Chinh vi thd, lrong qua trinh du nhap va ldn lai d Vidt Nam, Phat giao khdng ngimg phit trien vd sd lugng, cimg cd vd id chdc, co sd vat chit ngay cang dugc lang cudng; vdng vang con[r]
Trang 1T9P cW Cong tic TOi giio NGHIEN CQU TRAO 001
MOT VAI CAM NHAN VE GIAO LY PHAT GIAO
ThS BUI HAI VINH *
on 2.000 nam du
nhap vao Vidl Nam,
dao Phat da hai hoa,
gin bd vdi dan ldc, gdp
phin lao ndn ndn van hoa
Vidl Nam dam da ban sic
dan tdc khdng chi bing
nhihig bd kinh sach dd sd,
ma cdn phan anh kha sau
sic trong cac lac phim van
hoc, lrong nghd thuat kidn
true chua, thap, tuong
Phat
•»>m,
5\
"C.-Cac lac phim van hoc,
td nhiing cau chuydn ed
lich, ddn nhdng tac phim
van chdong dd sd, ddu
in da'u in lu ludng cua giao
ly Phat giao Hinh lugng dng But, hinh bdng
Ddc Phat, mdt nha sd, phang pha'l tim ldng id
bi, hy xa, hddng thidn, Ird ac, curu khd, cdu
nan cho con ngddi; lam xuc ddng Idng ngudi,
hudng con ngudi vuon ldi cai Ihidn, cai dep,
trd bd cai ac, cai ba't cdng trong xa hdi
Chua, ihap va lugng Phat - Dd la nhiing
kho lang cd gia Iri vd nghd Ihuai va kie'n Inie
Khip da't nudc Vidl Nam cd nhidu chua, Ihap:
nhiing ngdi chua dd sd nhu Quynh Lam, Ydn
Td (Quang Ninh); chiia Thiy (Ha Ndi); chua
Keo (Thai Binh); chua Xa Lgi (Thanh phd Hd
Chi Minh ); gian dj va khidm ldn nhu chua
Mdi Cdt toi Thu dd Ha Ndi Oiua, Ihap, Id la
noi lu hanh ciia cae phat td xuit gia, trd thanh
noi sinh boat lin ngudng chung, la lrung tam
van hoa mdt viing, la noi nhan dan ldi Id hdi
va du Ijch, lao ndn ddi sd'ng lam Iinh td't dep
trong mdi ngudi
Cung vdi hd lhdng ehda, thdp, cd thd ndi,
giao ly cua dao Phat dd sd bid'l chittig nao
Giao ly Phat giao thd hidn mdi hd lhdng quan
nidm hoan chinh vd ngudn gdc, kd't ciu, nguydn nhan va hinh Ihdc bid'n hoa cua thd gidi, van vat va con ngudi Mdt he thd'ng quan nidm vd su didn bid'n Id the gidi vat chit dd'n Ihd gidi linh thin; td thd xac dd'n linh hdn; td thdhd nay dd'n thd he khae
Cdt ldi ciia giao ly Riai giao la day chdng sinh giai thoat khd dau Song giai thoat phai xay dung trdn mdt ndn lang giac ngd Trudc phai giac ngd, sau mdi giai thoat, nhu ndi "bidt dung mdi lam dung" Giac ngd, giai thoat theo lidn ben nhau khdng Ihd tach rdi dugc Ciu giai Ihoat ma mrdc khdng giac ngd la sir mong ciu vidn vdng, thidu thuc le Mudn giai thoat mgi dau khd, con ngudi phai giac ngd, cuong quyd't dap tan mgi nguydn nhan sinh ra dau khd Nhan dau khd da het lhi qua khd dau dau cdn Vl the, giac ngd, giai thoai la "cdt ldi dao Hiai" Giao ly dao Hiat xuit phat td quan
* Phd Gidm dSc Sd Npi vu, Trudng Ban Ton
gido tinh Thanh Hod 8^3-2010
Trang 2NGHIEN CL/U TRAO DOI Tfp Chl Cdng t i c Ton giio
diem Nhan - Duydn (nguydn nhan va md'i
quan he) Mudn hidu bidl mgi nguydn nhan
cua su vat lhi phai tim cho ra mdi quan he ciia
nd Van vat trong thd gian nay ddu la vd thuy
vd chung (khdng cd ban diu, khdng ed kd't
thuc) Ta't ca su vat deu cd the ggi ldn (danh);
cd the cam giac dugc (tudng); cd the y nidm
va ban luan dugc; la'l ca mgi phap a'y ddu
thugc vd mdt gidi, ggi la phap gidi Mgi su vat
deu ludn ludn bid'n ddi, khdng ed gi dn djnh,
ed quy luat nhan qua eua nd, ludn nuong lua
va lac ddng lin nhau ma san sinh ra Cai nay
cd lhi cai kia cd Cai nay didl lhi eai kia diet
(Nhan cd nhieu Duydn; Nhan nao Duydn a'y)
Dao Phat cho ring, lue can chinh la ngudn
gdc eua hanh vi thidn - ac Luc can gdm: Thu
duydn (cam giac ve sudng, khd); Ai duydn
(ve su ydu thich); Thu duydn (mud'n chid'm,
mud'n gid la'y); Hiiu duydn (nhdng cai cin
phai cd, cin phai ldn lai); Sinh duydn (ve su
sd'ng); Lao id duydn (vd sir gia, sd chdi)
Dao FTiai cho ring, loai ngddi cd ly do de
tdn lai trdn mat da't, cdng nhd sir ldn lai cua
van vat lrong vd Iru ddu cd ly do Song con
ngudi sinh ra bdi "Nhan - Duydn" kdl hgp, ndn
cai ldi la thuc thd "cd ma khdng" Chinh vi
khdng nhan Ihdc ddgc sir "ed ma khdng" a'y
ndn con ngddi mdi khd Td dd dao Phat dd ra
ly thuydt co ban thd 2 la Td Didu De (bdn chan
ly) gdm: Rhode, Tap di', Diet de'va Dao de
Lam the nao de dd'n edi Nidi ban? Giao ly
dao Hiai day, mud'n tdi Nidi ban phang lang,
khdng cdn chut dau khd, ydn hudng ddi ddi, di
tdi Uang thai khdng cdn ban than, khdng cdn
due vgng, khdng cdn dua chen sinh td, thi
chung sinh phai di lheo Bat chinh dao (tam
eon dudng), dd la: CMnh tuduy, Chinh ngQ,
Chinh nghiep, Chinh menh, Chinh tinh tie'n,
Chinh niem, Chinh dinh vd Chinh tri kie'n
Dao Phat khdng ed giao luat ngat ngheo
khe kbit, ma chi ndu ra Ngu gidi, Luc dd,
Luc hoa va Thap thidn Trong cai khdng
khii khe, ngat ngheo lai ham ehda mdt quy
chuin dd con ngudi hudng ldi, vuon ldi cai
Chdn, Thien, My vdi tu tudng cao ca la Bd
thi va Td bi
Phap Bd thf khdng chi la su gdp tidn nong hay hidn vat cho cac Ihanh vidn tang doan Y nghia sau sic ciia nd la giup chung sinh dang dau khd thoat khdi khd dau, ddi cho an khai cho udng, md lim cho giac ngd vi vay ma cd
bd thi lai vai, bd thf thi phap, nghe kinh, hieu
ky, hidu dung vdi tri lud cua minh dai ldi phat tud, gal bd vd minh Ird vd phat tinh cua minh Khdu ggi, chi bao cho ngudi ta, hudng din cho hg hoc tap, la'y dao ly cua Riat Phap ndi cho hg nghe, giai Ihich cho hg hidu, giup hg phuong phap lam ngudi tu te, chinh xac Bao
hd, khuydn khich nhieu ngudi cdng nghe, ciing tu hge la lam lheo kinh phat
Truyen ba kinh phat la each den dap tham
an Phat cao quy nhii, la each cung dudng uu vidl hon hdt Sin sang bd thi khdng luyen tide mdi vai gi, du la lien bac, chau bau, dit dai thanh quach, kd ca than the minh dd cung dudng Phai, cung dudng kinh Phat Trong cac ldi bd thi, bd thi than la bac nhii Chi bao, giup
dd ngudi khae ihoal khdi nguy hiem, khd khan, khien hg khdi lo sg va bit an Ngudi khae gap dieu bit hanh lhi dung ldi le an ui hg Trdn dudng gap didu bit binh thi luong trg Ngudi khae gap didu riii ro, dau khd, thit vgng thi ddng vidn Idng dung khi ciia hg khidn hg lui ludng, phah chin Tuy nhidn, bd thi thudng
dd dang xay ra vih dd do minh la bd lhi ndn sinh ra tarn ly Udi hon ngudi Ngudi lheo Phat phai phi bd lu ludng nay Khdng dugc dua vao
gi ca ma thuc hidn bd' thi Khdng ndn mong mdi ngudi khic bao dap hoac vi muc dich khic ma thuc hidn bd' thi Do dd, bd lhi ngudi phai hd'l sdc than trgng, ban on chd mong ddgc bao dap Y nghTa sau sic cua bd lhi la nhu vay Didu cao quy lrong tu tudng cua giao ly Phat giao cdn la: ban vui cdu khd cho ngddi ggi la td bi Sir vui khd cua ngudi xem nhu vui khd ciia chinh minh, chia vui se khd cho nhau da'y la ldng Id bi VI thd, ban vui cdu khd cho ngudi ma khdng thiy ta la ke ban an, kia la ke thg an Tan tam tan Idc vi ngudi, khdng ed mdt nidm, mdt may may vi minh la id bi Day mdi that la linh ihuong chan that Neu ed mdt didm
SS3-2OIO
Trang 3Tfp Chi cang tic TAn giio NGHIEN CQU TRAO 001
nhd xiu vi minh la khdng phai linh Ihuong
chan that Cd vi minh ma ihuong ngudi, chinh
dd la Ihuong minh khdng phai thuong ngudi
Mdt linh thuong vi minh thi khdng hin la
Ihuong, bdi trai sd ciu cua minh lidn gian
Hoan loan vi ngudi, hoan loan cho ngudi, mdi
la tinh Ihuong vd bidn khdng gidi han Tmh
thuong td bi la tinh ihdong ddng hoa khd vui
cua ngudi nhu ciia minh Minh khd cang b'p
lo giai quyd't cho hd'l khd, minh khdng ein bidl
on minh, minh khdng kd on vdi minh Cam
lhdng su khd vui vdi mgi ngudi nhu thd, khdi
linh thuong ban vui cdu khd la long Id bi Cdu
giup dd mong ddn dap la su ddi chic khdng
phai Idng td bi Thdong ydu dd thoa man nhu
ciu ridng tu minh, la Igi dung linh Ihuong,
khdng phai Id bi Mgi xdt thdong cdu giup
ngddi, khdng xen Iin mdi ly vi minh that la
ldng Id bi Td bi la linh Ihuong hoan loan bit
vu lgi Cd mat td bi d dau lhi mgi khd dau lan
bidn d dd
Td khi du nhap vao Vidl Nam, Phat giao
da dem dd'n cho ngddi Vidl mdt hge thuydt
nhan ban vdi Id Iddng vi Iha, cdu khd, mdu
ciu hanh phue cho loai ngudi, muu eiu phue
lgi eho xa hdi Chfnh vi thd, Phat giio Viet
Nam da va dang trudng ldn cdng dan tdc,
ddng hanh cung dan tdc trdn mdi ehang dudng
Ijch sir va cich mang Trong didu kidn dit
nudc dang lrong qua trinh ddi mdi, thuc hien
su nghidp cdng nghidp hoa - hidn dai hoa dit nudc vi muc lidu dan giau, nudc manh, xa hdi cdng bing, dan chu, van minh, giao ly Phat giao ndi chung, tu ludng vd Td bi, Bd Ihl, dang lie ddng sau sic dd'n quan nidm sd'ng ciia ngudi Vidt Nam
Chinh vi thd, lrong qua trinh du nhap va ldn lai d Vidt Nam, Phat giao khdng ngimg phit trien vd sd lugng, cimg cd vd id chdc, co
sd vat chit ngay cang dugc lang cudng; vdng vang con dudng Hoing duong, Phat phap dung din ciia minh vdi phuong cham: Dao phip - Dan ldc va CNXH; va vugt ldn la lit ca
vi hanh phue cua ddng bao, sir men md cua ba eon phat id, cua quin chdng nhan dan va dac bidl la su quan tam giup dd, lao dieu kidn cda cie cip chinh quydn Ml TQ va cac id chdc chinh trj, id chdc chinh trj - xa hdi lrong nudc
de cimg nhau phin diu thuc hidn td't dudng hudng "ddng hanh, gin bd cung dan ldc", dem sdc minh dd xay dung qud huong, dit nudc ngay cang giau dep, van minh, xay dung cudc sd'ng thuc sir "td't ddi, dep dao"
Vai cam nhan vdi mdt suy nghT'mdi ngudi con Phat hay cdng suy nidm "id bi, hy xa" de tam mai sang cho dao sang lrong; cung "luc hoa, ddng Uu" chung tay xay ddng ngdi nha Phat giao Vidt Nam vdng ben •
GIAO HOI CONG GIAO VIET NAM
• •
(tiep theo trang 5)
Iran trgng va ddn nhan, vi dd la co sd dd cd
Ihd giai loa dugc nhdng bit ddng, nghi ky va
de hoa giai vdi nhau, lao didu kidn thuan lgi
cho khdi dai doan kd't loan dan ldc, va cdng
lheo Giao hoang Benedict XVI: "Tdn gido
khdng phdi Id mdi nguy hiem cho dodn kit
qude gia, bdi vi mue dieh cda cdc tdn gido Id
gidp mdi ed nhdn hiin thdn vd thdng qua cdc
td ehde cda minh, cdc tdn gido mong mudn
phue vu con ngudi mpt edeh khdng vu lpi"^'K
Qua Ld Khai mac Nam Thanh 2010, Giao hdi Cdng giao Viet Nam da va dang thuc hidn phuong cham "sd'ng phue am giua long dan ldc" va y chi cua Giao hoang
"Ngudi Cong gido phdi chicng td, bdng cupc sd'ng eua chinh minh dua tren long bde
di, luang thiin vd eoi trpng lpi ich cpng ddng rang mpt gido ddn tdt ddng thdi cdng
Id mdt eong ddn td't Vi vdy (Gido hpi) edn phdi tao eho hp dice tin, ed vdn hod de ed the phung su Nhd thd vd Xd hpi mot edeh hiiu qud " •
(1) Hudn lU ngdy 27-6-2009 ciia Gido hodng Benedicto XVI