- Do đó kiểm tra là một nội dung không thể thiếu trong hoạt động lãnh đạo của mỗi tổ chức Đảng và từng đảng viên, đồng thời vị trí của nó là không thể phú nhận... Phải có qu[r]
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA XÂY ĐỰNG ĐẢNG
CHUY ÊN ĐỀ:
CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA TỔ CHỨC CƠ
SỞ ĐẢNG
Giáo viên hướng dẫn: TS VÕ HỒNG KHANH Sinh viên thực hiện : NGUYỄN ANH TIẾN Lớp : XDĐ và CQNN - K22
Trang 22
HÀ NỘI, 2005
CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG
A MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU
- Giúp cho học viên nắm vững những kiến thức cơ bản về công tác kiểm tra của Đảng, đồng thời nhận thức đây đủ về tính cấp thiết của công tác kiểm tra trong tình hình mới hiện nay
- Mỗi học viên phải tự giác học tập, tìm đọc tài liệu, nghiên cứu kết hợp bài giảng này để nâng cao trình độ hiểu biét của mình
- Từ những kiến thức đã được trang bị, mỗi học viên có thể vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo và đưa kết quả nhận biết những kiến thức đã học vào thực tiễn công tác của mình
B KẾT CẤU BÀI GIẢNG
Bài giảng gồm 4 phần, được trình bày trong 4 tiết
Tiết 1:
I Kiểm tra là một nội dung lãnh đạo quan trọng của tổ chức cơ sở Đảng (TCCSĐ)
1 Khái niệm công tác kiểm tra của Đảng
2 Vị trí, tầm quan trọng và ý nghĩa của công tác kiểm tra
3 Các nguyên tắc
Tiết 2 + 3
II Đặc điểm, chức năng và nhiệm vụ chủ yếu của công tác kiểm tra của
tổ chức cơ sở Đảng
Trang 31 Đặc điểm (tiết 2)
2 Chức năng (tiết 2)
3 Nhiệm vụ chủ yếu của công tác kiểm tra ở TCCSĐ (Tiết 2+ 3)
Tiết 4:
III Quan hệ giữa công tác kiểm tra với thi hành kỷ luật
IV Những điểm then chốt cần nắm vững, nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm tra của Tổ chức cơ sở Đảng trong giai đoạn hiện nay
C PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẬY
Căn cứ vào đối tượng học viên, phương pháp sử dụng trong bài giảng là thuyết trình kết hợp vừa nêu, phân tích vấn, liên hệ thực tiễn
D TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình xây dựng Đảng “Trung cấp lý luận chính trị” HVCTQGHCM, Hà Nội - 2004
2 “Công tác kiểm tra và thi hành kỷ luật trong Đảng” (BCHTW - Ủy ban kiểm tra) - Tài liệu tập huấn nghiệp vụ - Hà Nội, 2002
3 Hướng dẫn thực hiện các qui định về công tác kiểm tra và kỷ luật của Đảng - Ủy ban kiểm tra Trung ương, Hà Nội 2001
4 Hỏi đáp về công tác kiểm tra và thi hành ký luật trong Đảng - Ủy ban kiểm tra trung ương - Nxb lý luận chính trị, Hà Nội 2004
5 Công tác kiểm tra, khen thưởng và kỷ luật của Đảng (lưu hành nội bộ
- Ngô Đình Tính, Võ Hồng Khanh), Hà Nội 2005
Trang 44
CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA TỔ CHỨC CƠ SƠ ĐẢNG
I KIỂM TRA LÀ MỘT NỘI DUNG LÃNH ĐẠO QUAN TRỌNG CỦA TỐ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG (TCCSĐ)
Phần ghi Phần thuyết trình
1 Khái niệm công tác kiểm
tra của Đảng
- Để tìm hiểu về công tác kiểm tra của Đảng, trước hết chúng ta đi tìm hiểu thế nào là kiểm tra?
* Theo từ điển tiếng việt:
Kiểm tra là xem xét tình hình
thực tế, để đánh giá, nhận xét
đúng sai, mà việc đánh giá đó
phải căn cứ vào những tiêu
chi, văn bản qui định đang có
giá trị lưu hành
- Nói như vậy trong cuộc sống để tồn tại và phát triển được phải có kiểm tra
- Kiểm tra là một tất yếu khách quan, là biểu hiện nghiên cứu của hoạt động có ý thức ở mọi
tổ chức và con người trong xã hội
- Trước khi hành động mọi tổ chức và con người đều phải suy nghĩ, xác định rõ ý định, chủ trương, kế hoạch tiến hành và tổ chức thực hiện thắng lợi trong thực tiễn
- Song thực tiễn vận động và biến đổi không ngừng theo quy luật khách quan, nên nhận thức, định hướng, chủ trương đã xác định dù có được nghiên cứu đã xác định dù có được nghiên cứu, tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng vẫn
có thể có những thiếu sót, thậm chí không có khả năng thực thi hoặc sai lầm nghiên trọng
- Nhận thức bao giờ cũng là một quá trình Vì vậy muốn đạt được kết quả cao trong thực tiễn phải kiểm tra
- Kiểm tra để đánh giá ưu khuyết điểm, kịp thời rút kinh nghiệm, để bổ sung, sửa chữa những thiếu sót, sai lầm Vì vậy hoạt động có ý thức là
Trang 5hoạt động có kiểm tra, ý thức càng cao thì càng phải coi trọng và làm tốt công tác kiểm tra
- Hoạt động kiểm tra tồn tại dưới nhiều dạng biểu hiện dưới nhiều thuật ngữ khác nhau: + ở lĩnh vực hoạt động kinh tế - kỹ thuật, do yêu cầu đảm bảo chất lượng và hiệu quả, nên đòi hỏi cần có kiểm tra; do đó hoạt động kinh tế
- kỹ thuật có một luật coi thuật ngữ như: CKS, OTK, kiểm ngân, kiểm toán, kiểm định, thi cử…
+ Trong xã hội, hoạt động của mỗi tổ chức mỗi con người, cần có sự thống nhất, cần có kỷ luật chặt chẽ nhằm hướng vào mục tiêu chung Vì vậy cần có hoạt động kiểm tra
Tuy nhiên trong xã hội hoạt động kiểm tra phụ thuộc vào đặc điểm, tính chất, vai trò, chức năng của mỗi tổ chức, nên cũng có nhiều tên gọi khác nhau gắn liền với nội dung yêu cầu cơ chế hoạt động khác nhau như:
Hoạt động gián sát của quốc hội
Hoạt động kiểm soát của cơ quan cho phép
Hoạt động thanh tra của cơ quan hành pháp
Hoạt động kiểm tra của Đảng, của các đoàn thể quần chúng và hoạt động thanh tra của quần chúng ở cơ sở
* Vậy công tác kiểm tra của Đảng được hiểu là:
Công tác kiểm tra của Đảng là
hoạt động của cấp ủy Đảng,
các ban chức năng của cấp ủy
và đảng viên, hoạt động đó
hướng vào việc thực hiện các
quyết định, cũng như hướng
vào giải quyết các vấn đề
Trong sinh hoạt động nội bộ
Đảng, hoàn thiện qui trình
lãnh đạo của Đảng, giữ gìn kỷ
luật Đảng nhằm thực hiện
nghiêm túc và thắng lợi những
quyết định mà Đảng đặt ra
Trang 66
Vậy công tác kiểm tra là một chức năng lãnh đạo của Đảng là bộ phận quan trọng trong công tác xây dựng Đảng
- Điều này được thể hiện ngay từ những ngày đầu thành lập Đảng, Đảng đã thực hiện nghiêm ngặt công tác kiểm tra, giữ gìn kỷ luật trong Đảng
- Điều lệ Đảng năm 1930 quy định rõ: “Tất cả đảng viên phải chấp hành các nghị quyết của đại hội Đảng, của TW và của thượng cấp cơ quan Các cấp ủy viên có thể đặt ra đặc biệt ủy viên để kiểm tra xét những vấn đề vi phạm đến
kỷ luật của Đảng”
- Qua các thời kỳ thì Đảng ta có nhận thức sâu sắc đầy đủ hơn về khái niệm công tác kiểm tra trên cơ sở nhiệm vụ mục đích của nó Chúng ta
sẽ làm rõ ở phần II Đặc điểm công tác kiểm tra của Đảng Còn ở đây từ khái niệm công tác kiểm tra rút ra 3 kết luận sau:
- Công tác kiểm tra của Đảng
là một hoạt động đồng tất yếu
khách quan đối với sự tồn tại
và phát triển của Đảng
- Hoạt động kiểm tra nhằm
mục đích nâng cao năng lữ
lãnh đạo và sức chiến đấu của
Đảng, gắn với nhiệm vụ chính
trị của Đảng
- Công tác kiểm tra là hoạt
động quan trọng trong công
tác xây dựng Đảng
- Muốn lãnh đạo cách mạng đi đến thắng lợi, thì yếu tố có tính chất quyết định trước hết là phải có đường lối đúng đắn
- Muốn biến đường lối đúng đắn đó thành thắng lội trong thực tiễn Đảng phải có tổ chức vững mạnh, có phương pháp cách mạng khoa học, có năng lực tổ chức thực hiện cao và phải có kiểm tra một cách thường xuyên, kịp thời và có hiệu quả
- Lãnh đạo không chỉ xây dựng cương hình, chiến lược kinh tế - xã hội, các định hướng về
Trang 7đường lối chính sách, mà lãnh đạo còn có nghĩa
là kiểm tra Tức “lãnh đạo mà không kiểm tra
có như không có lãnh đạo”
- Không những kiểm tra việc thực hiện đường lối, chính sách, NQ… của Đảng, mà kiểm tra ngay bản thân đường lối… đó và kiểm tra các
tổ chức tiến hành kiểm tra Đó vừa là chức năng, trách nhiệm lãnh đạo, vừa là phương pháp, quy trình lãnh đạo của Đảng
2 Vị trí, tầm quan trọng và ý
nghĩa của công tác kiểm tra
Đảng
2.1 Vị trí, tầm quan trọng…
- Bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước, có rất nhiều vấn đề mới nảy sinh, đối tượng, phạm vi, nội dung lãnh đạo của Đảng phong phú, đa dạng, phức tạp hơn trước, đòi hỏi Đảng phải có những quyết sách, chủ trương đúng đắn, kịp thời, để đáp ứng được nhiệm vụ hay tình hình mới
- Để có chủ trương quyết định đúng đắn, giải pháp thực hiện tối ưu, kịp thời phát hiện những sai sót, cũng như những điển hình tốt, sáng kiếm mới đánh giá đúng chất lượng đội ngũ đảng viên, phát huy và điểm khắc phục nhược điểm, phải thông qua hoạt động kiểm tra thường xuyên của Đảng
- Do đó kiểm tra là một nội dung không thể thiếu trong hoạt động lãnh đạo của mỗi tổ chức Đảng và từng đảng viên, đồng thời vị trí của nó
là không thể phú nhận
- Vậy vị trí - tầm quan trọng của công tác kiểm tra có 3 luận điểm cơ bản
* Thứ nhất: Kiểm tra là một
chức năng lãnh đạo của Đảng
ĐCS là Đảng chính trị, ra đời là nhu cầu đòi hỏi tất yếu của cuộc đấu tranh giai cấp đạt tới trình độ cao, là đội tiên phong, Đảng phải thường xuyên tăng cường sức mạnh của mình, giữ gìn kỷ luật của tổ chức, đấu tranh loại bỏ mọi mầm mống hành vi “phi” vô sản
Trang 88
- Để thực hiện được vai trò lãnh đạo và sứ mệnh lịch sử của mình trước giai cấp và dân tộc, phải xây dựng Đảng vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức theo đúng qui định của điều lệ Đảng
- Đảng phải định ra được đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn, phải có khả năng thực hiện tốt, bám sát thực tiễn và phải tiến hành kiểm tra đôn đốc thường xuyên
- Trong văn kiện đại hội Đảng III (9/1960) Đảng ta khẳng định: “Công tác kiểm tra là để đấu tranh chống quan liêu, đồng thời nhấn mạnh lãnh đạo mà không kiểm tra thì lãnh đạo trở thành quan liêu Có nghĩa là vô hiệu hóa quá trình lãnh đạo”
Tức Đảng là khẳng định hoạt động kiểm tra
là một bộ phận trong hoạt động lãnh đạo của Đảng (VKĐH III, Nxb Sự Thật, HN 1960, tr 80)
- Đến đại hội IV (12/1976) Đảng ta khẳng định:
“Công tác kiểm tra nằm trong quá trình lãnh đạo không kiểm tra coi như không lãnh đạo” (VKĐH IV, Nxb Sự Thật, HN 1977, trang 192)
- Đặc biệt từ đại hội VI (12/1986): Đại hội đổi mới đã khẳng định: “Kiểm tra là chức năng lãnh đạo chủ yếu của Đảng, là khác nhau quan trọng của tổ chức thực hiện, đó cũng là biện pháp hữu hiệu để khắc phục bệnh quan liêu Mọi tổ chức từ cơ quan Đảng - Nhà nước, đến đoàn thể quần chúng, mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội đến quốc phòng an ninh, đối ngoại không ngoại lệ đều phải đặt dưới sự kiểm tra của Tổ chức Đảng có thẩm quyền…”
(VKĐH VI, Nxb Sự Thật, HN 1987, tr 14)
- Theo Hồ Chí Minh thì lãnh đạo đúng có nghĩa là:
1 Phải có quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng (…)
2 Phải tổ chức thi hành cho đúng
3 Phải tổ chức sự kiểm soát
(HCM toàn tập, tập 5 - Tr285)
Trang 9- Lãnh đạo là đề ra đường lối chủ trương Tổ chức thực hiện thắng lợi trong thực tiễn và kiểm nhằm phát hiện ưu khuyết điểm, kịp thời uốn nắn, bổ sung hoàn chỉnh qui trình lãnh đạo, giáo dục, bảo vệ ngũ đảng viên
Vậy kiểm tra không chỉ là khâu cuối cùng của quy trình lãnh đạo, mà nó đan xem và tác động tích cực lên tất cả các khâu trong quá trình lãnh đạo
- Thực tiễn cho thấy, công tác kiểm tra của Đảng góp phần tích cực vào việc hoàn thiện, uốn nắn và nâng cao chất lượng các NQ, chỉ thị của Đảng
- Điều quan trọng nữa là kiểm tra góp phần vào việc chống chủ nghĩa quan liêu, mở rộng dân chủ và nhân lên những nhân tố mới, khắc phục sai lầm khuyết điểm Chính vì lẽ đó Đại hội Đảng VIII khẳng định: “… công tác kiểm tra có
vị trí cực kỳ quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng…”
(VKĐH VIII, Nxb CTQG 1996, tr 150)
* Thứ 2: Kiểm tra là một bộ
phận quan trọng trong công
tác xây dựng nội bộ Đảng
- Quan điểm của Mác - Angghen cho rằng:
“Đảng phải thường xuyên tiến hành công tác kiểm tra, phải quan tâm kiểm tra mọi hoạt động của bản thân mình và thường xuyên uốn nắn hoàn thiện trong quá trình lãnh đạo cách mạng”
- Đến Lênin người khẳng định: “Kiểm tra là nhiệm vụ then chốt ttrong xây dựng Đảng, là biện pháp hữu hiệu khắc phục mọi sai lầm trong công tác lãnh đạo và quản lý Đây là phương sách duy nhất có thể hoàn toàn loại trừ hết thảy mọi sự thảo hiệp vô nguyên tắc”
- Thấm nhuần các quan điểm của các nhà kinh điển, chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng vào điều kiện hoàn cảnh cụ thể của cách mạng Việt Nam Người chỉ rõ: “Khi có chính sách đúng, thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách đó: là do cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn
Trang 1010
cán bộ và do nơi kiểm tra Ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích”
“Có thể nói 9/10 khuyết điểm trong công việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra, thanh tra” (HCM Toàn tập, T5 - trang 520 - 521)
- XDĐ là xây dựng trên cả ba mặt: XDĐ về chính trị, tư tưởng và tổ chức Ba mặt đó có nơi liên hệ biện chứng gắn bó không tách rời nhau
+ Sự thống nhất - cội nguồn sức mậnh của Đảng cũng chiníh là kết quả, là sản phẩm của quá trình tiến hành làm tốt công tác XDĐ trên
cả 3 mặt
+ Tuy nhiên trong mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn cách mạng khác nhau thì tình hình chính trị, tư tưởng và tổ chức cũng có những nhu cầu và biến động khác nhau
+ Do vậy muốn bảo đảm sự ổn định và phát triển đúng đắn trên cả ba mặt, nhất thiết phải coi trọng và làm tốt công tác kiểm tra, thông qua hoạt động kiểm tra cho phép Đảng xác định đúng đắn phương hướng, nội dung, mục tiêu, đối tượng, trọng tâm, trọng điểm… để tiến hành các mặt hoạt động XDĐ sao cho sát và có hiệu quả cao nhất
Chính vì lẽ đó văn kiện Đại hội Đảng V, VI đã kết luận: … Công tác kiểm tra là bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác XDĐ, nhất là trong hoàn cảnh Đảng lãnh đạo chính quyền, là khâu quan trọng trong quá trình tổ chức thực hiện và là biện pháp hữu hiệu để khắc phục bệnh quan liêu Vì vậy để XDĐ vững mạnh không được phép buông lỏng công tác kiểm tra
* Thứ 3: Kiểm tra có vị trí đặc
biệt quan trọng trong giai
đoạn cách mạng hiện nay
Sự nghiệp đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo đặt ra trong yêu cầu sau:
- Trong giai đoạn cách mạng mới, đẩy mạnh CNH - HĐN đất nước, thực hiện mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn minh, xây dựng thành công CNXH