Bài giảng Bài 6: Thực hiện pháp luật và ý thức pháp luật - Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm Tp. Hồ Chí Minh

[r]

0

Nội dung

pháp luật

pháp luật

Sau khi học bài này, các bạn cần:

pháp luật, trong đó có hình thức áp dụng

pháp luật

những yêu cầu cơ bản của pháp chế

của ý thức pháp luật và đề ra được giải

pháp nâng cao ý thức pháp luật

hiện pháp luật và ý thức pháp luật

Thời lượng học

9 tiết

các nội dung chính

theo yêu cầu của từng bài

để minh họa cho nội dung bài học

BÀI 6: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VÀ Ý THỨC PHÁP LUẬT

Pháp luật chỉ có thể đi vào cuộc sống khi được thực hiện bởi các chủ thể pháp luật Pháp luật phải được thực hiện nghiêm chỉnh và chính xác Chỉ khi đó, pháp luật mới thực hiện được các chức năng của mình Tuy nhiên, việc thực hiện pháp luật phụ thuộc rất nhiều vào ý thức pháp luật của các chủ thể Trong phần đầu của bài, chúng ta sẽ nghiên cứu về vấn đề thực hiện pháp luật (mục 1.1), trước khi đi vào tìm hiểu về ý thức pháp luật (mục 2.1)

6.1 Thực hiện pháp luật

6.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật

 Là hoạt động nhằm hiện thức hóa các quy định của pháp luật, biến pháp luật trở thành những hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật

chỉnh suy nghĩ hay tư tưởng của họ Do pháp luật mang tính bắt buộc chung nên thực hiện pháp luật vừa là quyền vừa là nghĩa vụ của tất cả các tổ chức và

cá nhân Hành vi của chủ thể có thể là hành động, thông qua lời nói, cử chỉ, hoặc không hành động

nước Đối với nhà nước, thực hiện pháp luật là một trong những hình thức nhằm thực thi các chức năng, nhiệm vụ của mình Đối với cá nhân, tổ chức, thực hiện pháp luật là hoạt động sử dụng các quyền và tự do pháp lý và thi hành các nghĩa vụ pháp lý mà pháp luật quy định Vì đối tượng hướng tới của các quy phạm pháp luật là các chủ thể cụ thể trong xã hội, do vậy, thực hiện pháp luật là việc các chủ thể thực hiện theo khuôn mẫu hành vi, xử sự mà pháp luật quy định cho các chủ thể trong các tình huống và điều kiện đã được

dự liệu trước

luật là hành vi biến các quy định của pháp luật từ trong văn bản thành cách xử

sự thực tế của các chủ thể khi tham gia vào các quan hệ pháp luật

Chú ý hoặc nhận xét

Thực hiện pháp luật là hành vi của chủ thể nhằm đưa pháp luật vào cuộc sống Thực hiện pháp luật chịu ảnh hưởng của ý thức pháp luật Ý thức pháp luật tốt giúp chủ thể thực hiện đúng và nghiêm pháp luật Các chủ thể thực hiện đúng, nghiêm pháp luật sẽ giúp tạo nên ý thức pháp luật tốt cho các chủ thể khác

làm cho pháp luật đi vào cuộc sống

hiện theo Nếu hệ thống các quy phạm pháp luật là trạng thái tĩnh của pháp luật thì thực hiện pháp luật thể hiện trạng thái động

được đi vào cuộc sống Nếu không có việc thực hiện pháp luật thì pháp luật chỉ tồn tại trên các văn bản quy phạm pháp luật

 Thực hiện pháp luật tạo ra trật tự cần thiết để các quan hệ xã hội tồn tại và phát triển theo những định hướng mong muốn của nhà nước.Việc thực hiện pháp luật có khả năng chỉ ra những hạn chế, bất cập của hệ thống pháp luật thực định nói chung và của các quy phạm pháp luật nói riêng

mình Pháp luật chỉ có thể thực hiện được chức năng của mình khi được tôn trọng

và thực hiện

và mục đích của nhà nước và xã hội khi các quy định của pháp luật được các

tổ chức, cá nhân trong xã hội thực hiện một cách chính xác, đầy đủ Pháp luật chỉ thực hiện được chức năng giáo dục, bảo vệ của mình khi các chủ thể hành động theo các khuôn mẫu xử sự mà pháp luật quy định

luật và hiệu quả quản lý của nhà nước

chế khác nhau

pháp luật khác nhau nhằm thực hiện các chức năng khác nhau nên có nhiều hình thức để thực hiện pháp luật

thuộc vào ý chí của mỗi chủ thể, cũng có thể chỉ phụ thuộc vào ý chí của nhà nước

vào quy định của mỗi quy phạm pháp luật, cũng như phụ thuộc vào các chủ thể thực hiện

6.1.2 Hình thức thực hiện pháp luật

 Tuân thủ pháp luật

kiềm chế, không tiến hành những hành vi, những hoạt động mà pháp luật cấm

thực hiện bao gồm các cá nhân, tổ chức trong đó có cả các cơ quan nhà nước Hành vi thực hiện thường là sự không hành động Các chủ thể kiềm chế, không tiến hành những hành vi mà pháp luật ngăn cấm

các hành vi sau đây: 1 Các hành vi quy định tại Điều 13 của Luật này; 2 Áp đặt các điều kiện bất lợi cho khách hàng; 3 Lợi dụng vị trí độc quyền để đơn phương thay đổi hoặc hủy bỏ hợp đồng đã giao kết mà không có lý do chính đáng." (Điều 14 Luật Cạnh tranh) Doanh nghiệp không thực hiện các hành vi trên là tuân thủ pháp luật

 Ví dụ: Pháp luật bảo vệ môi trường nghiêm cấm cơ quan, tổ chức thải chất thải chưa được xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường và chất nguy hại khác vào đất, nguồn nước Hành vi nhà máy không xả chất thải chưa được xử lý ra môi

trường tương ứng với hình thức tuân thủ pháp luật

 Thi hành (chấp hành) pháp luật

Thi hành pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình bằng hành động tích cực

hiện bao gồm các cá nhân, tổ chức trong đó có cả các cơ quan nhà nước Hành vi thực hiện là hành động tích cực của các chủ thể Đối với hình thức này, pháp luật yêu cầu chủ thể pháp luật không những tự giác thực hiện nghĩa vụ của mình mà còn thực hiện nghĩa vụ đó một cách đầy đủ, nghiêm chỉnh

môi giới bảo hiểm phải lập quỹ dự trữ bắt buộc để bổ sung vốn điều lệ và bảo đảm khả năng thanh toán Quỹ dự trữ bắt buộc được trích hàng năm theo tỷ lệ 5% lợi nhuận sau thuế Mức tối đa của quỹ này do Chính phủ quy định." (Điều 97 Luật Kinh doanh bảo hiểm) Khi các doanh nghiệp trên thiết lập quy dự trữ bắt buộc theo quy định nêu trên là đã thi hành pháp luật

 Sử dụng pháp luật

Sử dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật trong đó các chủ thể pháp luật thực hiện quyền pháp lý mà pháp luật quy định cho mình

bao gồm các cá nhân, tổ chức trong đó có cả các cơ quan nhà nước Hành vi thực hiện là hành vi chủ động của các chủ thể Theo đó, chủ thể pháp luật được chủ động thực hiện hoặc không thực hiện các quyền của mình, theo ý chí của mình Tuy nhiên, các chủ thể chỉ được thực hiện quyền trong phạm vi pháp luật quy định, không được lợi dụng quyền để xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của người khác

làm việc, tự do lựa chọn việc làm, nghề nghiệp, không bị phân biệt đối xử về dân tộc, giới tính, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo." (Điều 49 BLDS) Khi mọi người lao động, làm việc, lựa chọn việc làm, lựa chọn nghề nghiệp là hình thức

sử dụng pháp luật

thực hiện quyền học tập đã được Hiến pháp và các văn bản pháp luật ghi nhận như: Luật Giáo dục, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Như vậy hành vi

này tương ứng với hình thức sử dụng pháp luật

 Áp dụng pháp luật

Áp dụng pháp luật là hình thức thực hiện pháp luật trong đó nhà nước thông qua các

cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc cá nhân, tổ chức được ủy quyền, tổ chức cho các chủ thể pháp luật khác thực hiện các quy phạm pháp luật

o Đây là hình thức thực hiện các quy phạm pháp luật cần có sự tham gia của nhà nước, của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền Chủ thể thực hiện hình thức này

là cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc cá nhân, tổ chức được ủy quyền Đây là điểm khác biệt so với các hình thức thực hiện pháp luật trên Áp dụng pháp luật vừa là hoạt động thực hiện pháp luật của các cơ quan nhà nước, vừa là hình thức

mà các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành tổ chức cho các chủ thể pháp luật khác thực hiện các quy định của pháp luật

Thanh tra xây dựng – trong phạm vi thẩm quyền của mình được pháp luật quy định đã căn cứ vào các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng để ra Quyết định xử phạt đối với người có hành vi xây dựng trái phép

6.1.3 Áp dụng pháp luật

 Các trường hợp áp dụng pháp luật

này có thể được thực hiện đối với chủ thể vi phạm pháp luật hoặc ngay cả khi các

dụng một biện pháp cưỡng chế nhà nước cụ thể với một chủ thể cụ thể là bắt họ phải gánh chịu những hậu quả pháp lý bất lợi hay những sự thiệt hại nhất định về tài sản, về nhân thân, về tự do… Do vậy, để đảm bảo công bằng xã hội, chỉ có các chủ thể có thẩm quyền mới có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế này Hoạt động áp dụng những biện pháp cưỡng chế phải được tiến hành theo những điều kiện, trình tự, thủ tục chặt chẽ do pháp luật quy định

Ví dụ khi có vi phạm pháp luật xảy ra, cơ quan nhà nước áp dụng pháp luật để xác định trách nhiệm pháp lý của chủ thể vi phạm như trách nhiệm hình sự, trách nhiệm hành chính, trách nhiệm dân sự Cụ thể, khi cần phải áp dụng các biện pháp cưỡng chế của nhà nước như bắt buộc phải khôi phục lại hiện trạng ban đầu, buộc phải trả tiền phạt vi phạm hoặc bồi thường thiệt hại, Ví dụ trường hợp không có vi phạm pháp luật nh quyết định thu hồi đất nhằm xây dựng các công trình công cộng

đỡ về vật chất, tinh thần và các lợi ích khác đối với những tổ chức, cá nhân cụ thể theo quy định của pháp luật Pháp luật không chỉ quy định các biện pháp trừng phạt đối với các chủ thể vi phạm pháp luật mà còn quy định nhiều hình thức khen thưởng đối với các chủ thể có thành tích trong những hoạt động nhất định hoặc trong việc thực hiện pháp luật nhằm động viên, lôi cuốn, khuyến khích cá nhân, tập thể góp sức xây dựng xã hội, đất nước, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và khuyến khích các chủ thể thực hiện tốt pháp luật, làm cho pháp luật được thực hiện một cách nghiêm chỉnh, tự giác hơn

Ví dụ, khi nhà nước khen thưởng công dân có thành tích trong công tác phòng chống tội phạm, khen thưởng người có công với cách mạng, Ở Việt Nam có Luật thi đua, khen thưởng và trong đa số các văn bản quy phạm pháp luật đều có quy định việc khen thưởng những người thực hiện tốt những quy định trong văn bản

o Khi những quyền và nghĩa vụ pháp lý của các chủ thể không thể phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt nếu thiếu sự can thiệp của nhà nước Mặc dù trong nhiều quy phạm pháp luật có quy định rõ quyền và nghĩa vụ pháp lý cho các chủ thể, song các chủ thể không thể tự mình thực hiện được các quyền và nghĩa vụ đó mà cần phải có sự can thiệp của nhà nước thông qua hoạt động của các cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền

Ví dụ quyền khiếu nại, tố cáo của công dân chỉ có thể được thực hiện thông qua

cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hoặc nếu không có quyết định cho nghỉ hưu của cơ quan thì quan hệ pháp luật lao động giữa một người nào đó với cơ quan vẫn chưa chấm dứt, hoặc quyền và nghĩa vụ pháp lý của một công chức với cơ quan

sẽ vẫn không thay đổi nếu không có quyết định bổ nhiệm ở chức vụ cao hơn,

hệ pháp luật mà các bên không tự giải quyết được và nhà nước phải can thiệp Nhà nước có thể thông qua các cơ quan nhà nước: tòa án giải quyết tranh chấp về quan hệ lao động giữa các bên chủ thể Nhà nước có thể ủy quyền cho các tổ chức

xã hội: trọng tài giải quyết tranh chấp về quan hệ hợp đồng giữa các bên chủ thể

hoạt động của các chủ thể pháp luật hoặc xác nhận sự tồn tại hay không tồn tại của một số sự kiện thực tế

của các chủ thể tham gia lại liên quan đến lợi ích của các chủ thể khác, lợi ích chung của xã hội, của cộng đồng Vì vậy, cần phải kiểm tra, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ đó để đảm bảo tính đúng đắn, chính xác của nó Hoạt động kiểm tra, giám sát đó chỉ do các chủ thể có thẩm quyền tiến hành theo trình tự, thủ tục chặt chẽ do pháp luật quy định Ví dụ: hoạt động giám sát của Quốc hội đối với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ…là nhằm áp dụng Luật hoạt động giám sát của Quốc hội,

phải được sao chụp để chứng minh cho sự hiện diện và tồn tại của nó tại Do vậy các hoạt động chứng thực của uỷ ban nhân dân, của cơ quan công chứng

là sự áp dụng các quy định của pháp luật công chứng

 Đặc điểm của áp dụng pháp luật

buộc các cá nhân, tổ chức có liên quan phải thực hiện theo ý chí của nhà nước Chủ thể có thẩm quyền áp dụng có thể nhân danh quyền lực nhà nước,

sử dụng quyền lực nhà nước để ban hành ra những mệnh lệnh, quyết định có giá trị bắt buộc đối với các tổ chức và cá nhân có liên quan Các chủ thể này phải tôn trọng hoặc thực hiện chúng.Tuy nhiên các mệnh lệnh, quyết định này không thể là ý chí cá nhân, tuỳ tiện của người áp dụng mà phải là ý chí được xây dựng trên cơ sở pháp luật, căn cứ vào pháp luật và phù hợp với pháp luật

quản lý của mình Để thực hiện được chức năng này, nhà nước có hệ thống

các quy phạm pháp luật điều chỉnh và hệ thống các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội được ủy quyền tiến hành thực hiện trên cơ sở các quy phạm pháp luật đó

nước trao quyền trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của họ Mỗi chủ thể được quy định nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền bao gồm tất cả các cơ quan thuộc bộ máy nhà nước thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp Các cơ quan này đều có thẩm quyền áp dụng pháp luật bằng việc ban hành các văn bản áp dụng pháp luật Ngoài các

cơ quan nhà nước, còn có các chủ thể khác được nhà nước trao quyền hoặc cho phép thực hiện Dựa trên các quy phạm pháp luật, chủ thể tiến hành những hoạt động áp dụng pháp luật nhất định Ví dụ: toà án có quyền xét xử

để giải quyết các tranh chấp dân sự, kinh doanh, thương mại, để định tội và định hình phạt cho người phạm tội, cơ quan đăng ký kinh doanh được quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho các doanh nghiệp, hợp tác xã, trường đại học có quyền tuyển sinh, đào tạo và cấp bằng cho người học, Các chủ thể chỉ có thể áp dụng pháp luật trên cơ sở pháp luật, theo nguyên tắc: chỉ được làm những gì mà pháp luật quy định và cho phép

nhằm tự mình thực hiện các quy phạm pháp luật và tổ chức cho các chủ thể khác thực hiện quy phạm pháp luật Ví dụ nhằm thực hiện quyền kinh doanh của công dân, nhà nước phải tổ chức hệ thống các cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan trong các ngành, lĩnh vực khác nhau để tạo điều kiện cho các chủ thể thực hiện quyền của mình, phù hợp với mục tiêu quản lý của

được tiến hành theo những điều kiện, trình tự, thủ tục rất chặt chẽ do pháp luật quy định Trình tự, thủ tục này thường khác nhau trong các trường hợp áp dụng pháp luật khác nhau tuỳ theo quy định cụ thể của pháp luật Chẳng hạn, trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh khác với trình tự, thủ tục công chứng, chứng thực,

chẽ do pháp luật quy định:

pháp luật khác Đối với trường hợp tuân thủ, thi hành hoặc sử dụng pháp luật, chủ thể có thể không bị bắt buộc phải theo những trình tự, thủ tục nhất định

hoạt động này có thể được hưởng lợi hoặc chịu những hậu quả bất lợi Do vậy, nội dung văn bản áp dụng pháp luật quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các chủ thể, hoặc xác định các biện pháp cưỡng chế đối với các hành vi vi phạm pháp luật như bị phạt cảnh cáo, phạt tiền (trong xử phạt hành chính), bị

xử lý kỷ luật với các biện pháp như khiển trách, cảnh cáo, hạ mức lương, sa thải, Ngoài ra, văn bản áp dụng pháp luật còn có thể quy định chủ thể phải chịu trách nhiệm pháp lý, khắc phục các biện hậu quả do hành vi vi phạm pháp luật gây ra

 Pháp luật quy định rõ cơ sở, điều kiện, trình tự, thủ tục, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trong quá trình áp dụng pháp luật để các chủ thể tiến hành theo đúng ý chí của nhà nước Có những quy phạm pháp luật được áp dụng với quy trình đơn giản nhưng cũng có những quy phạm pháp luật mà việc áp dụng chúng là cả một quá trình phức tạp với sự tham gia, phối hợp của nhiều tổ chức, cá nhân

dụng mà còn đối với các chủ thể có thẩm quyền áp dụng và các chủ thể khác

có liên quan Các chủ thể này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định có tính thủ tục của pháp luật, tránh sự tùy tiện dẫn đến việc áp dụng pháp luật không đúng, không chính xác Ví dụ, tòa án hình sự phải xét xử vụ án hình sự theo những quy định của pháp luật tố tụng hình sự, đối với vụ án dân sự, thì tòa án

lệnh, quyết định áp dụng pháp luật được nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp mang tính quyền lực nhà nước Thông thường, sau khi ban hành

ra các mệnh lệnh, quyết định áp dụng pháp luật, các chủ thể có thẩm quyền sẽ công bố công khai cho đối tượng áp dụng để họ biết mà thực hiện

luật trong những điều kiện cụ thể Các quy phạm pháp luật là những quy tắc

xử sự chung nên không chỉ rõ chủ thể cụ thể và trường hợp cụ thể cần áp dụng Thông qua hoạt động áp dụng pháp luật, quy tắc xử sự chung trong pháp luật, sẽ được chuyển hóa thành các quy tắc xử sự cụ thể áp dụng trong một trường hợp cụ thể và đối với những chủ thể xác định Nói một cách khác,

định tuyển dụng một người nào đó làm công chức trong một Bộ là sự cá biệt hoá quy phạm pháp luật về tuyển công chức

Nếu như văn bản quy phạm pháp luật chứa đựng các quy tắc xử sự chung áp dụng cho mọi chủ thể thì văn bản áp dụng pháp luật chứa đựng các quy tắc xử

sự cụ thể nhằm điều chỉnh một quan hệ xã hội cụ thể, áp dụng cho một vụ việc cụ thể, đối với những chủ thể xác định Nếu văn bản quy phạm pháp luật

áp dụng nhiều lần trong cuộc sống thì văn bản áp dụng pháp luật chỉ áp dụng một lần và được ban hành trên cơ sở các văn bản quy phạm pháp luật

trong văn bản áp dụng pháp luật không được trái với các quy tắc xử sự chung của pháp luật

thức chủ quan của chủ thể có thẩm quyền, vì các vụ việc xảy ra trong thực tế lại rất đa dạng, phong phú nên muốn đưa ra được một quyết định đúng đắn, chính xác, để giải quyết vụ việc thì đòi hỏi phải có tính sáng tạo của người

áp dụng

 Sự sáng tạo trong quá trình áp dụng pháp luật không phải là sự tuỳ tiện của chủ thể áp dụng mà hoàn toàn dựa trên cơ sở các quy định của pháp luật và nằm trong khuôn khổ của các quy định ấy

ngày càng đa dạng và phức tạp đòi hỏi các chủ thể có thẩm quyền áp dụng pháp luật phải ứng phó nhanh, kịp thời và vận dụng sáng tạo pháp luật để giải quyết hiệu quả các quan hệ xã hội cụ thể Bởi trong không ít trường hợp, pháp luật chưa quy định hoặc chưa quy định rõ quy tắc xử sự, do vậy, chủ thể có thẩm quyền phải vận dụng một cách sáng tạo pháp luật bằng cách áp dụng pháp luật tương tự Những trường hợp áp dụng pháp luật khi thực hiện các quy phạm có tính tùy nghi rất dễ dẫn đến tình trạng áp dụng pháp luật không thống nhất, thậm chí dẫn đến tình trạng tùy tiện, lạm quyền

cao, có kinh nghiệm phong phú, có đạo đức trong sáng và trình độ chuyên môn cao Khi ban hành văn bản áp dụng pháp luật, chủ thể có thẩm quyền phải nghiên cứu kỹ lưỡng vụ việc, xác định rõ các cấu thành pháp lý của vụ việc để dựa vào đó lựa chọn quy phạm giải quyết

 Các nguyên tắc cơ bản của áp dụng pháp luật

phạm pháp luật đã dự liệu trước để áp dụng cho trường hợp đó Không được tạo ra các tình huống giả để hợp thức hóa việc áp dụng quy phạm pháp luật Việc áp dụng pháp luật phải căn cứ vào những sự kiện, nhu cầu, đòi hỏi của thực tế Nếu không sẽ dẫn đến tình trạng áp dụng pháp luật nhầm, hoặc sai hoặc không có tính thuyết phục

phải áp dụng pháp luật trên cơ sở thực tế một cách đầy đủ, chính xác, có thật Ngoài ra, cần phải lựa chọn quy phạm pháp luật đúng để áp dụng

cụ thể phải đảm bảo sự đúng đắn, chính xác

việc và là duy nhất để áp dụng vào vụ việc

những quyết định áp dụng pháp luật Tuy nhiên, đây là một vấn đề khó nhất là khi có những trường hợp quyết định lại phụ thuộc nhiều vào nhận thức của chủ thể có thẩm quyền

đúng cách xử sự mà quy phạm pháp luật dự liệu hoặc cho phép thực hiện Trong một số trường hợp, người có thẩm quyền có quyền tùy nghi lựa chọn cách xử sự Cách xử sự được lựa chọn chỉ có thể được thực hiện trong khuôn

khổ tình huống đã được pháp luật dự liệu, tồn tại trong một giới hạn không gian, thời gian nhất định Hoặc có những trường hợp pháp luật cho phép chủ thể có thẩm quyền áp dụng pháp luật một cách chủ động hơn trong những hoàn cảnh, điều kiện đặc biệt xảy ra hoặc được lựa chọn cách xử sự mà không

bị giới hạn bởi bất kỳ một rào cản nào Đối với những trường hợp được lựa chọn cách xử sự thì cũng cần phải có quy phạm pháp luật cho phép áp dụng pháp luật

thể được phép áp dụng pháp luật không bị giới hạn Cần giới hạn lại những trường hợp mà chủ thể được lựa chọn cách xử sự trong một khoản thời gian, không gian và với những điều kiện nhất định

luật được đúng đắn, chính xác và công bằng Đối với những trường hợp mà pháp luật để cho chủ thể có quyền lựa chọn cách xử sự thì việc áp dụng pháp luật cần phải được tiến hành nhằm đạt được mục tiêu chung của quy phạm pháp luật đó Mục tiêu của quy phạm pháp luật nói riêng, của tổng thể các quy phạm pháp luật nói chung về việc giải quyết một vấn đề cụ thể chính là kim chỉ nam cho việc áp dụng pháp luật được đúng đắn, chính xác và công bằng

giải quyết trường hợp cụ thể, việc áp dụng pháp luật cần phải được tiến hành một cách nhanh chóng với những chi phí thấp nhất cho nhà nước và xã hội Đây chính là yêu cầu cũng như mục tiêu đặt ra cho việc áp dụng pháp luật trong các lĩnh vực quản lý của nhà nước, đặc biệt là trong lĩnh vực hành chính

 Các giai đoạn của quá trình áp dụng pháp luật

xác định tính pháp lý, bản chất pháp lý của sự việc Nếu sự việc có tính pháp

lý thì mới giải quyết bằng pháp luật, những sự việc không có tính pháp lý thì

chính xác thì toàn bộ quá trình áp dụng pháp luật sẽ sai và gây ra hậu quả pháp lý và xã hội Trong một số trường hợp phức tạp, cần phải sử dụng các biện pháp chuyên môn đặc biệt như giám định, làm thực nghiệm, để xác định đúng tính chất của vụ việc

được chủ thể có thẩm quyền tiếp tục giải quyết vụ việc

quy phạm pháp luật của ngành đó Trường hợp có nhiều qui phạm pháp luật cùng điều chỉnh quan hệ đó nhưng đưa ra cách giải quyết khác nhau thì cần phải vận dụng các quy phạm pháp luật giải quyết xung đột giữa các quy phạm