Bảng phụ kẻ sẳn nội dung: tiêu hóa ở ruột non, nội dung phiếu học tập : Biến đổi thức ăn ở ruột Hoạt động tham gia Cơ quan, tế bào thực hiện T dụng của hoạt động Biến đổi lí học Biến đổi[r]
Trang 1ND :9.12.2008
Tuần 15
Tiết 29
I Mục tiêu :
1 Kiến thức:
- HS trình bày được quá trình tiêu hóa ở ruột non gồm các hoạt động:
- Các hoạt động: biến đổi lí học và biến đổi hóa học
- Cơ quan hoặc tế bào thực hiện
- Tác dụng và kết quả của các hoạt động
2 Kỹ năng :
- Hoạt động độc lập với sgk, hoạt động nhóm
- Tư duy dự đoán
3 Thái độ : Giáo dục ý thức bảo vệ cơ quan tiêu hóa
II Chuẩn bị :
- GV : Tranh phóng to H28.1,2 sgk
Bảng phụ kẻ sẳn nội dung: tiêu hóa ở ruột non, nội dung phiếu học tập :
Biến đổi thức ăn ở ruột Hoạt động tham gia Cơ quan, tế bào thực hiện T dụng của hoạt động Biến đổi lí học
Biến đổi hóa học
- HS : Tìm hiểu trước nội dung bài học, liên hệ việc ăn uống của bản thân, soạn bài trong vở bài tập
III Tiến trình lên lớp:
1 Ôån định lớp : (1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
1- Biến đổi hoá học trong
khoang miệng và dạ dày
diễn ra như thế nào ?
2- Thử giải thích: P trong thức
ăn bị dịch vị phân hủy, nhưng
P của lớp niêm mạc dạ dày
lại được bảo vệ không bị
phân huỷ?
1- Biến đổi hóa học: hoạt động của enzym amilaza trong nước bọt
- Tác dụng: Biến đổi một phần tinh bột chín trong thức ăn thành đường mantô
- Biến đổi hoá học :Hoạt động của enzim pesin
- Tác dụng: Phân cắt protein chuỗi dài thành thành các chuỗi ngắn gồm 3-10 axit amin
2- Prôtêin trong thức ăn bị dịch vị phân hủy, nhưng P có lớp niêm mạc dạ dày lại đứơc bảo vệ và không bị phân hủy là nhờ các chất này đước tiết ra từ các tế bào tiết chất nhầy ở cổ tuyến vị Các chất nhầy phủ lên bề mặt niêm mạc, ngăn cách các tế bào niêm mạc với pepsin
2 1
2 1 4
3 Bài mới : (1’)
ĐVĐ : Khi chúng ta ăn, chỉ có tinh bột và protit được tiêu hóa ở khoang miệng và dạ dày như vậy quá trình tiêu hóa thức ăn phải được diễn ra ở ruột non?
* Hoạt động 1 : Hướng dẫn HS tìm hiểu cấu tạo của ruột non
* Mục tiêu : HS chỉ rõ cấu tạo của ruột non, đặc biệt là lớp niêm mạc có nhiều tuyến tiêu hóa phù hợp cho sự biến đổi hóa học
10’
Trang 2hs thạo luaôn 2 cađu hoûi sau:
? Ruoôt non coù caâu táo nhö theẫ
naøo?
? Döï ñoaùn xem ôû ruoôt non coù
hoát ñoông tieđu hoùa naøo?
- GV ghi ñieău döï ñoaùn cụa caùc
nhoùm leđn bạng vaø hoûi:
? Tái sao lái döï ñoaùn nhö vaôy?
GV chuyeơn yù: ñeơ xem ñieău
döï ñoaùn ñoù coù ñuùng khođng?
Chuùng ta seõ tìm hieơu ôû phaăn II
luaôn nhoùm , t/lôøi:
-HSTB: Thaønh ruoôt coù 4 lôùp moûng
+ Lôùp cô chư coù cô dóc vaø cô voøng
+ Lôùp nieđm mác sau taù traøng, coù nhieău tuyeân ruoôt tieât dòch ruoôt vaø chaât nhaăy
- HS döï ñoaùn vaø lí giại theo döï ñoaùn cụa nhoùm
ghi nhôù phaăn caâu táo vaø khaúng ñònh ôû phaăn II
Thaønh ruoôt coù 4 lôùp nhöng moûng
+ Lôùp cô chư coù cô dóc vaø cô voøng
+ Lôùp nieđm mác (sau taù traøng) coù nhieău tuyeân ruoôt, tieât dòch ruoôt vaø chaât nhaăy
* Hóat ñoông 2: Tìm hieơu söï tieđu hoùa ôû ruoôt non
* Múc tieđu: HS chư ra ñöôïc caùc thaønh phaăn tham gia vaøo caùc hoát ñoông tieđu hoùa
vaø taùc dúng cụa noù trong söï tieđu hoùa thöùc aín
- GV phaùt phieâu hóc taôp yeđu
caău hs caùc nhoùm hoaøn thaønh
noôi dung bạng caùc hoát ñoông
bieân ñoơi thöùc aín ôû ruoôt non
- Yeđu caău ñái dieôn 1 vaøi nhoùm
ñóc keât quạ thạo luaôn nhoùm
khaùc nhaôn xeùt boơ sung
- GV treo bạng phú ñaõ hoaøn
chưnh noôi dung yeđu caău hs ñoâi
chieâu, söûa chöõa neâu caăn
? Vaôy ñieău döï ñoaùn ban ñaău laø
ñuùng hay sai
- GV y/c hs ghi noôi dung trong
bạng vaøo vôû hóc
- Caù nhađn hs töï n/c , ghi nhôù kieân thöùc thạo luaôn nhoùm hoaøn thaønh phieâu hóc taôp
- Ñái dieôn 1 vaøi nhoùm ñóc keât quạ nhoùm khaùc nhaôn xeùt boơ sung
ñoâi chieâu vôùi keât quạ cụa
GV töï söûa chöõa neâu sai
- HS so saùnh noôi dung trong bạng vôùi ñieău döï ñoaùn ban ñaău
ghi noôi dung vaøo vôû hóc
II Tieđu hoùa ôû ruoôt non
Bieân ñoơi thöùc
aín ôû ruoôt non Caùc hoát ñoông tham gia Cô quan, teâ baøo thöïc hieôn Taùc dúng cụa hoát ñoông Söï bieân ñoơi lí
hóc
- Söï tieât dòch
- Muoâi maôt taùch lipit thaønh giót nhoû bieôt laôp, táo nhuõ töông hoùa
Tuyeân gan, tuyeân túy, tuyeân ruoôt
- Thöùc aín hoøa loaõng troôn ñeău dòch
- Phađn nhoû thöùc aín 25’
Söï bieân ñoơi
hoùa hóc
- Tinh boôt, protein chòu taùc dúng cụa enzim
- Lipit chòu taùc dúng cụa dòch maôt vaø enzim
-Tuyeân nöôùc bót (enzim amilaza)
- Enzim peùpsin, tripsin, eripsin
- Muoâi maôt, lipaza
- Bieân ñoơi tinh boôt thaønh ñöôøng ñôn
- Protein axit amin
- Lipit glyxerin + axit beùo
Trang 3- GV tiếp tục đvđ:
? Thức ăn xuống tới ruột non
còn chịu sự biến đổi lí học nữa
không? Nếu còn thì biểu hiện
như thế nào?
? Sự biến đổi ở ruột non thực
hiện đối với loại chất nào trong
thức ăn?
? Vai trò của lớp cơ trong thành
ruột non là gì?
? Nếu ở ruột non mà thức ăn
không được biến đổi thì sao?
? Làm thế nào để khi chúng ta
thức ăn được biến đổi hoàn
toàn thành chất dinh dưỡng
(đường đơn, glyxerin, …) mà cơ
thể có thể hấp thu được?
Bổ sung,cho hs ghi nhớ
- Thảo luận nhóm và t/lời:
-HSTB: Thức ăn xuống ruột non vẫn còn chịu sự biến đổi lí học nhưng không đáng kể;
biểu hiện là:
+ T/ăn được hòa loãng và trộn đều dịch tiêu hóa
+ Các khối lipit được muối mật len lõi vào và tách chúng thành những giọt lipit biệt lập với nhau, tạo dạng nhũ tương hóa
-HSY: Ruột non có đủ các enzim để tiêu hóa hết các loại thức ăn
-HSTB: Nhào trộn t/ăn ngấm đều dịch tiêu hóa, tạo lực đẩy t/ăn xuống các phần tiếp theo của ruột
-HSY: Nếu không tiêu hóa hết thì sẽ thải ra ngoài
HSTB có thể bổ sung
-HSG: + Nhai kỹ ở miệng dạ dày đỡ phải co bóp nhiều + T/ăn nghiền nhỏ thấm đều dịch tiêu hóa biến đổi hóa học dễ dàng t/ăn được tiêu hóa hết no lâu hơn
* Hoạt động 3 Củng cố
3’
1/ Các chất nào trong thức ăn được biến đổi
hoàn toàn ở ruột non?
2/ Ở ruột non, sự biến đổi thức ăn chủ yếu
là gì?
- HS dựa vào phiếu học tập hs nêu được : đó là: G, L, P
-HSY: Quá trình biến đổi hóa học diễn ra là chủ yếu
4 Dặn dò: (1’)
- Học bài kỹ, trả lời câu hỏi SGK Đọc phần “Em có biết”
- Chuẩn bị cho bài sau:Tìm hiểu về sự hấp thụ chất dinh dưỡng và thải phân như thế nào để tiết sau học
- Kẻ bảng SGK vào vở học
IV Rút kinh nghiệm: