Hậu quả, vai trò Dạng ĐB Hậu quả, Vai trò, Đột biến cấu trúc NST làm rối loạn sự liên kết của các cặp NST tương đồng trong ví dụ ứng dụng giảm phân làm thay đổi tổ hợp các gen Mất đoạn t[r]
Trang 1
Ngày
I #+, tiêu bài 0,
xong bài này HS
1 Kiến thức.
- trình bày
- nêu và 2 thích !" mã di )5
- mô 2 quá trình nhân 6 ADN : E.coli và phân % qúa trình này =, SVNS và SVNT
2 Kỹ năng.
- Phát A B 0C quan sát, phân tích, so sánh, khái quát hoá
- Rèn #F B làm % G 0H< I sách giáo khoa
3 Thái độ
- có H K * L và khoa 5 gen, mã di )5
- có thái G yêu thích khoa tìm tòi nghiên K)
II 1 2 345 0,
Tranh .N hình 1.1; 1.2; 2 mã di )5 SGK R máy S)' < S) H<
III 1 pháp ,8 5. >( $< tìm tòi.
IV trình bài ;
1 < => ? ,@, PI %) !T trình Sinh 12
2 Bài BC
) 1: Tìm G FH gen
U &V I A 2 0X câu Y
-Gen là gì ? Gen có : = SV nào ?
- Gen : các SV có [ nhau không?
P2 thích
Quan sát hình 1.1 và G dung
< I.2 SGK
- gen () trúc ]& = vùng nào,
._ trí và K B +, &` vùng ?
I.Gen
1 Khái niệm
- Gen là 1 hoá 1 )` pôlipeptit hay 1 phân b ARN
2 J trúc ,8L gen
a Cấu trúc chung của gen cấu trúc(H1.1)
* Vùng 5) hoà:
-
- Có trình C các Nu R % Q G phiên mã (ARN-aza H S i và 5) hoà phiên mã
* Vùng mã hoá:
- d& tiép theo vùng 5) hoà, mang thông tin mã hoá các axit amin
* Vùng #S thúc:
- tín %) #S thúc phiên mã
b Cấu trúc không phân mảnh và phân mảnh
Trang 2hay không phân &2 ' [ !" SV
có
) 2: Tìm G FH mã di 9.5H
U &V II SGK A 2 0X các câu
Y
- Mã di )5 là gì ?
- Có 4
prôtêin >H vì sao cho d 3 nu mã
hóa 1 a.amin
-
ba thì có bao nhiêu G ba( triplet) ?
* Các G ba trong sinh I có [
nhau không ?
* l` 1 G ba n mã hoá 1 axit amin
g R %)i
*
G ba (tính thoái hoá)
* xem 2 mã di )5 trang 11
SGK, c/m tính R %) và tính thái hoá
+, mã di )5
) 3: Tìm G quá trình nhân =S
ADN
Quan sát hình 1.2 và G dung <
III SGK( DT, xem phim) em hãy nêu
X A& và 4p S quá trình nhân
6 ADN
- Vì sao các nhà KH cho d nhân 6
ADN theo nguyên L bán 2 toàn và
nguyên L q sung?
- gen n có vùng mã hoá axit amin (êxôn) là gen không phân &2 ' có : SVNS và &G [ SVNT
- gen có vùng mã hoá axit amin (êxôn) xen #N các
phân &2 ' có : , [ SVNT
3 Các VD4 gen
- gen () trúc
- gen 5) hoà
II Mã di 9.5H
1 Khái niệm
Trình trình C a.a trong < b prôtêin (,@ 3 nu W 6
nhau mã hóa cho 1 a.amin - mã /E ba)
2 Mã di truyền là mã bộ ba
- Trên gen () trúc K 3 Nu K 05 nhau mã hoá cho 1 axit amin - Bộ ba mã hoá (triplet).
- + 61 G ba mã hóa
+ 3 G ba #S thúc ( UAA, UAG, UGA) không mã hoá axit amin
+ 1 G ba &: ) (AUG) mã hoá a.amin Met (SV nhân T là foocmin Met)
3 Đặc điểm
- Mã di )5 là mã G ba !" liên V u 1 A& xác _ theo u G ba Nu mà không [ lên nhau
- Mã di
aa
VD : UUU n mã hoá cho Phe, không mã hoá cho Leu
- Mã di )5 mang tính thoái hoá: 5) G ba -
1
VD : Phe do 2 G ba UUU và UUX mã hoá
- Mã di )5 có tính < q S g ) S các loài 5) có chung 1 G mã di )5 i
III Quá trình nhân =S ADN
1 Nguyên Z, : q sung và bán 2 ]
- ? X gian: Qx trung gian (pha S)
- U_, A& nhân TB
2 Quá trình
a Ở sinh vật nhân sơ (H 1.2 SGK)
Mở đầu:(Tháo L phân b ADN)
- X các enzim tháo L ( helicaza ) phân b ADN
Trang 3-
ARN &]' enzim [ ligaza ?
- Hãy so sánh
ADN &I và I phân b ADN &} ?
- quá trình nhân 6 : sinh H nhân
C [ và khác gì so I SVNS
BT: 1 pt ADN có 3000 nu, A = 600; G
(< 1,5 0 A
a sau &G [ 0 nhân 6 liên S< 3
_ [ 0 nhân 6 ?
b
cho quá trình nhân 6 ?
U : a = 3 0
b Amt = Tmt = 4200 nu
Gmt = Xmt = 6300 nu
2 6i
Kéo dài:(
- ARN pol xúc tác q "< ARN &]
- Trên tác nguyên L q sung (A liên #S I T, G liên #S .I X)
+ !" q "< liên V ( 5) 5’ 3’), cùng +
5’, .I nhau X ligaza
- thành 1 phân b ADN con
- sau 1
[ nhau và [ ADN &}
b Ở sinh vật nhân thực
- T S [ SVNS
- khác + có 5) T ._ nhân 6 (do ADN có kích
!I 0I i rút L X gian
+ do
** CT
1 ADN &} 1 0 nhân 6 2 ADN con
k 2 k ADN con
a k a.2 k ADN con
[ nu C do môi !X G bào cung (< cho 1 ADN &} nhân 6
1 0 = [ nu +, ADN &}
k 0 = [ nu ADN &} ( 2 k - 1)
A mt = Tmt = A ( 2 k - 1)
Gmt = X mt = G ( 2 k - 1)
3 8 ,[
- Gen là gì? a() trúc chung +, gen () trúc?
- Nêu nguyên L q sung, bán 2 ] và ý , quá trình nhân 6 ADN?
4 C 3] FH nhà
- và làm bài H< bài 1
- a ) _ bài &I theo câu Y SGK
Trang 4
Ngày
2 Bài 2 PHIÊN MÃ VÀ MÃ
I #+, tiêu bài 0,
xong bài này HS
- Trình bày !" T S phiên mã( q "< phân b mARN trên khuôn ADN )
- Mô 2 !" quá trình 4_ mã ( q "< )` pôlipeptit )
II 1 2 345 0,
- Máy S) projecto và phim phiên mã, 4_ mã
- Tranh N phóng to hình 2.1, 2.2, 2.3, 2.4 SGK
III 1 pháp ,8 5 : ? C quan, 2 0)H ' ( $<
IV trình bài ;
1 _GB tra bài ,`
-Trình bày quá trình nhân
- Trình bày
Yêu cầu trả lời:
mARN - Là
khuôn &) cho 4_ mã : RBX
U) 5’, có _ trí R %) mã
& ) A RBX H S & L vào
- a K, TT qui _ q "< )` pôlipeptit (prôtêin)
[ mã và 1 ) L a.amin (3’)
-Mang a.amin S RBX tham gia 4_ mã
rARN -
._ 0I = 45 pt P+3 pt rARN
._ bé = 33 pt P +1 pt rARN
-
"< prôtêin)
2 Bài BC
O ) 1: Tìm G qtrình phiên mã
- Phiên mã là gì? X A& và T 2 ra C
phiên mã ?
- = SV nào có phiên mã ?
a Quan sát hình 2.1 (xem phim)
-
I Phiên mã: g?q "< ARN, sao mã )
1 Kn : C )5 thông tin u phân b ADN
là phiên mã
* [ !" SV:
* X A&
2 Diễn biến
a Cơ chế phiên mã hình thành m ARN (H2.1) 3 giai đoạn
* l: ) :
- Enzim ARN pol bám vào vùng 5) hoà làm gen tháo
# ) p/mã
* kéo dài :
Trang 5- Giai
-
nguyên L nào và có ý , gì ?
- Giai
O ) 2: Tìm G qúa trình 3>, mã
-
nào? #S 7)2 là gì ?
a Quan sát hình 2.2, 2 0X 0% SGK
- Giai
- Em có H xét gì 5 quan % =, [
0!" codon trên mARN và [ 0!" aa
trong )` pôlipeptit !" q "< ; [
0!" aa trong )` pôlipeptit tham gia ()
trúc nên phân b prôtêin tìm công K 5
&[ liên % ( ?
- Enzim ARN pol
khuôn (A-U, T-A, G-X) theo 5) 5’3’
* #S thúc :
- Enzim di )A S khi R< mã #S thúc thì 4u phiên mã, phân b mARN !" 2 phóng
+ SV nhân
C S< dùng làm khuôn A "< prôtêin + SV nhân C mARN < 2 L Y các intron,
thành ra TBC C % K B
b Phiên mã tạo các loại rARN và t ARN
-
khác là )` pôlinuclêôtit sau khi hình thành
!
II >, mã: ( ?q "< prôtêin)
1.Hoạt hoá axit amin:
aa + ATP -E
1 -> aa
aa + tARN -E
2 -> aa-tARN
2.Tổng hợp chuỗi pôlipeptit
* Mở đầu
- ?A) < Y +, RBX S< xúc I mARN : _ trí H S R %)
- Met-tARN có G 3 [ mã (anticôdon UAX) q sung chính xác I côdon &: ) (AUG) trên mARN ?A) T _ 0I liên #S vào
* Kéo dài:
- aa1-tARN vào RBX [ mã +, nó q sung I côdon 2 trên mARN, liên #S peptit
=, a.a &: ) và a.a1 hình thành
- Ribôxôm 4_ )A thêm 1 côdon =,
và K S< V ! H S khi R< mã #S thúc trên mARN
* Kết thúc:
- Khi RBX S< xúc I mã #S thúc (UAA ) trên mARN thì quá trình 4_ mã hoàn ( g#S thúc q "< )` pôlipeptit)
- enzim R %) !" L aa (fMet) # Y
)` và )` pôlipeptit S< V hình thành
() trúc H cao T A thành prôtêin hoàn
Trang 6* Trên 1 phân b mARN có 5) ribôxôm
cùng !" có tác 4V gì?
n SVNT aa &: ) là Met
3 Pôliribôxôm
a Kn
phân b m ARN là pôliribôxôm
b vai trò : B %) )( "< prôtêin
3 8 ,[ : P2 thích T ] sau
mARN Prôtêin Tính
4 C 3] FH nhà
- và làm bài H< )[ bài
-
- So sánh T S nhân 6 ADN và phiên mã theo 2 sau :
aT S
UR A&
Nguyên L q
"<
Enzim chính và
các thành <
khác
a 5) q "<
9p S chính
QS 7)2
Ý ,
Ngày
I #+, tiêu bài 0,
xong bài này HS
- Nêu
- Trình bày
- Nêu
- Phát A ! duy phân tích, khái quát
1 2 345 0,
- Máy
- Tranh N phóng hình 3 SGK
Nhân đôi
ADN
Trang 7III 1 pháp ,8 5 : Quan sát phân tích tranh, T ] G
IV trình bài ;
1 _GB tra bài ,`
- Hãy trình bày 4p S và #S 7)2 +, quá trình phiên mã g4_ mã)
- >N và 2 thích T ] &[ liên % ADN-ARN-Prôtêin?
2 Bài BC
O ) 1: Tìm G khái 2B
a N/c SGK và cho S S nào là
UUPZ
- nguyên nhân và ý , +, UUPZ
- U5) hòa gen 2 ra : &K G nào?
O ) 2: Tìm G ) ) e SV nhân g
a Quan sát Hình 3 và G dung &V II.
- ? S nào là opêron
- Trình bày
vùng, thành < và K B +, các gen
trong &` vùng
(SV nhân T &` promoter 5) hòa
phiên mã cho 1 V& gen () trúc SV nhân
C &` gen có 1 promoter riêng)
- Gen có A K ngay phía !I R
cách xa nhóm gen () trúc
- Em hãy nêu
opêron Lac trong môi !X không có
0, 6hTZ Gen 5) hoà vai trò gì ?
I Khái 2B
1 K/n:
UUP là 5) hòa 0!" 2 < & +, gen
phát A +, T A hay thích K I 5) #% môi !X
2 Nguyên nhân : các gen
nhau theo giai
và theo nhu bào
3 Các mức độ:
? !I phiên mã, phiên mã, sau phiên mã, 4_ mã, sau 4_ mã
gen + S) : &K G phiên mã
II , =H hoà D4 =E gen e sinh Fh nhân g
1 Khái niệm và cấu tạo opêron
a K/n: Các gen () trúc có liên quan 5
K B !X !" phân [ thành 1
V& có chung &G T S 5) hòa là opêron
b Cấu tạo (H 3)
- Nhóm gen () trúc liên quan 5 K
B d& #5 nhau
- Vùng H hành O(operator): d& !I các gen () trúc, là _ trí !T tác I prôtêin K S
- Vùng # : G P(Promoter): d& !I vùng H hành T ARN pol bám vào và
# : ) phiên mã
** Gen 5) hòa R (Regulator) K
các gen +, opêron gQA& soát t/h prôtêin K Si Gen này có Promoter riêng
2 , D4 =E gen opêron Lac a) Khi môi 9j không có VL, Sk
- Gen K S
Opêron Lac
Trang 83 8 ,[
Trong TB có
A C % quá trình này?
- Khi mt có
ntn
- v, 6hT có 2 !: ! S nào S
- C ( +, quá trình +, gen là gì?
tham gia vào phiên mã)
O ) 3: T/H =H hoà D4 =E ,8L gen
e sinh Fh nhân m,
-
- Khi nào gen
G q "< có [ nhau không
- SVNT có các &K 5) hòa nào ?
Prôtêin K S liên #S vào vùng H hành
+, opêron B 2 quá trình phiên mã > các gen
b) Khi môi 9j có VL, Sk
- lG [ phân b 0, 6hT liên #S I prôtêin K S làm nó không liên #S vào vùng H hành +, opêron và ARN pôlimeraza liên #S I vùng # : G A
S hành phiên mã
- Các phân b mARN +, gen () trúc 0, 6hT
- Khi 0, 6hT _ phân 2 S thì prôtêin quá trình phiên mã
III )H hoà D4 =E ,8L gen e sinh Fh nhân m,
1 )T, =GB +
NST có khi phiên mã < 2 tháo L + ADN có [ 0!" các R< nu ( 0I + a n có &G < Y ADN mã hoá các thông tin di )5 6@, 46 T SVNS
2 Các B@, =E =H hoà
Qua NST tháo L ' phiên mã, S q sau phiên mã, 4_ mã và S q sau 4_
mã
** SVNT, bên
#S thúc phiên mã, còn có các S) [ 5) hoà khác ! các gen gây B !X ' gen gây
Trang 94 C 3] FH nhà
- ? 2 0X các câu Y và bài H< )[ bài
-
Ngày
4 Bài 4 )d GEN
I #+, tiêu bài 0,
xong bài này HS
- Nêu
- Nêu !" nguyên nhân, T S phát sinh ! H) 7)2 và vai trò +, G S gen
- Liên % I C S
1 pháp: Quan sát, ( $<' 2 0)H
1 2 345 0,
- Máy S) projecto và phim T S phát sinh G S gen
- Tranh N hình 4.1 và 4.2 SGK
IV trình bài ;
1 _GB tra bài ,`
- opêron là gì? trình bày () trúc opêron Lac : E.coli
-
0, 6hT
2 Bài BC
O ) 1: T/h k/n và các 34 =/ gen
a GV yêu ) hs &V I.1 tìm A)
khái %& G S gen
- QS 7)2 +, gen (thay q [ 0!" '
thành < ' trình C Nu trong gen) N !
S nào? ( Hình thành alen &Ii
- Phân b prôtêin N ! S nào khi 2
ra G S thay S 1 R< Nu trên gen
-(Hình thành Prôtêin &I I K B
&I VD: HbAHbS)
- Phân b prôtêin N ! S nào khi 2
ra G S &( R thêm 1 R< Nu trên
gen? (Hình thành Prôtêin &I I K
B &Ii
-
A&i
a |) HS 2 0X câu 0% trang 19
- S) G S thay S 1 R< Nu có A
4 S thay S 1 aa này d 1 aa &I
trong phân b prôtêin
- S) G S thêm R &( R< Nu N
4 S làm thay q toàn G aa u A&
I Khái 2B và các 34 =E / gen
1 Khái niệm:
- UG S gen là = S q trong
() trúc +, gen !X liên quan S
&G R< )Uy A& g R &G [ R<
nu)
* N/n: Tác nhân lý – hóa- sinh trong
T A R môi !X
2 Các dạng đột biến gen: (Xét đb điểm)
a) UG S thay S 1 R< nuclêôtit:
- 1 R< Nu/gen thay d 1 R< Nu khác
có A làm thay q trình C axit amin trong prôtêin và làm thay q K B
+, prôtêin
b) UG S thêm R &( 1 R<
nuclêôtit:
- Khi &( R thêm 1 R< Nu trong gen
MDT _ sai làm thay q trình
C axit amin trong prôtêin và làm thay q
K B +, prôtêin
Trang 10G S : 5 )[ +, < b prôtêin
) 2: Tìm G n/n và , , phát sinh
)
- Nêu các ví 4V 5 tác nhân gây
(tia phóng
( ' &G [ virut ) ?
* quan sát tranh hình 4.2, nêu T S gây
G S +, 5- BU
- 5BU : thay T : A - T G - X
thay X: G - X A - T
Ngoài ra: ADN sai Y ) nhiên:
Liên #S =, C1 +, !X và / ' A
) nhiên _ K G S &( A
a |) HS 2 0X câu 0% trang 22
- Do tính thoái hóa +, MDT: thay nu này
d nu khác thay q côdon !
- UG S gen làm )( % alen &I có
vai trò ! S nào [ I S hoá và
[ Z
- UyP gây ra H) 7)2 ! S nào cho
SV
II Nguyên nhân và , , phát sinh
=E / gen:
1 Nguyên nhân:
-
6 _ thay q #S R< sai khi nhân 6
- tác G +, các tác nhân : +
+ hoá : 1 [ hoá ( (5-BU, Acridin, 6 i
+ sinh : virut +
2 Cơ chế phát sinh đột biến gen:
a) C #S R< không * (không q sung) trong nhân 6 ADN:
- A* #S R< I X: R< A - T G - X G* #S R< I T: R< G - X A - T
b) Tác G +, các tác nhân gây G
S
- Tia nhau G S
- 5brômua uraxin ( 5 - BU) gây ra thay
S R< A -T d G-X G S
- Virut viêm gan B, virut hecpet G
S Acridin: gây &( R thêm nu
** i ý :
- Uy gen < V )G
+ Uy
+ UR A& () trúc gen
- ? [ G S C nhiên trung bình u 10- 6 - 10-4
- Uy gen có A 2 ra theo !I )H
khác nhau là alen
- Không A phát % UyP d < !T pháp phân tích S bào
3 h Q.; và vai trò ,8L =E / gen
1 Hậu quả
-
1
-
... class="text_page_counter">Trang 10G S : )[ +, < b prơtêin
) 2: Tìm G n/n , , phát sinh
)
-...
1 pháp: Quan sát, ( $<'' 2 0)H
1 2 345 0,
- Máy S) projecto phim T S phát sinh G S gen
- Tranh N hình 4 .1 4.2 SGK... Uy
+ UR A& () trúc gen
- ? [ G S C nhiên trung bình u 10 - 6 - 10 -4
- Uy gen có A 2 theo !I )H
khác alen