Chuyên đề Khái quát văn học Việt Nam 1945 – 1954

Má tôi ngồi bên mộ con đầy bóng tối Chiếc bình hoa ngày cưới thành bình hương tàn lạnh vây quanh Tóc nàng xanh xanh ngắn chưa đầy búi Em ơi giây phút cuối không được nghe nhau nói không [r]

KHÁI QUÁT



Trong quá trình 30

thách

chính

   !

-Cách  tháng Tám (1945) thành công, 5 ra O 3T nguyên 9 cho $U :9 - 3T nguyên $O 0?#

O+

ngoài

các

liên

nhân dân ta

quân

(6-3-1946) và

- Khi

lên

7-1954)

kháng

- Trong hoàn

mù

khoa,

II.Tình hình $% &

1.Những thuận lợi và khó khăn đối với sự phát triển của văn học

'()* +,- .

thâm

-Cách

mà thành giá

công

tinh

chân chính Bên

chúng Sáng tác

khích

-Trình

quan

chín

phong phú cho sáng tác

-Tuy

giá

/()* khó 0%

Trong

dành cho sáng tác không

nên U mát không gì bù $7 $:C 6 ,# Nam Cao, Thôi YD #+++"

không

sáng tác có

kháng

2.Các chặng đường phát triển

Có

a/1945-1946 : Ðây là

phúc 09 lao : $:C hai 06 E phóng YO  hóa M  G $:C thành 0?"+

Nhìn chung, sáng tác

Cách

phía

Cách

b/1947-1949 : Kháng

nhà

sáng tác nên

bó máu

Tiêu

Cao, Làng - Kim Lân,

3/1949)

Dân

thân

Trong khi

thích

c/1950-1954: Ðây là

V j B X@"# Xung kích (V j Ðình Thi), Vùng > (Võ Huy Tâm).

Phong trào

nhân dân

III.Thành +7, $% &

1.Thơ ca

Ðây là

bình Hoài Thanh

kháng

(Nói -Có

tác

không có D 8 nhà 9 anh bình dân

(Hoài Thanh - Nói

-Không khí

góp

sâu

hàng

Minh ; Xuân

-Kháng

(Quang

- còn

chân thành thì hình

giúp

(Hoàng Trung Thông) ;

nay Bác không

Nam

, lãng

- Các thi

gian khó

-

có

- Nhân

nhà

thân (

-Tình yêu

và khí phách

làm

;

:C cao $o 8 lãnh b# $% là O con :2 tài  3* L U# có lòng nhân ái mênh mông và 0G =G

E Q<# khiêm G+

/"*= +,-+

phát huy thành

quan

-

ngôn

- Hình

- Ngôn

phong phú $; vô cùng y2  ; nói   6 chúng hàng ngày $:C chú ý ? Qb trong quan *



không

2 Truyện ký

a = +7 cách

-1946-1948 :

ám

/ (Nam Cao) ; wO $P vào 8# Tháp Rùa D / V j Tuân) wO =G  * 7 @ )? : Làng (Kim Lân) ; Ðôi 7 (Nam Cao)

- 1949-1954 :

Ràng

Hoài) ; Ký

Hoài); Xây

Con trâu V j B X@"[++++

b >,?=@ ký

0x )8 sâu

-

và sáng tác (Ngày $6 @ tôi cách # yO xác - V j Tuân) ;  O $U tranh n co D hai khuynh

Càng

-

- Nông thôn và

Con trâu - V j B X@"+

- Hình

trong

nông dân, công nhân)

gia

tình dân

càng sâu

 * Tây X7"+

c B CD

cháy )v / )K $7 thêm 8 tin cho  6 chúng cách +

Trong quá trình phát

sáng

sáng tác

chúng ta

giáo

giai

Hoàng Trung Thông

BAO GH IJ KL

Các anh $

Ngày U $I lâu K

Xóm làng tôi còn

Các anh $

Bao 2 5 0

Xóm làng tôi trai gái

Làng tôi nghèo

Nho

Gió

Làng tôi nghèo

Gió : ^ E

Trai gái trong làng U E :C xuôi

Các anh 8 mái U nhà vui

; hát câu :2

Các anh 8 : )/ :9 ngõ

wo già )< < áo nâu

Vui

/ 0: $~

mG núi mù che

Các anh 8

Xôn xao làng tôi bé

Nhà lá $^ =^

VK ^ U Q5

Bát :9 chè xanh

Anh

Làng tôi

Lúa thêm xanh

iE tô hai b / xong

ƒP $P ánh $ G dân công A $:2

mx n núi gió $~ =:^

So anh máu

XU tay tính ) @ anh $

Lúa xanh xanh 7 chân $P

Anh $ là $ D quê quán mình

Cây

Hoa cau

Anh

Các anh $

Khi nào 5 0

Xóm làng tôi

Trai gái

Xác thù

Anh Tin

-BÀI CA

Chúng ta $1 áo E

rG  O $2 / núi )U nay Nghe / 07 $U lên $- 9 /+ Tháng ngày ta góp =M chung

Vun / 0 G $U  G / G cây

ƒ:2 xa ta 9 $-

Trên $K cây khát 7#

iD hai dòng = G 7

ƒ1 ta vui U cày

Bàn tay lao $O

Ta gieo =A =G

Trên / $U khô

Bàn tay 6 cù

w( dù 7 cháy

Khoai Lúa U xanh /#

Y; khoai ta 0 gieo /+

Không cho

; = G ngân nga Hòa theo gió núi

Ta $1 :^ 5 = G

Cho dù ) áo nông binh Bx còn u $U U xanh núi $~+ Chim reo trong lá

Hòn $I cheo leo

Chúng ta O 09 :2 nghèo

ƒ1 cây  G v#

t $_ K khoai

Ngày còn dài Còn dai =M ]+

Càng Qj cày sâu

Hát lên ta  G cho 

Nhanh tay ta  G ta $1 $U lên Bàn  ta làm.nên U E+

Có

Ta vui

Ta / ngày  E chin, i> ra :2 8 .;

m* quân thù, G $U n =:^+ Máu ai

wK hôi ta $@ L G hang rau :^+

‚/ xanh xanh E máu :2+ Còn mùa lúa G còn :^ áo chàm

Nguyễn Đình Thi

Q

Ngôi sao

Soi sáng

Anh yêu em

Anh

w_ G anh n _ ; anh 

Ngôi sao trong $P không bao 2 7

Chúng ta yêu nhau

V 0> trong / )? bùng $v A

Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm :2+

Trần Mai Ninh

Q MÁU

„ cái gió Tuy Hoà…

Cái gió chuyên 6

Và phóng túng

Gió $ ngang, $ Q#

Gió

Gió

Gió :2#

Gió reo lên 0K 0O+

Tôi

‚K $-

Còn U ):9 9 Nha Trang

- A, 6 07†

Ta 6 máu,

Ta 6 :2#

Ta 6  ; 0*+

Cái $S thành ' $

X; bao :2 * $ tên mi

Và Khánh Hoà ' $†

w7 ta  lên

RE (

RE :2#

Nhìn mi!

Ta có

ƒI ):9 vào )U >†

Tròn O 

Hay

w( o O $:2 :^

Lòng bàn tay Chân ) =7#

Túi B:^ Gia V… Cung ia Nguyên Chút chít Hoàng Bá San… còn D†

r lau nhau

Và 06 0:C theo nhau

Dao  $ gáy, Súng màng tang

‡ O LG $6 $:2 máu chó Chúng nó rú

RE  ( kinh hoàng

Hồng Nguyên

Q

ya chúng tôi X :2 M LM

Quen nhau / ) @ ˆO hai"

Súng Quân =: :^ bài Lòng

yO =7 $:2 tàu Rèn thêm dao 3;

Áo E chân không

Ba Mái 08 gianh

; mõ $P :2

y G cày $U $v

Ít Mòn chân bên G  canh khuya Chúng tôi $

V7 : =2 mép ba lô Tháng  ) cùng thôn xóm Vn trên QG 7

-

- ƒn 9}

-

RE 0a :2 vang bên  O )7

Nhìn o thôn D  G :^ dâu

Chúng tôi $ mang  O $2 0: $O

Qua

Tôi

Làng xuôi xóm

Có

Có ; gà gáy xóm

Có "khai

Có

Tôi

i:2 kê cánh >

X; 0> khoai vùi

ƒK chí M vui vui

Cho )6 tôi nghe ví

X; 0> rung rung $S vai $K chí

-

ƒP $% chúng tôi $

Nòng súng nghiêng nghiêng

Trong

r2 chuôi 0A $

Nhìn

Chúng tôi

Dân chúng 6 tay 07 07q

-Trần Hữu Thung

 LÚA

w( 2 càng lên v

Bông lúa chín thêm vàng

r:^ treo $6  gió

r:^ 0 càng long lanh

Bay vút ? 2 xanh

; chim nghe thánh thót

Em

wO ) @ =9 mai ri

Anh tình  * ra $

Lúa

Em j anh lên $:2

Em nách mo ^ ;

Lúa níu anh ? dép Anh cúi => O vàng B:C cánh $K 7 ngang

ƒ; )2 ni anh )E

ˆ‚ O mình quên cày xáo Nên lúa chín không $8 Nhà G làm cho Gˆ

Xa xa nghe ; hát Anh

Anh )E em ngoái 0

Cam ba 06 ra trái X:5 ba 06 ra hoa Anh ):9 chân $ ra

/ ngày $6 phòng A X:9 qua kì 6 A Anh có > 02 8

Anh Lúa em a chín K

Lúa G 07 anh ^

iE thi $  em ?

Xoè bàn tay )U $G Tính a )G  ròng

Ai a )E $/ mong Riêng em thì

Cam $6 ngõ $I vàng

Em Không Mùa sau 38 mùa :9

Em vác Lúa sây

Em mong ngày

(1-1-1950)

Chính Hữu

NGÀY

Có $1 :2 lên $% trên / sâu Bao 2 5 0}

Ôi hôm nay XM :2 $P tàn ngày L: U A

RE kinh thành nghi ngút cháy sau 0:

Rách E ^ K $S giày  Q(

Xb :2 chinh phai ) áo hào hoa

Mái

Nghe

Nguy nga sao cái ) @ lên $:2

Súng

A ha! nhà xiêu mái =?

Xác oan / ? 0G chân $

X:9  ? xéo quân thù 09 09

w< mù khói C

R2 máu huy hoàng

Ôi bài

1947

Hữu Loan

MÀU TÍM HOA SIM

Nàng có ba :2 anh $ )O $O

Có em

Khi tóc nàng xanh xanh

Tôi :2 B*  G quân

xa gia

Yêu nàng

Ngày

nàng không $N may áo 9

Tôi ( $K quân nhân

); bùn $U hành quân

Nàng :2 xinh xinh

bên anh

Tôi 5 $^ < 8

R:9 nhau xong là $

wU :2 $ 5 0

thì

bé

:2 trai khói 0>

Mà

Tôi 8

không ( nàng

Má tôi K bên O con $6 bóng G thành bình

tàn Tóc nàng xanh xanh

Em ^ giây phút  G

không $:C nghe nhau nói không $:C trông nhau O 06

Ngày L: nàng yêu hoa sim tím

áo nàng màu tím hoa sim Ngày L:

O mình $~ khuya bóng

Nàng vá cho ngày L:…

Ba

ƒ:C tin em gái U Gió =9 thu 8 2 C :9 sông

Khi gió =9 thu 8

v vàng chân O chí Qua

Màu tím hoa sim tím

Có ai ví

Áo anh

Ai

Nhìn áo rách vai Tôi hát trong màu hoa

Áo anh

tím hoa sim, tím tình trang 0* 9

Tím tình ^ 0* M

Ráng vàng ma và =/ rúc $* quân hành Vang

$1

hoang màu tím Tôi ví  8 $- Tôi 9  8 $-

Áo anh nát

(1949, khóc * Lê ab ( Ninh)

-Quang Dũng

OY Z+ *;[ X\ Tây

Em

Tôi

Cách )* bao ngày quê XU X

Tôi

Em

wo tôi, em có ( $- không ?

Bao xác già nua ? cánh $K

Tôi

Bao nhiêu K xác ] trôi sông !

/ $O thu 8 hoang bóng (

ƒP tàn ôi 0 G $P tàn !

Em

ƒS 7 :2 r^ Tây

U

X K j LM khôn khuây

Tôi

Em mang giùm tôi nhé

Ngày

Khúc hoàn ca 9 0*

Bao 2 5 0 $K X:^ RU

B8 núi Sài r^ 7 lúa vàng

Sông

Sáo

Bao 2 tôi ( em 06 D

Ngày

Còn có bao

Nông Quốc Chấn

9 ^9 ông _

ƒK  $I =7 $ K

yC bò,  ;#  :^+++

Các )E :2 :2 $: 9#

Làng

 sao? Ta =l $% :2 gì?

Ai a mong $ $:C xem )O $O+

R^ : xong, 7 lui 8  núi

Anh giao thông

Tin bay $ )E trên xóm Q:9

Già già ] ] $C hoan hô,

XO $O $I $; kia!

A lúi!

ƒg súng 7# súng dài, súng dóp

Hoan hô! Hoan hô!

Nhìn không

Có E :2 a lõ tóc  #

Hai con y có Rb Già chân $ $U# w( )O  6 áo Nùng, Tay 6 cái ? mây /#

w* ? O $; can không khói,

XO râu dài / 7 / $g#

Chân tay nhanh

Rb Già :2# x chào :2 $M $% Dân chúng t tai nhau:

Có 0l $- là :2 ˆiG vˆ (4) Khi

XO $O $;q O# hai K ? A+

Rb $ / bàn xem bát $a+

Cho w :2  nhau

ƒG $ G $; xem quân Ông Rb+ V:2 già $;# Rb 2 K 8 5#

] con 0# Rb ); xoa $6 +

Rb nói, dân nghe rõ / câu

-Ta

Gà $I gáy 0:C $6 # Còn vang vang Hôm sau, Rb 2 )E lên $:2# Cho )O $O L; hàng,

Rb )7 tay / :2+

Ai

"Tên Rb Già là chi?

Tóc ) x còn $#

"Dân ta =7 9 ngày ƒO 0?ˆ+

X:9 sang n tháng )E.#

ˆiE phóng quân $I vào Hà VOˆ

Có Nhìn iG Rb Già :9 $; )E ta!

ƒ- là Ông Rb†

Sung =:9 thay! XE ta toàn nam D y6 $6 tiên $I $:C $% Bác YK Chúng ta xin

(1)Tên

"U'

(2) "A lúi" là (3)

Aj' (4) (5)

Hình +;.* *;[ lính trong +\ kháng E * Pháp

Không

bao

Không

bao

Kháng

):9 chân lên $:2 vào ( ?+ ƒ% là mùa thu Hà VO $6 0: 0 ; :

Sáng mát trong Gió

Tôi Sáng

Sau

Hay O làng quê Kinh X7 trù phú, :^ $o# nay $I chìm trong máu 0>  quân thù :

Quê Tranh Màu dân

Quê

quê

ngày

? :

Thôi hãy lên Quê

Biên thùy nghe

Rách Mái

Tây Quân xanh màu lá ,E oai hùm

aI 9 Hà A dáng ;@" 9' ( Tây Tiến – Quang Dũng )

xanh da

có

Áo bào thay D" anh @ S

Sông Mã  lên khúc  hành ( Tây Tiến – Quang Dũng )

không còn

Chính

này

 bàn tay # H5 báng súng Chân

Ôi

Có

Anh Súng bên súng, " gác bên "3

Kháng Lên

Hay

$ chúng tôi QF1 nhau T # D E Quen nhau Z "N z hai”

Súng Quân + #9 bài, Lòng

Quê Làng tôi nghèo S cày lên >  ( Đồng chí – Chính Hữu )

no :

Gian nhà không F ;8 gió lung lay ( Đồng chí – Chính Hữu )

Hay :

Mái

Ít Mòn chân bên U !% canh khuya ( Nhớ – Hồng Nguyên )

Anh

Áo anh rách vai

Chân không giày ( Đồng chí – Chính Hữu )

Ngay

thành

o"5 chân tìm 9 S I # ( Nhớ – Hồng Nguyên )

Hôm qua còn theo anh Hôm nay n F cành

thù, càng nung

em gái,

Mà Tôi @ không F1 nàng

Má tôi

( Màu tím hoa sim – Hữu Loan )

Hay

QF D em HT3 ,# U thông

Em

Ai Bên

lên

Súng

Tôi

cách

Ào ào $ bão,

Nát chân

( Hoan hô chiến sĩ Điện Biên – Tố Hữu )

kiên trì

sáng trong

quân

là

Có

Áo Khó

Có phen F !L 9 5

-Bài 1: TÂY e (Quang

I Tác *

Quang

II Gf +=, ^C6 quân Tây E

- Thành

trong

-

-

-

III Hoàn  ra ^[ bài +\

Tiến Khi in 0 trong ? Mây ^h, ô, tác E $@ tên thành Tây Tiến.

IV Phân tích

bi tráng (bi hùng):

1.

a/ Bài thơ mở đầu bằng hai câu thơ gợi nhớ gợi thương

Sông Mã xa

không gian

- Tác

-Ca dao có câu:

A ai N N T T

mj E tình E cách # G YD có câu:

miên man,

núi

b/Nhớ cuộc hành quân giữa núi rừng miền Tây hùng vĩ

-Tác

bao

):9 chân quân hành  :2 lính

-6 câu

này là

+Con

Sài Khao

+ Trên

trong

?U lên

Heo hút

Ngàn #''' Nhà ai

+

có

+

+ Thiên nhiên núi

cao, sâu

+ Có

thanh

quan yêu

E $ )E * và D gìn

+

không chút bi

+ Gian

 beo ^ / thiêng :9 $O# ^ $ ngàn hoang vu:

"@" @" oai linh thác  thét

cái bí

và giá

- Hai câu

hát  O bài ca hoài *# / bâng khuâng, / A hào:

"

Mai Châu mùa em +

Câu

+ "

tình



khuynh

D 5 xanh "

2

a/Bốn câu đầu: đêm liên hoan văn nghệ đậm tình quân dân.

khí

; hát, ; :2 : )/ O rã

xinh

trong lòng các chàng lính

-Không

b/ Bốn câu sau: Cảnh sông nước Tây Bắc vừa thực vừa mộng :hoang vắng, tĩnh lặng, buồn thi vị.

Sông

man mác bâng khuâng Bút pháp, thi pháp

-Dáng

ngang

-Có

3 i 3: Hình +;.* *;[ lính Tây E bi +;\*@ hào hùng, lãng mD"

a/

hình

-Bi

Tây

- G YD q

Q0 0 T hôi H9

Trên má anh vàng Anh 8 K"U quân 9

Sao mà yêu anh D'

- Chính YD

Tôi

-Hào hùng:

cho

trùng",

núi

-Tâm

sông mà còn

b/4 câu , *[ lên $t ^uc lí +;<*5

+Câu "

ng:2i lính Tây Ti;n, ngòi bút ca Quang Dang không h8 nhUn chìm ng:2i $c vào cái bi th:^ng, bi lby CEm hMng ca ông m_i khi chìm vào cái bi th:^ng li $:Cc nâng $u bnng $ôi cánh ca lí t:5ng, ca tinh th6n lãng mn Chính vì v?y mà hình Enh nhDng

nUm mK chi;n s' rEi rác n^i r/ng hoang biên gi9i xa xôi $ã b< m2 $i tr:9c lí t:5ng quên mình vì T@ quGc ca ng:2i lính Tây Ti;n

+Tinh

mang

dân O+

jk l* thêm: Tình yêu ^w+ ;f trong +\ E Lan Viên

Ôi

Ôi Cho

Hình

Không

manh

sinh

tráng

4 i ,5 K[ +8 son Z+ +B = tinh +h w+ 0l /w+ c_ hoàn.

xuôi" "Không

con

x hào hùng

"Tây

bao

Q:2 U.+

-O8 1: m - x' anh  $8 hình +;.* *;[ lính Tây E trong ^CD5 " Tây E ^C6 binh không m& tóc Sông Mã *hm lên khúc ^9 hành" (Quang j{* - Tây ET

Tìm

-

-

hai

-

- Tây

-

niên Hà

-

Hình

- Trong bài

- Quang

Tây

nhìn lãng

cái oai phong

- Cái nhìn

- Khi

giác bi

- Khi miêu

bi

Cái

- Tóm

- Tây

-

Tây

lính Tây

1.Tây E – m9+ ,9 $D lý +>;[* chinh

-1946-1948 :

ám

/ (Nam Cao) ; wO $P vào 8# Tháp Rùa D / V j Tuân) wO =G  * 7 @ )? : Làng (Kim Lân) ; Ðôi 7 (Nam Cao)

- 1949 -1954 :

Ràng

Hoài)... bù $7 $:C 6 ,# Nam Cao, Thơi YD #+++"

khơng

sáng tác có

kháng

2.Các chặng đường phát triển

Có

a /1945- 1946 : Ðây