Giáo án môn: Ngữ văn 9 - Tuần 24 - Trường Trung học cơ sở Cái Nước

Hoạt động thu nhận kiến thức và hình thành kĩ năng của một chủ thể học tập nào đó Học diễn ra dưới hai hình thức : + Học có sự hướng dẫn Giáo viên giảng dạy: Nguyễn Hoài Thanh Lop11.com.[r]

Trang 1

Tuần 24: Từ ngày 01 tháng 02 năm 2010 đến ngày 06 tháng 02 năm 2010

Tiết (PPCT): 110

LUYỆN TẬP LK CÂU VÀ LK ĐOẠN VĂN

I Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh:

Củng cố lại kiến thức, nhận ra và sửa chữa một số lỗi về liên kết

I Chuẩn bị:

- GV: Bài tập, phiếu học tập, …

- HS: Xem trước bài, thực hiện các yêu cầu trong SGK

III Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Đọc thuộc ghi nhớ Cho ví dụ

3 Bài mới:

* Hoạt động 1 :

- Học sinh đọc bài 1

Học sinh thảo luận chỉ ra phép liên kết

Mỗi tổ thảo luận một câu

- Học sinh trình bày kết quả thảo luận

Tổ khác nhận xét, bổ sung

Gv nhận xét

1 Bài 1 :

a Có 3 câu :

- Câu 1 – 2 : Phép lặp (trường học)

- Câu 3 – 2 : Phép thế (như thế)

Phép liên tưởng (thầy giáo, học trò, trường học)

b Có 4 câu :

- Câu 1 – 2 : Phép lặp (văn nghệ)

- Câu 2 – 3 : Phép lặp (sự sống)

- Câu 4 – 1 : Phép lặp (văn nghệ)

- Câu 4 – 3 : Phép lặp (tâm hồn)

c Có 3 câu :

- Câu 1 – 2 : Phép lặp (thời gian)

Trang 2

Học sinh lên bảng làm

- Học sinh thảo luận trả lời

=> Lỗi về liên kết nội dung

Các câu không phục vụ chủ đề chung.

=> Lỗi về liên kết nội dung Trật tự các câu không

hợp lí.

=> Lỗi liên kết hình thức

- Câu 3 – 2 : Phép nối (bởi vì) Phép lặp (con người, thời gian)

d Có 2 câu :

Câu 1 – 2 : Phép trái nghĩa (yếu - mạnh hiền – ác)

2 Bài 2 : Các cặp từ trái nghĩa :

Thời gian vật lí

Vô hình Giá lạnh Thẳng tắp Đều đặn

Thời gian tâm lí Hữu hình

Nóng bỏng Hình tròn Lúc nhanh lúc chậm

3 Bài 3 : Lỗi liên kết :

a Thêm vào trong câu :

- Câu 2 : Trận địa đại đội 2 của anh

- Câu 3 : Anh chợt nhớ hồi đầu mùa lạc, hai bố con anh

- Câu 4 : Bây giờ

b Chữa :

Năm 19 tuổi rồi chết

Suốt 2 năm ấy, chị làm con

Trong thời gian ấy, có những ngày ngắn ngủi cơn bệnh tạm lui, chị cảm nhận thấy anh yêu thương chị vô cùng

4 Bài 4 :

a Thay “nó” – “chúng”

Trang 3

b Lỗi : “văn phòng” và “hội trường” không cùng nghĩa với nhau trong trường hợp này

Sửa : Thay “hội trường” – “văn phòng”

4 Củng cố:

HS : Cần lưu ý những gì khi liên kết câu và liên kết đoạn văn?

5 Hướng dẫn, dặn dò:

- Hoàn chỉnh các bài tập …

- Chuẩn bị bài Hướng dẫn đọc thêm: Con cò

IV Rút kinh nghiệm.

HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM: CON CÒ

Giúp học sinh: tiếp tục:

- Cảm nhận được vẻ đẹp và ý nghĩa của hình tượng con cò trong bài thơ được phát triển từ những câu hát ru xưa để ngợi ca tình mẹ và những lời ru

- Thấy được sự vận dụng sáng tạo ca dao của tác giả và những đặc điểm về hình ảnh, thể thơ, giọng điệu của bài thơ

- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ và phân tích thơ, đặc biệt là những hình tượng thơ được sáng tạo bằng liên tưởng, tưởng tượng

II Chuẩn bị:

- GV: Tư liệu về tác giả, tác phẩm, phiếu học tập, …

- HS: Xem trước bài, thực hiện các yêu cầu trong SGK

Trang 4

So sánh hình tượng con cừu và chó sói trong thơ của La-phông-ten và con cừu, chó sói trong nghiên cứu của Buy-phông ?

3 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: Đọc – tìm hiểu chung về văn bản

- HS đọc văn bản – chú thích

- Tìm hiểu một số chú thích số trong sgk

- HS phân chia bố cục của bài văn

I Đọc và tìm hiểu chung

1 Đọc

2 Chú thích: *

3 Bố cục

(sgk)

HOẠT ĐỘNG 2 : Đọc – hiểu văn bản

Hướng dẫ học sinh trả lời câu hỏi

- Hình ảnh con cò trong khổ thơ thứ nhất tượng

trưng điều gì ?

=> Ca dao

=> Con người : người mẹ, người phụ nữ vất vả,

cực nhọc.

II Đọc – hiểu văn bản.

1 Khổ thơ đầu :

- Con cò trong ca dao đi vào trong thơ và biến thành lời hát ru con

- Hình ảnh con cò qua những lời ru đã đến với tuổi ấu thơ một cách vô thức Đây là

sự khởi đầu đi vào thế giới tâm hồn của con người

4 Củng cố:

Nhức lại kiến thức vừa tìm hiểu

- Về nhà học thuộc bài

- Soạn bài: tiếp theo

IV Rút kinh nghiệm:

Trang 5

HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM: CON CÒ

Giúp học sinh: tiếp tục

- Cảm nhận được vẻ đẹp và ý nghĩa của hình tượng con cò trong bài thơ được phát triển từ những câu hát ru xưa để ngợi ca tình mẹ và những lời ru

- Thấy được sự vận dụng sáng tạo ca dao của tác giả và những đặc điểm về hình ảnh, thể thơ, giọng điệu của bài thơ

- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ và phân tích thơ, đặc biệt là những hình tượng thơ được sáng tạo bằng liên tưởng, tưởng tượng

- GV: Tư liệu liên quan

- HS: Trả lời câu hỏi trong SGK (tt)

Nêu vài nét về tác giả, tác phẩm Nội dung khổ thơ đầu

3 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: Đọc – hiểu văn bản (tt)

- Cánh cò trong lời ru đã đi vào tiềm thức của tuổi

thơ như thế nào ?

=> Cò đứng ở quanh nôi

Cò vào trong tổ

Con ngủ yên thì cò cũng ngủ

Cánh của cò hai đứa đắp chung đôi

- Cánh cò trong lời ru đã đi vào tiềm thức của con

khi tới trường như thế nào?

=> Mai khôn lớn con theo cò đi học

Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân

- Cánh cò từ trong tiềm thức sẽ đi theo con đến

tuổi trưởng thành ra sao ?

2 Khổ thơ thứ hai :

- Cánh cò đi vào tiềm thức của tuổi thơ

Cò đùm bọc tuổi thơ như vòng tay âu yếm của mẹ

- Cánh cò dìu dắt con vào thế giới tri thức như mẹ sẽ nuôi dạy con

- Cò đưa con vào thế giới nghệ thuật như lòng mẹ mong ước, tâm hồn con mở rộng

Trang 6

=> Lớn lên, lớn lên, lớn lên

Con làm gì ?

Con làm thi sĩ !

- Hình ảnh con cò đã phát triển thành biểu tượng

gì ?

- Từ thấu hiểu lòng mẹ, bài thơ đã khái quát lên

một quy luật tình cảm gì ?

- Từ cảm xúc mẹ con, bài thơ đã mở ra các suy

tưởng gì ?

hơn, trong sáng hơn

=> Cánh cò đã trở thành người đồng hành của con

3 Khổ thơ thứ 3 :

- Cò chính là người mẹ, lúc nào cũng bên con

Con dù lớn vẫn là con của mẹ

Đi hết đời, lòng mẹ cũng theo con

=> Tình cảm mẹ con bền vững rộng lớn

- Một con cò thôi Con cò mẹ hát Cũng là cuộc đời

Vỗ cánh qua nôi

=> Con lớn lên trong sự đùm bọc vuốt ve,

âu yếm của lời ru, của mẹ

HOẠT ĐỘNG 2 : Tổng kết

GV giảng về nghệ thuật :

- Sự liên kết câu, liên kết đoạn :

+ Câu thơ ngắn dài bất thường.

+ Nhịp thơ biến đổi sinh động.

+ Sử dụng nhiều điệp ngữ.

+ Giọng thơ vừa là lời ru vừa là suy ngẫm.

Cho học sinh đọc ghi nhớ

III Tổng kết :

ND : Bài thơ là biểu tượng cho tình

thương và niềm mơ ước của người mẹ hiền

Đó chính là một phần của mỗi con người Nó đã thấm sâu vào tâm hồn dân gian, tâm hồn dân tộc

NT :

- Thể thơ : Tự do

- Hình ảnh : Con cò trong ca dao

Trang 7

4 Củng cố:

- Ý nghĩa của hình tượng con cò

- Vài nét về nội dung, nghệ thuật

Về nhà học thuộc ghi nhớ, nội dung bài học, ôn lại kiến thức văn nghị luận.

TRẢ BÀI VIẾT SỐ 5 VIẾT BÀI TLV SỐ 6 Ở NHÀ

Giúp học sinh:

Rút kinh nghiệm cho bài văn nghị luận của mình

- GV: chuẩn bị đề bài

- HS: Xem lại kiến thức về văn nghị luận

3 Bài mới:

- Cho học sinh nắm lại đề bài

Bác Hồ là lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam, anh hùng giải dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới Hãy viết bài văn nêu suy nghĩ của em về Người

- Học sinh xác định lại nội dung -> lập dàn ý

+ Mở bài : Giới thiệu vấn đề nghị luận.

Trang 8

+ Thân bài : Nêu được một số nét chính về Bác:

- Bác là lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam

Bác sinh ra tại một làng quê Việt Nam

Chứng kiến cảnh đau thương của dân tộc Việt Nam -> muốn nhân dân được sống tự do,

ấm no

Bác ra đi tìm đường cứu nước

Bác bôn ba hoạt động ở nước ngoài nhiều năm, sống ở nhiều nơi trên thế giới

Bác tham gia sáng lập Đảng CS Pháp -> tìm ra con đường đi cho dân tộc Việt Nam: con đường cách mạng vô sản

Thành lập Đảng CSVN ngày 3/2/1930

Trở về nước (8/2/1941), Bác dẫn dắt cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác

Ngày 2/9/1969, Bác đã đi xa

Ta vẫn đi theo con đường mà Bác đã lựa chọn -> giải phóng miền Nam, thống nhất tổ quốc -> phát triển đất nước như ngày hôm nay

- Bác còn là nhà văn, nhà thơ tài ba

- Bác nói được nhiều thứ tiếng, am hiểu nhiều về các nền văn hoá các nước

- Bác là người rất yêu thiên nhiên, sống hoà mình vào thiên nhiên, sống giản dị như một người bình thường khác: bộ quần áo, bữa cơm

- Bác rất yêu thiếu nhi

- Bác được UNESCO công nhận là Danh nhân văn hoá thế giới năm 1990

+ Kết bài :

Chúng ta ngày nay đã, đang và sẽ tiếp tục học tập tấm gương đạo đức của Người => hoàn thiện hơn về nhân cách -> XH bền vững, sánh vai với các cường quốc năm châu trên thế giới

Hoạt động 2 :

- Giáo viên nhận xét bài làm của học sinh :

+ Ưu điểm :

+ Khuyết điểm :

- Đọc bài hay

- Phát bài cho học sinh

Trang 9

- Lấy điểm vào sổ

4 Củng cố:

Nhận xét khái quát

HS về nhà sửa lại bài văn số 5, làm bài văn số 6

CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN

VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ

Giúp học sinh:

Biết làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

- GV: Tư liệu liên quan, đề văn mẫu

- HS: Thực hiện các yêu cầu trong SGK

Thế nào là văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí?

3 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: Đề bài và cách làm bài văn nghị luận

Học sinh tìm hiểu đề bài

- Học sinh đọc đề bài

- Các đề trên có điểm gì giống nhau ?

I Đề bài nghị luận :

Đề bài : (sgk)

Trang 10

- Có điểm gì khác nhau ?

- Học sinh nghĩ ra đề bài tương tự

Học sinh thảo luận ghi lên bảng

- Giáo viên ghi đề bài lên bảng

- Học sinh đọc mục 1 – sgk

- Loại đề ?

- Yêu cầu ?

- Phạm vi ?

- Nghĩa đen của câu tục ngữ ?

- Bài học đạo lí ?

- Giống : Đều tự do, không giới hạn, đều chứa đựng khái niệm về tư tưởng, đạo lí

- Khác : + Dạng đề có mệnh lệnh : 1, 3, 10 + Dạng đề không có mệnh lệnh : 2, 4, 5, 6, 7,

8, 9

- VD :

+ Bàn về chữ hiếu

+ Lòng nhân ái

+ Suy nghĩ về câu tục ngữ : “Gần mục thì đen, gần đèn thì rạng”

II Cách làm bài nghị luận :

Đề bài : Suy nghĩ về đạo lí : “Uống nước nhớ

nguồn”

1 Tìm hiểu đề, tìm ý :

- Đề nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí

- Yêu cầu : Nêu suy nghĩ

- Phạm vi : Hiểu về tục ngữ và trong đời sống

- Nghĩa đen : + Nước : Là vật thể tự nhiên có vai trò quan trọng trong đời sống

+ Nguồn : Nơi bắt đầu của mọi dòng chảy

- Nghĩa bóng : + Nước : Thành quả con người hưởng thụ : giá trị vật chất và giá trị tinh thần

+ Nguồn : Tổ tiên, những người đi trước

- Bài học đạo lí : Biết ơn những người tạo ra thành quả ấy

Có trách nhiệm tiếp tục sáng tạo ra giá trị ấy

- Ý nghĩa : + Nhân tố tạo nên sức mạnh dân tộc

Trang 11

-Ý nghĩa ?

=> Lời nhắc nhở : đối với những ai vô ơn.

Lời khích lệ : Cống hiến cho xã hội.

- Học sinh đọc phần 2

- Giáo viên khái quát lại các nội dung chính

của ba phần

- Xen lẫn phần 2 và phần 3 (viết bài) lại với

nhau

- Học sinh đọc phần 3

- Các cách mở bài như trong sgk đi theo cách

nào ?

=> Gián tiếp.

- Giáo viên hướng dẫn học sinh kết luận theo

hướng mở bài, thân bài, kết bài theo từng mục

sgk

+ Nguyên tắc đối nhân, xử thế

2 Lập dàn ý :

- Mở bài

- Thân bài

- Kết bài

3 Viết bài :

(sgk)

4 Đọc lại và sửa chữa

HOẠT ĐỘNG 2 : Luyện tập

Hướng dẫn học sinh luyện tập

- Học sinh lập dàn bài cho đề số 7

- Viết phần mở bài

- Trình bày trước lớp

- Lớp nhận xét

II Luyện tập

Đề bài : Tinh thần tự học

A Mở bài :

Giới thiệu việc học và tinh thần tự học

B Thân bài : Giải thích

- Học là gì ? (Hoạt động thu nhận kiến thức và hình thành kĩ năng của một chủ thể học tập nào đó)

Học diễn ra dưới hai hình thức : + Học có sự hướng dẫn

Trang 12

+ Tự học

- Tinh thần tự học là gì ? + Tự học -> nhu cầu + Ý chí vượt qua mọi khó khăn

+ Có phương pháp phù hợp với bản thân

- D/c : Trong sách báo, bạn bè chung quanh

C Kết bài :

Khẳng định vai trò của tự học và tinh thần tự học trong việc phát triển và hoàn thiện nhân cách con người

4 Củng cố:

Cần nắm vững những gì về văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí?

Về nhà học thuộc bài, chuẩn bị bài tiếp theo: Cách làm văn nghị luận

Duyệt của Tổ trưởng

Ngày … tháng … năm 2010

………

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	224,08 KB