Tiến trình đổi mới mô hình giáo dục đại học ở nước ta nói chung, ở thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, có thể khái quát qua hai đặc trưng chủ yếu sau đây: 1/ Chuyển từ giáo dục phục vụ ki[r]
Trang 1ĐẠI HỌC SÀI GÒN, MỘT MÔ HÌNH GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO
THỜI KÌ ĐỔI MỚI VÀ HỘI NHẬP
TÓM TẮT
Vào giữa thập niên 80 của thế kỉ XX, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Việt Nam
đã có sự lựa chọn sáng suốt và dũng cảm Đó là từ bỏ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung quan liêu bao cấp, chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) và hội nhập quốc tế Thắng lợi từng bước của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, đồng thời cũng tác động và mở màn cho sự chuyển đổi của tất cả các lĩnh vực khác của đời sống xã hội, hình thành những mô hình thích hợp đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước, trong đó có giáo dục và đào tạo, đặc biệt ở bậc giáo dục đại học Tiến trình đổi mới
mô hình giáo dục đại học ở nước ta nói chung, ở thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, có thể khái quát qua hai đặc trưng chủ yếu sau đây: 1/ Chuyển từ giáo dục phục vụ kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang giáo dục vận hành trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN; 2/ Chuyển từ giáo dục khép kín sang giáo dục mở cửa, chủ động hội nhập quốc tế Trường Đại học Sài Gòn là một mô hình tiêu biểu của thời kì đổi mới và hội nhập quốc tế
ABSTRACT
‘Toward the middle of 1980s of the 20 th
century, under the leadership of the Party, the Vietnamese people had a judicious choice and were brave enough to abandon the centrally planned economy of bureaucracy and state subsidy and to accept the socialist-oriented market economy and international integration The gradual success in socialist-oriented market economy had a tremendous impact on and brought changes to other areas of social life, thus forming suitable models to meet the requirements of national development, in which there is education and training, especially in university education The process of reforming the model of university education in general and in HCM City in particular can
be generalized in these two main specific characteristics: 1/ The change from the education for the centrally planned economy to the education in the socialist-oriented market economy; 2/ The change from a closed education to an open-door education, actively integrating into the world Saigon University is a typical model in the period of reform and international integration
(*) Trường Đại học Sài Gòn được thành
lập theo Quyết định số 478/QĐ-TTCP
ngày 25-4-2007 của Thủ tướng Chính phủ
Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về
việc thành lập Trường Đại học Sài Gòn nói
rõ: “Trường Đại học Sài Gòn là cơ sở đào
tạo đại học công lập trực thuộc Ủy ban
nhân dân thành phố Hồ Chí Minh và chịu
sự quản lí nhà nước về giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo… Trường Đại học Sài Gòn hoạt động theo Điều lệ trường đại học
do Thủ tướng Chính phủ ban hành” Đại học Sài Gòn đào tạo theo 2 phương thức: chính quy và giáo dục thường xuyên (vừa làm vừa học, văn bằng hai, liên thông) ở các trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học và sau đại học Việc thành lập trường Đại học
Trang 2Sài Gòn nhằm phát huy và khai thác hết
tiềm năng thế mạnh của một thành phố lớn
nhất nước để chủ động đảm bảo nguồn
nhân lực có trình độ chuyên môn, kĩ thuật
cao, đẩy mạnh sự nghiệp phát triển kinh tế
- xã hội trong xu thế mở cửa và hội nhập
của thành phố và cho cả vùng kinh tế trọng
điểm phía Nam
Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay có
trên 1,2 triệu học sinh các cấp học từ mầm
non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học
phổ thông, với đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên và viên chức gần 80 ngàn người Do vậy, nhiệm vụ chính trị hết sức quan trọng của Trường Đại học Sài Gòn là:
- Bồi dưỡng, đào tạo đạt chuẩn, nâng chuẩn cho đội ngũ đang công tác trong ngành Giáo dục thành phố
- Đổi mới và sắp xếp lại cơ cấu tổ chức
CƠ CẤU TỔ CHỨC CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
(Tính đến tháng 7/2011)
Nguồn: Phòng Tổ chức Cán bộ, Trường Đại học Sài Gòn
Trang 3- Đẩy mạnh hoạt động đào tạo và hoạt
động khoa học, công nghệ
Chương trình đào tạo, kế hoạch giảng
dạy và học tập được xây dựng trên cơ sở
chương trình khung do Bộ Giáo dục và
Đào tạo ban hành Trường Đại học Sài
Gòn nhanh chóng chuyển hình thức đào
tạo từ niên chế sang đào tạo theo tín chỉ
cho tất cả các hệ trong toàn trường, đồng
thời triển khai các giải pháp nâng cao chất
lượng giáo dục, xây dựng chuẩn đầu ra,
tăng cường kiểm tra theo dõi tiến độ,
hoàn thiện nội dung chương trình đào tạo
đa ngành đa cấp, tiếp cận khu vực và
quốc tế Đặc biệt, trường thường xuyên tổ
chức lấy ý kiến phản hồi từ người học
nhằm nắm bắt nhu cầu người học, đồng
thời làm cơ sở cho những điều chỉnh
trong quá trình đào tạo
Trường Đại học Sài Gòn hiện nay có:
-27 ngành ở bậc đại học hệ chính
quy: Khoa học Môi trường, Kế toán,
Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh
doanh, Công nghệ thông tin, Văn hoá -
Du lịch, Thư viện Thông tin, Ngôn ngữ
Anh, Điện tử - Viễn thông, Kĩ thuật
Điện - Điện tử, Toán ứng dụng, Thanh
nhạc, Sư phạm Toán học, Sư phạm Vật
lí, Sư phạm Tin học, Sư phạm Hoá học,
Sư phạm Sinh học, Sư phạm Ngữ văn,
Sư phạm Lịch sử, Sư phạm Địa lí, Sư
phạm Tiếng Anh, Sư phạm Âm nhạc,
Sư phạm Mĩ thuật, Giáo dục Tiểu học,
Giáo dục Mầm non, Giáo dục Chính trị,
Quản lí Giáo dục
- 23 ngành ở bậc cao đẳng hệ chính
quy: Công nghệ Môi trường, Kế toán, Tài
chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh,
Công nghệ Thông tin, Văn hoá - Du lịch,
Thư viện Thông tin, Lưu trữ học, Quản trị
văn phòng, Thư kí Văn phòng, Tiếng Anh thương mại du lịch, Sư phạm Toán học,
Sư phạm Vật lí, Sư phạm Hoá học, Sư phạm Sinh học, Sư phạm Ngữ văn, Sư phạm Lịch sử, Sư phạm Địa lí, Sư phạm Tiếng Anh, Sư phạm Công nghiệp, Sư phạm Kinh tế gia đình, Giáo dục Tiểu học, Giáo dục Mầm non
- Bậc trung cấp có: Công nghệ Thông tin chất lượng cao, Kế toán chất lượng cao, Giáo dục Mầm non
- Ngoài phương thức đào tạo chính quy, Đại học Sài Gòn còn có hệ Giáo dục thường xuyên (vừa làm vừa học, liên thông) Đến nay, có hơn 11.000 sinh viên theo học hệ này
Đặc biệt, từ năm học 2008 – 2009, Trường Đại học Sài Gòn liên kết với trường Đại học Vinh để đào tạo sau đại học Qua hơn 3 năm, trường đã liên kết đào tạo 18 ngành với gần 1.200 học viên cao học
Trường Đại học Sài Gòn cũng đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, gắn nhiệm vụ giảng dạy, học tập với nghiên cứu khoa học; xây dựng các chương trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học trong thực tiễn ở địa phương, cơ sở sản xuất Trường quan
hệ chặt chẽ với các Sở, Ban, Ngành của thành phố, tăng cường liên kết hợp tác với các doanh nghiệp để rèn luyện kĩ năng cho sinh viên, gắn kết đào tạo với yêu cầu
sử dụng nguồn nhân lực, thực hiện đào tạo theo nhu cầu của xã hội Đặc biệt, sự
ra đời của Tạp chí Đại học Sài Gòn phản ánh bước trưởng thành trong công tác nghiên cứu khoa học, hoạt động khoa học
đi vào nền nếp, hỗ trợ đắc lực cho nhiệm
vụ giáo dục đào tạo của trường
Trang 4Trường Đại học Sài Gòn tăng cường
mối quan hệ với các trường đại học, viện
nghiên cứu, thực hiện liên kết, hợp tác
trong đào tạo, bồi dưỡng Trường mở
rộng quan hệ hợp tác quốc tế; tận dụng
những cơ hội trong xu thế quốc tế hoá
giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học;
thường xuyên tổ chức các hội thảo khoa
học cấp quốc gia và quốc tế
Trường liên kết với các trường đại
học quốc tế: Học viện Giáo dục Kaplan;
chuẩn bị điều kiện liên kết với Đại học
Osaka Nhật Bản; trường Đại học
Lakeland Hoa Kì… Đó là những khởi đầu
cho mục tiêu vươn ra “biển lớn”, hợp tác
cũng như quốc tế hoá giáo dục và đào tạo
Cơ sở vật chất của nhà trường được
quan tâm đầu tư thỏa đáng, ngoài cơ sở
chính tại 273 An Dương Vương, Quận 5,
thành phố Hồ Chí Minh, còn có các cơ sở
khác là: 105 Bà Huyện Thanh Quan,
Quận 3; 20 Ngô Thời Nhiệm, Quận 3; 04
Tôn Đức Thắng, Quận 1; 220 Trần Bình
Trọng, Quận 5 Tất cả các cơ sở được tiến
hành sửa chữa nâng cấp khang trang, các
phương tiện dạy và học được trang bị
ngày càng hoàn thiện, hiện đại như: máy
nghe nhìn, mạng internet, các phòng thí
nghiệm, thư viện… Hiện nhà trường đang
xúc tiến xây dựng cơ sở mới tại Phường
Tân Phong, Khu đô thị mới Nam Sài Gòn
Việc đầu tư tài chính, xây dựng cơ sở vật
chất đã góp phần không ngừng nâng cao
chất lượng đào tạo của nhà trường, đặc
biệt đáp ứng quy mô phát triển ngày càng
tăng, số lượng sinh viên theo học ngày
càng nhiều
Về tài chính, Trường Đại học Sài Gòn
được áp dụng chế độ tài chính quy định
tại nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày
15/4/2006 của Chính phủ về chế độ tài chính áp dụng cho đơn vị sự nghiệp có thu, được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt Nhà trường hoạt động về cơ bản dựa trên nguồn tài chính do Ủy ban Nhân dân Thành phố cung cấp, bên cạnh đó có phần thu học phí từ sinh viên và các nguồn tài trợ từ các tổ chức ngoài xã hội
Cơ chế chi tiêu theo nguyên tắc tự chủ về tài chính Vì thế, các hoạt động của nhà trường, đặc biệt là hoạt động đào tạo, bồi dưỡng luôn năng động, linh hoạt, nhạy bén, chất lượng đào tạo ngày càng được nâng cao Thông qua các đại hội, các hội thảo, trường đã lấy ý kiến rộng rãi, dân chủ để xây dựng bản Quy chế chi tiêu nội
bộ Với bản Quy chế chi tiêu minh bạch, hợp lí, trong đó ưu tiên cho việc khuyến khích, động viên không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo, thu hút tài năng trí thức, trả công xứng đáng cho người lao động và cho cả người học có thành tích cao, đã tạo ra bầu không khí phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Ban Giám hiệu nhà trường Nhiều hoạt động của trường, từ các hoạt động phục vụ công tác đào tạo bồi dưỡng như mời giảng viên, tổ chức hội thảo khoa học đến mua sắm trang thiết bị, xây dựng cơ sở vật chất… được đáp ứng kịp thời và hiệu quả Trường Đại học Sài Gòn vì thế thu hút ngày càng nhiều thí sinh không chỉ trên địa bàn thành phố mà cả khu vực phía Nam, thậm chí không ít sinh viên trên phạm vi cả nước và quốc tế theo học Bảng số liệu dưới đây phản ánh không chỉ quy mô, tốc độ phát triển của trường mà còn cho thấy đây là một địa chỉ đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực lớn cho thành phố và khu vực (bảng H2)
Trang 5Đại học Sài Gòn hôm nay chính là một
quá trình chuyển đổi tuy không dài nhưng
căn bản và sâu sắc, hình thành một mô
hình giáo dục đại học tiêu biểu cho xu
hướng đổi mới Đó là một đại học đa
ngành, đa hệ, đa phương thức đào tạo, năng động sáng tạo, phản ánh xu thế tất yếu của thời đại cũng như nhu cầu của công cuộc xây dựng và phát triển đất nước nói chung, của thành phố Hồ Chí Minh nói riêng
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Văn kiện Đại hội Đảng thời kì đổi mới và hội nhập (Đại hội VI, VII, VIII, IX, X)
(2008) NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội,
2 Tài liệu: Hội nhập kinh tế quốc tế trong ngành Giáo dục và Đào tạo Bộ Giáo dục và
Đào tạo, Học viện Quản lí Giáo dục Hà Nội, 2008
3 Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VIII) về định
hướng chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá và nhiệm vụ đến năm 2000 (24.12.1996)
4 Phạm Phụ (2005), Về khuôn mặt mới của Giáo dục Đại học Việt Nam, NXB Đại học
Quốc gia TP Hồ Chí Minh
5 Nguyễn Đình Hương (2007), Việt Nam hướng tới nền giáo dục hiện đại, NXB Giáo
dục
6 Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật ngành giáo dục đào tạo Việt Nam (2001), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
Số lượng thí sinh đăng kí thi tuyển vào trường Đại học Sài Gòn
từ năm 2007 đến năm 2011
TT
Năm Nội dung
1 Thí sinh khối
ngoài sư phạm
12.414 11.125 29.151 29.374 20.017
2 Thí sinh khối sư
phạm
5.751 2.613 3.976 14.093 11.493
3 Thí sinh xét NV1
không thi
3.285 6.421 8.449 7.972
Bảng H2: Nguồn của phòng Đào tạo Trường ĐHSG
Trang 67 Nghị quyết số 14/2005/NĐ-CP ngày2-11-2005 của Thủ tướng Chính phủ về “Đổi mới
cơ bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006-2020”
8 Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, Quy chế tổ chức và hoạt động của Trường Đại học Sài Gòn, TP Hồ Chí Minh tháng 3-2008
9 Các Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Trường Đại học Sài Gòn