§µo ThÞ Thanh Hoµi +ph©n tÝch lçi +ch÷a lçi cDiễn đạt mâu thuẫn không nhất quán VD : Đoàn thuyền đánh cá ra khơi trong cacnhr mµn trêi bu«ng xuèng.Sãng biÓn cµi then ®em sËp cửa,vũ trụ đ[r]
Trang 1Chủ đề tự chọn ngữ văn 10 Đào Thị Thanh Hoài Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết số :
Những lỗi thường gặp trong sử dụng tiếng việt
thực hành sửa lỗi
(4 tiết)
A Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức: Củng cố những kiến thức cơ bản trong việc sử dụng tiếng việt, chỉ ra những lỗi ,- gặp và thực hành sửa lỗi
2.Kĩ năng : Có kĩ năng phân tích và chữa lỗi trong diễn đạt bài văn,hoàn thiện và nâng cao kĩ năng diễn đạt khi viết văn
3.Tích hợp : với phần Tiếng Việt trong , trình
4.Giáo dục : Có thái độ thận trọng,diễ đạt đúng khi viết văn
B.Phương tiện:
1.Giáo viên : -SGK,SGV,SBT,tài lệu tham khảo
-Bài viết của học sinh
2.Học sinh : SGK,SBT
C.Phương pháp tiến hành:
FL, pháp thảo luận nhóm
FL, pháp nêu vấn đề
D Tiến trình lên lớp:
1 ổn định tổ chức
2Kiểm tra bài cũ
3.Dẫn vào bài mới
Hoạt động của GV và Hs Nội dung và yêu cầu cần đạt
Tiết 1: Khái quát về kĩ năng diễn
dạt
Hoạt động 1
K,; dẫn HS tìm hiểu khái quát
kĩ năng diễn đạt)
(?) Kĩ năng diễn đạt là gì ?
- HS suy nghĩ trả lời cá nhân
- GV tổng hợp chuẩn kiến thức
(?) Kĩ năng diễn đạt bao gốm các
/, diện nào ?
- HS suy nghĩ trả lời cá nhân
- GV tổng hợp chuẩn kiến thức
I- Khái quát về kĩ năng diễn đạt
1- Khái niệm
* Kĩ năng : Khả năng vận dụng những kién thức thu nhận đwợc trong một lĩnh vực nào đó
* Kĩ năng diễn đạt là kĩ năng biểu hiện 8,: nhận thức , ,X ' tình cảm của mình bằng /, tiện ngôn ngữ khiến cho ,- đọc ( ,- nghe) lĩnh hội
đwợc đầy đủ chính xác những nội dung đó
* Các /, diện
- Kĩ năng viết chữ và sử dụng các kí hiệu thuộc về chữ viết
- Kĩ năng dùng từ đúng và hay
- Kĩ năng đặt câu
- Kĩ năng liên kết câu
- Kĩ năng tách đoạn và liên kết đoạn 2- Một số yêu cầu cơ bản về diễn đạt a- Diễn đạt trong sáng gẫy gọn b- Diễn đạt chặt chẽ nhất quán không mâu thuẫn c- Diễn đạt ngắn gọn , giản dị, tránh cầu kỳ, sáo rỗng
Trang 2Chủ đề tự chọn ngữ văn 10 Đào Thị Thanh Hoài
2
(?) Trong diễn đạt một bài văn cần
đảm bảo những yêu cầu nào ?
_ HS thảo luận theo nhóm
- Đại diện nhóm trình bày
- GV định ,; ' khái quát bổ sung
Hoạt động 2
- GV củng cố kiến thức, ,; dẫn
học sinh chuẩn bị bài tại nhà
- GV rút kinh nghiệm bài dạy
Tiết 2: Phân tích và chữa một số
lỗi về diễn đạt
Hoạt động 1
1 Kiểm tra bài cũ
2 Dẫn vào bài mới
Hoạt động 2
( K,; dẫn HS phân tích và chữa
một số lỗi về diễn đạt)
(?)Qua thực tế bài làm của mình,em
hãy nêu một số lỗi hay mắc phải
khi viêt văn?
-HS trả lời cá nhân
- GV lấy ví dụ minh hoạ
d- Diễn đạt phù hợp với phong cách ngôn ngữ
Hết tiết 1
******************
II.Một số lỗi thường gặp
3.Phân tích và chữa một số lỗi:phát âm,chính tả,dùng từ
a) Lỗi về phát âm.
VD: Lẫn lộn phụ âm: /l/v/n/n/với /d/…
,- viết ,- phát âm TV theo chuẩn phát âm của một phong ngữ nhất định Tuy vậy trong ý niệm của chúng ta vẫn có một chuẩn phát âm chung đó là: phát phát âm 8,: phổ biến trong chữ quốc ngữ hiện nay
b) lỗi về chính tả.
VD: lỗi về dấu thanh : “bổ sung” - “Bổ xung”
“ Một sợi dây – Một sơi giây”
Có những qui tắc về chính tả 8,: hiện hành khá thống nhất khi viết mọi ,- cần phải tuân thủ những qui tắc chung ấy
- Việc phát âm theo giọng địa /, là điều không thể tránh 8,: , khi viết thì b2 phải viết đúng chính tả
c) Lỗi về dùng từ.
VD1: NĐC lang thang từ tỉnh này sang tỉnh khác ( câu vừa mức lỗi về dùng từ vừa mắc lỗi về p/c p2
thay “ lang thang bằng “phiêu bạt”
VD2: tôi kể cho bạn nghe một chuyện hi hữu mới xảy ra ở quê tôi (“hi hữu là 1 từ Hán Việt co nghiã là hiếm có, hiện nay ít dung nên thay bằng 1 từ khác , “lạ”
Trang 3Chủ đề tự chọn ngữ văn 10 Đào Thị Thanh Hoài
(? )Theo em vì sao HS hay mắc phải
những lỗi trên?cách khắc phục?
- HS trả lời
- GV chốt lại
Hoạt động 2
- GV củng cố kiến thức, ,; dẫn
học sinh chuẩn bị bài tại nhà
- GV rút kinh nghiệm bài dạy
………
………
………
Tiết 3 :Phân tích và chữa một số
lỗi về diễn đạt
Hoạt động 1 ( K,; dẫn HS phân tích và chữa
một số lỗi về diễn đạt)
(?)Qua thực tế bài làm của mình,em
hãy nêu một số lỗi hay mắc phải khi
viêt văn?
-HS trả lời cá nhân
- GV lấy ví dụ minh hoạ
- Khi dùng từ ngữ đòi hỏi khi nói hoặc viết ta phải biết dùng từ đúng nghĩa của nó trong TV
d) Lỗi về ngữ pháp.
VD1: Nguyễn Trãi, nhà thơ yêu nước của dân tộc Việt Nam.
(câu sai ngữ pháp: thiếu VN , cần phải thêm VN
VD:……… đã hết lòng giúp đỡ Lê Lợi trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Minh).
cách khắc phục phục
Nguyên nhân và cách khắc phục
a.Nguyên nhân
- Do lỗi phát âm
- Do tiếng địa /,
- Do khả năng sử dụng từ của mỗi cá nhân
b.Cách khắc phục
- Tập phát âm chuẩn
- Hạn chế sử dụng từ địa /,
- Có kiến , chuẩn xác về Tiếng Việt
Hết tiết 2
****************************
4.Phân tích và chữa một số lỗi về diễn đạt
a)Diễn đạt tối nghĩa,quan hệ ý nghĩa không rõ ràng mạch lạc
VD: ‘Trong khi gia đình bị tan nát,bọn sai nha hoành hành,hách dịch đem xử =, Ông,vơ vét cho đày túi tham,Nguyễn Du đã vạch bộ mặt thạt của chúng’’
+TN và CN không phù hợp +Chữa lỗi
b)Diễn đạt dài dòng,lủng củng
VD :Nguyễn Trãi là ,- hết lòng yêu ,;' căm thù giặc sâu sắc,với tất cả vì đát ,; vì nhân dân ông nghĩ , vậy mà nguyện hết lòng hết sức ra sức , ,; giúp dân
Trang 4Chủ đề tự chọn ngữ văn 10 Đào Thị Thanh Hoài
4
Hoạt động 2
- GV củng cố kiến thức, ,; dẫn
học sinh chuẩn bị bài tại nhà
- GV rút kinh nghiệm bài dạy
………
………
………
+phân tích lỗi +chữa lỗi c)Diễn đạt mâu thuẫn không nhất quán
VD : Đoàn thuyền đánh cá ra khơi trong cacnhr màn trời buông xuống.Sóng biển cài then đem sập cửa,vũ trụ đi vào yên tĩnh,vắng lặng….Mọi ,- nhổ neo chuẩn bị lên 8,-
+Phân tích lỗi:câu đâu và câu cuối mâu thuẫn d) Diễn đạt không đúng quan hệ lập luận
VD : Phan Bội Châu đã tố cáo bọn thực dân Pháp
bóc lột nhân dân về thuế má,nhưng ông cũng không
ngần ngại mà vạch mặt bọn chúng ,;/ bóc nhân dân ta…
+Phân tích lỗi: quan hệ tăng tiến chứ không phải
đói lập +Sửa lỗi:bỏ từ r , m thay từ ‘hơn ,ht e) Diễn đạt rời rạc,không liền mạch
VD : SGK +Phân tích lỗi +Sửa lỗi f) Diễn đạt trùng lặp
VD : SGK +Phân tích lỗi +Sửa lỗi g) Diễn đạt sáo rỗng
VD : SGK +Phân tích lỗi +Sửa lỗi h) Diễn đạt vụng về,thô thiển
VD : Trong tác phẩm, Nguyễn Du đã lên án xã
hội phong kiến chó đẻ lúc bấy giờ …
+Phân tích lỗi : dùng từ thô
+Sửa lỗi: thay” chó đẻ” bẵng “thối nát”
i)Diễn đạt không phù hợp với phong cách ngôn ngữ của bài văn
VD :Xã hội phong kiến rất chi là thối nát ,nó đã làm cho con ,- chỉ biết tuan theo lễ giao hủ lậu +Phân tích lỗi: cụm từ “ rất chi là”
+Sửa lỗi : bỏ cụm từ đó đi
Hết tiết 3
*****************************
Trang 5Chủ đề tự chọn ngữ văn 10 Đào Thị Thanh Hoài
Tiết 4 :Thực hành chũa lỗi diễn
đạt trong các bài văn
Hoạt động 1
1.Kiểm tra bài cũ
2.Dẫn vào bài mới
Hoạt động 2
( K,; dẫn HS làm bài tập luyện
tập) -HSđọc bài tập trong SGK rồi trả
lời câu hỏi
- HS khác nhận xét,bổ sung
-GV chốt vấn đề
(?)Bài tập 1
(?)bài tập 2
III.Bài tập luyện tập
1)Bài tập 1 : phân tích và chữa lỗi diễn đạt trong
đoạn văn sau a) Văn bản a -phân tích lỗi : +mâu thuẫn về nghĩa giữa 1 va 2 +câu 2 thiếu thành phần
+liên kết giữa câu 3 và 4 ,) phù hợp -Sửa lỗi
+dùng từ thay thế chính xác +sửa cách đặt câu
+liên kết bằng quan hệ từ phù hợp hơn b)Văn bản b
-Phân tích lỗi:
+lỗi dùng từ “sáng tạo”
+dùng từ sáo rỗng: hết sức đôc đáo +kết hợp không đúng ngữ “tâm hồn tình cảm của tác giả đối với tình đời,tình ,- và tính nhân văn đối với con ,-m
-Sửa lỗi c)Văn bản c -Phân tích lỗi +diễn đạt tối nghĩa,vụng về +kết hợp không đúng ngữ
-Sửa lỗi : Trong cảnh nông thôn VN ",; cách mạng tháng 8,cuộc đời của những con ,- thấp cổ
bé họng , chị Dâụ thật bi đát.Măc dù vậy ,chúng
ta thấy ở họ vẫn toát lên những vẻ đẹp đáng quý
2 Bài tập 2: sử dụng quan hệ từ ,) đúng
a)câu a -Phân tích lỗi “cùng với” không kết hợp 8,: với “những thất vọng”
-Sửa lỗi :thời gian *,I lạc với những thát vọng lớn,ông đã thấu hiểu nỗi cay đắng và , khổ của nhân dân
b)câu b:
Trang 6Chủ đề tự chọn ngữ văn 10 Đào Thị Thanh Hoài
6
(?)bài tập 3 :
“Nam Cao viết nhiều về đề tài
nông thôn Lão Hạc ăn bả chó,tự tử
đẻ tránh đói.Anh cu Phúc chết kặng
lẽ trong xó nhà ẩm ướt.Bà cái Tí
chết vì một bữa no.”
a)diễn đạt mâu thuẫn,không
nhất quán
b)diễn đạt dài dòng
c)diễn đạt bị đứt mạch,thiếu
liên kết
d)diễn đạt trùng lặp
(?) bài tập 4
Hoạt động 3
- GV củng cố kiến thức, ,; dẫn
học sinh chuẩn bị bài tại nhà
- GV rút kinh nghiệm bài dạy
………
………
………
- Phân tích lỗi : +thiếu thành phần chủ ngữ
+dùng quan hệ từ “ vào” không đúng
lệ,chúng cũng ra sức đan áp ,- dân *, thiện nhằm ,;/ bóc và vơ vét tài sản của họ
3.Bài tập 3 :Khoanh câu trả lời đúng
Câu c
4.Bài tập 4 : lựa chọn giải pháp đúng và chữa lỗi
“ Hai vợ chồng =, viên ngoại có 3 ,- con
là Thuý Kiều Thuý Vân và =, Quan hai ,- con gái có nhan săc vẹn toàn trong lần đi tảo mộ Thuý Kiều găp Kim Trọng một ,- bạn của
=, Quan”
Đoạn trên có sự trong sáng cần (?)1 dấu chấm, 2 dấu phẩy (?) 3 dấu chấm,1 dấu hỏi,2 dấu phẩy (?)1 dấu chấm,4 dấu phẩy
(?)3 dấu chấm,3 dấu phẩy
Hết tiết 4