Lâu dần, sự khác biệt về vốn gen do giao phối không ngẫu nhiên cũng như các nhân tố tiến hoá khác cùng phối hợp tác động có thể sẽ dẫn đến sự cách li sinh sản và hình thành nên loài mới?[r]
Trang 1Ngày dạy:
Tiết
BÀI 30: QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI (Tiếp theo)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Giải thích được quá trình hình thành loài bằng con đường lai xa và đa bội hóa
- Giải thích được sự cách li về tập tính và cách li sinh thái dẫn đến hình thành loài mới như thế nào
- Biết được tại sao phải bảo vệ sự đa dạng sinh học của các loài cây hoang dại cũng như các giống cây trồng nguyên thủy
2 Kĩ năng:
- Phát triển kĩ năng phân tích kênh hình, kĩ năng so sánh, phân tích tổng hợp
- Kĩ năng làm việc độc lập với SGK
3 Thái độ:
- Có ý thức bảo vệ sự đa dạng sinh học của các loài cây hoang dại cũng như các giống cây trồng nguyên thủy
II Chuẩn bị:
- GV: giáo án + SGK + Hình 30.1 SGK
- HS: Vở ghi + SGK
III Tiến trình:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Giải thích vai trò của cách li địa lí trong quá trình hình thành loài mới ?
- Tại sao quần đảo lại được xem là phòng thí nghiệm nghiên cứu quá trình hình thành loài mới ?
2 Bài mới:
Tiết trước chúng ta nghiên cứu quá trình hình thành loài khác khu vực địa lí Vậy ở cùng khu vực địa lí thì quá trình hình thành loài có diễn ra hay không? Để
rõ hơn chúng ta nghiên cứu tiếp Bài 30
Trang 2Yêu cầu HS đọc thông tin SGK và cho
biết:
? VD trên minh hoạ điều gì? Giải thích
? Từ vd trên có thể rút ra kết luận gì về
cơ chế quá trình hình thành loài?
Cỏ băng, cỏ sâu róm
+ Bãi bồi : chu kì STPT muộn (th5-6)
II/ Hình thành loài cùng khu vực địa lí:
1 Hình thành loài bằng cách li tập tính và cách li sinh thái:
a) Hình thành loài bằng cách li tập tính:
* Vd:
2 loài cá/Cphi: Hình thái giống nhau màu sắc khác nhau
- Trong t/nhiên, sống chung nhưng không gphối
- Nuôi chung 1 bể+ánh sáng đơn sắc giao phối và sinh con
=> Cho rằng: Từ 1loài ban đầu, do ĐB tạo màu sắc khác biệtthay đổi tập tính gphối (gp có lựa chọn cùng màu=> tạo qt cách li về tập tính gp với qt gốc
phân hóa vốn gen dẫn đến cli SS với qt
NTTH khác
gốc loài mới
* Cơ chế ht loài:
Các cá thể của 1 quần thể do đột biến có được KG nhất định làm thay đổi 1 số đặc điểm liên quan tới tập tính giao phối thì những cá thể đó sẽ có xu hướng giao phối với nhau tạo nên quần thể cách li với quần thể gốc Lâu dần, sự khác biệt về vốn gen do giao phối không ngẫu nhiên cũng như các nhân tố tiến hoá khác cùng phối hợp tác động có thể sẽ dẫn đến sự cách li sinh sản và hình thành nên loài mới
b) Hình thành loài bằng cách li sinh thái:
*Ví dụ: 1)QT TV bãi bồi sông Vonga với QTTV của loài tương ứng ở trong bờ sông rất ít sai khác về đặc
Trang 3+ Trong bờ sông: ra hoa kết hạt mùa lũ
? Từ 2 VD trên có thể rút ra kết luận gì
về con đường hình thành loài bằng con
đường sinh thái?
? Vì sao các cá thể cùng 1 loài lại khác
nhau về tập tính GP hay khác biệt về ổ
sinh thái?
(Vì ĐB, GP luôn phát sinh tạo ra KG
mới Một số KG mới có thể có tập tính
thay đổi khiến chúng GP có lựa chọn với
ct có KH cùng loại Lâu dần sự GP
không ngẫu nhiên này dẫn đến CLSS)
Hình thành loài bằng con đường cách li
sinh thái thường xảy ra đối với đối tượng
nào?
? Thế nào là lai xa?
Loài cỏ Spartina/anh 2n=120 là kquả
P: loài C.Âu 2n=50 x Mĩ 2n=70
điểm hình thái, chỉ khác về đặc tính sinh thái có sự chênh lệch về thời kì SS Không giao phối được với nhau khác biệt vốn gen=> loài mới
2) VD SGK Sâu/cây A 1số đb sang sống ở loài cây B(ăn được
lá B) qua SS tạo qthể mới, giữa chúng giao phối thường xuyên hơn so với loài sống trên cây A Lâu dần, sự khác biệt về vốn gen làm xuất hiện CLSS=> loài mới
* Kết luận:
Hai quần thể của cùng một loài sống trong 1 khu vực địa lí nhưng ở hai ổ sinh thái khác nhau thì lâu dần có thể dẫn đến cách li sinh sản và hình thành loài mới
2 Hình thành loài nhờ lai xa và đa bội hoá:
- Lai xa: Bố mẹ thuộc 2 loài khác nhau có thể tạo
con lai bất thụ Nếu con lai có đột biến đa bội tạo
thể song nhị bội thì nó trở thành loài mới Vdụ: Loài A x loài B con lai C
- C được đa bội trở nên hữu thụ thì trở thành loài mới cl ss với 2 loài bố mẹ
- C không được đa bội mà chúng SSVT được thì
Trang 4C: có thể là 3n.
Thằn lằn C.sonorae (3n) do lai xa, chúng
SS bằng trinh sinh
▼ HS tóm tắt H30: hình thành loài lúa
mì hiện nay
? Gặp chủ yếu ở nhóm nào? Vì sao ít gặp
ở ĐV?
? hình thành loài ntn không phụ thuộc
vào địa lý
cũng là loài mới
75% TV có hoa, 95% loài dương xĩ hình thành theo phương thức này
(Loài tứ bội :do tự đa bội trong NP, GP Loài 3m SSVT do lai khác loài, loài song nhị bội)
3 Củng cố:
- Sự xuất hiện 1 cá thể lai xa được coi là loài mới chưa? Loài mới xh với những dấu
hiệu nào?
- Trả lời các câu hỏi SGK
4 Dặn dò:
- Trả lời các câu hỏi SGK - Tiến hóa lớn là gì? RÚT KINH NGHIỆM
Ngày , tháng , 2010
Tổ trưởng kí duyệt