Thông tin bổ sung SGV : đất Việt nam rất đa dạng phong phú tổng số có 54 loại đất khác nhau bảng phân loại năm 1995 chỉ có đất phù sa chưa bị thoái hoá của hệ thống sông Hồng và sông[r]
Trang 1Phần 1: TRỒNG TRỌT Chương 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ KĨ THUẬT TRỒNG TRỌT Bài 1: VAI TRÒ NHIỆM VỤ CỦA TRỒNG TRỌT.
KHÁI NIỆM VỀ ĐẤT TRỒNG VÀ THÀNH PHẦN CỦA ĐẤT TRỒNG
I Mục tiêu:
1.Kiến thức:
-Nêu được vai trò của trồng trọt trong nền KT của nước ta hiện nay? Nêu các nhiệm vụ mà trồng trọt phải thực hiện trong giai đoạn hiện nay và những năm tới Nêu được các dấu hiệu bản chất của đất, nêu được những vai trò của đất đối với cây trồng
-Chỉ ra được các biện pháp thực hiện để hoàn thành tốt nhiệm vụ trồng trọt
-Vận dụng kiến thức bài học vào việc trồng trọt tại gia đình để năng cao năng suất
2.Kĩ năng :
Rèn luyện năng lực khái quát hóa Rèn luyện khả năng phân tích (đất)
3.Thái độ :
Có hứng thú trong học tập kĩ thuật nông nghiệp và coi trọng sản xuất trồng trọt Có ý thức giữ gìn, bảo vệ tài nguyên môi trường đất
II Chuẩn bị:
Phóng to hình 1 SGK Tranh vẽ các hình trong SGK Thiết kế thí nghiệm như hình 2 2.b
III Hoạt động dạy học:
1.Ổn định: 1’
KTSS lớp
2.Bài cũ:
3.Bài mới:
Giới thiệu: 2’
Nước ta là nước nông nghiệp với 76% dân số sống ở nông thôn, 70% lao động làm việc trong nông nghiệp và kinh tế nông thôn Vì vậy, trồng rọt có vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Vai trò của trồng trọt trong nền kinh tế là gì? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta trả ời câu hỏi đó
Trang 2A.Vai trò, nhiệm vụ của trồng trọt
Phương pháp dạy và học
TG Nội dung kiến thức KNCB Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
HĐ1: Tìm hiểu về vai trò của trồng trọt trong nền kinh
tế:
-Treo tranh hình 1 SGK Trồng trọt có vai trò gì trong nền kinh tế?
-Giải thích thế nào là cây lương thực, cây thực phẩm cây nguyên liệu cho công nghiệp
-Hãy kể một số loại cây trồng ở địa phương?
+Nước ta xuất khẩu gạo đứng thứ II trên thế giới
Hệ thống lại các câu trả lời của học sinh.
-Quan sát tranh -Thảo luận hoàn thành bài tập 5
-Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung
Lúa, khoai lang, mì, mía, ngô, đậu…
Nêu vai trò từng loại
-Chú ý các chỗ đúng- sai tự chữa bài
Hđ2: Tìm hiểu nhiệm vụ của thực tiển hiện nay:
-Cho học sinh đọc thông tin SGK
-Gợi ý: Sản xuất nhiều lúa, ngô, khoai, sắn là nhiệm vụ của từng loại sản xuất nào?
-Hãy nêu khái quát nhiệm vụ của trồng trọt?
*Liên hệ vai trò thực tế của một số loại cây mía, cao su,…
-Đại diện đọc thông tin hoàn thành bài tập mục II
-Các nhóm báo cáo kết quả: 1, 2, 4, 6
-Nêu kết luận như tóm tắt ở phần ghi nhớ
Thấy được nhiệm vụ phát triển loại cây đó – phát huy thế mạnh ở địa phương
10’
7’
5’
I Vai trò của trồng
trọt:
-Cung cấp lương thực,
thực phẩm cho người
-Cung cấp thức ăn cho
vật nuôi
-Cung cấp nguyên liệu
cho công nghiệp
-Cung cấp nông sản cho
xuất khẩu
II Nhiệm vụ của trồng
trọt:
-Đẩy mạnh sản xuất
lương thực thực phẩm để
đảm bảo cho tiêu dùng
trong nước và xuất khẩu
-Phát triển cây công
nghiệp
xuất khẩu
III Để thực hiện nhiệm Hđ3: Tìm hiểu các b.pháp thực hiện nhiệm vụ của
ngành TT
Trang 3vụ của trồng trọt cần
dùng những biện pháp
gì?
-Khai hoang lấn biển
-Tăng vụ trên đv diện
tích đất trồng
-Aùp dụng biện pháp kỹ
thuật tiên tiến
-Giới thiệu sản lượng cây trồng trong một năm = năng suất cây trồng/vụ/đvdt x số vụ trong năm
x dt đất trồng trọt -Sản lượng cây trồng trong một năm phụ thuộc vào những yếu tố nào?
-Làm thế nào để tăng năng suất cây trồng?
-Làm thế nào để có được nhiều vụ trong năm?
-Tăng diện tích đất canh tác bằng cách nào?
Chú ý: Tự ghi nhớ
kiến thức
-Thời tiết (khí hậu) đất đai, kỹ thuật chăm sóc cây trồng, giống,… -Trồng ở vụ thích hợp, chăm sóc chu đáo, chọn giống tốt,…
-Trồng sen, tăng vụ -Khai hoang, lấn biển
Hòan thành bài tập trang 6
B.Khái niệm về đất trồng và thành phần của đất
Phương pháp dạy và học
TG Nội dung kiến thức KNCB Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
HĐ1: Tìm hiểu về khái niệm vế đất trồng:
-Yêu cầu học sinh đọc mục I SGK -Đất trồng là gì?
Kết hợp cho học sinh quan sát mẫu đất và đá để học sinh phân biệt
-Vì sao lại khẳng định đó là đất?
-Lớp than đá tơi xốp có phải là đất trồng không, tại sao?
*Nhấn mạnh: Chỉ có lớp bề mặt tơi xốp của vỏ trái đất thực vật mới sinh sống được.
-Đại diện đọc thông tin -Lớp tơi xôùp của vỏ trái đất, cây trồng phát triển và cho sản phẩm
-Dựa vào đ.nghĩa để giải thích
-Không vì thực vật không thể sinh sống trên đó.
Gọi là đất trồng
10’ I.Khái niệm về
đất trồng:
1.Đất trồng là
gì?
Đất trồng là
lớp bề mặt tơi xốp
của vỏ trái đất,
trên đó cây trồng
có thể sinh sống
và sản xuất ra sản
phẩm
2.Vai trò của đất Hđ2: Tìm hiểu vai trò của đất trồng:
Trang 4-Cho học sinh quan sát hình 2 SGK và thí nghiệm đã chuẩn bị
-Làm thế nào để biết được đất cung cấp nước, ôxy, chất dinh dưỡng cho cây?
-Đất có tầm quan trọng như thế nào đối với cây trồng?mở rộng ngoài môi trường đất cây còn sống trong môi trường nước(dung dịch dinh dưỡng)
-Quan sát tranh, mẫu thí nghiệm
-Thảo luận nhóm, thống nhất
ý kiến
-Đất khô cây chết.
-Đất ngập lâu.
-Đất mới khai phá, vụ đầu không bón phân vẫn tốt.
-Nêu kết luận về vai trò của đất trồng
-Các học sinh khác nhắc lại
khắc sâu kiến thức
Phải có giá để đỡ cây
Hđ3: Nghiên cứu thành phần của đất trồng
7/
trồng
Đất trồng là môi
trường cung cấp
nước, oxi, chất
dinh dưỡng cho
cây và giữ cho
cây không bị đổ
II.Thành phần
của đất trồng :
Đất trồng gồm 3
thành phần:
-Khí: cc oxi cho
cây ho hấp
-Rắn: cc dinh
dưỡng cho cây
-Lỏng: cc nước
cho cây
(vẽ sơ đồ 1/7)
Giới thiệu sơ đồ 1/7
-Đất trồng gồm những thành phần gì?
-Cho học sinh làm bài tập sau:
1.Phần khí trong đất gồm các chất
2.Phần hữu cơ trong đất gồm
3.Phần vô cơ trong đất gồm…
4.Nước trong đất có tác dụng…
Tiếp tục cho học sinh làm bài tập trang 8
- Thông báo đáp án như SGK/15
Nghiên cứu sơ đồ:
-Kể tên các thành phần
Điền vào chỗ tiếp:
-Nitơ, oxi, caconic, metan.
-Nitơ, photpho, kali, sắt, canxi, kẽm,…
-Hòa tan chất dinh dưỡng, cung cấp nước cho cây.
-Trao đổi hoàn thành bảng
Hiểu vai trò từng phần -Tự chữa bài
4 Củng cố: 5’.
-Nêu đặc điểm cơ bản nhất của đất trồng?
-Có phương pháp nào để xác định đất gồm 3 thành phần?
-Hãy lựa chọn các câu từ 01 – 10 ghép với mục I, II, III cho phù hợp
1 Cung cấp lương thực, thực phẩm cho người
Trang 52 Cung cấp thức ăn cho vật nuôi.
3 Dùng giống có năng suất cao
4 Đảm bảo lương thực, thực phẩm cho người tiêu dùng và sản xuất
5 Trồng cây công nghiệp
6 Tăng vụ
7 Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến
8 Khai hoang, lấn biển
9 Trồng xen canh
10 Aùp dụng kỹ thuật tiên tiến
I Nhiệm vụ của trồng trọt (………)
II Vai trò của trồng trọt (……….)
III Các biện pháp đảm bảo nhiệm vụ của trồng trọt (………)
5 Dặn dò: 1 phút:
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Xem trước bài 3 “Một số tính chất chính của đất trồng”
+ Kẻ bảng trang 9 SGK
BÀI 3 : MỘT SỐ TÍNH CHẤT CHÍNH CỦA ĐẤT TRỒNG
I Mục tiêu:
1.Kiến thức :
-Nêu được đặc điểm của đất có khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng Nêu được những dấu hiệu cơ bản của khái niệm độ phì nhiêu của đất và vai trò của độ phì nhiêu trong trồng trọt
-Phân biệt đất chua, kiềm và trung tính bằng trị số pH
-Vận dụng hiến thức bài học để nâng cao độ phì nhiêu trong đất
2.Kĩ năng :
- Rèn luyện khả năng tư duy Phát triển tư duy kĩ thuật
3.Thái độ :
- Có ý thức bảo vệ, duy trì và nâng cao độ phì nhiêu của đất
II Chuẩn bị:
Trang 6Sưu tầm một số tranh ảnh có liên quan.
III Hoạt động dạy - học:
1Ổn định: 1 phút
-KTSS lớp
2.Bài cũ: 5 phút
-Trình bày khái niệm về đất trồng Nêu đặc điểm cơ bản nhất của đất trồng?
-Vẽ sơ đồ thành phần của đất trồng và cho biết vai trò của từng thành phần.?
3.Bài mới:
Giới thiệu: 1 phút
Hiện nay cũng như trong tương lai, cây trồng vẩn chủ yếu sinh trưởng và phát triển trên đất Người trồng trọt cần hiểu về đất để có những biện pháp kỹ thuật phù hợp với đặc điểm của đất và cây trồng: đất ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng nông sản
Phương pháp dạy và học
TG Nội dung kiến thức
KNCB Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
HĐ1: Tìm hiểu thành phần cơ giới của đất :
-Phần rắn của đất bao gồm thành phần gì?
-Trong phần vô cơ lại gồm những hạt có kích thước khác nhau : cát, limon, sét
-Ý nghĩa thực tế của việc xác định thành phần cơ giới của đất là gì?
-Thông báo thêm về tỉ lệ các hạt trong từng loại đất trung gian
-Xác định được loại đất có ý nghĩa gì?
Nhớ lại kiến thức cũ
-Các vô cơ và các hữu cơ Đọc thông tin SGK tìm hiểu kích thước của các hạt trên
-Tỉ lệ các hạt này trong đất gọi là thành phầ cơ giới của đất
-Dựa vào thành phần cơ giới người ta chia đất thành: đất sét, thịt, đất cát
Nêu kết luận:
- Đất cát pha, đất thịt nhẹ
- Trồng loại cây phù hợp
Năng suất cao
11’
6’
I Thành phần cơ giới
của đất là gì?
-Tỉ lệ % của các hạt cát,
limon và sét trong đất tạo
nên thành phần cơ giới
của đất
-Căn cư vào thành phần
cơ giới của đất mà chia
đất thành 3 loại chính: đất
cát, đất thịt và đất sét
II.Thế nào là độ chua độ
kiềm của đất:
HĐ2: Tìm hiểu vai trò của đất trồng:
Trang 7Yêu cầu học sinh đọc thông tin SGK
-Độ pH dùng để đo cái gì?
-Trị số pH dao động trong khoảng bao nhiêu ?
-Với các giá trị nào của pH thì đất được gọi là đất chua, kiềm và trung tính
- Đại diện đọc thông tin
- Môi trường đất, nước
- 0-14
pH < 6.5 chua
pH = 6.6 – 7.5 Trung tính
pH > 7.5 -> Kiềm
Rút ra ý nghĩa của việc xác định độ pH của đất
Hđ3: Tìm hiểu khả năng giữ được nước sạch và chất
dinh dưỡng.
-Cho học sinh đọc mục III SGK
Tra bảng 3/9 cho học sinh thảo luận
Gợi ý: 3 hạt có kích thước khác nhau, hạt càng nhỏ thì khả năng giữ các chất dinh dưỡng tốt
Nhận xét chung
-Đọc thông tin
Biết được đất giữ được nước và chất dinh dưỡng nhờ vào đâu
Trao đổi từ gợi ý suy luận được
Đất sét có khả năng giũ nước và chất dinh dưỡng tốt đất thịt trung bình, cát kém học sinh lên bảng điền
7’
9’
Căn cứ vào độ pH, người
ta chia đất thành:
-Đất chua:pH< 6.5
-Đất trung tính
pH = 6.5 – 7.5
-Đất kiềm pH > 7.5
III Khả năng giữ nước
và chất dinh dưỡng của
đất:
Đất giữ được nước và
chất dinh dưỡng là nhờ
các hạt cát, limon, sét và
chất mùn
IV Độ phì nhiêu của đất
là gì?
-Muốn có năng suất cao
Hđ4: Tìm hiểu độ phì nhiêu của đất.
Trang 8phải có đủ các điều kiện:
giống tốt, đất phì nhiêu,
thờitiết thuận lợi và chăm
sóc tốt
-Độ phì nhiêu của đất là
khả năng của đất cung
cấp đủ nước, oxi và các
chất dinh dưỡng cần thiết
cho cây trồng đảm bảo
năng suất cao và không
chứa các chất có hại cho
cây
-Ở đất thiếu nước và chất dinh dưỡng cây trồng sinh trưởng, phát triển như thế nào?và ngược lại?
Độ phì nhiêu của đất là khả năng của đất cho cây trồng có năng suất cao
-Độ phì nhiêu của đất bao gồm các yếu tố nào?
-Đất có đủ nước và chất dinh dưỡng có phải là đất phì nhiêu?
-Muốn đạt được năng suất cao còn có các yếu tố về giống, thời tiết và kỹ thuật chăm sóc
-Làm thế nào để đất luôn luôn phì nhiêu?
-Giáo viên nêu một vài biện pháp
-Cây trồng sinh trưởng và phát triển kém.
-Cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt.
Chú ý suy nghĩ
-Nước và chất dinh dưỡng
-Không phải, mà phải không có chất độc hại, đảm bảo cây trồng cho năng suất cao.
-Thấy được vai trò của con người trong quá trình sản xuất
-Có biện pháp duy trì và cải tạo độ phì nhiêu
4 Củng cố: 4 phút
-Căn cứ vào thành phần cô giới của đất người ta chia đất thành mấy loại? Loại nào có khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng tốt nhất?
-Ý nghĩa của việc xác định thành phần cơ giới và độ pH của đất?
-Thế nào là độ phì nhiêu của đất?
5 Dặn dò: 1 phút
-Học bài, trả lời câu hỏi SGK
-Xem trước bài 6 “Biện pháp sử dụng, cải tạo và bảo vệ đất”
+Kẽ trước bảng trang 14,15
Trang 9BÀI 6 : BIỆN PHÁP SỬ DỤNG, CẢI TẠO VÀ BẢO VỆ ĐẤT
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức :
-Nêu ra những biện pháp sử dụng đất hợp lí, bảo vệ, cải tạo đất
-Hiểu được ý nghĩa của việc dùng đất hợp lý Biết các biện pháp cải tạo và bảo vệ đất -Vận dụng kiến thức để cải tạo đất của gia đình
2.Kĩ năng :
-Rèn kỹ năng tư duy, hoạt động nhóm
3.Thái độ :
-Giáo dục ý thức chăm sóc, bảo vệ tài nguyên môi trường đất
II.Chuẩn bị:
-Phóng to hình 3, 4, 5 SGK
-Sưu tầm một số tranh ảnh có liên quan
-Bằng hình vẽ về vấn đề dùng, cải tạo và bảo vệ đất
III.Hoạt động dạy - học:
1.Ổn định: 1 phút
2.Bài cũ:
-Căn cứ vào thành phần cô giới của đất người ta chia đất thành mấy loại? Loại nào có khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng tốt nhất?
-Ýù nghĩa của việc xác định thành phần cơ giới và độ PH của đất?
-Thế nào là độ phì nhiêu của đất?
3.Bài mới: 37 phút
Giới thiệu: 2 phút
Đất là tài nguyên quí của quốc gia, là cơ sở của sản xuất nông nghiệp Vì vậy, chúng ta phải biết cách dùng cải tạo và bảo vệ đất Bài học này giúp các em hiểu: dùng đất như thế nào là phù hợp lý? Có những biện pháp nào để cải tạo, bảo vệ đất?
Thông tin bổ sung ( SGV ) : đất Việt nam rất đa dạng phong phú tổng số có 54 loại đất khác nhau ( bảng phân loại năm 1995 ) chỉ có đất phù sa chưa bị thoái hoá của hệ thống sông Hồng và sông Mê Kông có độ phì nhiêu tương đối cao Các loại đất khác suy thoái hình thành tính chất xấu những loại đất này cần cải tạo mới trồng trọt được và cho năng xuất cao Những loại đất cần cải tạo là : đất xám bạc màu , đất chua , đất mặn , đất phèn
Tiết : 03 ND : 2/9/2008
Trang 10Phöông phaùp dáy vaø hóc
TG Noôi dung kieân thöùc KNCB
Hoát ñoông cụa giaùo vieđn Hoát ñoông cụa hóc sinh
Hñ1: Tìm hieơu tái sao phại duøng ñaât moôt caùch hôïp lyù.
-Cho hóc sinh ñóc SGK -Ñaât nhö theâ naøo môùi cho cađy troăng naíng suaât cao?
-Vì sao ñaât phuø sa seõ giạm ñoô phì nhieđu?
-Vì sao caăn duøng ñaât hôïp lyù?
-Lieđn heô dađn soâ taíng nhanh
-Yeđu caău hoaøn thaønh bạng /14 gôïi yù:
- Thađm canh taíng vú tređn moôt dieôn tích coù taùc dúng gì?
-Troăng cađy phuø hôïp vôùi ñaât coù
yù nghóa nhö theâ naøo ñoâi vôùi sinh tröôûng, phaùt trieơn vaø naíng suaât?
Giôùi thieôu bieôn phaùp …vaø laây
ví dú nhö SGV
-Ñóc thođng tin
-Ñaât phì nhieđu
-Cheâ ñoô canh taùc khođng toât -Vì nhu caău löông thöïc phaơm caøng taíng maø dieôn tích ñaât coù hán->muoân cađy troăng coù naíng suaât cao duy trì ñoô phì nhieđu.
-Trao ñoơi nhoùm ñieăn vaøo coôt 2
-Táo ra nhieău sạn phaơm.
-Cađy sinh tröôûng, phaùt
trieơn toât vaø cho naíng suaât cao.
-Ñái dieôn nhoùm baùo caùo -> Töï ruùt ra keât luaôn
Hñ2: Giôùi thieôu moôt soâ bieôn phaùp cại táo vaø bạo veô ñaât.
16’
19’
I.Vì sao phại söû dúng ñaât
hôïp lí?
-Do nhu caău löông thöïc, thöïc
phaơm ngaøy caøng taíng maø dieôn
tích ñaât troăng trót coù hán Vì
vaôy caăn phại söû dúng ñaât moôt
caùch hôïp lyù
-Bieôn phaùp söû dúng ñaât:
+Thađm canh, taíng vu ï-> Taíng
löôïng sạn phaơm
+Khođng boû ñaât hoang -> Taíng
löôïng sạn phaơm
+Chón cađy troăng phuø hôïp vôùi
ñaât -> Taíng naíng suaât
+Vöøa söû dúng, vöøa cại táo ñaât
-> Taíng sạn phaơm
II Bieđn phaùp cại táo vaø bạo
veô ñaât:
-Bieôn phaùp thöôøng duøng ñeơ
cại táo vaø bạo veô ñaât laø: canh
taùc, thụy lôïi, boùn phađn
-Kẹ bạng /15
-Giôùi thieôu moôt soâ loái ñaât caăn cại táo ôû nöôùc ta
Yeđu caău hoaøn thaønh baøi taôp múc II
Theo doõi caùc nhoùm thạo luaôn
Ôû phaăn naøy giaùo vieđn cho cạ lôùp töï do nhaôn xeùt, boơ sung
->Heô thoâng lái kieân thöùc chuaơn nhö SGV trang 26
-Chuù yù, ghi nhaôn kieân thöùc -Quan saùt hình 3, 4, 5 -Thạo luaôn nhoùm->thoâng nhaât yù kieân ñieăn vaøo bạng / 15
-Ñái dieôn nhoùm trình baøy keât quạ, caùc nhoùm khaùc boơ sung
-Caùc nhoùm töï chöõa baøi vaøo vôû
1-2 hóc sinh nhaĩc lái-> khaĩc sađu kieân thöùc
4 Cụng coẫ: 6 phuùt
- Haõy gheùp caùc cađu töø I-II vôùi caùc cađu töø 1-6 cho phuø hôïp
I Bieôn phaùp cại táo ñaât
II Bieôn phaùp söû dúng ñaât