Bài soạn môn Sinh học lớp 8 - Tiết 1 đến tiết 36

Môc tiªu - Trình bày tính chất cấu tạo của xương dài, sự lớn lên của xương, khả năng chịu lực của xương - Xác định thành paahfn hóa học của xương để chứng minh tính chất đàn hồi và rắn c[r]

Trang 1

Ngày 17 tháng 8 năm 2010

Tiết 1: Bài mở đầu

A Mục tiêu

- Nêu được nhiệm vụ, mục đích và ý nghĩa của môn học

- Xác định được vị trí của con người trong tự nhiên

- Nêu được các đặc thù của môn học

B Chuẩn bị

- GV: Soạn bài và nghiên cứu tài liệu

- HS: Nghiên cứu bài trước

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra bài cũ

1 Vị trí của con người trong tự nhiên

- Đọc thông tin 1 -

SGK

- Hãy xác đinh vị trí

của con người trong tự

nhiên

- GV nhận xét => Kết

luận

- Đọc TT và thực hiện

1 - SGK

- Yêu cầu xác định 2,3,5,7,8

- Đại diện các nhóm trả

lời câu hỏi

- Loài người là động vật tiến hóa nhất

- Ngày càng giảm sự lệ thuộc vào thiên nhiên

2 Nhiệm vụ của môn học

- Cung cấp 2 - SGK

- Môn học có nhiệm vụ

gì? Bộ môn có liên

quan đến những ngành

khoa học nào trong xã

hội?

- Nhận xét => Kết luận

chung

- Đọc 2 và nghiên cứu tranh 1,2,3 để xác định các ngành liên quan

- Đại diện HS phát biểu

- Cách rèn luyện và bảo vệ cơ thể

- Có ý thức bảo vệ môi trường

- Bộ môn liên quan đến nhiều ngành khoa học:

Y dược, Thể dục thể thao

3 Phương pháp học tập:

- Phương pháp đặc

trưng của môn học là

gì?

luận chung

- Đọc 3 - SGK

- Trả lời câu hỏi theo tư duy cá nhân

- Quan sát

- Thực hành

- áp dụng thực tế

Trang 2

Củng cố

- Đặc điểm khác biệt giữa người và động vật là gì?

- Đọc phần kết luận chung

Hướng dẫn

- Học thuộc bài theo kết luận chung và trả lời câu hỏi

- Xem trước bài cấu tạo cơ thể người

Lop8.net

Trang 3

Chương I: Khái quát về cơ thể người

Tiết 2: Cấu tạo cơ thể người

A Mục tiêu

- Kể tên và xác định vị trí của các cơ quan trong cơ thể người

- Giải thích được vai trò của hệ thần kinh, hệ nội tiết trong việc điều hòa hoạt động của các cơ quan

B Chuẩn bị

- GV: Tranh cấu tạo cơ thể người

- HS: Tập xác định các cơ quan trong cơ thể

+ Kiểm tra bài cũ Nêu những đặc điểm cơ bản để phân biệt người với động vật (khỉ)?

Bài mới

1.Cấu tạo chung

- Cung cấp và hướng

dẫn HS quan sát hình

2.1, 2.2

- Yêu cầu thực hiện 1

- SGK

- GV nhận xét => kết

luận chung

- Quan sát tranh và thực hiện  theo nhóm

- Đại diện HS trả lời

- Da => Mỡ => Cơ => Xương ngực

- Có hai khoang:

+ Ngực + Bụng

2 Các hệ cơ quan

- Cung cấp 2- SGK

- Yêu cầu: Ghi tên các

cơ quan và chức năng

của các cơ quan vào

bảng 2 (9-SGK)

- GV yêu cầu HS nhận

xét

- Treo bảng phụ đã

điền nội dung để HS tự

điều chỉnh

- Đọc 2- SGK

- Điền nội dung yêu cầu vào bảng2 (9 - SGK)

- Đại diện HS trình bày

- Tự điều chỉnh và ghi nội dung vào vở

+ Hệ vận động

- Chức năng + Hệ tiêu hóa

- Chức năng + Hệ hô hấp

- Chức năng + Hệ tuần hoàn + Hệ bài tiết (7 hệ cơ quan - SGK)

Trang 4

3 Sự phối hợp hoạt động các cơ quan:

- Vì sao sự hoạt động

của các cơ quan trong

cơ thể thống nhất?

- GV cho ví dụ và giải

thích => Kết luận

chung

- Đọc SGK

- Đại diện trả lời Yêu cầu: Do sự điều khiển phối hợp và điều hòa của hệ thần kinh

và thể dịch

- Hoạt động của các cơ quan trong cơ thể luôn thống nhất vì có sự

điều khiển, điều hòa phối hợp của hệ thần kinh và hệ nội tiết trong cơ thể

Củng cố

- Đọc kết luận chung

- Kể tên các cơ quan và chức năng của mỗi cơ quan trong cơ thể

Hướng dẫn

- Học thuộc phần kết luận chung

- Xem trước bài: Tế bào

+ Xác định cấu tạo và chức năng của từng phần trong tế bào

Lop8.net

Trang 5

Ngày 20 tháng 8 năm 2010 Ngày 24 tháng 8 năm 2010

Tiết 3: Tế bào

A Mục tiêu

- Trình bày được cấu trúc cơ bản của tế bào

- Phân biệt được chức năng của tế bào

- Chứng minh được tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể

B Chuẩn bị

- GV: Tranh cấu tạo tế bào

- HS: Học thuộc bài cũ

Kể tên các cơ quan trong cơ thể? Chức năng của hệ cơ quan?

Bài mới

1 Cấu tạo tế bào

- Treo tranh cấu tạo tế

bào

- Trình bày cấu tạo của

tế bào

luận chung

- Quan sát hình 3.1 trả

lời câu hỏi

- Đại diện phát biểu

- Có ba phần chính: + Màng

+ Tế bào chất + Nhân

2 Chức năng các bộ phận của tế bào:

- Giới thiệu bảng 3.1

- Gv giúp HS giải thích: Mối

quan hệ giữa các bào quan

trong tế bào

Bộ phận Bào quan Chức năng Màng + Giúp trao đổi

chất

Tế bào chất - Lưới nội chất

- Ribôxôm

- Ti thể Gonghi

+ Thực hiện các hoạt động sống của tế bào

- Tổng hợp chất

- Tổng hợp Prôtêin

- Hô hấp

- Thu nhận, phân phối sản phẩm

Nhân + Điều khiển

hoạt động sống

Trang 6

của tế bào

3 Thành phần hóa học của tế bào

- Trong tế bào có chất

hữu cơ nào?

- Các nguyên tố hóa

học tạo nên chất hữu

cơ đó?

- GV nhận xét=> Kết

luận chung

- Đọc  - SGK để trả

lời câu hỏi

- Đại diện học sinh trình bày

- P: C H O N S P

- G: C H O

- L: C H O

- AN: Nuclêotit

- H2O

- Fe, Ca, P

4 Hoạt động sống của tế bào

- Hướng dẫn HS nhận

biết sơ đồ

- Mối quan hệ giữa cơ

thể với môi trường

- Tế bào đảm nhận

chức năng gì trong cơ

thể?

- Giáo viên nhận xét

=> kết luận chung

- Từ sơ đồ HS nhận ra :

Tế bào trao đổi chất với môi trường thông qua môi trường trong

- Đại diện trình bày

- Trao đổi chất

- Sinh sản = Phân chia

- Cảm ứng

* Kết luận: Mọi hoạt

đống sống đễu xảy ra ở

tế bào

Củng cố

- Đọc phần ghi nhớ ở cuối bài

- Trình bày cấu tạo và chức năng của tế bào

Hướng dẫn

- Học thuộc bài theo câu hỏi SGK

- Bài tập 1 xếp đúng: 1-c, 2-a, 3-b, 4-c, 5-d

- Tìm điểm khác nhau giữa các loại mô trong bài: Mô

Lop8.net

Trang 7

Tiết 4: Mô

A Mục tiêu

- Trình bày được khái niệm mô, phân biệt các nhóm mô chính và chức năng của từng loại mô

- Rèn kỹ năng quan sát và nhận biết kiến thức trên tranh

B Chuẩn bị

- GV: Một số loại mô

- HS: Học thuộc bài cũ

+ Kiểm tra bài cũ Trình bày cấu tạo và chức năng của tế bào?

Bài mới

1 Khái niệm mô

- Cung cấp thông tin về

mô - SGK

- Kể tên các tế bào

khác nhau trong cơ thể

- Sự khác nhau đó có ý

nghĩa như thế nào?

- Mô là gì? Cho ví dụ?

- Nhận xét => Kết

luận

- Đọc  - SGK

- Yêu cầu HS kể được

tế bào: da, xương, máu, thần kinh

- Đại diện trả lời

+ Khái niệm:

- Mô là tổ chức gồm các tế bào chuyên hóa

có cấu tạo giống nhau

đảm nhận chức năng nhất định

2 Các loại mô:

- Treo tranh một số

loại mô

- Đặc điểm cấu tạo và

sự sắp xếp các tế bào

trong mô biểu bì

- Quan sát tranh và trả

lời câu hỏi - Da và lót trong cơ quan sống

- Các tế bào xếp sít nhau

- Nhiệm vụ: Bảo vệ, hấp thụ và bài tiết chất

3.Mô liên kết

- Giới thiệu mô máu và

mô xương trên hình vẽ

- Sự khác nhau giữa

- Quan sát tranh và xác

định tế bào, gian bào

- Thảo luận nhóm và

- Gồm máu, xương sụn, sợi mỡ

- Các tế bào nằm rải

Trang 8

mô biểu bì và mô liên

kết?

- Chức năng của mô

liên kết?

trả lời câu hỏi

- Đại diện trình bày rác trong gian bào- Chức năng: vật chất

nâng đỡ cơ thể, tạo sự

đàn hồi

4 Mô cơ:

- Giới thiệu các loại cơ

trên hình vẽ

- Xác định vị trí cấu

tạo của các loại mô cơ?

cơ?

- Quan sát tranh vẽ để trả lời câu hỏi

- Đại diện trả lời =>

kết luận

- Cơ vân, cơ trơn, cơ tim

- Chức năng: tạo sự vận động Tạo các nội quan và tim

5 Mô thần kinh

thần kinh? - Dựa vào kiến thức SGK trả lời câu hỏi - Tập hợp tế bào Noron=> Tập hợp và

dẫn truyền kích thích

Củng cố

- Trình bày cấu tạo và chức năng các loại mô?

- Đọc nội dung phần kết luận chung

Hướng dẫn

- Học thuộc bài

- Trả lời câu hỏi SGK

- Chuẩn bị giờ thực hành:

+ 01 lọ nước muối

+ 01 mẩu nhỏ thịt lạc

+ Giấy thấm

Lop8.net

Trang 9

Tiết 6: Thực hành: Quan sát tế bào và mô

A Mục tiêu

- Chuẩn bị được tiêu bản tế bào mô cơ vân

- Quan sát và vẽ các tế bào trong tiêu bản đã có sẵn

- Quan sát và phân biệt được mô biểu bì, mô cơ và mô liên kết

B Chuẩn bị

- GV: 4 kính hiển vi, 4 hộp tiêu bản, lam kính

- HS: Mẫu thịt lợn nạc

- Nêu sự khác nhau giữa mô biểu bì và mô máu?

Bài mới

1 Làm tiêu bản mô cơ vân:

a Giới thiệu dụng cụ

- Lam kính - Giấy thấm

- Kính hiển vi -Dung dịch sinh lý 0.65%

b Cách làm

- Dùng kim mũi mác gạt các sợi cơ vân vào lam

- Nhỏ một giọt dung dịch lên lam

- Đâyk lamen => nhỏ dung dịch Axit axetric vào cạnh lamen

- Dùng giấy thấm hút hết dịch trên lam

- Đặt lam lên kính hiển vi để quan sát

c Học sinh thực hành:

- Yêu cầu: Mỗi nhóm hoàn chỉnh một mẫu tiêu bản mô cơ vân

- Quan sát và vẽ hình mẫu tiêu bản vừa làm được

2 Quan sát một số tiêu bản khác

- GV giới thiệu các mẫu tiêu bản có sẵn:

+ Mô xương

+ Mô máu

+ Mô biểu bì bao phủ (Da hoặc niêm mạc miệng)

+ Mô cơ trơn

Trang 10

+ Mô biểu bì tuyến

- Yêu cầu HS:

+ Quan sát bằng kính hiển vi các tiêu bản trên

+ Vẽ hình các tiêu bản quan sát được

+ Nêu sự khác nhau giữa mô biểu bì, mô liên kết, mô cơ

Thu hoạch:

- Các nhóm nộp mẫu tiêu bản mô cơ vân đã hoàn chỉnh và quan sát được

- GV kiểm tra đánh giá cho điểm theo mức độ hoàn thiện của tiêu bản

Hướng dẫn

- Trình bày các bước làm tiêu bản vào vở

- Xem trước bài: Phản xạ

- Quan sát hình 6.2 để xác định các yếu tố tạo nên một cung phản xạ

Lop8.net

Trang 11

Tiết 5: Phản xạ

A Mục tiêu

- Trình bày được cấu tạo và chức năng cơ bản của Noron

- Trình bày được 5 yếu tố tạo nên một cung phản xạ và đường dẫn truyền xung thần kinh trong một cung phản xạ

- So sánh cung phản xạ - vòng phản xạ

B Chuẩn bị

- GV: Tranh vẽ: Noron, cung phản xạ, vòng phản xạ

- HS: Xem trước bài Phản xạ

1 Cấu tạo và chức năng của Noron

- Giới thiệu hình 6.1 và

1 - SGK

- Yêu cầu: Mô tả cấu

tạo của Noron

- Noron có chức năng

gì? Có mấy loại

Noron?

- Đọc SGK và quan sát hình 6.1 SGK

- Thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi

+ Cấu tạo:

- Một thân:sợi trục sợi nhánh

- Có 3 loại Noron + Chức năng: Tiếp nhận kích thích và dẫn truyền xung kích thích

2 Cung phản xạ

- Giới thiệu 2 - SGK

- Phản xạ là gì? Cho ví

dụ?

- Giới thiệu hình 6.2

- Xác định các yếu tố

tham gia một cung

phản xạ?

- Xác định đường đi

của cung phản xạ?

- GV sử dụng ví dụ để

phân tích hoạt động

của cung phản xạ

- Yêu cầu HS: cung

phản xạ là gì?

- Đọc 2 - SGK để trả

lời câu hỏi

- Quan sát tranh xác

định 5 yếu tố trong một cung phản xạ và

đường đi của cung phản xạ

- Thảo luận nhóm để trả lời hai câu hỏi

- Đại diện trình bày =>

Nhận xét => Kết luận

- Quan sát sơ đồ

a Phản xạ:

- Là phản ứng của cơ thể để trả lời kích thích

từ môi trường trong hay ngoài cơ thể thông qua hệ thần kinh

b Cung phản xạ:

- Là đường đi của luồng sung thần kinh

từ cơ quan thụ cảm qua trung ương thần kinh

đến cơ quan phản ứng

- Một cung phản xạ có

5 yếu tố tham gia: Cơ

Trang 12

- So sánh phản xạ ở

động vật với hoạt động

cụp lá ở cây xấu hổ?

- GV giới thiệu sơ đồ

vòng phản xạ - SGK

- Vòng phản xạ gồm

những yếu tố nào?

- Vòng phản xạ có ý

nghĩa như thế nào?

- Xác định các yếu tố trong vòng phản xạ =>

So sánh với cung phản xạ

quan thụ cảm, Noron hướng tâm, Noron trung gian, Noron ly tâm, cơ quan phản ứng

c Vòng phản xạ:

- Gồm cung phản xạ và

đường liên hệ ngược chiều

- Điều chỉnh phản ứng phù hợp với kích thích

Củng cố

- Đọc phần kết luận chung

- Phản xạ là gì? Cho ví dụ và phân tích phản xạ đó?

Hướng dẫn

- Trả lời câu hỏi SGK Vẽ cung phản xạ

- Nghiên cứu bài 7 theo nội dung:

+ Đếm các xương trong hình vẽ

+ Phân loại xương và khớp xương

Lop8.net

Trang 13

Chương II: Vận động

Tiết 7: Bộ xương

A Mục tiêu

- Bộ xương gồm có mấy phần, mỗi phần gồm những xương nào?

- Thấy được cấu tạo phù hợp với hoạt động xương tay và xương chân

- Thấy được cấu tạo và vai trò của 3 loại khớp xương

B Chuẩn bị

- GV: Hình vẽ 7.1 =>7.3 và 7.4

- HS: Nghiên cứu trước các xương Đọc tên các xương theo hình vẽ

+ Kiểm tra bài cũ Bài mới

1 Các phần của bộ xương

- Giới thiệu tranh hình

7.1=> 7.3

- Bộ xương có thể chia

thành mấy phần chính?

- Xương tay khác

xương chân ở điểm

nào?

- Giới thiệu 1 - SGK

- Bộ xương có chức

năng gì?

chung

- Quan sát tranh Yêu cầu xác định đúng

3 phần xương

- Đọc  và liên hệ thực

tế để thấy rõ chức năng xương chi trên và chi dưới => Khác nhau giữa hai chi

a Cấu tạo:

- Xương đầu:

+ Sọ 2/3 + Mặt 1/3

- Xương thân:

+ Cột sống + Lồng ngực

- Xương chi:

+ Chi trên + Chi dưới

b Chức năng

- Nâng đỡ và bảo vệ cơ thể

- Vận động

- Là chỗ bám cho cơ

2 Phân biệt các loại xương

- Giới thiệu hình vẽ bộ

xương và  - SGK

- Có những loại xương

nào?

- Đọc SGK Quan sát hình để phân biệt xương ngắn - dài - dẹt

- Xương dài: Đùi

- Xương ngắn: Đốt sống

- Xương dẹt: Sọ

Trang 14

3 Các loại khớp xương

- Giới thiệu 3 - SGK

- Có mấy loại khớp? Đó

là khớp nào?

- Giới thiệu hình 7.4

- Nêu cấu tạo và chức

năng của từng loại khớp

- Đọc  - SGK

- Quan sát hình 7.4

- Thảo luận nhóm, trả

lời câu hỏi

+ Khớp bất động:

- Khớp cố định bằng lợp ngói hoặc răng cưa

Vd: Sọ, mặt

- Bảo vệ nội quan + Khớp bán động:

- Giữa khớp đĩa sụn

- Hạn chế cử động + Khớp động:

- Mặt khớp có lớp sụn trơn, giữa khớp có túi hoạt dịch Xương khớp có dây chằng

đàn hồi

- Là kết quả của lao động rèn luyện

Củng cố

- Bộ xương có cấu tạo và chức năng như thế nào?

- Xương người tiến hóa hơn động vật ở những điểm nào?

Hướng dẫn

- Học bài, trả lời câu hỏi SGk

- Vẽ sơ đồ khớp động

- Nghiên cứu bài 9 theo nội dung: Câu hỏi cuối bài và các phần  trong

bài

Lop8.net

Trang 15

Ngày tháng năm 2010 Ngày tháng năm 2010

Tiết 8: Cấu tạo và tính chất của xương

A Mục tiêu

- Trình bày tính chất cấu tạo của xương dài, sự lớn lên của xương, khả năng chịu lực của xương

- Xác định thành paahfn hóa học của xương để chứng minh tính chất đàn hồi và rắn chắc của xương

B Chuẩn bị

- GV: Thí nghiệm theo SGK

- HS: Nghiên cứu thí nghiệm

- Trình bày cấu tạo xương và chức năng của bộ xương)

- Cấu tạo và chức năng của khớp động?

+ Bài mới

1 Cấu tạo của xương

- Giới thiệu  - SGK và

hình 8.1.2

- Xương dài có cấu tạo

như thế nào?

- Phân tích các đặc

điểm cấu tạo phù hợp

với chức năng của

xương dài?

- Giới thiệu cấu tạo

xương ngắn trên hình

vẽ

- Đọc và quan sát hình vẽ

- Thảo luận nhóm và hoàn thành 

- Đại diện HS trình bày

- Yêu cầu HS so sánh xương ngắn với xương dài

a Xương dài:

- Hình trụ rỗng

- Hai đầu to bọc sụn

=> dài ra Các nan xương xếp chéo => mềm xốp => đàn hồi

- Thân xương cứng, các nan xương xếp sít nhau => chịu lực

- Màng xương => to ra

b Xương ngắn:

- Xương dẹt, không có hình ống

2 Sự to ra, dài ra của xương

- Giới thiệu  - SGK và

hình 8.4.5

- Mô tả thí nghiệm -

SGK?

- Xương to ra dài ra

- Thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi

- Yêu cầu: dài ra do sụn tăng trưởng ở hai

đầu xương, to ra nhờ

- Màng xương sinh ra mô xương => Xương

to ra

- Đĩa sụn tăng trưởng ở hai đầu xương phân

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	164,19 KB