Tự khẳng định về mình _Tác giả xem thường mất khen Mục đích của việc nhắc lại với cốt cách tài tử phóng ,chê ,tự bằng lòng với cuộc sống các chức quan của bản túng tự ý thức về cá hiện t[r]
Trang 1Tiết PPCT :13
Ngày soạn :
Ngày dạy :
Văn Học : BAI CA NGAT NGUONG
_Nguyễn Công Trứ_
I.Mục tiêu :
Giúp HS :
_Hiểu đúng thực chất và ý nghĩa phong cách phong cách sống có bản lĩnh cá
nhân của Nguyễn Công Trứ trong khuôn khổ của XHPK chuyên chế
_Nắm được đặc điểm thể hát nói
II.Phương pháp : Đọc sáng tạo ,thảo luận, phát vấn ,thuyết giảng.
III Phương tiện :SGK ,SGV.
IV Các hoạt động trên lớp :
1 Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra bài tập HS
2.Giảng bài mới :
*Lời vào bài : Trong lịch sử văn học Việt Nam người ta thường nói đến
chữ ngông : ngông như Tản Đà ,ngông như Nguyễn Tuân ,ngông như
Nguyễn Công Trứ Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được chữ
ngông ấy của Nguyễn Công Trứ
T
G
HĐ1 : HDHS tìm hiểu về
tác giả và tác phẩm
Nêu những nét chính về
cuộc đời của Nguyễn Công
Trứ ?
HĐ1 : đọc ngữ liệu sgk
và trả lời các câu hỏi
Hssuy nghĩ trả lời
I.Tiểu dẫn :
1 Tác giả :
_NCT (1778-1858) tự là Tồn Chất ,hiệu Ngô Trai ,biệt hiiệu là Hi Văn _Xuất thân trong 1 gia đình nho học
_Con người giàu năng lực có cốt cách tài tử phong lưu ,biết sống và dám sống khẳng định cá nhân mình Có nhiểu cống hiến lớn trong các lĩnh vực :văn hóa ,xã hội kinh tế , quân sự
_Sáng tác của ông rất nhiều chủ yếu
là chữ Nôm ,đặc biệt là thể loại phú
và hát nói
Trang 2Xác định thể loại của văn
bản ?
Tác phẩm được sáng tác
trong hoàn cảnh nào ?
Cho biết ý nghĩa nhan đề
của tác phẩm ?
Nêu những đặc điểm cơ bản
về thể hát nói ?
Nội dung bài hát nói thường
đề cập đến vấn đề gì ?
HĐ2 : HDHStìm hiểu văn
bản
GV HDHS đọc văn bản
Tìm các chi tiết thể hiện
tính ngất ngưởng của NCT ?
Câu thơ chữ Hán đầu bài có
Hssuy nghĩ trả lời
HS dựa vào văn bản kết hợp phần tiểu dẫn trình bày
Hssuy nghĩ trả lời
HĐ2 : Đọc văn bản.
Hs phát hiện trả lời
Dựa vào chú giải trả lời
2.Tác phẩm :
_Thể loại :thơ hát nói là thể loại tổng hợp giữa ca nhạc và thơ ,có tính chất tự do phóng khoáng ,thích hợp với việc thể hiện con người cá nhân
_Hoàn cảnh sáng tác :khi cáo quan
về hưu
_Nhan đề : Ngất ngưởng thể hiện quan niệm sống không chịu khép mình vào khuôn phép thoát ra mọi
sự ràng buộc ,là lời tự khen tự đánh giá tài năng một thái độ sống ,một nhân cách khác thường
II.Đọc –hiểu văn bản:
1.Ngất ngưởng chốn quan trường:
_Câu thơ chữ Hán đã nhắc đến vai trò quan trọng của kẻ sĩ thể hiện sự kiêu hãnhtự hào ,khẳng định vai trò lớn lao mà tác giả phải đảm nhiệm gánh vác
_Cách xưng hô : “Ông Hi Văn” thể hiện sự tự tôn cá nhân độc đáo ,cách ngôn nghênh tự tin vào tài năng xem việc làm quan như bó buộc như giam hãm vào lòng mỉa mai chua chát
_Lời thơ nhắc lại chuyện đỗ đạt các chức quan để tự khẳng định về mình với cốt cách tài tử phóng túng ,tự ý thức về cá nhân đó là 1 kiểu ngất
Trang 3ý nghĩa gì ?
Với ý nghĩa đó tác giả muốn
khẳng định điều gì ở đây ?
Tác giả muốn khẳng định
điều gì thông qua cách xưng
hô của mình ? Thái độ của
tác giả ra sao ?
Mục đích của việc nhắc lại
các chức quan của bản
thân ?
Khi về hưu NCT có lối sống
như thế nào ?
Nhận xét về nghệ thuật ở
đoạn sau ?
Quađótác giả muốn diễn tả
điều gì ?
Ngoài lối sống khác thường
,tính ngất ngưởng của NCT
còn đựơc thể hiện qua đâu ?
Cách thể hiện cái ngông của
NCTcho ta thấy ông có một
Vai trò lớn lao mà tác giả phải đảm nhiệm gánh vác
Sự tự tôn cá nhân 1cách ngông nghênh tự tin vào tài năng của mình
mỉa mai chua chát
Tự khẳng định về mình với cốt cách tài tử phóng túng tự ý thức về cá nhânkiểu ngất ngưởng trên hoạn lộ
Một lối sống khác thường khi ra khỏi cuộc chơi
Tác giả sử dụng nhiều từ láy tâm trạng tự do
Hssuy nghĩ trả lời.Hssuy nghĩ trả lời
ngưởng trên hoạn lộ
2 Ngất ngưởng khi về hưu:
_Một lối sống khác thường khi ra khỏi cuộc chơi ,bứt mình khỏi khuôn phép ,đã thoáy khỏi lòng :
“Đạc ngựa bò vàng đeo ngất ngưởng”
_Từ láy “ phau phau”,đủng đỉnh ,dương dương ,diển tả tâm trạng
tự do thoải mái
_Tác giả xem thường mất khen ,chê ,tự bằng lòng với cuộc sống hiện tại
_Một kiểu ngông nữa với cầm kỳ thi tửu và cả giai nhân ,ngất ngưởng đến nổi bụt cũng phải cừơi
_ “Không phật không tiên không vướn tục”,tác giả hưởng thụ chơi bời nhưng không vướn tục cũng không phải phật ,tiên mà là lối sống vừa nghệ sĩ vừa thanh tao của
những nhà nho tài tử
_Sử dụng điển tích ,điển cố để thể hiện ý thức về tài năng và giá trị cá nhân ,khao khát tự do ,biết sống ngang tàng nhưng vẹn nghĩa vua tôi
_Cuối cùng là sự tự ý thức sâu sắc ,sự khẳng định cá tính một cách đầy bản lĩnh không ai sánh được về nhân cách
III.Tổng kết :
(Ghi nhớ SGK)
Trang 4lối sống như thế nào ?
Nhận xét về nghệ thuật ở
đoạn kết ?Tác dụng ?
Câu thơ cuối thể hiện điều
gì về nhân cách của NCT ?
HĐ3 :HDHS khái quát lại
bài học
Sử dụng điển tích điển cốý thức về tài năng
và giá trị cá nhân ,khao khác tự do
Sự tự ý thức ,khẳng định
cá tính 1cách đầy bản lĩnh
HĐ3 : HS tự rút ra kết
luận về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm
3.Củng cố:
HS trả lời câu hỏi phần luyện tập
4.Dặn dò:
_Học bài ,thuộc văn bản
_ Chuẩn bị bài mới
V.Phần rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………