Mçi đủ các ý nghĩa và yêu cầu của đề nhóm chịu trách nhiệm phân tích đề và lập - Mục đích của phân tích đề là tìm dàn ý cho một đề bài cụ thể hiÓu chÝnh x¸c c¸c yªu cÇu c¬ b¶n - Hs trao [r]
Trang 1Ngày soạn:……… Ngày dạy:……… Dạy lớp: 11A
Ngày dạy:……… Dạy lớp: 11B Ngày dạy:……… Dạy lớp: 11C Tiết 7: Làm văn
Phân tích đề, lập dàn ý bài văn nghị luận
1 Mục tiờu
Giỳp học sinh:
a Về kiến thức
Giúp học sinh hiểu cách phân tích đề, lập dàn ý bài văn nghị luận từ đó
áp dụng vào bài tự luận của mình
b Về kĩ năng
Rèn luyện kĩ năng thuần thục phân tích đề, lập dàn ý
c Về thỏi độ
Có ý thức giữ gìn sự trong sáng của ngôn ngữ tiếng Việt
2 Chuẩn bị của giỏo viờn và học sinh
a Chuẩn bị của giỏo viờn
SGK, SGV, GA, TLTK.
b Chuẩn bị của học sinh
SGK, bài soạn, tài liệu liờn quan
3 Tiến trỡnh bài dạy
a Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ học
* Đặt vấn đề vào bài mới (1’):
Trong bài văn tự luận việc phân tích đề và lập dàn ý vô cùng quan trọng Để hoàn thành tốt bài tự luận, tiết học này sẽ giúp chúng ta tìm hiểu và biết cách phân tích
đề hợp lí
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giỏo viờn TG Hoạt động của học sinh
- Gv yêu cầu hs đọc 3 đề bài trong sgk/
tr23
- Gv tổ chức lớp thành 3 nhóm Mỗi
nhóm chịu trách nhiệm phân tích đề và lập
dàn ý cho một đề bài cụ thể
- Hs trao đổi thảo luận, cử đại diện trình
bày
- Gv gợi ý dẫn dắt bằng những câu hỏi gợi
ý
10 I) Phân tích đề
- Phân tích đề (Tìm hiểu đề) là suy nghĩ kĩ để nhận thức đúng và
đủ các ý nghĩa và yêu cầu của đề
- Mục đích của phân tích đề là tìm hiểu chính xác các yêu cầu cơ bản của đề bài (Kết thúc quá trình phân tích đề %> viết phải xác
định các yêu cầu bài viết về cái gì, nhằm mục đích gì,
Trang 2Thông qua việc trả lời các câu hỏi ở phần
I/sgk, anh chị hiểu thế nào là phân tích đề
? Tại sao phải phân tích đề?
sử dụng thao tác lập luận chủ yếu nào?)
- Khi phân tích đề chúng ta phải xác định
+ Vấn đề cần nghị luận là gì? (Phạm vi nghị luận)
+ Yêu cầu về nội dung (Triển khai vấn đề nghị luận thế nào?)
+ Yêu cầu về \% pháp (Phải
sử dụng thao tác lập luận nào: giải thích chứng minh hay bình luận ) phạm vi dẫn chứng sẽ sử dụng?
Đề số 1
+ Vấn đề nghị luận : “ việc chuẩn
bị hành trang vào thế kỉ”
+ Yêu cầu về nội dung : Từ ý kiến của Vũ Khoan có những suy nghĩ: 1- h%> VN có nhiều điểm mạnh
2- h%> VN cũng không ít
điểm yếu 3- Phát huy điểm mạnh , khắc phục điểm yếu là hành động thiết thực chuẩn bị hành trang vào thế
kỉ XXI + Yêu cầu \% pháp : Sử dụng các thao tác bình luận, giải thích, chứng minh Dùng các dẫn chứng thực tế xã hội là chủ yếu
Đề số 2
+ Vấn đề cần nghị luận : Tâm sự của HXH trong bài thơ Tự tình số 2
+ Yêu cầu về nội dung : Nêu cảm nghĩ của mình về tâm sự và diễn biến tân trạng của HXH
+ Yêu cầu về \% pháp : Sử dụng thao tác phân tích kết hợp với thao tác nêu cảm nghĩ Dẫn chứng thơ HXH là chủ yếu
Việc lập dàn ý >% gồm những $J 16 II) Lập dàn ý
Lop11.com
Trang 3- Hs: 3 $J chính
- Gv: Việc lập dàn ý có thể gồm 2 $J
lớn : tìm ý và “dàn” các ý đã tìm
thành một hệ thống khoa học, hợp lí và
chặt chẽ
Các luận điểm, luận cứ phải thế nào?
Theo anh chị việc sắp xếp các ý (luận
điểm, luận cứ) phải tuân theo những
nguyên tắc nào ?
- Lập dàn ý là sắp xếp các ý theo trình tự lôgic khoa học hợp lí ( Giúp %> viết không bỏ qua các
ý chính, loại bỏ những ý không cần thiết, giúp việc hành văn thuận tiện hơn )
- Luận điểm, luận cứ phải đạt các yêu cầu:
+ Chính xác + Phù hợp
+ Đầy đủ
+ Tiêu biểu
- Việc sắp xếp các ý trong bài văn nghị luận phải tuân thủ các nguyên tắc :
+ Hợp lô gic + Hợp tâm lí %> tiếp nhận
- Hs suy nghĩ trao đổi luận làm bài tập
1&2 phần luyện tập
- Hs cử đại diện trình bày
- Giáo viên tổng hợp
12 III) Luyện tập
* Đề số 1
- Vấn đề cần nghị luận : giá trị hiện thực sâu sắc của đoạn trích “ vào phủ chúa Trịnh”
- Yêu cầu nội dung : + Bức tranh cụ thể hiện thực về cuộc sống xa hoa % thiếu sinh khí của phủ chúa Trịnh
+ Thái độ phê phán nhẹ nhàng
% thấm thía cũng những
dự cảm về sự suy vong của triều
đại Lê- Trịnh
- Yêu cầu \% pháp ; Sử dụng thao tác phân tích, kết hợp với nêu cảm nghĩ Dùng dẫn chứng trong văn bản “ Vào phủ chúa Trinh là chủ yếu”
* Đề số 2
- Vấn đề cần nghị luận : Tài năng
sử dụng ngôn ngữ dân tộc của Hồ Xuân N\%
Trang 4- Yêu cầu về nội dung + dùng văn tự Nôm + Sử dụng các từ thuần việt đắc dụng
+ Sử dụng các biện pháp tu từ (đảo ngữ )
- Yêu cầu về \% pháp : sử dụng thao tác phân tích kết hợp với bình luận Dẫn chứng thơ Hồ Xuân N\% là chủ yếu
c Củng cố, luyện tập (5')
Củng cố
HS đọc Ghi nhớ SGK
Luyện tập
Lập dàn ý phân tích bài thơ Tự tình II của Hồ Xuân N\%/
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1')
+ Bài cũ:
- Học và nắm chắc nội dung bài học
- Hoàn thành các bài tập trong SGK
+ Bài mới: chuẩn bị bài Thao tác lập luận phân tích theo J% dẫn SGK
Lop11.com