Mục tiêu : Giúp HS - Phân tích được cảnh đám tang và những chân dung hài hước của tang gia ,từ đó hiểu được ý nghĩa phê phán hiện thực sâu sắc của đoạn trích : vạch trần những cái giả dố[r]
Trang 1Tiết PPCT: 46, 47
Ngày soạn :
Ngày dạy:
HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA
(Trích “Số Đỏ”)
- Vũ Trọng
Phụng-I Mục tiêu : Giúp HS
- Phân tích được cảnh đám tang và những chân dung hài hước của tang gia ,từ đĩ hiểu được ý nghĩa phê phán hiện thực sâu sắc của đoạn trích : vạch trần những cái giả dối ,thối đạo đức giả trong gia đình và
xã hội tư sản thành thị đương thời
-Phân tích được những nét đặc sắc trong nghệ thuật trào phúng của Vũ Trọng Phụng qua đoạn trích
II Phương pháp : Thảo luận ,thuyết giảng.
III Phương tiện : SGK,SGV.
IV Các hoạt động trên lớp:
1.Kiểm tra bài cũ :
a/Phân tích hình tượng nhân vật Huấn Cao trong tác phẩm “chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân?
b/ Cảnh cho chữ diễn ra như thế nào ? Vì sao tác giả gọi đây là cảnh tượng xưa nay chưa từng cĩ?
2.Giảng bài mới:
*Lời vào bài :Trong giai đoạn văn học 30-45 bên cạnh những tác phẩm vh theo khuynh
hướng lãng mạn như “chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân , “hai đứa trẻ”của Thạch Lam vẫn cịn những tác phẩm theo thiên hướng văn học hiện thực phê phán Hơm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu 1 tác giả văn học theo thiên hướng này Đĩ là Vũ Trọng Phụng với tác phẩm Số đỏ.
T
G
HĐ1: Hướng dẫn HS tìm
hiểu chung về tác phẩm
? Dựa vào phần Tiểu dẫn
SGK và những hiểu biết
của mình, hãy giới thiệu
những nét chính về tác giả
Vũ Trọng Phụng
? Giới thiệu các tác phẩm
tiêu biểu của ông
GV thông tin bổ sung,
khái quát
? Trình bày những hiểu
biết của em về tác phẩm
Số đỏ.
? Xác định vị trí đoạn
trích Hạnh phúc một tang
gia.
HĐ1: HS tìm hiểu chung về tác phẩm
HS hoạt động độc lập, dựa vào phần Tiểu dẫn, HS đại diện trình bày
Các HS còn lại nhận xét, bổ sung
HS đại diện trình bày
Các HS khác nhận xét, bổ sung và ghi nhận
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
- Vũ Trọng Phụng (1912-1939) sinh tại
Hà Nội, trong một gia đình nghèo
- Ơng sống chật vật bằng nghề viết báo, viết văn chuyên nghiệp; và qua đời trong bệnh tật, nghèo khĩ
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc trước Cách mạng Ơng nổi tiếng về tiểu thuyết, truyện ngắn và đặc biệt thành cơng ở thể loại phĩng sự
- Vũ trọng Phụng để lại nhiều kiệt tác: Số
đỏ, Giơng tố, Vỡ đê, Cơm thầy cơm cơ…
2 Tác phẩm:
Tiểu thuyết Số đỏ được đăng ở Hà Nội
báo từ số 40 ngày 7-10-1936 và in thành sách lần đầu vào năm 1938
Đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia, thuộc chương XV của tiểu thuyết Số đỏ.
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1 Ý nghĩa nhan đề đoạn trích:
Nhan đề Hạnh phúc của một tang gia chứa đựng mâu thuẫn trào phúng, hàm chứa tiếng cười chua chát, vừa kích thích
Lop11.com
Trang 2GV gọi HS tĩm tắt văn bản
Yêu cầu các HS còn
lại xác định bố cục và khái
quát nội dung đoạn trích
GV nhận xét, khái quát
HĐ2: Hướng dẫn HS
đọc – hiểu văn bản.
Mâu thuẫn trào phúng
được thể hiện qua nhan đề
đoạn trích như thế nào ?
GV thuyết giảng bổ sung,
định hướng khai thác đoạn
trích qua ý nghĩa nhan đề
Hạnh phúc chung của gia
đình cụ tổ là gì ?
Qua đĩ cho thấy thái độ của
tác giả ra sao?
Ngoài hạnh phúc chung,
mỗi thành viên trong và
ngoài gia đình cụ Tổ còn
có niềm vui riêng Hãy chỉ
ra niềm vui riêng của các
nhân vật này?
1 HS tĩm tắt văn bản
HĐ2: HS đọc – hiểu văn bản.
HS hoạt động độc lập
HS đại diện trình bày
Thật mỉa mai, chua chát
HS hoạt động độc lập
HS đại diện trình bày
trí tị mị của độc giả vừa phản ánh một sự thật mỉa mai, hài hước và tàn nhẫn
2 Chân dung những con người trong
tang lễ - những chân dung biếm họa:
a) Những thành viên trong gia đình cụ
cố Tổ
- Cụ cố Hồng – con trai cụ cố tổ:
+ Ung dung hút thuốc phiện, lảm nhảm
một câu vơ nghĩa: “Biết rồi, khổ lắm, nĩi
mãi”
+ Mơ màng đến lúc được diễn trị già cả,
để thiên hạ trầm trồ khen ngợi
Bất hiếu, háo danh, ngu dốt, quái
gở
- Ơng Văn Minh – Cháu đích tơn:
+ Lo mời luật sư để cái chúc thư chia gia tài được thực hành
+ Lo lắng khơng biết xử trí thế nào với
2 cái tội nhỏ,1 cái ơn to của Xuân Tĩc đỏ + Phân vân, vị đầu bứt tĩc, vẻ mặt đăm đăm chiêu chiêu hợp với nhà cĩ tang
Bản chất giả dối, bất nhân, vơ đạo.
- Bà Văn Minh:
+ Sốt ruột vì chưa được mặc đồ xơ gai
tân thời
+ Sung sướng vì đây là dịp lăng xê các mốt
tang phục của tiệm may Âu Hố
Đám tang là cơ hội trưng diện, cơ hội kiếm tiền.
- Cơ Tuyết + Vẻ mặt buồn lãng mạn rất đúng mốt vì
chưa nhìn thấy người tình
+ Được dịp mặc bộ y phục “Ngây thơ”
Cĩ cơ hội để gỡ lại danh dự của
một cơ gái “vẫn cịn nửa chữ Trinh”.
- Cậu Tú Tân
Sướng điên người lên vì cĩ dịp dùng cái
máy ảnh, được “tập làm đạo diễn”.
Đám tang trở thành nơi biểu diễn
thú chơi thời thượng.
- Ơng phán mọc sừng
+ Sung sướng vì được bố vợ chia thêm vài nghìn đồng
+ Tự hào về giá trị của đơi sừng hươu
vơ hình
+ Trù tính một kế hoạch trả cơng và thương lượng với Xuân Tĩc đỏ
Kẻ trục lợi, hám tiền, vơ liêm sỉ.
Lop11.com
Trang 3
Bạn bè của cụ cố Hồng là
những người như thế nào?
GV nhận xét, chốt lại ý
chính
Giá trị hiện thực phê phán
được biểu hiện như thế nào
qua “niềm hạnh phúc của
một đại gia đình” ?
GV nhận xét, chốt lại ý
chính
Các HS khác nhận xét, bổ sung
Đĩ là cái gia đình đại bất hiếu ,bất nhân ,bất nghĩa Những
kẻ được coi là “Âu hĩa”,văn minh thực chất là những kẻ đồi bại về đạo đức
HS trao đổi cặp đôi
HS đại diện phát biểu
Mọi người trong gia đình đều cĩ niềm vui chung trước cái chết của ơng
cụ “đáng chết” Họ sung sướng, hạnh phúc trước cái chết của cha, ơng mình
b Những người đến đưa tang:
- Ơng TYPN:
Bực mình vì chưa thấy những sự chế
tạo của mình ra mắt cơng chúng để xem báo chí phê bình ra sao
phơ diễn tài năng
- Hai cảnh sát Minđơ – Mintoa:
Đang thất nghiệp thì được thuê giữ trật
tự cho đám tang
Sung sướng cực điểm.
- Xuân Tĩc đỏ:
Danh dự càng được đề cao.
- Bạn của Cụ Cố Hồng: cĩ dịp khoe huân
chương và râu ria các loại; cảm động khi
nhìn thấy làn da trắng của Tuyết
lộ rõ bản chất
- Sư cụ Tăng Phú: chớp thời cơ để kiếm
lời
Sung sướng, vênh váo
- Những “giai thanh gái lịch”: được dịp
hẹn hị, tán tỉnh nhau
Tất cả đều vui vẻ, hạnh phúc
=> Giá trị tố cáo, phê phán mạnh mẽ trong bút lực trào phúng của Vũ Trọng Phụng.
3 Quang cảnh đám tang:
- Hình thức:
+ Quy mơ: đám tang to tát, theo cả lối
Ta – Tây – Tàu Cĩ cả kiệu bát cống, lợn quay đi lọng, lốc bốc xoảng, kèn bú dích, vịng hoa, câu đối…
+ Khơng khí: long trọng, đi đến đâu làm huyên náo đến đĩ, “giai thanh gái lịch” thản nhiên nĩi chuyện, bình phẩm, cười tình… bát nháo, lộn xộn
- Điệp khúc “đám cứ đi”: nhắc nhở người đọc đây là một đám tang “gương mẫu” với thái độ: mỉa mai, chua xĩt
- Thực chất: chẳng khác gì đám rước, nhố
nhăng, lố bịch Bởi long trọng nhưng rỗng tuếch, to tát nhưng bất nhân, bất nghĩa
- Đỉnh điểm của sự giả dối diễn ra lúc hạ huyệt:
+ Cậu Tú Tân bắt bẻ từng người một để
Lop11.com
Trang 4Nhận xét về các thủ pháp
nghệ thuật được sử dụng
trong đoạn trích?
HĐ3: Hướng dẫn HS tổng
kết, đ1nh giá
? Qua đoạn trích Hạnh
phúc một tang gia, em
nhận thức được gì về cuộc
sống xh tư sản thành thị lúc
bấy giờ ?
? Từ đó có nhận định như
thế nào về tài năng VTP ?
GV nhận xét, đánh
HS đại diện đọc lại đoạn văn miêu tả cảnh tượng đưa tang
HS đại diện phát biểu
Các HS khác nhận xét, bổ sung
HS trao đổi theo đơn vị bàn (5’)
HS trao đổi nhận xét và đại diện trình bày
HĐ3: HS tổng kết, đánh giá
tạo dáng chụp ảnh
+ Cụ Cố Hồng: mếu máo, khĩc ngất đi + Ơng Phán Mọc sừng:khĩc
“hứt…hứt… hứt”; bí mật dúi vào tay Xuân
tờ năm đồng gấp tư
Con cháu trở thành những diễn viên đại tài, nhất là màn kịch siêu hạng của ơng Phán mọc sừng.
Bằng ngịi bút châm biếm sắc sảo, VTP đã lật tẩy sự giả dối, vơ liêm sỉ của những con người thuộc giới thượng lưu thành thị trước Cách mạng tháng Tám.
III.TỔNG KẾT
1 Đặc sắc nghệ thuật:
- Tạo tình huống trào phúng cơ bản rồi mở rộng ra những tình huống khác
- Phát hiện những chi tiết đối lập gay gắt cùng tồn tại trong một con người, sự vật,
sự việc
- Thủ pháp cường điệu, nĩi ngược, nĩi mỉa… được sử dụng linh hoạt
- Miêu tả biến hĩa, linh hoạt và sắc bén đến từng chi tiết, nĩi trúng nét riêng của từng nhân vật
2 Ý nghĩa văn bản:
Đoạn trích Hạnh phúc của một tang
gia là một bi hài kịch, phơi bày bản chất
nhố nhăng, đồi bại của một gia đình; đồng thời phản ánh bộ mặt thật của xã hội thượng lưu thành thị trước Cách mạng tháng Tám
4 Củng cố: 3p
- HS học bài, nắm vững nội dung văn bản
- Chuẩn bị bài mới Phong cách ngôn ngữ báo chí.
Lop11.com