong nhân của một

tổ chức hay cơ thể Genomic library có thể được nhân dòng bằng plasmid hoặc genome của thực khuẩn thể

2 Thư viện cDNA (cDNA library): chứa các đoạn cDNA có tính đại diện đặc thù cho toàn

bộ mARN của một mô Thư viện cDNA được tạo ra bằng cách tổng hợp nên cDNA từ mRNA

Các bước trong tạo thư viện mẫu đã

nhân dòng

1 Tạo các đoạn DNA ngẫu nhiên từ hệ gen hay

cDNA

2 Chèn các đoạn DNA vào vector nhân dòng thích

hợp

3 Nhân các đoạn DNA tạo ra trong hệ thống tế bào

chủ (chứa vector nhân dòng tương ứng)

4 Chọn lọc các dòng có chứa vector mang đoạn

DNA mục tiêu

Thiết kế thư viện mẫu cho đọc trình tự

• Mỗi một đoạn DNA cài trong một vector biến nạp trong 1 tế bào vi khuẩn  Sách (Book)

• Tập hợp tất các các dòng vi khuẩn Thư viện

Tạo đoạn DNA có kích thước phù hợp cho nhân dòng

sử dụng thư viện

• Để lập bản đồ, xác định các gen hay tách dòng gen từ hệ gen có kích thước lớncần các đoạn DNA lớn và sử dụng các vectơ như phage, cosmid, BAC hay YAC

• Để xác định trình tự, lập bản đồ chi tiết… cần các đoạn DNA có kích thước nhỏ, sử dụng vectơ nhân dòng là plasmid

• Các đoạn DNA phải có tính ngẫu nhiên để đảm bảo tính đại diện cho hệ gen

Tạo đoạn DNA có kích thước phù hợp cho nhân dòng

• Làm gãy nhiễm sắc thể

• Cắt bằng RE

• Ở genom người dựng RE có vùng nhận biết gồm 8

Nu (NotI, SfiI) sẽ tạo được đoạn cắt có chiều dài lớn

• Thông thường dùng RE có vùng nhận biết gồm 4

Nu (AluI, HaeIII)

• Cắt không hoàn toàn (partial digest) bằng cách sử

dụng phối hợp nhiều RE