II/ PHƯƠNG PHÁP LÊN LỚP : Gợi mở , phân tích , đàm thoại ,… III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP : 1/ Oån định lớp : 2/ Kieåm tra baøi cuõ : 3/ Bài mới : Trong bài học hôm nay , chung ta sẽ được làm [r]
Trang 1Bài :VỘI VÀNG
Xuân Diệu
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
- Cảm nhận được niềm khao khát sống mãnh liệt , sống hết mình , và quan niệm về
thời gian , tuổi trẻ và hp của XD được thể hiện qua bài thơ
- Thấy được sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa mạch cảm xúc mãnh liệt dồi dào , và
mạch lí luận chặt chẽ , cùng với những sáng tạo độc đáo về nt của nhà thơ
II/ PHƯƠNG PHÁP LÊN LỚP :
Gợi mở , phân tích , đàm thoại ,…
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1/ Oån định lớp :
2/ Kiểm tra bài cũ :
3/ Bài mới :
Trong bài học hôm nay , chung ta sẽ được làm quen với một nhà thơ được coi là
nhà thơ “mới nhất trong các nhà mơi” , từ dùng của Hoài Thanh , một hà thơ luôn
khát khao với cuộc sống cuồng nhiệt , và luôn lo sợ trước sự trôi đi nhanh chóng của
thời gian Đó chính là nhà thơ XD với một tác phẩm rất nổi tiếng có tiêu đề “Vội
Vàng”
Gọi hs đọc tiểu dẫn
Em hãy tóm tắt những nét
chính về cuộc đời và sự nghiệp
thơ văn của XD
Sau Cách Mạng tháng tám
năm 1945 thơ XD có đặc điểm
gì nổi bật ?
I/Đọc hiểu tiểu dẫn : 1/ Tác giả :
-Xuân Diệu ( 1916- 1985 ) -Tên khai sinh : Ngô Xuân Diệu , bút danh khác : Trảo Nha -Quê cha ở Hà Tĩnh , quê mẹ ở Bình Định , Xuâân Diệu lớn lên ở Qui Nhơn
- Trước c/mg t8 XD là nhà thơ mới , “mới nhất trong các nhà thơ mới”
-Với một quan niệm sống mới mẻ cùng với một sự cách tân nghệ thuật đầy sáng tạo Ông là một nhà thơ của mùa xuân , t/y tuổi trẻ , với một giọng thơ sôi nổi đắm say , yêu đời thắm thiết
- Sau c/mg t8 thơ XD hướng vào mạnh vào thực tế đời sống , giàu tính thời sự
- XD từng là uy viên ban chấp hành hội nhà văn VN các khoá I, II, III , là viện sĩ thông tấn viện hàn lâm nt cộng hoà dân chủ Đức
XD được nhà nước truy tặng giải thưởng HCM về vhnt năm 1996 , ông cũng là người được mệnh danh là ông hoàng thơ tình của VN
2/ Xuất xứ tác phẩm :
Bài thơ Vội Vàng được in trong tập Thơ Thơ xuất bản năm 1938
Trang 2Bài thơ là một dòng cảm xúc
mãnh liệt , dào dạt tuôn trào ,
nhưng vẫn theo mạch luân lí có
bố cục chặt chẽ Theo em bài
thơ nên chia làm mấy đoạn ?
Giáo viên gọi một hs đọc 4
câu đầu và cho biết suy nghĩ
của mình về bốn câu thơ đó
Em có cảm nhận ntn về
những câu thơ tiếp theo?
XD là người ntn ?điều đó có
ảnh hưởng gì đến giọng thơ
đoạn hai không ?
Gợi ý :
Là con người thiết tha về cuộc
sống trần thế , cảm nhận được
sự trôi đi nhanh chóng của thời
gian , ý thức được sự ngắn ngủi
của đời người Cho nên giọng
thơ ở đoạn hai đã thể hiện sự
biến đổi , không còn mềm mại
mượt mà , mà trở nên hờn giận
rồi trở nên u hoài , u uất
II / Tìm hiểu văn bản : 1/ Bố cục :
Bài thơ là một dòng cảm xúc mãnh liệt tuôn trào , có bố cục chặt chẽ ,có thể chia làm ba đoạn
-Đoạn 1 : 13 câu đầu :Bộc lộ tình yêu cuộc sống trần thế thiết tha -Đoạn 2 : câu 14-29 : thể hiện sự băn khoăn trước sự ngắn ngủi của đời người , va sự trôi đi nhanh chóng của thời gian
- Đoạn 3 : câu30 – hết :thái độ cuống quýt , vội vàng để tận hưởng phút giây tuổi xuân của mình giữa mùa xuân của cuộc đời , của vũ trụ
2 / Phân tích : a/ Lòng yêu đời , yêu c/s cuồng nhiệt :
-Bốn câu thơ đầu diễn tả một ước muốn thật phi lí , trái qui luật tự nhiên , bởi nhà thơ muốn giữ mãi hương vị nồng nàn của sự sống -Những câu tiếp khắc hoạ cuộc sống that hưũ tình lung linh hương sắc , tất cả đều non tơ tươi tắn
- Điệp từ “này đây “ diễn tả những nét đẹp của cuộc sốn đang ngồn ngộn phơi bày , quyến rũ , diễn tả một cuộc sống tươi đẹp khơi gợi những khát khao của con người
b/ Những băn khoăn về sự ngắn ngủi của đời người , trước sự trôi đi nhanh chóng của thời gian ( tâm trạng phấp phỏng thời gian “)
- Với hai câu thơ :
“Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già ”
+ Hai câu thơ trên tác gải đã sử dụng biện pháp nt đối lập : Đương tới ><đương qua , còn non >< sẽ già
khảng định sự đồng nhất giữa mùa xuân và cuộc đời con người nói chung , mùa xuân trôi đi thì cuộc đời con người cũng chấm hết
“ Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất “
-Thời gian lấy mất mùa xuân , cũng có nghĩa là lấy đi tuổi trẻ của nhà thơ Đây là nỗi lo lắng nhất của XD , bởi ông luôn lo sợ thời gian trôi đi thì tuổi trẻ cũng không còn
“lòng tôi rộng nhưng lượng trời cứ chật , Không cho daì thời trẻ của nhân gian Nói làm chi rằng xuân tuần hoàn Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại “
L àm sao cuộc đời con người lại có hai lần “tuổi trẻ” , và khi thời gian đã trôi nhanh thì liệu tuổi trẻ có còn ? Như vậy , “ xuân vẫn tuần hoàn” thì c/s con người còn ý nghĩa gì khi tuổi trẻ đã hết
Trang 3Theo XD mỗi khoảng khắc
trôi đi là một sự mất mát chia
lìa , điều này được tác giả thể
hiện rất rõ trong bài Em hãy
lấy những dẫn chứng tiêu biểu
trong bài để minh chứng cho
điều đó
Các cảm nhận về thời gian
của XD xuất phát từ đâu?
Đây là đoạn thơ đã bộc lộ
lòng yêu đời cuồng nhiệt ,
khiến nhà thơ phải hối hả vội
vàng đến với cuộc sống Em
hãy tìm những hình ảnh ngôn từ
, nhịp điệu tiêu biểu để chứng
minh điều đó
Em có nhận xét gì về đoạn
thơ trên?
Nếu không còn tuổi trẻ thì c/s con người cũng chẳng còn :
“Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi , Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời Mùi tháng năm đều rướm vị chia phôi Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt “ Qua c ái nhìn độc đáo của XD , mỗi khoảnh khắc trôi qua lại có một sự mất mát chia lìa :
Mùi ……….biệt “ Mỗi sự vật trong vũ trụ đang từng giây , từng phút ngậm ngùi chia li , tiễn biệt một phần đời của mình :
Con gió xinh thì thào trong lá biếc Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi ? Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa
Cách cảm nhận về thời gian như vậy , xét đến cùng là do sự thức tỉnh sâu sắc về cái tôi cá nhân , về sự tồn tại có ý nghĩa của mỗi cá nhân trên đời , nâng nui trân trọng từng giây , từng phút của cuộc đòi , nhất là năm tháng của tuổi trẻ
c/ Quan niệm sống vội vàng gấp gáp , để tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên chóng tàn phai , p/h của tuổi trẻ khộng lặp lại
-Hình ảnh : tươi mới đầy sức sống : Sự sống mơn mởn ; mây đưa gió lượn ; cánh bướm với tình yêu ; cái hôn nhiều , non ước cỏ cây ; mùi thơm , ánh sáng , thanh sắc ; xuân hồng
-Ngôn từ : động từ mạnh , tăng tiến dần : + ôm , riết , say , thâu , chếnh choáng , đã đầy , no nê, cắn -Nhịp điệu : dồn dập , sôi nổi , hối hả, cuồng nhiệt :được tạo nên bởi những câu dài ngắn xen kẽ , vối nhiều động từ có tác dụng tạo nhịp điệu và ngắt nhịp nhanh , mạnh : “ta” :lặp lại 5 lần ; và
“3lần”; “cho” 3 lần Đoạn thơ này rất tiêu biểu cho sự cách tân nghệ thuật của Xuân Diệu trong thơ mới
III/ Ghi nhớ sgk