HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG HỌC SINH NỘI DUNG Hoạt động 1: Điều hòa hoạt động của các tuyến nội tiết Mục tiêu :Nắm được sự tác động của tuyến yên đối với các tuyến nội tiết khác và ngư[r]
Trang 1Tuần 32- Tiết 62 Ngày dạy :……….
SỰ ĐIỀU HÒA VÀ PHỐI HỢP HOẠT ĐỘNG
CỦA CÁC TUYẾN NỘI TIẾT
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
- Nêu được các ví dụ để chứng minh cơ chế tự điều hòa trong hoạt động nội tiết
- Hiểu rõ được sự phối hợp trong hoạt động nội tiết để giữ vững tính ổn định của môi
trường trong
2 Kỹ năng :
- Phát triển kỹ năng quan sát, phân tích tình hình
- Hoạt động nhóm
3 Thái độ :
- Giáo dục ý thức, giữ gìn sức khỏe
II Chuẩn bị :
1- Giáo viên : Các hình vẽ SGK
2- Học sinh : + Ôn các bài đã học trong chương nội tiết
+ Xem trước bài 59
III Hoạt động dạy học :
1 Ổn định lớp : (1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
1-Trình bày chức năng của
tinh hoàn và buồng trứng ?
2-Dấu hiệu nào đánh dấu
bước vào tuổi dậy thì ở nam
và nữ ?
1- Tinh hoàn : + Sản sinh tinh trùng + Tiết hoocmôn sinh dục nam testôstêrôn
+ Hoocmon testosteron gây biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì của nam
- Buồng trứng : + Sản sinh trứng + Tiết hoocmôn sinh dục Ơstrôgen + Ơstrôgen gây biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì ở nữ
2- Nam xuất tinh lần đầu, nữ cĩ kinh nguyệt lần đầu
4
4
2
3 Bài mới:
a Giới thiệu bài :
Cơ thể người cĩ rất nhiều tuyến nọi tiết , sự hoạt động của các tuyến nội tiết này diễn ra như thế nào để duy trì tính ổn định của mơi trường bên trong cơ thể và đảm bảo cho các hoạt động sinh lí diễn ra bình thường ? bài mới
Trang 2b Tiến trình tiết dạy :
Hoạt động 1: Điều hòa hoạt động của các tuyến nội tiết Mục tiêu :Nắm được sự tác động của tuyến yên đối với các tuyến nội tiết khác và
ngược lại
18’
- GV: Yêu cầu HS kể tên các
tuyến nội tiết chịu ảnh hưởng
của các hoocmôn tiết ra từ
tuyến yên ?
- GV tổng kết lại
- Yêu cầu HS rút ra kết luận
về vai trò của tuyến yên đối
với hoạt động của các tuyến
nội tiết ?
- Chốt kiến thức
- Treo tranh hình 59.1 và
59.2 giới thiệu và hướng
dẫn HS quan sát
- Đọc thông tin ở SGK
Thảo luận nhóm: Trình bày
sự điều hòa hoạt động của:
+ Tuyến giáp ?
+ Tuyến trên thận ?
- GV hướng dẫn thảo luận:
Lưu ý HS: (+) Tăng cường
(–)Kìm hãm
- Gọi một HS lên trình bày
trên hình 59.1
- HS liệt kê được các tuyến nội tiết như tuyến sinh dục, tuyến giáp, tuyến tiền thận
- 1 – 2 HS phát biểu, lớp nhận xét, bổ sung
+ HS rút ra kết luận :Tuyến yên tiết hoocmôn điều khiển sự hoạt động của các tuyến nội tiết
- HS quan sát kỹ hình vẽ, kết hợp nghiên cứu kỹ thông tin, nhớ lại kiến thức đã học thảo luận và ghi lại sự điều hòa hoạt động của từng tuyến nội tiết
- Nhóm 1: Trình bày điều hòa
hoạt động của tuyến giáp :dưới tác dụng của TSH do thuỳ trước của tuyến yên tiết
ra , tuyến giáp sẽ tiết tirơxin Khi tirơxin trong máu quá nhiều sẽ cĩ tác dụng làm cho vùng dưới đồi tiết ra chất ức chế tuyến yên hoặc chính tirơxin sẽ theo máu lên thuỳ trước tuyến yên và gây ức chế tuyến yên khơng cho thuỳ trước tuyến yên tiết TSH nữa
I-Điều hòa hoạt động của các tuyến nội tiết
- Tuyến yên tiết hoocmôn điều khiển sự hoạt động của các tuyến nội tiết
Trang 3- Một HS lên trình bày trên
hình 59.2
H Hãy nêu nhận xét hoạt
động của tuyến yên trong sự
điều hồ hoạt động của các
tuyến nội tiết khác
H Yếu tố nào đảm bảo cơ chế
điều hồ của các tuyến nội tiết
?
- GV hoàn thiện kiến thức
- Chuyển ý : Các tuyến nội tiết
khơng chỉ hoạt động riêng rẽ
mà cịn cĩ sự phối hợp hoạt
động giữa một số tuyến trong
sự điều hồ các quá trình sinh
lí diễn ra trong cơ thể
Cuối cùng , do khơng cĩ TSH , tuyến giáp ngừng tiết tirơxin, lượng chất này trở về mức bình thường
- Nhóm 3: Trình bày hoạt
động của vỏ tuyến trên thận:
dưới tác dụng của ACTH do thuỳ trước tuyến yên tiết ra ,
vỏ uyến trên thận sẽ sản sinh
ra cooctizơn điều hồ nồng độ
Na+, K+ trong máu, đồng thời điều hồ lượng đường huyết Khi cooctizơn trng máu tăng cao sẽ tác động lên vùng dưới đồi tiết ra chất kìm hãm hoặc cooctizơn trực tiếp kìm hãm thuỳ trước tuyến yên khơng tiếp tục tiết ra ACTH nữa
Cuối cùng, lượng cooctizơn trong máu trở lại bình thường
- Nhóm 2, 4 nhận xét + Hoạt động của tuyến yên được tăng cường hay bị kìm hãm cũng chịu sự chi phoi cua cac hoocmon do các tuyến nội tiết khác tiết ra
+ HS nêu được cơ chế tự điều hòa nhờ các thông tin ngược
- Hoạt động của tuyến yên được tăng cường hay bị kìm hãm cũng chịu sự chi phoi cua cac hoocmon do các tuyến nội tiết khác tiết ra
đó là cơ chế tự điều hòa các tuyến nội tiết nhờ thông tin ngược
17’ Hoạt động 2: Sự phối hợp hoạt động của tuyến nội tiết
Mục tiêu : Nêu được sự phối hợp hoạt động của các tuyến nội tiết.
Trang 4- GV yêu cầu HS trả lời câu
hỏi:
H Lượng đường trong máu
tương đối ổn định là do đâu ?
H Trong thực tế, khi lượng
đường trong máu giảm mạnh
hoặc khi nhu cầu năng lượng
tăng mạnh thì ngồi tuyến tụy
tiết glucagơn cịn cĩ hooc mơn
của tuyến nội tiết nào tham gia
vào sự điều hồ đường huyết ?
- Treo tranh 59.3 giới thiệu
và hướng dẫn HS quan sát
- Đọc thông tin ở SGK
Thảo luận nhóm (4’):
H Trình bày sự phối hợp
hoạt động của các tuyến nội
tiết khi dường huyết giảm
- GV hướng dẫn thảo luận
- Gọi HS lên trình bày sự
phối hợp này trên tranh
- GV bo sung va giơi thieu them :
Ađrơnalin và Norađrônalin
(phần tủy tuyến trên thận)
góp phần tăng đường huyết
H Sự phối hợp hoạt động
của các tuyến nội tiết thể
hiện như thế nào ? Ý nghĩa
của sự phối hợp này là gì ?
- Chốt kiến thức
- HS vận dụng kiến thức đã học về chức năng của các hoocmôn Insulin và Glucagôn của tuyến tụy để trình bày
- Nhận xét, bổ sung (nếu cần)
+ Đĩ là hoạt động của vỏ tuyến trên thận
- HS quan sát kỹ hình vẽ , nghiên cứu thông tin
- Các nhóm thảo luận ghi lại kết quả
- Yêu cầu nêu được sự phối hợp của:
+ Glucagôn (tuyến tụy) biến đổi glicơgen ở gan và cơ thành glucơzơ
+ Cooctizôn (Vỏ tuyến trên thận) biến đổi a.lactic và a.a ở
cơ và glixêrin ở mỡ thành glucơzơ
- Đại diện nhóm lên trình bày trên tranh
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- HS tự rút kết luận
+ Các tuyến nội tiết cĩ sự phối hợp hoạt động , đảm bảo các quá trình sinh lý trong cơ thể diễn ra bình thường…
II-Sự phối hợp hoạt động của tuyến nội tiết
Các tuyến nội tiết có sự phối hợp hoạt động cĩ tác dụng :
- Duy trì tính ổn định
Trang 5cơ thể
- Đảm bảo các quá trình sinh lý trong cơ thể diễn ra bình thường
*HĐ 3:Củng cố 3’
- Gọi 1 hs đọc kết luận sgk
HS trả lời câu hỏi:
- Nêu rõ mối quan hệ trong hoạt động
điều hòa của tuyến yên đối với các
tuyến nội tiết
- Lấy ví dụ nêu rõ được sự phối hợp
trong hoạt động nội tiết để giữ vững tính
ổn định của môi trường trong cơ thể
- Đọc kết luận sgk
- Các tuyến nơi tiết cĩ sự điều hồ và phối hợp hoạt động với nhau : các tuyến nội tiết chịu sự điều khiển của tuyến yên và ngược lại…
- Tăng hoặc giảm đường huyết…
4 Dặn dị : 2’
- Học bài theo nội dung ghi và trả lời câu hỏi trang 186 – SGK
- Vẽ sơ đồ sự phối hợp hoạt động của các tuyến nội tiết
- Ôn chương nội tiết
- Chuẩn bị bài sau: xem nội dung bài 60
+ Cơ quan sinh dục nam
+ Cơ quan sinh dục nữ
IV Rút kinh nghiệm ,bổ sung :
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………