Bài soạn môn Sinh học lớp 8 - Tiết 37 đến tiết 70

+ Bóng đái: thể tích réng, cã c¬ vßng ho¹t động theo cơ chế phản x¹ Cñng cè - Vai trò của bài tiết đối với cơ thể - Cấu tạo hệ bài tiết nước tiểu như thế nào Hướng dẫn - Häc thuéc bµi th[r]

Tiết 37: Vitamin và muối khoáng

A Mục tiêu

- Vận dụng những hiểu biết về Vitamin và muối khoáng trong lập khẩu phần và xây dựng chế độ ăn uống hợp lý

B Chuẩn bị

- GV: Nghiên cứu tài liệu về sức khoẻ và chế độ ăn uống

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra bài cũ Bài mới

1 Vitamin

- Vitamin có nhiều

trong loại thức ăn nào?

- Vitamin giữ vai trò gì

trong cơ thể?

- Hoàn thành 1- SGK

- Kể tên các loại

Vitamin mà em biết

thế nào?

- Yêu cầu thực hiện 2

(SGK - 108)

- Đọc SGK và liên hệ thực tế để trả lời câu hỏi

- Thảo luận nhóm, hoàn thành 1

- Đại diện trả lời

- Nhận xét => kết luận chung

- Thảo luận nhóm để xác định thực đơn cho

đủ Vitamin

- Vitamin A: bổ da, mắt, tăng khả năng miễn dịch

- Vitamin D: chống còi

- Vitamin E: chống lão hoá

- Vitamin C: chống lão hoá,

- Vitamin B: B1 bổ thần kinh, B2 bảo vệ niêm mạc, B6 bổ thần kinh, B12 bổ máu

2 Muối khoáng

- Cơ thể cần những loại

muối khoáng nào?

- Vai trò của từng loại

muối khoáng

- Hoàn thành 3 - SGK

- Liên hệ thực tế và các TT- SGK để trả lời câu hỏi

- Thảo luận nhóm, hoàn thành 3

- Na và K tham gia vào quá trình trao đổi chất

răng và phân chia tế bào

- Fe: thành phần cấu tạo nên hồng cầu

- I: thành phần không thể thiếu trong tuyến giáp

- S: tạo Hooc- môn

- Zn + P: thành phần xây dựng enzim

Củng cố

- Vai trò của Vitamin và muối khoáng trong cơ thể

- Các loại thức ăn nào giàu Vitamin và muối khoáng?

Hướng dẫn

- Học bài và trả lời câu hỏi SGk

- Nghiên cứu bài: Tiêu chuẩn ăn uống theo nội dung sau:

+ Xếp thức ăn theo nhóm giàu VTM, P, L, G

+ Ghi nhớ các món ăn hàng ngày của gia đình trong một tuần

Lop8.net

Tiết 38: Tiêu chuẩn ăn uống nguyên tắc lập khẩu phần

A Mục tiêu

B Chuẩn bị

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra bài cũ Vai trò của Vitamin và muối khoáng đối với cơ thể?

Bài mới

1 Nhu cầu dinh

- Trẻ em cần dinh

- Thực hiện 1- SGK

- Nhu cầu chất dinh

những yếu tố nào?

-GV Nhận xét => kết

luận

- Đọc SGK, trả lời các câu hỏi

- Thảo luận nhóm, trả

lời câu hỏi trong phần 

- Đại diện trả lời

- Trẻ em cần nhiều chất dựng tế bào

thể hoạt động

- Nhu cầu chất dinh

lứa tuổi, giới tính, sức khoẻ

2.Giá trị dinh

- Giới thiệu giá trị dinh

thức ăn (Bảng giá trị

- Có những nhóm thức

ăn nào? Cho VD?

- Nhận xét => kết luận

- Đọc SGK => trả lời câu hỏi

thức ăn theo nhóm: P,

G, L, Vitamin, khoáng

- Nhóm G: gạo, mì, ngô, khoai

- Nhóm P: thịt lợn nạc, thịt bò, cá, trứng

- Nhóm L: Mỡ động vật, dầu thực vật

- Nhóm vitamin: rau,

3 Khẩu phần và nguyên tắc xác lập khẩu phần

- Khẩu phần là gì?

- Nguyên tắc để xác

định khẩu phần là gì?

- Thực hiện 3- SGk

- Đọc SGK để trả lời câu hỏi

- Nhận xét => kết luận

- Thảo luận nhóm để



thức ăn cung cấp cho cơ thể trong một ngày + Nguyên tắc:

- Dựa vào nhu cầu dinh

- Dựa vào giá trị dinh

Củng cố

- Trình bày cách xác lập khẩu phần?

Hướng dẫn

- Học thuộc bài, trả lời câu hỏi SGK

- Nghiên cứu bài theo nội dung sau:

+ Kẻ các biểu, bảng mẫu bài thực hành

Lop8.net

Tiết 39: Thực hành:

Phân tích một khẩu phần cho trước

A Mục tiêu

- Lập khẩu phần cho bản thân

B Chuẩn bị

- GV: Bảng phụ

- HS: Kẻ bảng 37.3

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra bài cũ Nguyên tắc xác lập khẩu phần?

Bài mới

1

+ A1 = A x tỷ lệ% thái bỏ

+ A2 = A- A1

- A: KL thức ăn

- A1: Tỷ lệ % thái bỏ

- A2

* Dùng bảng 37.2 (121) lấy VD vài loại thức ăn

+ Cộng số liệu thống kê

2 Bài tập thực hành:

Thực hiện các phép tính để hoàn thành bảng 37.2 và 37.3 theo khẩu phần của một

Bài tập về nhà:

- Hãy thành lập khẩu phần cho bản thân dựa theo khẩu phần ăn của nữ sinh lớp 8

- Nghiên cứu bài mới theo nội dung sau:

+ Vai trò của bài tiết

Lop8.net

Chương VII: Bài tiết

Tiết 40: Bài tiết và cấu tạo hệ bài tiết nước tiểu

A Mục tiêu

B Chuẩn bị

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra bài cũ Bài mới

1 Bài tiết

- Thế nào là bài tiết?

- Sản phẩm bài tiết là

gì?

- Những cơ quan nào

tham gia bài tiết?

sinh ra từ đâu?

- Đọc SGK và trả lời câu hỏi

- Đại diện HS trả lời

- Nhận xét => kết luận

- Lọc và thải bỏ các sản phẩm thừa, thải độc ra khỏi cơ thể

- Phổi thải khí CO2

- Da thải mồ hôi

tiểu có a xít lactic, u rê

u ríc sinh ra từ trao đổi chất

2 Cấu tạo hệ bài tiết

- Giới thiệu hình 38.1

- Thực hiện  -123

- Bộ phận nào quan

trọng nhất? Tại sao?

- Tại sao không nhịn đi

tiểu lâu?

- Quan sát hình theo

- Thảo luận để hoàn thành 

- Quan sát tranh và liên

hệ thực tế để trả lời câu hỏi?

- Đại diện trả lời

- HS Nhận xét => kết luận

+ Thận: Hai quả thận nối với động mạch và tĩnh mạch thận lớn

- Phần vỏ: dày, chứa các quản cầu

- Phần tuỷ: chứa các ống góp

tiểu + Hai ống dẫn từ thận xuống bóng đái

+ Bóng đái: thể tích rộng, có cơ vòng hoạt

động theo cơ chế phản xạ

Củng cố

- Vai trò của bài tiết đối với cơ thể

Hướng dẫn

- Học thuộc bài theo câu hỏi SGK

- Nghiên cứu bài theo nội dung sau:

+ Nghiên cứu sơ đồ 39.1

Lop8.net

Tiết 41: Bài tiết nước tiểu

A Mục tiêu

B Chuẩn bị

- GV: Sơ đồ hình 39

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra bài cũ Bài mới

1.Tạo thành

- Cung cấp 1- SGK

(126)

diễn ra ở đâu?

- Có mấy giai đoạn lọc

thế nào?

- Đọc SGK - Trả lời câu hỏi

- Nghiên cứu bảng 41.1

để xác định hai giai

- Đại diện trả lời

- Nhận xét => kết luận

đầu xảy ra ở quản cầu vào nang có thành phần trừ P

tiểu chính thức xảy ra ở ống thận:

thụ trở lại mao mạch

chính thức đổ vào bể thận theo ống góp

2 Thải

- Cung cấp 2 - SGK

(127)

- Có nên nhịn đi tiểu

không? Vì sao?

- Đọc SGK - trả lời câu hỏi

- Nhận xét => kết luận

theo ống dẫn xuống bóng đái

- áp suất bóng đái tăng kích thích cơ vòng bóng

đái tạo cảm giác buồn

đái

- Cơ vòng bóng đái hoạt

động theo ý muốn

Củng cố

Hướng dẫn

- Học thuộc bài theo câu hỏi SGk

- Nghiên cứu bài mới theo nội dung:

+ Tác nhân gây hại hệ bài tiết

+ Kẻ bảng 42.1

Lop8.net

Tiết 42: Vệ sinh hệ bài tiết nước tiểu

A Mục tiêu

B Chuẩn bị

- GV: Soạn bài

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra bài cũ + Bài mới

1 Một số tác nhân chủ yếu gây hại cho hệ bài tiết

- Những tác nhân nào

gây hại cho hệ bài tiết

- Hoàn thành  -129

- Nhận xét => kết luận

- Đại diện HS trả lời câu hỏi

- Đại diện nhóm để trả

lời các câu hỏi 1

- Đại diện HS trả lời

- Chất độc trong thức trệ hoặc ách tắc quá

- Vi trùng, vi khuẩn gây viêm nhiễm thận và ống dẫn

- Thiếu O2 quá trình bài tiết kém hiệu quả

- Các chất thải kết tinh=> sỏi thận

2 Cần xây dựng thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết tránh tác nhân có hại

thiện bảng 40-SGK

- Cần xây dựng thói

thế nào?

- Giải thích trên cơ sở

khoa học?

thế nào?

- Thảo luận nhóm để hoàn thành bảng 40

- Đại diện trình bày

- Nhận xét => kết luận

tránh vi khuẩn xâm nhập

- Xây dựng khẩu phần

ăn hợp lý (không ăn mặn, chua), uống đủ

quá trình lọc dễ dàng

- Đi tiểu đúng lúc, hạn chế tạo sỏi và quá trình

lọc xảy ra liên tục

Củng cố

- Nêu các biện pháp vệ sinh hệ bài tiết?

Hướng dẫn

- Học thuộc bài- Trả lời câu hỏi SGK

- Nghiên cứu bài: Cấu tạo và chức năng của da theo nội dung sau:

+ Xác định các thành phần của da

+ Vai trò của da đối với đời sống

Lop8.net

Chương VIII: DA

Tiết 43: Cấu tạo và chức năng của da

A Mục tiêu

chức năng của da

B Chuẩn bị

- GV: Tranh cấu tạo da

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra bài cũ + Bài mới

1 Cấu tạo da:

- Da có những lớp tế bào

nào?

- Nêu cấu tạo và thành

phần chính trong mỗi lớp

tế bào?

- Vai trò của từng thành

phần trong da?

- Hoàn thành 2 - SGK

- Quan sát tranh => trả lời câu hỏi

- Chỉ trên tranh cấu tạo của từng thành phần

- đại diện trả lời

- Thảo luận nhóm để trả

lời câu hỏi

* Lớp biểu bì:

- Phía trên là những tế bào đã hoá sừng xếp sít nhau

bào sống có khả năng phân chia và chứa sắc tố

* Lớp bì:

- Cấu tạo bởi mô liên kết

có khả năng đàn hồi

- Có các cơ quan:

+ Tuyến nhờn + Cơ chân lông + Tuyến mồ hôi + Dây thần kinh + Mao mạch + Lông, móng

- Tế bào chứa mỡ dự trữ

2 Chức năng của da

- Thực hiện 3- SGk

- Phân tích từng chức

- Thảo luận nhóm để hoàn thành 3

- Bảo vệ cơ thể

- Điều hoà thân nhiệt

năng của da?

- Nhận xét => kết luận

- Đại diện HS trình bày - Tiếp nhận kích thích từ

Củng cố

Hướng dẫn

- Học thuộc bài theo câu hỏi SGK

- Vẽ cấu tạo da

- Nghiên cứu bài mới theo nội dung sau:

+ Kể tên các bệnh ngoài da và cách phòng chống

+ Kẻ phiếu học tập theo mẫu 135- SGK

Lop8.net

Tiết 44: Vệ sinh da

A Mục tiêu

vi vệ sinh cá nhân và công cộng

B Chuẩn bị

- GV: Nghiên cứu và soạn giáo án

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra bài cũ + Bài mới

1.Bảo vệ da

nào?

- Da bị xây xát nguy

- Phải bảo vệ da để làm

gì?

- Nhận xét => kết luận

- Liên hệ thực tế để trả

lời câu hỏi

- Thảo luận nhóm để hoàn thành câu hỏi

- Đại diện trả lời

cho vi khuẩn hoạt động

và hạn chế chức năng của da

- Da xây xát tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây bệnh

- Cần vệ sinh da sạch và tránh xây xát

- Nếu da bị xây sát hay bỏng cần khử trùng và giữ

2 Rèn luyện da:

- Tại sao phải rèn luyện

da?

nào?

- Hoàn thành 2 - SGK

(Tr 134)

- Đọc SGK để trả lời câu hỏi

- Thảo luận nhóm

- Tắm nắng

- Thể dục và lao động

- Rèn luyện sức chịu

đựng của da một cách từ từ

3.Phòng chống bệnh ngoài da

- Hoàn thành các  trong

bảng 42.2

- Thảo luận nhóm để

những bệnh nào?

- Cần phòng chống bệnh

- Nhận xét => kết luận

- Đọc 3 - SGK

- đại diện trả lời

- Nhận xét => kết luận

sẽ

- Ăn uống đủ chất

Củng cố

Hướng dẫn

- Học thuộc bài và trả lời câu hỏi SGK

+ Cấu tạo Nơ ron

+ Cấu tạo hệ thần kinh

Lop8.net

Chương IX: Thần kinh và giác quan

Tiết 45: Giới thiệu chung về hệ thần kinh

A Mục tiêu

- Trình bày cấu tạo chung và chức năng của Nơ ron

B Chuẩn bị

- GV: Tranh cấu tạo hệ thần kinh và Nơ ron

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra bài cũ

- Trình bày các biện pháp vệ sinh da?

+ Bài mới

1 Nơ ron- đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh

thế nào?

- Xác định trên hình vẽ

các phần?

- Vai trò của sợi trục và

sợi nhánh?

- Quan sát tranh => trả lời câu hỏi

- Đại diện trả lời và chỉ tranh

- Thân: hình sao

- 1 sợi trục dài có bao nuelin

- Nhiều sợi ngắn (nhánh)

- Thân và nhánh tạo chất xám

- Sợi trục tạo dây thần kinh

2 Các bộ phận của hệ thần kinh

các bộ phận của hệ thần

kinh thông qua hình vẽ?

- Xét về mặt cấu tạo hệ

thần kinh có những bộ

phận nào?

- Hoàn thành 2

- Nếu xét về mặt chức

- Nhận xét => kết luận

- Đọc SGK- Nghiên cứu hình 43.2

- Hoàn thành bài tập và trả lời câu hỏi

- Thảo luận nhóm, hoàn thành 2- 137

- Đại diện nhóm trả lời

- Đại diện trả lời và rút ra kết luận

a Xét cấu tạo:

- Bộ não

- Tuỷ sống + Thần kinh ngoại biên

- Dây thần kinh

- Hạch thần kinh

b Xét chức năng:

+ Thần kinh vận động:

- Điều khiển các hoạt

động cơ bắp

- Là những hoạt động có

ý thức

- Điều khiển, điều hoà các hoạt động của các cơ

chất, điều hoà thân nhiệt

- Là những hoạt động không theo ý muốn

Củng cố

- Trình bày cấu tạo và chức năng của Nơ ron?

- Phân loại hệ thần kinh theo chức năng?

Hướng dẫn

- Học thuộc bài, trả lời câu hỏi SGK

- Các nhóm chuẩn bị dụng cụ thực hành

+ 1-2 con ếch (cóc)

+ Diêm hoặc bật lửa

+ Tuỷ sống lơn

Lop8.net

Tiết 46: Thực hành: Tìm hiểu chức năng tuỷ sống

A Mục tiêu

- Tiến hành các công tác thí nghiệm

B Chuẩn bị

- GV:

+ 4 bộ dụng cụ mổ

+ 4 chiếc giá treo

+ 1 lọ dung dịch HCL

+ Diêm

- HS:

+ Mỗi nhóm 1 con ếch hoặc cóc

+ Kim chỉ

C Hoạt động + ổn định tổ chức

+ Kiểm tra dụng cụ + Bài mới

1 Thí nghiệm :

a Thí nghiệm 1:

- Huỷ não ếch

- Treo ếch lên giá

- Kích thích vào chi ếch

* Ghi kết quả và giải thích kết quả

b Thí nghiệm 2:

- Cắt đôi tuỷ sống ếch

* Kết quả? Giải thích kết quả?

c Thí nghiệm 3:

- Kích thích vào các chi

* Kết quả? Giải thích kết quả?

2 Nghiên cứu cấu tạo của tuỷ sống

- Quan sát tuỷ sống qua mô hình

- Vẽ hình

Hướng dẫn

- Thu dọn dụng cụ

- Vệ sinh lớp

- Nghiên cứu bài 47:

+ Xác định số đôi dây thần kinh

+ Nghiên cứu cung phản xạ

+ Kẻ phiếu học tập

Lop8.net