+ Tên địa phương chỉ viết hoa chữ cái đầu của âm tiết 1: Hà noäi, Goø daàu… * Nếu ghép từ chỉ phương vị với 1 đ/phương cũng viết hoa các chữ cái đầu: Hạ Lào, Bắc Đại tây dương… + Tên các[r]
Trang 1Ngày:
Tiết: 1,2
CHỦ ĐỀ TỰ CHỌN
NHỮNG LỖI THƯỜNG GẶP TRONG SỬ DỤNG
TIẾNG VIỆT
NHỮNG LỖI VỀ CHỮ VIẾT VÀ CÁCH TRÌNH BÀY CHỮ VIẾT TRONG VĂN
BẢN – THỰC HIỆN SỬA LỖI
A/.Mục tiêu: Giúp H
1/.- Nhận ra những lỗi về chữ viết TV
- Cách trình bày chữ viết trong VB
- Cách sửa lỗi về chữ viết
2/.Rèn luyện cho H kỹ năng viết đúng một số từ cơ bản
3/.Giáo dục tính phục thiện sửa sai
B/ Chuẩn bị:
- G: SGK + Thiết kế bài dạy
- H: Tìm hiểu về các lỗi về chữ viết
C/ Phương pháp: Phát vấn, gợi tìm; kết hợp với hình thức trao đổi , trả lời câu hỏi
D/ Tiến trình dạy học:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV& HS NỘI DUNG BÀI HỌC
- Theo em, viết sai chính tả do những
nguyên nhân nào?
- Làm cách nào để có thể giảm bớt
việc viết sai chính tả
- Lỗi hỏi ngã được qui định ntn?
+ Từ Láy?
I/ NHỮNG LỖI VỀ CHỮ VIẾT:
1/ Lỗi chính tả:
a) Nguyên nhân:
- Sai chính tả là do không phân biệt được nói và viết
- Phát âm theo địa phương, lâu ngày theo th/quen sai c/tả
- Sử dụng từ ngữ mà không hiểu nghĩa, viết tắt trong VB sai chính tả
b) Cách sửa:
- Khi phát âm có thể phát âm theo địa phương nhưng khi viết cần chú ý viết đúng chính tả
- Khi viết chú ý viết đúng chính tả, đúng nghĩa
TD: * Phát âm theo địa phương ( thói quen) sai chính tả
- / n / - / l / Củ nang ( lang), nớp ( lớp)
- / V / - / dz / đi dzề ( về)
- / s / - / x / bổ xung ( sung )
* Sử dụng từ ngữ theo th/quen, dẫn đến sai nghĩa, tối nghĩa
- Quý báo( báu) - Giúp ít ( ích ) - Bàng quang ( quan) 2/ Lỗi hỏi – ngã:
a) Cần phân biệt hỏi – ngã trong từ láy điệp âm đầu, thanh:
*/ Bỗng:
- Ngang + hỏi: Nho nhỏ, vui vẻ, trong trẻo…
- Sắc + hỏi: Sắc sảo, vắng vẻ, trắng trẻo…
- Hỏi + hỏi: lỏng lẻo, thủng thẳng, đủng đỉnh, rổn rảng…
*/ Trầm:
Trang 2+ Từ Hán Việt?
- Đ/với 1 VB thì việc trình bày chữ
viết đúng, thích hợp là cần thiết Vậy
khi viết VB cần chú ý điều gì?
- Muốn viết đúng dấu câu ta căn cứ
vào đâu?
- Hãy tìm ra những lỗi c/tả trong
đoạn văn?
4/.Củng cố:
- Huyền + ngã: Sừng sững, rền rĩ, vồn vã, sẵn sàng…
- Nặng + ngã: rộng rãi, chững chạc, mạnh mẽ…
- Ngã + ngã: lỗ lã, dễ dãi, nhõng nhẽo, nhễu nhão…
b) Viết dấu hỏi: Đ/với những tiếng Hán Việt b/đầu bằng: +/ A,Ă, Â, E, Ê, I, Y, IÊ, O, Ô, Ơ, U, Ư & KH Hỏi
* Những tiếng có thanh ngã có trong số tiếng Nôm sau đây: Aüm bồng, ễnh ương, ầm ĩ, õng ẹo, ỡm ờ, ưỡn ngực
* KH chỉ viết ngã những tiếng: khe khẽ, khập khiễng + PH, QU, T, TH, TR, X Hỏi
* PH chỉ viết ngã với những tiếng Hán Việt ( Phẫn nộ, phẫn uất, giải phẫu…) và những tiếng Nôm như: phễu, phỗng, phũ phàng
+ Tất cả tiếng Hán Việt khởi đầu bằng: L, M, N, NG, NGH, NH, D, V Viết ngã
Lãng mạn, mĩ mãn, nhẫn nại,dã man, vĩnh viễn,hàng ngũ II/ CÁCH TRÌNH BÀY CHỮ VIẾT TRONG VB:
- Viết đúng chính tả, rõ nghĩa
- Viết hoa đầu câu, đ/danh, tên riêng, tên các c/quan, đ/thể + Tên người viết hoa các chữ cái đầu: Nguyễn Trãi, Nguyễn Văn Chương…
+ Tên địa phương chỉ viết hoa chữ cái đầu của âm tiết 1: Hà nội, Gò dầu…
* Nếu ghép từ chỉ phương vị với 1 đ/phương cũng viết hoa các chữ cái đầu: Hạ Lào, Bắc Đại tây dương…
+ Tên các cơ quan, xí nghiệp…chỉ cần viết hoa danh từ riêng: sở giáo dục Tây ninh, trường đại học Bách khoa…
* Danh từ chung dùng để chỉ 1 đoàn thể, 1 cơ quan, 1 nhân vật tôn kính phải viết hoa: Đảng, Đoàn, Bác, Chính phủ, Nhà nước, Thủ tướng, Quốc hội…
* Một số danh từ chung được viết hoa để tỏ lòng tôn kính của người viết: Tổ quốc, Người, Ban Chấp hành trung ương đảng, nghị quyết của Trung ương Đảng, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Huân chương Độc lập, ngày Quốc khánh, ngày Phụ nữ Việt nam…
- Dấu câu cần đúng với văn cảnh ( dấu chấm, dấu hỏi, dấu chấm cảm, dấu phẩy, dấu gạch ngang)
III/.SỬA LỖI:
Đoạn văn trong bài làm văn của H lớp 10 có viết:
Trong kho tàn văn học Việt Nam, Chuyện Tấm Cám là truyện cổ tích Thần kỳ Truyện kể về mối mâu thuẩn trg qu/hệ gia đình: mẹ gẻ con chòng Tấm muốn Đi dự hội nhưng mụ dì gẻ
o cho
* Sai vì thói quen viết tắt, viết hoa tuỳ tiện và chưa hiểu nghĩa của từ
IV/ KẾT LUẬN:
Viết đúng chính tả và cách trình bày chữ viết trong VB là
Trang 3y/cầu của việc sử dụng TV mà bản thân mỗi chúng ta phải thực hiện Chúng ta phải có ý thức sữa lỗi về chữ viết để TV ngày càng trong sáng
5/ Dặn dò: Ch/bị lỗi về dùng từ trong TV.
E/ RÚT KINH NGHIỆM: