Ngôn ngữ nói đa dạng về từ ngữ: khẩu ngữ, từ địa phương, tiếng lóng, biệt ngữ, trợ từ, thán từ, từ đưa đẩy, chêm xen… Về câu, ngôn ngữ nói thường dùng các hình thức tỉnh lược; có khi chỉ[r]
Trang 1TR THPT CHUYÊN TG BÀI SOẠN TIẾNG VIỆT 10
ĐẶC ĐIỂM CỦA NGÔN NGỮ NÓI VÀ NGÔN NGỮ VIẾT
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
Giúp sinh:
1 rõ ! các # #$ %&! ' ( )* ngôn +- nói và ngôn +- /(# 12 '# #3# khi giao #(
2 Có 47 8+ trình bày <+ 5 /(# /8 := phù & /? )* ngôn +- nói và ngôn
+- /(#
B PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN
1 SGK, SGV
2 (# 4( bài
C CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
GV #C D +E 1'; theo cách 4(# & các hình #D +& tìm, trao C #=5 %$! #= %E câu H
D TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
1 A tra bài I
2 ? #<$ bài ?
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS YÊU CẦU CẦN ĐẠT
GV E HS J $ 1K
:(# L hình thành ngôn +- nói và
ngôn +- /(#
- $N ban J$! loài +OE trao C ý +Q! tình = /? nhau
:R+ hành động, cử chỉ có #(+ nói ngôn ngữ nói
có - /(# ngôn ngữ viết SG; là : $ < phát # )*
/8 minh nhân %5'
I Đặc điểm của ngôn ngữ nói
- HS SGK - 1
- GV H ( nào là ngôn +- nói?
Nó có #$ %& và ' ( gì trong
giao #(T
- HS #= %E! GV 3# %'
1 Ngôn +- nói là ngôn +- âm thanh, là %E nói trong giao
#( hàng ngày U .! +OE nói và +OE nghe #( xúc #L
#( /? nhau, có # luân phiên C vai
$ %& +OE nghe có # = X +OE nói Y$
Z! [* C
' ( +OE nói ít có Y$ 4< %L* ! +# +I* các
O]+ #< ngôn +-^ +OE nghe ít có Y$ 4< suy +K ! phân tích 47
- HS SGK - 2
- GV H S này trình bày
_ dung gì?
- HS #= %E! GV ` HS khai thác
-+ ;($ #3 a #& khi nói
2 Ngôn +- nói * 1'+ /Y +- <$ : cao – #c! nhanh –
! ' – ;($! liên #d – +`# quãng… ;($ #3 quan
#+! góp J :_ %_ và :C sung thông tin
Ngôn +- nói còn O& a #& :N nét #! ánh `#! [
Z! <$ :_g )* +OE nói
- HS SGK - 2
- GV H Cho ví 1d /Y #j +- /j*
O& Y trong này?
- HS #= %E! GV Z [*! :C sung
3 Ngôn +- nói * 1'+ /Y #j +- 4k$ +-! #j l* O]+!
#(+ lóng, :<# +-! #& #j! thán #j! #j O* k;! chêm xen…
BY câu, ngôn +- nói #OE+ dùng các hình #D #Z %O&^
có khi Z còn _# #j! Y$ khi %' #j* #j! trùng % g
- GV H nói khác đọc #( nào?
- HS #= %E! GV 3# %'
* mO$ ý: phân :<# nói và đọc:
- Nói: #L 12 #= ý #ON+! tình = thành %E
- Đọc: $; nguyên /n _# /8 := /(# sang %E
II Đặc điểm của ngôn ngữ viết
- HS SGK - 1
- GV H ( nào là ngôn +- 1 Ngôn và O& #( :R+ #l giác.+- /(# O& # < :R+ - /(# trong /8 :=
Trang 2+- /(# 12 O& %O$ #$;Y trong không gian _+ %? và
#E gian lâu dài
' (: = +OE /(# và +OE = :(# các ký <$
- /(#! các quy #` chính #=! quy cách #C D /8 :=
- HS SGK - 2
- GV H Nêu các 1'+ /8 :=
/(# mà em f :(#
- HS #= %E! GV Z [*! :C sung
2 Ngôn +- /(# O& L a #& )* )* < #3+ 1c$ câu, các ký <$ /8 #L! các hình = minh *! các :=+ : $! ]
Xg
- HS SGK - 3
- GV H Ngôn +- /(# có yêu J$
gì /Y #j +- và câu?
- HS #= %E! GV Z [*! tóm
%O&
3 Trong ngôn +- /(#! #j +- O?+ ( tính chính xác, tính phù & phong cách, tính toàn dân, tính trang nhã… BY câu, #OE+ có -+ câu dài, Y$ thành J! O+ O&
#C D # p! ' %'! + +- pháp
- HS SGK – J Chú ý
- GV H Ta J chú ý Y$ gì
trong #L #( [ 1d+ ngôn +-T
- GV tóm %O& + +=+ thêm: phân
:<# viết và ghi lại
* mO$ y, trong #L #( [ 1d+ ngôn +-! J phân :<#
- Ngôn +- nói O& ghi lại bằng chữ viết trong /8 :=
r# 1d+ O$ #( ngôn +- nói)
- Ngôn +- /(# trong /8 := được trình bày lại bằng lời
nói miệng r# 1d+ O$ #( ngôn +- /(# + các ;($ #3 a #&
)* ngôn +- nói)
Ghi nhớ
- HS %' J Ghi ?
- GV c ' %J $3
1 Ngôn +- nói và ngôn +- /(# có -+ /Y hoàn
= [ 1d+ trong giao #(! /Y các O]+ #< ] := và
;($ #3 a #&! /Y #j +- và câu /8
2 Vì #(! ta J nói và /(# cho phù & /? các riêng .
E HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN BÀI TẬP
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1 Bài # 1: Phân tích )*
ngôn +- /(# trong 5' /8 )*
- HS bài # 1 (SGK, tr.88)
- HS #= %E theo +& ý )* GV
HS = Z ra O& -+ )* ngôn +- /(#
- Dùng #$# +- := `! tinh hoa, /8 +<! chính #l! khoa
! 47 #$#g
- Có %L* và thay #( #j “vốn chữ” thay cho “từ vựng”;
“phép tắc” thay cho “ngữ pháp”
- Dùng các 1c$ câu: +5 ]! +5 kép
- Tách dòng ý ' %'
- Dùng #j +- Z #D #L trình bày: một là, hai là, ba là
2 Bài # 2:
- HS bài # 1 (SGK, tr.88)
- GV xét, +& ý HS /Y nhà làm
HS = làm rõ: G; là #OE+ & ngôn ngữ nói được ghi lại
bằng chữ viết trong /8 := +< #$#
3 Bài # 3: Phân tích %a + -*
câu cho phù & /? ngôn +- /(#
GV +& ý, HS phát < và [* %'
HS = phát < O& -+ %a J tránh trong ngôn +- /(# và [* %' cho +
TÀI LIỆU THAM KHẢO
***
1 J S9 @[ r#C+ ) biên) (2006), Ngữ Văn 10 Nâng cao - # I, Hà _ Giáo vd
2 +$;2 A` S0 (2006), Giới thiệu Giáo án Ngữ Văn 10 – # I, NXB Hà _
3 X+ Dân r) biên) (2000), Tiếng Việt 11, Hà _ Giáo vd
Trang 3