* Phiếu học tập: So sánh Phân đôi Nảy chồi Phân mảnh Trinh sinh -Từ một cá thể sinh ra một hoặc nhiều cá thể mới có bộ NST giống cá thể mẹ, Giống không có sự kết hợp giữa tinh trùng và t[r]
Trang 1GIÁO ÁN CHUYÊN MÔN
B SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT Bài 44 SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT
I Mục tiêu:
1 Kiến thức
Sau khi học xong bài này, học sinh cần:
Nêu được định nghĩa sinh sản vô tính ở động vật
Phân biệt được các hình thức sinh sản vô tính ở động vật
Nêu được bản chất của sinh sản vô tính
2 Kỹ năng
Thông qua hình ảnh HS cách hệ thống hoá kiến thức
Ứng dụng kiến thức đã học vào thực tiễn chăn nuôi
Sử dụng phiếu học tập
II Phương tiện dạy học:
Siêu tầm tranh ảnh liên quan đến bài học
Hình 44.1, 44.2, 44.3 SGK
Máy chiếu
III Phương pháp giảng dạy:
Trực quan, vấn đáp, thảo luận, giải thích tìm tòi bộ phận
IV Lên lớp:
1 Ổn định lớp
2 Giới thiệu thầy cô dự giờ (nếu có)
3 Kiểm tra bài cũ:
4 Giảng bài mới:
Dẫn nhập: Ở thực vật có những hình thức sinh sản nào ? (sinh sản vô tính, sinh sản hữu tính)
Vậy ở động vật thì có những hình thức sinh sản nào ? Các hình thức sinh sản đó giống và khác gì so với hình thức sinh sản ở thực vật không ? Để tìm hiểu vấn đề này, chúng ta tiếp tục bài…
Bài 44 SINH SẢN VÔ TÍNH Ở ĐỘNG VẬT
* Từ câu hỏi trên HS trả lời:
- Cho Vd về sinh sản vô tính ?
- Vậy sinh sản vô tính ở động
vật là gì ?
- Ở động vật có những hình
thức sinh sản vô tính nào ?
- Ở động vật cũng có hai hình thức sinh sản: SSVT, SSHT
- Vd: Thuỷ tức, trùng giày, con đĩa, ong,…
* HS hoàn thành câu hỏi điều dấu vào ô trống:
- Có 4 loại: phân đôi, nảy chồi, phân mảnh, trinh sinh
I Sinh sản vô tính ở ĐV :
- Là kiểu sinh sản mà một cá thể sinh ra một hoặc nhiều cá thể mới giống hệt mình, không
có sự kết hợp giữa tinh trùng
và tế bào trứng
- Ví dụ:
Trang 2- Đặc điểm cơ bản của các
hình thức sinh sản đó diễn ra
như thế nào ?
* HS nghiên cứu SGK và hoàn thành phiếu học tập: II Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật :
* Phiếu học tập:
Giống
nhau
-Từ một cá thể sinh ra một hoặc nhiều cá thể mới có bộ NST giống cá thể mẹ, không có sự kết hợp giữa tinh trùng và tế bào trứng
- Các hình thức sinh sản vô tính đều dựa trên nguyên phân để tạo ra thế hệ mới
Khác nhau
- Dựa trên phân chia đơn giản tế bào chất và nhân
- Vd:
- Dựa trên nguyên phân nhiều lần để tạo thành chồi con
cá thể mới
- Dựa trên phân mảnh vụn vỡ của
cơ thể, qua nguyên phân tạo ra cơ thể mới
- Dựa trên phân chia tế bào trứng (không thụ tinh) theo kiểu nguyên phân nhiều tạo ra
cá thể mới (n)
* Lệnh các câu hỏi sau phần II
- Tại sao các cá thể con trong
SSVT giống hệt cá thể mẹ ?
- SSVT có những ưu điểm gì ?
- Và có những hạn chế gì ?
- Trên cơ sở đó người ta đã có
những ứng dụng gì trong chọn
giống và trong sản xuất ?
- Nuôi cấy mô là gì ? Cách
tiến hành ?
- Ở đây, nuôi cấy mô được
tiến hành trên những đối
tượng nào?
- Tạo sao chưa thể tạo ra được
cá thể mới từ tế bào hoặc mô
của động vật có tổ chức cao ?
* HS thảo luận, trả lời:
- Vì, các thể con nhận được bộ gen giống hệt cá thể mẹ, vì vậy mang các đặc điểm giống mẹ.
* HS nghiên cứu SGK, thảo luận và trả lời:
* HS nghiêu cứu SGK, thảo luận và cho ý kiến:
- Nuôi cấy mô
- Nhân bản vô tính
- SGK
- Được tiến hành ở động vật bậc thấp
- Do tính biệt hoá cao của tế bào động vật có tổ chức cao
III Những ưu điểm và hạn chế của sinh sản vô tính :
1 Ưu điểm :
- Cá thể sống độc lập, đơn lẻ vẫn
có thể tạo ra con cháu, vì vậy có lợi trong trường hợp mật độ quần thể thấp
- Tạo ra các thể mới giống nhau
và giống cá thể mẹ về mặt di truyền trong thời gian ngắn
- Tạo ra các thể thích nghi tốt với môi trường ổn định, ít biến động
2 Hạn chế :
- Tạo ra thế hệ con cháu giống nhau về mặt di truyền Vì vậy, khi điều kiện sống thay đổi, có thể dẫn tới hạn loạt cá thể chết, thậm chí toàn bộ quần thể bị tiêu diệt
IV Ứng dụng :
1 Nuôi cấy mô :
- Ở động vật có tổ chức thấp
có thể nuôi cấy mô để tạo ra
cá thể mới
- Ở động vật có tổ chức cao có thể nuôi cấy mô để thay thế, chữa bệnh (Vd: thay vùng da
bị bỏng)
Trang 3- Nhân bản vô tính là gi ?
( Tế bào xôma: tất cả các tế bào của
sinh vật đa bào, trừ tế bào sinh dục,
chúng không có chức năng trở thành
giao tử, các gen của chúng không
truyền cho thế hệ sau Nó được tạo
ra từ nguyên phân, thường có bộ
NST 2n Trong cơ thể chúng mang
thông tin di truyền giống nhau.)
- Ví dụ ?
- Nhân bản vô tính có ý nghĩa
gì đối với đời sống ?
- Ở người có thể áp dụng
phương pháp nhân bảng vô
tính được không ? Vì sao ?
- Ý nghĩa ?
- Con Cừu Đôly
- Chưa được phép Vì, còn liên quan đến đạo đức
2 Nhân bản vô tính :
- Là chuyển nhân của một tế bào xôma (2n) vào một tế bào trứng đã lấy mất nhân, rồi kích thích tế bào trứ đó phát triển thành phôi cá thể mới
- Thành tựu: Cừu Đôly là sản phẩm đầu tiên, đến nay đã thành công ở rất nhiều động vật khác: chuột lợn, bò,…
- Ý nghĩa: Đối với động vật có
tổ chức cao tạo ra những cá thể mới có bộ gen của cá thể gốc (tế bào xôma) Đối với con người, tạo ra các cơ quan thay thế các cơ quan bị bệnh,
bị hỏng
5 Củng cố: HS đọc và nhờ phần tóm tắt in nghiêng trong khung ở cuối bài
6 Bài tập về nhà: Hoàn thành các câu hỏi sau bài học trong SGK, SBT