Luận văn Thạc sĩ Quản lý công: Quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

Mục đích nghiên cứu của đề tài là trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận về quản lý nhà nước về công tác thanh niên, đề tài luận văn nghiên cứu thực trạng quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội trong thời gian tới.

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN PHƯƠNG DIỄM MY

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI - NĂM 2019

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN PHƯƠNG DIỄM MY

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi Các số liệu, trích dẫn trong Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

Hà Nội, tháng năm 2019

Tác giả

Nguyễn Phương Diễm My

Để có thể hoàn thành đề tài luận văn thạc sĩ này, tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban Giám đốc Học viện Hành chính Quốc gia, lãnh đạo Ban QLĐT Sau Đại học, các thầy, cô của Học viện Hành chính Quốc gia đã tận tình truyền đạt những kiến thức quý báu cũng như tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập nghiên cứu và cho đến khi thực hiện

đề tài luận văn

Đặc biệt, tôi xin trân trọng cảm ơn TS Vũ Đăng Minh, người hướng dẫn khoa học, đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình, chỉ bảo và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Phòng Nội vụ huyện, Đoàn thanh niên huyện cùng UBND các xã, thị trấn thuộc huyện Sóc Sơn cũng như các tổ chức, cá nhân, bạn bè, đồng nghiệp hỗ trợ cho tôi rất nhiều trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ này

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

Tác giả

Nguyễn Phương Diễm My

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC

THANH NIÊN 6

1.1 Một số khái niệm cơ bản 6

1.1.1 Thanh niên 6

1.1.2 Công tác thanh niên 8

1.1.3 Quản lý nhà nước về công tác thanh niên 10

1.2 Nội dung quản lý nhà nước về công tác thanh niên 17

1.2.1 Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, chính sách, chương trình phát triển thanh niên và công tác thanh niên17 1.2.2 Tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách về phát triển thanh niên18 1.2.3 Xây dựng, kiện toàn bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức làm quản lý nhà nước về công tác thanh niên 19

1.2.4 Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên và công tác thanh niên 21

1.2.5 Quản lý hoạt động hợp tác quốc tế về công tác thanh niên 23

1.3 Các yếu tố tác động đến hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên 27

1.3.1 Sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên 27

1.3.2 Tác động của kinh tế - xã hội 28

1.3.3 Năng lực quản trị của Nhà nước 29

1.3.4 Vai trò của xã hội đối với thanh niên 30

1.3.5 Sự tham gia của thanh niên 31

1.4 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về công tác thanh niên của một số địa phương 31

1.4.1 Tại huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội 31

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ

NỘI 38

2.1 Khái quát về huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 38

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên 38

2.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội 38

2.2 Tình hình thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 44

2.2.1 Về số lượng 44

2.2.2 Về chất lượng 46

2.3 Thực trạng hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 49

2.3.1 Thực trạng ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, chính sách, chương trình phát triển thanh niên 49

2.3.2 Thực trạng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách về phát triển thanh niên 54

2.3.3 Thực trạng tổ chức bộ máy, đào tạo, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ làm quản lý nhà nước về công tác thanh niên 58

2.3.4 Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên 62

2.3.5 Thực trạng quản lý hoạt động hợp tác quốc tế về phát triển thanh niên 64

2.4 Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 71

2.4.1 Kết quả đạt được 71

2.4.2 Hạn chế, tồn tại 72

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP TIẾP TỤC HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN

SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 79

3.1 Dự báo tình hình thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn 79

3.2 Quan điểm, mục tiêu phát triển thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 80

3.2.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về phát triển thanh niên 80

3.2.2 Quan điểm của các cấp ủy đảng và chính quyền về phát triển thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 81

3.2.3 Mục tiêu phát triển thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 83

3.3 Giải pháp tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội 86

Tiểu kết chương 3 99

KẾT LUẬN 100

TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

PHỤ LỤC 1: PHIẾU ĐIỀU TRA KHẢO SÁT 107

PHỤ LỤC 2: BẢNG HỎI KHẢO SÁT 110

1 CNH, HĐH: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

2 ĐTKS Đối tượng khảo sát

3 LHTN Liên hiệp thanh niên

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ

Bảng 2.1: Giá trị sản xuất trên địa bàn huyện Sóc Sơn phân theo ngành kinh tế giai đoạn 2015-2018 39Bảng 2.2: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 2015 - 2018 40Bảng 2.3: Số liệu thống kê về lực lượng thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn giai đoạn 2015 - 2018 44Bảng 2.4: Tỷ trọng thanh niên trong nhóm lao động có việc làm 47Bảng 2.5: Chiều cao, cân nặng của thanh niên Sóc Sơn trong độ tuổi 20-24 năm

2018 48Biểu đồ 2.6: Đánh giá công tác thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và

xử lý vi phạm trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn giai đoạn 2015 - 2018 63Biểu đồ 2.7: Đánh giá hiệu quả quản lý hoạt động hợp tác quốc tế về phát triển thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn giai đoạn 2015 - 2018 66

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) ngày 25/7/2008 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa tiếp

tục khẳng định “Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố

quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc”

Thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, trong thời gian qua, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách phát triển thanh niên như Luật Thanh niên

2005 và các nghị định của Chính phủ, chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam theo giai đoạn; phân công các cơ quan của Chính phủthực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về công tác thanh niên theo chức năng, nhiệm vụ của UBND các cấp trong thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn lãnh thổ

Theo đó, trong những năm qua, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội đã thực hiện đúng, đầy đủ các quy định của cấp có thẩm quyền trong quản lý nhà nước về công tác thanh niên và bước đầu đã đi vào nề nếp Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được thì hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên chưa đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu đề ra Vẫn còn lúng túng trong nội dung, nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức ở địa phương về

sự nhầm lẫn giữa việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh niên và phong trào thanh niên

Xuất phát từ những thực trạng nêu trên, việc hoàn thiện quản lý nhà nước về công tác thanh niên là cần thiết, do vậy học viên lựa chọn chủ đề

“Quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội” là có ý nghĩa thực tiễn

2 Tình hình nghiên cứu

Về các nội dung liên quan tới thanh niên và quản lý nhà nước về công tác thanh niên đã có nhiều người quan tâm và tiến hành nghiên cứu, tiêu biểu có thể

kể đến một số công trình nghiên cứu như sau:

- Chuyên đề “Quản lý nhà nước về công tác thanh niên hiện nay” của tác giả ThS Nguyễn Hồng Kiên, Vụ Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng, Văn phòng Quốc hội đăng ngày 25/08/2014 trên Tạp chí Tổ chức Nhà nước - Cơ quan của Bộ Nội vụ Chuyên đề này đã khái quát được những thành tựu và tồn tại, hạn chế của Quản lý Nhà nước về công tác thanh niên trước và sau khi Luật Thanh niên năm 2005 có hiệu lực, từ đó đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả QLNN về công tác thanh niên trong thời gian tiếp theo

- Đề tài khoa học cấp Bộ “Cơ sở khoa học nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thanh niên thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa" của Bộ Nội vụ do TS

Vũ Đăng Minh, Vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên làm chủ nhiệm Đề tài đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn cũng như đánh giá thực trạng để đề ra giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về thanh niên thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước là rất cần thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn

- Đề tài cấp Viện “Điều tra một số nội dung sửa đổi Luật Thanh niên” của Viện Nghiên cứu Thanh niên do Phòng Nghiên cứu Thanh niên pháp luật chủ trì

và ThS Đặng Văn Nhân làm chủ nhiệm đề tài Qua nghiên cứu, tổng hợp, tham khảo hệ thống chính sách, pháp luật về thanh niên của các nước trên thế giới cũng như các công trình nghiên cứu, báo cáo tổng kết, đánh giá về Luật Thanh niên 2005 và Dự thảo Luật Thanh niên sửa đổi của Bộ Nội vụ, đề tài đã xây dựng các phương án sửa đổi, bổ sung Luật Thanh niên 2005

Các công trình nghiên cứu trên đây đã phần nào luận giải một số vấn đề

lý luận và thực tiễn liên quan đến quản lý nhà nước về công tác thanh niên cũng như đề xuất một số kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện khung chính sách và luật pháp đối với quản lý nhà nước về lĩnh vực này Song, chưa có công trình nào nghiên cứu đầy đủ và toàn diện về quản lý nhà nước đối với công tác thanh niên ở đơn vị hành chính cấp huyện nói chung và huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội nói riêng Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài này sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn trong quản lý nhà nước về công tác thanh niên ở địa phương nói chung và trên địa bàn lãnh thổ hành chính cấp huyện nói riêng

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận về quản lý nhà nước về công tác thanh niên, đề tài luận văn nghiên cứu thực trạng quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống hóa, làm sáng tỏ cơ sở lý luận của quản lý nhà nước về công tác thanh niên

Vận dụng cơ sở lý luận vào việc đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội từ năm

2015 đến năm 2018, nêu ra những kết qủa đạt được và hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế

Đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước về công tác thanh niên từ trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội trong thời gian tới

4 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

4.1 Phạm vi nghiên cứu

- Về mặt không gian: Luận văn nghiên cứu trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội, tập trung nghiên cứu thanh niên nông thôn trên địa bàn huyện

- Về mặt thời gian: Từ năm 2015 đến năm 2018

4.2 Đối tượng nghiên cứu

- Hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Việc nghiên cứu đề tài dựa trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin về chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác thanh niên

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu, phân tích tài liệu: Phương pháp này được sử

dụng để thu thập, lựa chọn những tài liệu có liên quan, đề tài thu thập, phân tích thông tin và các dữ liệu cần thiết để làm cơ sở lý luận cho phần nghiên cứu thực trạng thông qua các báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu, các sách chuyên khảo, giáo trình, tài liệu có liên quan đến QLNN về công tác thanh niên

- Phương pháp điều tra thông qua bảng hỏi: Phương pháp này được sử

dụng để đánh giá thực trạng hoạt động QLNN về công tác thanh niên thông qua bảng hỏi, được phát đến 100 đối tượng khảo sát bao gồm chuyên viên Phòng Nội vụ huyện, lãnh đạo UBND xã và các cán bộ phụ trách công tác thanh niên ở cấp xã, các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Huyện đoàn, Bí thư Đoàn các xã, thị trấn để đánh giá thực tế hiệu quả của hoạt động QLNN về công tác thanh niên trên địa bàn huyện

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phương pháp phỏng vấn sâu được sử

dụng chủ yếu trong khảo sát thực trạng Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu

về hoạt động QLNN về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, đề tài

đã phỏng vấn sâu 10 đối tượng khảo sát nhằm tìm hiểu sâu việc triển khai các văn bản chỉ đạo của Đảng, luật pháp, chính sách của Nhà nước về QLNN đối với công tác thanh niên

- Phương pháp nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn cũng được sử dụng

trong quá trình nghiên cứu nhằm tìm ra các giải pháp khả thi, góp phần nâng

cao hiệu quả các hoạt động QLNN về công tác thanh niên

Ngoài ra, trong quá trình triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, đề tài đã phân tích, lập luận, xử lý các thông tin thu thập được, sử dụng các tài liệu, sơ

đồ hóa các số liệu, bảng biểu làm dẫn chứng minh họa cho phần lập luận

6 Những đóng góp mới và ý nghĩa của luận văn

- Góp phần làm rõ hơn những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nhà

nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

- Luận văn đề xuất một số giải pháp tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước

về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm các chương như sau:

Chương 1 Cơ sở lý luận quản lý nhà nước về công tác thanh niên

Chương 2 Thực trạng quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

Chương 3 Một số giải pháp tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước về công tác thanh niên trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ CÔNG TÁC THANH NIÊN 1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Thanh niên

Thanh niên là lực lượng chiếm số đông và có mặt trong tất cả các tầng lớp trong xã hội Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25 tháng 7 năm 2008 của

Ban chấp hành Trung ương Đảng, Khóa X đã khẳng định: “Thanh niên là lực

lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo Thanh niên

là độ tuổi sung sức nhất về thể chất và phát triển trí tuệ, luôn năng động, sáng tạo, muốn tự khẳng định mình…”[2, tr.1] Hiện nay, khái niệm thanh

niên chưa có sự thống nhất và có rất nhiều cách hiểu khác nhau về thanh niên được đưa ra xét trên nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau như sinh học, tâm lý

học, kinh tế học… Theo Từ điển tiếng Việt thì thanh niên “Thanh niên là

người còn trẻ, đang ở độ tuổi trưởng thành” [43, tr.766]

Theo quan điểm của triết học Mác-Lênin, định nghĩa con người là khái niệm chỉ những cá thể người như một chỉnh thể trong sự thống nhất giữa mặt sinh học và mặt xã hội của nó Con người vừa là sản phẩm của sự tiến hoá lâu dài từ giới tự nhiên và giới sinh vật, vừa là sản phẩm hoạt động của chính bản

thân con người, “là thực thể thống nhất giữa các yếu tố sinh vật và các yếu tố

xã hội” [6, tr.520] Theo quan điểm trên, thanh niên là một giai đoạn phát

triển nhất định của cơ thể con người Do đó, nó mang những bản chất đặc trưng của con người, nó là một khái niệm dùng để chỉ một bộ phận người tồn tại ở một độ tuổi nhất định trong một giai đoạn xác định, trong không gian

nhất định có thể của một dân tộc, một quốc gia hoặc thậm chí là quy mô của

cả xã hội loài người, mang những đặc điểm tâm sinh lý đặc trưng và sự phát triển nhận thức ở một trình độ nhất định

Theo cách quản lý và phân loại đối tượng thanh niên của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, thanh niên được phân loại như sau: Thanh niên đô thị; thanh niên nông thôn; thanh niên công nhân; thanh niên công chức và viên chức; thanh niên học sinh và sinh viên; thanh niên trong các lực lượng vũ trang Ngoài ra, còn có các nhóm thanh niên yếu thế và thanh niên đặc thù, thanh niên yếu thế bao gồm: Thanh niên khuyết tật, thanh niên bị nhiễm HIV/AIDS, thanh niên sau cai nghiện trở về tái hòa nhập cộng đồng; thanh niên đặc thù bao gồm: Thanh niên dân tộc thiểu số, thanh niên học tập và sinh sống ở nước ngoài, thanh niên có đạo Ở Việt Nam, Điều 1 Luật Thanh niên

năm 2005 quy định: “Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30

tuổi” [44, tr.1] Thanh niên Việt Nam có các đặc điểm sau:

- Thanh niên không phải là một giai cấp mà là một lớp người trong xã hội (không phân biệt giàu nghèo, trình độ học vấn, thành phần xuất thân, dân tộc, tôn giáo) được quy định ở độ tuổi nhất định Theo Luật thanh niên năm

2005 là từ đủ 16 đến 30 tuổi

- Thanh niên là lực lượng đông đảo trong cơ cấu dân số (chiếm 25,5% dân số và 34% lực lượng lao động xã hội); có mặt và giữ vai trò quan trọng trong mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước

- Thanh niên giữ vai trò tiên phong luôn xung kích trong các hoạt động xây dựng và bảo vệ đất nước, vai trò đại diện cho tương lai của đất nước

- Thanh niên có sức sáng tạo, khát khao được cống hiến và muốn làm những việc lớn để chứng minh khả năng của mình

Từ những phân tích như trên, có thể đưa ra khái niệm khái quát về thanh niên như sau: Thanh niên là một nhân khẩu xã hội đặc thù, ở một độ tuổi nhất

định, có mặt trong tất cả các tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, các lĩnh vực của đời sống xã hội, có những đặc điểm chung về tâm sinh lý, đóng vai trò

quan trọng trong quá trình phát triển của xã hội

1.1.2 Công tác thanh niên

Theo từ điển Tiếng Việt, “công tác” được định nghĩa là “công việc của

Nhà nước, của đoàn thể” hoặc “thực hiện công việc của Nhà nước, của đoàn thể” [62, tr.458] Theo cách định nghĩa như trên, công tác thanh niên được hiểu

là công việc của Nhà nước, của đoàn thể liên quan đến thanh niên hoặc việc thực hiện các nhiệm vụ, công việc có liên quan đến thanh niên và công tác thanh niên Công tác thanh niên là một bộ phận quan trọng trong công tác thanh vận của Đảng, bao gồm toàn bộ những hoạt động của Đảng, Nhà nước và các chủ thể xã hội khác nhằm giáo dục, bồi dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên phấn đấu và trưởng thành; đồng thời phát huy tính xung kích và sử dụng

có hiệu quả sức lực, trí tuệ của thanh niên vào việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc Thể chế hóa quan điểm trên của Đảng, Điều 4, chương 1 Nghị định 120/2007/NĐ-CP ngày 23 tháng 7 năm

2007 của Chính phủ hướng dẫn một số điều Luật thanh niên quy định: "Công

tác thanh niên là những hoạt động của Đảng, Nhà nước và xã hội nhằm giáo dục, bồi dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên phấn đấu và trưởng thành, đồng thời phát huy vai trò xung kích, sức sáng tạo và tiềm năng to lớn của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [14, tr.2] Hiện

nay, ở nước ta các chủ thể làm công tác thanh niên bao gồm:

- Đảng Cộng sản Việt Nam là cơ quan lãnh đạo công tác thanh niên và

trực tiếp lãnh đạo Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; xây dựng Đoàn thanh niên vững mạnh, chăm lo giáo dục, bồi dưỡng thanh niên theo lý tưởng; đề ra đường lối, chủ trương định hướng cho thanh niên hành động; xác định chuẩn mực cho thanh niên phấn đấu; chỉ đạo Đoàn thanh niên xây dựng các tấm gương điển

hình tiêu biểu cho thanh niên học tập và noi theo; chăm lo giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng và phát huy thanh niên; đồng thời lãnh đạo Nhà nước xây dựng và ban hành cơ chế, chính sách và pháp luật cho thanh niên và công tác thanh niên

- Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của dân,

do nhân dân, vì nhân dân có trách nhiệm thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng về thanh niên thành chính sách, pháp luật và tổ chức thực hiện gồm: xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, chính sách đối với thanh niên; ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về thanh niên và công tác thanh niên thành pháp luật, chính sách, chiến lược, chương trình hành động Đồng thời cụ thể hoá cơ chế, chính sách đó trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm của các cấp, các ngành Giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước, hướng dẫn, kiểm tra đôn đốc của

cơ quan hành chính nhà nước đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật đối với thanh niên và công tác thanh niên

- Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có chức năng, nhiệm vụ chủ yếu là đoàn kết,

tập hợp thanh niên, giáo dục thanh niên về lý luận, pháp luật, đạo đức, lối sống, nếp sống phù hợp với tâm lý của thanh niên; bồi dưỡng thanh niên về niềm tin, định hướng, hình thành lý tưởng, nâng cao chất lượng chính trị của đoàn viên thanh niên; tổ chức các phong trào thanh niên, gắn với chương trình phát triển kinh tế - xã hội (kết hợp hài hoà giữa chăm lo bồi dưỡng với phát huy thanh niên); động viên đông đảo thanh niên vươn lên học tập, rèn luyện lập thân, lập nghiệp, xung kích bảo vệ Tổ quốc; đảm nhận và thực hiện các chương trình, dự

án, phần việc cụ thể cho thanh niên Thông qua đó, làm trường học để bồi dưỡng lý tưởng, nhân cách cho thanh niên, trong đó có Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội LHTN Việt Nam và Hội sinh viên Việt Nam nhằm tác động một cách đồng bộ nhằm giáo dục, bồi dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên phấn đấu và trưởng thành; đồng thời phát huy vai trò xung kích, sức sáng tạo và

tiềm năng to lớn của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân khác không trực tiếp chỉ

đạo, tổ chức hiện chính sách pháp luật hoặc phong trào cho thanh niên, song với chức năng của mình các tổ chức này có trách nhiệm giáo dục đạo đức, lối sống, truyền thống, văn hoá, lịch sử, lòng tự hào, tự tôn dân tộc,… cho thanh niên; chăm lo đào tạo, phát huy tài năng trong thanh niên; đồng thời phát huy vai trò của gia đình, cộng đồng và xã hội đối với giáo dục thanh niên

Từ những phân tích trên đây, công tác thanh niên được hiểu là những hoạt động của các chủ thể trong xã hội bao gồm Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội (trong đó, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là nòng cốt) và toàn xã hội tác động tổng hợp qua lại lên đối tượng là thanh niên nhằm đáp ứng cho nhu cầu phát triển của thanh niên và yêu cầu phát triển của xã hội, thông qua quá trình tạo lập môi trường kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội ổn định, định hướng cho thanh niên học tập, rèn luyện, tự giáo dục, tự hoàn thiện nhân cách

và trưởng thành, phát huy mọi tiềm năng đóng góp cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

1.1.3 Quản lý nhà nước về công tác thanh niên

1.1.3.1 Khái niệm quản lý nhà nước về công tác thanh niên

Theo Mác: “Quản lý là một chức năng đặc biệt nảy sinh từ bản chất xã

hội của quá trình lao động” [12, tr.8] Xã hội loài người phát triển qua các

hình thái xã hội gắn với các phương thức sản xuất từ nguyên thủy đến hiện đại, sự xuất hiện quản lý là một tất yếu của lịch sử khách quan, nó gắn liền với các giai đoạn phát triển của xã hội Quản lý bắt nguồn từ bản chất của hệ thống xã hội, đó là hoạt động lao động tập thể, lao động xã hội của con người, trong quá trình lao động sản xuất con người phải có sự liên kết với nhau thành một tập thể Do đó, quản lý được xem là một hoạt động tất yếu phải diễn ra ở

mọi tổ chức dù nhỏ hay lớn Như vậy, “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có

đích hướng của chủ thể lên đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu dự kiến”

và hành vi hoạt động của công dân “Quản lý nhà nước là một dạng quản lý

xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng pháp luật và chính sách để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ

nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội” [29, tr.14]

Như vậy, quản lý nhà nước là hoạt động quản lý của bộ máy nhà nước

(lập pháp, hành pháp, tư pháp) hoặc của cơ quan hành chính nhà nước, trong

đó chủ thể quản lý phối hợp sử dụng các nguồn lực, công cụ, phương pháp để tác động đến các đối tượng quản lý nhằm đạt được các mục tiêu đề ra; là hoạt động chấp hành và điều hành, nó có tính quyền lực nhà nước (quản lý bằng pháp luật và mang tính cưỡng chế) Quản lý nhà nước được thực hiện đối với tất cả các lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội và có sự kết hợp giữa quản

lý nhà nước theo ngành và quản lý nhà nước theo địa bàn lãnh thổ

Ở nước ta quản lý nhà nước về công tác thanh niên là một khái niệm còn khá mới và chưa có định nghĩa thống nhất Theo một số tác giả như Vũ Trọng

Kim: “Quản lý nhà nước về công tác thanh niên là hoạt động xây dựng thể

chế có liên quan đến thanh niên, là sự quản lý của các cơ quan nhà nước theo các chế định pháp luật, chính sách để điều chỉnh, phối hợp thống nhất việc triển khai nhiệm vụ công tác thanh niên của các tổ chức, lực lượng trong xã hội nhằm đạt được các mục đích của Đảng và công tác giáo dục, bồi dưỡng

và phát huy lực lượng thanh niên” [31, tr.87]

Theo Vũ Đăng Minh: “Quản lý nhà nước về thanh niên là hoạt động

quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng và của Nhà nước về thanh niên và công tác thanh niên thành chính sách, pháp luật; đồng thời tổ chức thực hiện có hiệu quả chính sách pháp luật đã được cấp có phẩm quyền ban hành nhằm đảm bảo thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của thanh niên theo quy định của hiến pháp, pháp luật” [40, tr.8]

Theo Nguyễn Vĩnh Oánh: “Quản lý nhà nước về công tác thanh niên là

hoạt động lập pháp và lập quy của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để chế định ra những quy định về công tác thanh niên; hoạt động quản lý nhà nước trong phạm vi những công việc hành chính của các cơ quan trong bộ máy nhà nước có liên quan đến thanh niên; là hoạt động điều hành của Nhà nước về

sự phối hợp tất cả các cơ quan, bộ máy hoặc đoàn thể có liên quan đến công tác thanh niên, đặt công tác thanh niên trong sự thống nhất có sự quan tâm toàn diện của Nhà nước” [41, tr.123]

Các khái niệm được đưa ra trên đây, đã chỉ ra chức năng và nhiệm vụ của các chủ thể làm quản lý nhà nước về công tác thanh niên Tuy nhiên, vẫn chưa phản ánh đầy đủ nội hàm của quản lý nhà nước về công tác thanh niên ở nước ta trong giai đoạn hiện nay Công tác thanh niên là hoạt động của các chủ thể trong xã hội bao gồm Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, trong đó Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là nòng cốt và của toàn xã hội tác động tổng hợp qua lại lên đối tượng là thanh niên Do đó, quản lý nhà nước về công tác thanh niên không chỉ là hoạt động phối hợp thực hiện quản lý nhà nước về công tác thanh niên của các chủ thể có thẩm quyền trong hệ thống chính trị nói chung và trong bộ máy nhà nước nói riêng mà còn có sự tham gia của toàn xã hội, cụ thể chính là nhân dân Tại Điều 28 Hiến pháp năm 2013 quy

định rõ: “Công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia

thảo luận và kiến nghị với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước” và “Nhà nước tạo điều kiện để công dân tham gia quản

lý nhà nước và xã hội; công khai, minh bạch trong việc tiếp nhận, phản hồi ý kiến, kiến nghị của công dân” [45, tr.7] Cho thấy vai trò quan trọng của nhân

dân trong việc tham gia quản lý nhà nước trên mọi mặt của đời sống xã hội, trong đó có công tác thanh niên

Quản lý nhà nước về công tác thanh niên cũng tương tự như quản lý nhà nước đối với ngành và lĩnh vực khác, đó là trách nhiệm quản lý của nhà nước đối với tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Do vậy, quản lý nhà nước về công tác thanh niên cũng có các đặc trưng cơ bản của quản lý nhà nước song quản lý nhà nước về công tác thanh niên có tính đặc thù và đặc biệt Vì khách thể quản lý là đối tượng thanh niên mà thanh niên là người còn trẻ, đang ở độ tuổi trưởng thành (từ đủ 16 đến 30 tuổi theo quy định tại Điều 1 của Luật Thanh niên Việt Nam năm 2005); thanh niên không phải là một giai cấp mà là một lớp người trong xã hội, họ có mặt ở tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Chính vì vậy, nội dung chính của quản lý nhà nước ở đây là việc nhà nước tác động tới thanh niên bằng cơ chế, chính sách nhằm mục đích giáo dục, bồi dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho thanh niên phấn đấu và trưởng thành; đồng thời phát huy vai trò xung kích, sức sáng tạo và tiềm năng to lớn của thanh niên vào việc phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc

Như vậy, có thể hiểu quản lý nhà nước về công tác thanh niên là một

dạng quản lý xã hội tổng hợp, mang tính quyền lực nhà nước đối với một đối tượng đặc trưng là thanh niên; là quá trình tác động của hệ thống các cơ quan nhà nước đối với công tác thanh niên và thanh niên bằng chính sách, luật pháp, cơ chế vận hành và tổ chức bộ máy, bằng kiểm tra, giám sát, đồng thời cũng bằng các chính sách, luật pháp, nhà nước huy động mọi tổ chức, mọi nguồn lực xã hội tham gia thực hiện các nhiệm vụ công tác thanh niên

1.1.3.2 Đặc điểm cơ bản của quản lý nhà nước về công tác thanh niên

Từ các quan điểm nêu trên, quản lý nhà nước về công tác thanh niên có những đặc điểm sau đây:

Thứ nhất, hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về công tác thanh niên là

cơ quan công quyền của Nhà nước được hình thành và tổ chức thống nhất, có tính hệ thống và thứ bậc chặt chẽ Hiện tại bộ máy quản lý nhà nước về công tác thanh niên được tổ chức thống nhất ở 4 cấp:

- Ở Trung ương: Bộ Nội vụ là cơ quan giúp Chính phủquản lý nhà nước

về công tác thanh niên Theo Nghị định số 58/2014/NĐ-CP ngày 16/6/2014 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ và Quyết định số 1471/QĐ-TTg ngày 13/8/2010 về việc thành lập Vụ Công tác thanh niên trực thuộc Bộ Nội vụ, về lĩnh vực thanh niên Bộ Nội vụ là cơ quan của Chính phủcó trách nhiệm giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về công tác thanh niên

- Ở cấp tỉnh: Sở Nội vụ là cơ quan tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về công tác thanh niên Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 04/2011/TT-BNV hướng dẫn bổ sung nhiệm vụ, tổ chức và biên chế của Sở Nội vụ, Phòng Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện về công tác thanh niên Thành lập Phòng công tác thanh niên

là phòng chuyên môn thuộc Sở Nội vụ, giúp giám đốc sở thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh niên

- Ở cấp huyện: Theo thông báo 327-TB/TW ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị về phê duyệt Đề án “tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về công tác thanh niên ở các địa phương”, ở cấp huyện bổ sung thêm biên chế của Phòng Nội vụ để tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về công tác thanh niên triên địa bàn huyện

- Ở cấp xã: Ủy ban nhân dân cấp xã thống nhất quản lý nhà nước về công tác thanh niên, giao cho chức danh Văn phòng - Thống kê đảm nhiệm

Thứ hai, đội ngũ cán bộ, công chức quản lý nhà nước về thanh niên phải

có tính chuyên môn hóa, nghề nghiệp cao và làm việc ổn định, lâu dài trong

hệ thống quản lý nhà nước về thanh niên Do vậy, đội ngũ này phải đáp ứng những điều kiện, tiêu chuẩn và nguyên tắc trong thi hành công vụ theo quy định của Luật cán bộ, công chức như: Trình độ, năng lực và phẩm chất đạo đức phải đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước thuộc lĩnh vực được phân công

Thứ ba, quản lý nhà nước về công tác thanh niên mang tính toàn diện đối

với mọi đối tượng thanh niên (công dân Việt Nam từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi) khác với chức năng tư vấn của Ủy ban Quốc gia về thanh niên Việt Nam (cơ quan tư vấn của Thủ tướng Chính phủvề công tác thanh niên); khác với chức năng quản lý đoàn viên, hội viên của tổ chức Đoàn Thanh niên và Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam bởi các tổ chức này chỉ tác động đến thành viên trong tổ chức của mình (những người tham gia vào tổ chức như: đoàn viên, hội viên, .) mà không phải là toàn bộ lực lượng thanh niên trong xã hội Trong khi đó, chính sách của Nhà nước khi ban hành là tác động trực tiếp đến tất cả các đối tượng là thanh niên theo phạm vi điều chỉnh của từng chính sách

cụ thể

Thứ tư, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước về công tác

thanh niên có sự khác biệt cơ bản với tính chất hoạt động của các cơ quan, tổ chức tư vấn phối hợp liên ngành trong việc thực hiện chính sách, pháp luật đối với thanh niên

1.1.3.3 Vị trí, vai trò của quản lý nhà nước về công tác thanh niên

Từ sau đổi mới đến nay, Đảng và nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương chính sách quan trọng đối với thanh niên và công tác thanh niên, ban hành Chiến lược phát triển thanh niên giai đoạn 2011-2020, giai đoạn II (2016-2020)…, tại kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XI đã thông qua Luật thanh niên vào tháng 11/2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 120/2007/NĐ-CP ngày 23 tháng 7 năm 2007 hướng dẫn thực hiện Luật thanh niên, Nghị quyết

25 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng ngày 25 tháng 7 năm 2008 “về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh

xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực, đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo… Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc” [2, tr.1], Nghị định 78/NĐ-CP ngày 3 tháng 7 năm

2017 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 120/2007/NĐ-CP ngày 23 tháng 7 năm 2007 hướng dẫn thực hiện Luật thanh niên

Quản lý nhà nước về công tác thanh niên đóng vai trò hết sức quan trọng trong giai đoạn hiện nay, cụ thể:

- Thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên thành chính sách và pháp luật đối với thanh niên Qua những chủ trương, quyết sách của Đảng, mục tiêu, yêu cầu đối với công tác thanh niên được hiện thực hóa và đi vào cuộc sống

- Làm tốt quản lý nhà nước về công tác thanh niên thì chủ trương, chính sách của Đảng được tuyên truyền, phổ biến, quán triệt tới cấp ủy, chính quyền các cấp để tổ chức thực hiện

- Qua quản lý nhà nước về công tác thanh niên, tiến hành thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính sách, đảm bảo việc triển khai thực hiện nghiêm túc; đồng thời xử lý các cơ quan không thực hiện chính sách đối với thanh niên

- Công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về quản lý nhà nước đối với công tác thanh niên được thực hiện và đi vào nề nếp, đảm bảo chính sách được đưa vào thực tiễn

1.2 Nội dung quản lý nhà nước về công tác thanh niên

1.2.1 Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, chính sách, chương trình phát triển thanh niên và công tác thanh niên

Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản do Nhà nước ban hành hoặc phối hợp ban hành theo thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục được quy định trong luật ban hành văn bản quy phạm pháp pháp luật hoặc trong luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, trong đó có quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung được Nhà nước đảm bảo để điều chỉnh các xử sự trong xã hội

Đảng và Nhà nước ta luôn coi thanh niên và công tác thanh niên là vấn

đề sống còn của dân tộc Tại các kỳ họp Quốc hội, việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, chính sách, chương trình phát triển thanh niên và công tác thanh niên là quá trình thể chế hóa các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng đã đề ra, đồng thời quy định trách nhiệm, nhiệm

vụ của các cấp, các ngành trong hoạt động QLNN về công tác thanh niên như ban hành các văn bản luật, các văn bản có liên quan đến QLNN về công tác thanh niên; quyết định ngân sách hàng năm đối hoạt động công tác thanh niên; giám sát, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các chính sách có liên quan đến thanh niên Các bộ, cơ quan ngang bộ, ngành phải căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan mình để xây dựng, triển khai thực hiện các chính sách có liên quan đến thanh niên và công tác thanh niên UBND các cấp xây dựng kế hoạch, chương trình nhằm cụ thể hóa chính sách cho phù hợp với tình hình địa phương, đồng thời phối hợp với tổ chức Đoàn, chỉ đạo các ban, ngành phối hợp với Đoàn thanh niên thực hiện tốt QLNN về công tác thanh

niên Ngày 21/3/2005, Chính phủ ban hành Chỉ thị số 06/2005/CT-TTg “về

phát huy vai trò thanh niên tham gia phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn

mới”, Nghị quyết số 45/NQ-CP ngày 11/9/2009 về Chương trình hành động

của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban

Chấp hành Trung ương Đảng “về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với

công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa-hiện đại hóa”, Quyết

định số 2474/QĐ-TTg ngày 30/12/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

“Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011-2020; Quyết định 1042/QĐ-TTg ngày 17 tháng 7 năm 2017 “ban hành kế hoạch thực hiện phát

triển thanh niên Việt Nam giai đoạn II (2016-2020)” và các chính sách khác

có liên quan đến công tác thanh niên Chính sách của Nhà nước về thanh niên

là sự thể hiện ý chí của hệ thống chính trị, cụ thể hóa đường lối của Đảng

1.2.2 Tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách về phát triển thanh niên

Thanh niên là một bộ phận quan trọng của xã hội và đóng một vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhất là trong thời kỳ đổi mới như hiện nay Vì vậy, việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính sách về phát triển thanh niên là việc làm cần thiết và có vai trò quan trọng, là khâu then chốt để đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân nói chung và thanh niên nói riêng nhằm góp phần nâng cao nhận thức về pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật, kỹ năng ứng xử pháp luật trong đời sống của thanh niên và ngăn chặn những hành vi

vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địa phương.Công tác tuyên tuyền, phổ biến pháp luật, chính sách cho thanh niên

là một trong những nội dung quan trọng không thể thiếu trong việc bồi dưỡng, phát triển thanh niên hiện nay

Tại chương II Luật Thanh niên quy định thanh niên có các quyền, nghĩa

vụ, trách nhiệm trên 8 lĩnh vực quan trọng liên quan nhiều đến thanh niên như học tập; lao động; bảo vệ Tổ quốc; hoạt động khoa học, công nghệ và bảo vệ

tài nguyên môi trường; hoạt động văn hóa nghệ thuật, du lịch, vui chơi giải trí; bảo vệ sức khỏe, thể dục, thể thao; hôn nhân và gia đình; tham gia quản lý nhà nước và xã hội ngoài những quyền và nghĩa vụ như mọi công dân khác đã được quy định trong hiến pháp và pháp luật Nội dung tuyên truyền phổ biến, giáo dục cần tập trung vào các quyền và nghĩa vụ của thanh niên, chính sách, pháp luật mới ban hành, chú trọng đến các luật liên quan trực tiếp thanh niên như Luật Thanh niên, Luật Căn cước công dân, Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Hôn nhân và gia đình, Bộ Luật dân sự, … Bên cạnh đó, cần tập trung vào các lĩnh vực giáo dục, chăm sóc sức khỏe, hôn nhân và gia đình, dạy nghề và giải quyết việc làm cho thanh niên… Vì các lĩnh vực này có liên quan trực tiếp và ảnh hưởng lớn đến đời sống của thanh niên

1.2.3 Xây dựng, kiện toàn bộ máy và đội ngũ cán bộ, công chức làm quản lý nhà nước về công tác thanh niên

Trước đây, chỉ có Ủy ban Quốc gia về thanh niên Việt Nam làm nhiệm

vụ tư vấn cho Thủ tướng Chính phủ về công tác thanh niên Vì vậy, QLNN về công tác thanh niên chưa được cụ thể hóa và còn nhiều bất cập trong việc triển khai thực hiện Năm 2008, Chính phủ giao Bộ Nội vụ là cơ quan thực hiện chức năng QLNN về công tác thanh niên Thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương

Đảng (Khoá X) “về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh

niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá”, Bộ Chính trị đã thông

qua Đề án “tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về công tác thanh niên”, xác

định Bộ Nội vụ là cơ quan giúp Chính phủthống nhất QLNN về công tác thanh niên, thành lập Vụ Công tác thanh niên và Sở Nội vụ được thành lập Phòng Công tác thanh niên để thực hiện chức năng, nhiệm vụ QLNN về công tác thanh niên Ngày 10/02/2011 Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư số 04/2011/TTBNV hướng dẫn bổ sung nhiệm vụ, tổ chức và biên chế của Sở

Nội vụ, Phòng Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện về công tác thanh niên Tuy nhiên, ngày 31/10/2014 Bộ Nội vụ ban hành Thông tư số 15/2014/TT-BNV hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Phòng Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã thuộc tỉnh đã hủy bỏ Thông tư số 04/2011/TTBNV, ngày 10/02/2011 của Bộ Nội vụ Theo

đó, Phòng Công tác thanh niên được sáp nhập vào Phòng Xây dựng chính quyền và đổi tên thành "Phòng xây dựng chính quyền và công tác thanh niên, nhưng về chức năng, nhiệm vụ của lĩnh vực quản lý nhà nước về thanh niên của địa phương cơ bản vẫn được giữ nguyên

Vì bộ máy QLNN về công tác thanh niên mới được xây dựng và vẫn đang trong quá trình hoàn thiện nên đội ngũ cán bộ, công chức làm QLNN về công tác thanh niên chưa đáp ứng được yêu cầu công việc Do đó, việc tham mưu, triển khai thực hiện nhiệm vụ còn gặp nhiều khó khăn, đôi lúc, đôi nơi còn xem nhẹ nhiệm vụ QLNN về công tác thanh niên hoặc giao hẳn cho tổ chức Đoàn Thanh niên Vì vậy, cần phải tuyên truyền, phổ biến rộng rãi cho đội ngũ cán bộ, công chức hiểu rõ về nhiệm vụ QLNN về công tác thanh niên

Từ đó, xác định đúng nhiệm vụ, tầm quan trọng của QLNN về công tác thanh niên trong bộ máy nhà nước hiện nay

Quản lý nhà nước về công tác thanh niên là nhiệm vụ hết sức quan trọng,

để công tác quản lý đạt được các mục tiêu đặt ra thì rất cần thiết phải bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức làm nhiệm vụ QLNN về công tác thanh niên

từ Trung ương đến địa phương Để xây dựng các luật, chính sách, kế hoạch, chương trình phát triển thanh niên phù hợp với đối tượng thanh niên thì cần phải có một đội ngũ cán bộ, công chức có trình độ và am hiểu các vấn đề về thanh niên Do đó, việc bồi dưỡng đội ngũ này phải được thực hiện thường xuyên và mang tính lâu dài Nội dung bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức làm

QLNN về công tác thanh niên cần chú trọng vào một số nội dung quan trọng sau:

Một là, các quan điểm, chủ trương, đường lối lãnh đạo của Đảng về

thanh niên và công tác thanh niên, các văn bản quy phạm pháp luật, các kế hoạch, chương trình phát triển thanh niên

Hai là, chú trọng bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ và phương pháp trong

QLNN về công tác thanh niên như kỹ năng lập kế hoạch, xây dựng chương trình, đề án về thanh niên và công tác thanh niên, kỹ năng tổ chức triển khai các chương trình, đề án, kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật cho thanh niên và công tác thanh niên

Do đặc điểm của hệ thống chính trị và thanh niên là lực lượng xã hội đặc thù nên nhà nước phải phối hợp với các cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội có liên quan để thực hiện nhiệm vụ QLNN về công tác thanh niên, trong đó tổ chức Đoàn thanh niên làm nòng cốt dưới sự lãnh đạo của Đảng

1.2.4 Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên và công tác thanh niên

Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm phát hiện ra và xử

lý kịp thời các sai phạm trong quá trình thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên, hoạt động này phải mang tính thường xuyên Từ đó, có các kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền nhằm khắc phục, xử lý các sai phạm trong QLNN về công tác thanh niên đồng thời việc thanh tra sẽ giúp cho các

cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến nhiệm vụ QLNN về công tác thanh niên thực hiện đúng, đủ chức năng, nhiệm vụ và đúng với các quy định của pháp luật

Kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên là hoạt động của cơ quan chức năng đối với địa phương, cơ quan, cá nhân chịu trách nhiệm thực hiện các chính sách, đề án, kế hoạch, chương trình phát triển thanh niên Đây là hoạt động mang tính định kỳ hoặc bất thường của cơ quan chức năng nhằm kiểm tra, đôn đốc, đánh giá được mức độ hoàn thành so với mục tiêu ban đầu đề ra và khắc phục những tồn tại, hạn chế và phát hiện kịp thời các sai phạm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện các chính sách, pháp luật về thanh niên Từ đó, có các biện pháp xử lý các sai phạm, đôn đốc tiến độ thực hiện các chính sách, đề án, chương trình phát triển thanh niên nhằm đảm bảo việc thực hiện các chính sách, pháp luật về thanh có hiệu quả Giải quyết khiếu nại về thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên là việc thụ lý, xác minh, kết luận và quyết định giải quyết các khiếu nại có liên quan đến lĩnh vực thanh niên và phải tuân theo các quy định của pháp luật nhằm đảm bảo tính công bằng, dân chủ và phải kịp thời tránh việc kéo dài thời gian giải quyết

Tố cáo là việc công dân theo thủ tục do pháp luật quy định báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức

Xử lý là việc xem xét và giải quyết các vi phạm nhằm khắc phục hậu quả

do các hành vi vi phạm gây ra

Trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên và công tác thanh niên không chỉ do một cấp hoặc một cơ quan cụ thể thực hiện mà được tiến hành ở tất cả các cơ quan, tổ chức nhà nước có thực hiện nhiệm vụ liên quan đến hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên, được thực hiện thống nhất từ Trung ương đến địa phương

Để hoạt động thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên đạt hiệu quả cần thực hiện tốt một số nội dung sau:

Thứ nhất, cần nghiên cứu và đề xuất hướng giải quyết những vấn đề

quan trọng về thực hiện chính sách, pháp luật về thanh niên với cơ quan có thẩm quyền ở địa phương; phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan về việc triển khai thực hiện pháp luật, chính sách thanh niên

Thứ hai, cơ quan cấp trên có nhiệm vụ kiểm tra cơ quan cấp dưới trong

việc bảo đảm thực hiện các quyền và nghĩa vụ của thanh niên; kiểm tra, giám sát việc thực hiện các dự án, chương trình phát thanh niên; kiểm tra, giám sát việc phối hợp giữa các cơ làm nhiệm vụ QLNN về công tác thanh niên với tổ chức Đoàn thanh niên

1.2.5 Quản lý hoạt động hợp tác quốc tế về công tác thanh niên

Theo điều 7 Luật thanh niên năm 2005 quy định hợp tác quốc tế về công tác thanh niên với các nước, tổ chức quốc tế trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng chủ quyền, phù hợp với pháp luật mỗi nước và thông lệ quốc tế Nội dung hợp tác quốc tế về công tác thanh niên bao gồm:

Thứ nhất, xây dựng và thực hiện các chương trình, dự án hợp tác quốc tế

về công tác thanh niên

Thứ hai, tham gia các tổ chức quốc tế, ký kết, gia nhập và thực hiện các

điều ước quốc tế về công tác thanh niên

Thứ ba, giao lưu thanh niên; trao đổi thông tin, kinh nghiệm về công tác

thanh niên

Để quản lý hoạt động hợp tác quốc tế về công tác thanh niên đạt hiệu quả, cần chú trọng vào một số vấn đề sau:

Một là, cần bồi dưỡng và nâng cao nhận thức của thanh niên về công tác

đối ngoại của Đảng, nhà nước theo tinh thần độc lập, tự chủ, hợp tác, phát

triển, đa phương hóa, góp phần bảo vệ hòa bình, tiến bộ xã hội

Hai là, cần đẩy mạnh quan hệ hợp tác với các nước, các tổ chức quốc tế

về quản lý nhà nước đối với công tác thanh niên, trao đổi kinh nghiệm xây dựng, thực hiện chính sách đối với thanh niên Tranh thủ nguồn lực của các tổ chức quốc tế cho phát triển thanh niên và công tác thanh niên

Ba là, cần tạo điều kiện để Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các tổ chức thanh

niên do Đoàn Thanh niên làm nòng cốt mở rộng quan hệ giao lưu, hợp tác với các tổ chức thanh niên trong khu vực và thế giới Phát huy vai trò của tổ chức Đoàn trong công tác thông tin, tuyên truyền vận động thanh niên và người Việt Nam ở nước ngoài hướng về xây dựng đất nước

Bốn là, cần tạo điều kiện để học sinh, sinh viên và người lao động Việt

Nam ở nước ngoài trong độ tuổi thanh niên thường xuyên được học tập, quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước Việt Nam đang trong quá trình hội nhập quốc tế, vừa là cơ hội vừa là thách thức lớn đối với cả nước nói chung và lực lượng thanh niên nói riêng

Do đó, quản lý hoạt động hợp tác quốc tế là một nội dung rất quan trọng, đa phương hóa, đa dạng hóa sẽ tạo ra cho thanh niên nhiều cơ hội tiếp cận với nền văn minh hiện đại của các nước trên thế giới Đây là cơ hội tốt để thanh niên tiếp cận với nền văn hóa và học hỏi các tiến bộ khoa học của các nước trên thế giới Từ đó, áp dụng có chọn lọc các thành tựu của nhân loại phù hợp với tình hình đất nước, nhằm phát triển nền kinh tế xã hội của đất nước Đây cũng là cơ hội tốt để thế hệ trẻ quảng bá hình ảnh, con người đất nước Việt Nam thân thiện, giàu lòng yêu nước và mến khách, là cơ hội tốt để bạn bè quốc tế biết đến Việt Nam

Trên thực tế ngoài những nội dung nêu trên, để thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh niên thì cơ quan quản lý nhà nước phải làm tốt các nội dung sau:

- Thực hiện công tác thống kê, thông tin, báo cáo về chính sách phát triển thanh niên: Kết quả tổng kết 10 năm thi hành Luật thanh niên và các

chính sách liên quan đến thanh niên, cho thấy công tác thống kê, tổng hợp tình hình, số liệu về thanh niên chưa được quan tâm, đầu tư và chỉ đạo thực hiện một cách nghiêm túc, toàn diện Cụ thể là, các cơ quan có thẩm quyền không có công cụ đo lường để đánh giá được kết quả triển khai thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu trong từng lĩnh vực nêu trên mà chỉ đánh giá định tính trên

cơ sở tổng hợp từ các nhận định đánh giá chủ quan của các bộ, ngành và địa phương mà chưa có số liệu minh chứng cụ thể Công tác xây dựng, hoạch định chính sách và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện chính sách, pháp luật liên quan đến thanh niên hiện nay rất cần những thông tin xác thực phản ánh đúng thực trạng sự phát triển của thanh niên Song trên thực tế, những số liệu thông tin về thanh niên thường là các nhóm chỉ tiêu rời rạc, được thu thập từ nhiều nguồn và theo các phương pháp khác nhau nên thiếu tính hệ thống và độ tin cậy không cao Mặt khác, nhà nước chưa có quy định thống nhất về việc lập,

tổ chức thu thập, xử lý số liệu và công bố các chỉ tiêu thống kê về thanh niên một cách đầy đủ, toàn diện, đồng bộ phù hợp với hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia Hiện nay, vấn đề về thanh niên đã được nhiều nhà khoa học, các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền đầu tư nghiên cứu, song việc nghiên cứu hầu hết tập trung vào các chủ đề như: Tổng quan tình hình thanh niên, công tác Đoàn

và phong trào thanh thiếu nhi; xu hướng và quan niệm về tình yêu, tình dục, lối sống của thanh niên; vấn đề lao động, việc làm cho thanh niên, vấn đề về tội phạm trong thanh thiếu niên, Tuy nhiên, đến thời điểm này chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu chuyên sâu thống kê thanh niên, báo cáo đánh giá về tình hình thanh niên một cách bài bản, khoa học và thực chất để làm cơ

sở đánh giá tác động của các chính sách đã được ban hành cho thanh niên, cũng như xây dựng chính sách, chiến lược và định hướng phát triển thanh

niên; đồng thời, làm cơ sở cho việc tổ chức hoạt động thống kê, thu thập tư

liệu, số liệu về thanh niên

Thực tiễn tổ chức triển khai các chương trình phát triển thanh niên thời gian qua cho thấy, các bộ, ngành và địa phương đã tích cực thực hiện nhiệm

vụ được giao, nhưng chưa có số liệu cụ thể để so sánh, đánh giá mang tính định lượng, thể hiện bằng chỉ số cụ thể về sự trưởng thành, phát triển của thanh niên trong mỗi giai đoạn; hiệu quả sự tham gia của thanh niên trong các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, Việc xây dựng và hoàn thiện bộ công cụ thống kê về thanh niên một cách đầy đủ và toàn diện dựa trên bằng chứng là yêu cầu bức thiết trong hoạt động quản lý nhà nước nói chung và hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên nói riêng, là tiền đề quan trọng giúp cho việc xây dựng, hoạch định chính sách và đánh giá tác động của các chính sách đối với thanh niên

- Sơ kết, tổng kết việc thực hiện pháp luật, chính sách về phát triển thanh niên: Nghị định số 78/2017/NĐ-CP ngày 03 tháng 7 năm 2017, sửa đổi, bổ

sung một số điều của Nghị định số 120/2007/NĐ-CP ngày 23 tháng 7 năm

2007 của Chính phủhướng dẫn thi hành một số điều của Luật thanh niên đã quy định các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực

thuộc Trung ương có trách nhiệm “Báo cáo kết quả thực hiện chính sách,

pháp luật đối với thanh niên và việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về thanh niên về Bộ Nội vụ trước ngày 15 tháng 12 hằng năm để tổng hợp báo cáo Chính phủ” Quy định này của Chính phủbuộc các cơ quan ở Trung ương

và địa phương thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin báo cáo tình hình thực hiện chính sách pháp luật đối với thanh niên là nội dung quan trọng của công tác quản lý nhà nước về thanh niên Nếu các bộ, ngành và địa phương thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo và chất lượng của các báo cáo được bảo đảm thì các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở các cấp sẽ nắm bắt được thực chất

tình hình hoạt động và có các biện pháp, giải pháp chỉ đạo kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về thanh niên Đồng thời, đối với các chương trình, đề án, dự án về thanh niên thuộc chức năng, nhiệm

vụ quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước về thanh niên, trong quá trình thực hiện thì định kỳ có trách nhiệm sơ kết, tổng kết để đánh giá kết quả thực hiện, kiến nghị, đề xuất với cơ quan có thẩm quyền giải quyết, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cũng như kiến nghị, đề xuất việc tiếp tục thực hiện hoặc dừng việc thực hiện các chương trình, đề án, dự án trên cơ sở kết quả, hiệu quả thực hiện và tác động của nó đến chính sách phát tiển thanh niên

1.3 Các yếu tố tác động đến hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên

1.3.1 Sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên

Sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên Đảng lãnh đạo bằng đường lối, quan điểm và chủ trương thông qua công tác chính trị, tư tưởng, tổ chức, cán bộ, kiểm tra và giám sát Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng đề ra nghị quyết, chỉ thị, quyết định thể hiện đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng về thanh niên và quản lý nhà nước về công tác thanh niên Các cấp ủy Đảng tổ chức triển khai thực hiện nghị quyết, chỉ thị và quyết định của Đảng phù hợp với điều kiện cụ thể của từng địa phương, đơn vị Mặt khác, sự lãnh đạo của Đảng trong hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên thông qua công tác chính trị, tư tưởng và tổ chức, cán bộ của Đảng Các cấp ủy Đảng lãnh đạo trực tiếp và toàn diện thanh niên và quản lý nhà nước về công tác thanh niên

Để sự lãnh đạo của Đảng thống nhất và triệt để, các cấp ủy Đảng cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện quan điểm, chủ trương của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên Điều này cho thấy rằng, sự

lãnh đạo của Đảng là nhân tố quan trọng và tác động trực tiếp đến hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên

1.3.2 Tác động của kinh tế - xã hội

Trong bối cảnh tình hình kinh tế nước ta có nhiều thay đổi theo hướng tích cực và khởi sắc; các chương trình hành động của Chính phủ, các ngành các cấp tạo nhiều thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư, sản xuất kinh doanh, các chương trình ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất kinh doanh được khuyến kích nhân rộng; việc quảng bá các sản phẩm thế mạnh của địa phương được nâng cao chất lượng và đa dạng sản phẩm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng để chủ động hội nhập thị trường trong và ngoài nước Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn, thử thách như tình hình lạm phát và nợ công tăng cao nên chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của nhân dân nói chung và thanh niên nói riêng trong một số lĩnh vực trọng yếu như học tập, giải quyết nhu cầu việc làm, chăm sóc sức khỏe, hôn nhân, nơi vui chơi giải trí Trong những năm qua, cơ cấu kinh tế nước ta chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đây vừa là cơ hội vừa là thách thức đối với thế hệ trẻ, nhất là là về trình

độ chuyên môn, tay nghề, bản lĩnh chính trị, tư tưởng đạo đức, lối sống, sự phân hóa giàu nghèo ngày càng rõ rệt Bên cạnh đó, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế sẽ dẫn đến sự chuyển dịch lao động, cơ cấu xã hội và nghề nghiệp của thanh niên, số thanh niên từ nông thôn di chuyển về các thành phố lớn để tìm kiếm việc làm ngày càng tăng cao nên gây khó khăn trong quản lý thanh niên Cùng với sự phát triển nhanh chóng của các phương tiện công nghệ thông tin cũng sẽ tác động không nhỏ đến tư tưởng, lối sống của một bộ phận thanh niên, điều này tạo ra khó khăn rất lớn trong giáo dục thanh niên việc bảo tồn, duy trì và phát triển các giá trị truyền thống dân tộc; các tệ nạn xã hội gia tăng, tình trạng tội phạm ngày càng trẻ hóa có tác động và ảnh hưởng không nhỏ đến phát triển kinh tế - xã hội

1.3.3 Năng lực quản trị của Nhà nước

Năng lực của cơ quan quản lý nhà nước trong việc xây dựng và thực hiện chính sách liên quan đến thanh niên Nhà nước là chủ thể quản lý thanh niên, giữ vai trò quan trọng và quyết định đến hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên, cụ thể là:

- Hệ thống thể chế quản lý nhà nước về công tác thanh niên là các chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước được cụ thể hóa thành các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản áp dụng pháp luật và các văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền Hệ thống chính sách, pháp luật có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến thanh niên một cách toàn diện vừa là mục tiêu, vừa là động lực, vừa là giải pháp quan trọng để góp phần đào tạo, bồi dưỡng thanh niên Việt Nam trở thành công dân tốt và nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của ngày càng cao của xã hội

- Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về công tác thanh niên: Đây là cơ quan đảm nhận chức năng nghiên cứu, tham mưu cho nhà nước về cơ chế, chính sách đối với thanh niên nên việc tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về thanh niên là việc làm rất cần thiết Vì đây là một trong những nhân tố quan trọng tác động trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên

- Trình độ, năng lực và phẩm chất của đội ngũ cán bộ, công chức làm quản lý nhà nước về công tác thanh niên: Đóng vai trò quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý nhà nước Vì đội ngũ cán bộ, công chức

là những người trực tiếp làm quản lý nhà nước về công tác thanh niên ở các cấp, tham gia vào xây dựng các văn bản pháp luật và tổ chức thực hiện nhiệm

vụ ban hành chiến lược, chính sách, chương trình phát triển thanh niên Do

đó, đòi hỏi đội ngũ này phải có trình độ, có kiến thức, có tư duy khoa học, am hiểu về các văn bản, chính sách của Nhà nước và có kinh nghiệm thực tế, mới

đáp ứng được yêu cầu của nhiệm vụ được giao

- Cơ chế phối hợp liên ngành trong việc xây dựng và thực thi chính sách đối với thanh niên: Là yếu tố quan trọng, tác động đến hiệu quả quản lý nhà nước về công tác thanh niên Vì phối hợp trong quản lý nhà nước về công tác thanh niên góp phần nâng cao ý thức pháp luật, tôn trọng pháp luật, qua đó góp phần phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm các quyền của thanh niên được thực hiện Phối hợp tạo ra sự thống nhất và phát huy sức mạnh của các

cơ quan nhà nước trong việc thực hiện nhiêm vụ quản lý nhà nước về công tác thanh niên

- Cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm khác: Đây là một trong những yếu tố quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về công tác thanh niên Ngoài các điều kiện, phương tiện phục vụ cho hoạt động quản lý nhà nước về công tác thanh niên có tính đặc thù với khách thể quản lý là thanh niên, cần phải nắm bắt được tình hình thanh niên như tâm tư, nguyện vọng và những đòi hỏi chính đáng của thanh niên để xây dựng và ban hành các chính sách phù hợp Do đó, việc hình thành nên cơ sở dữ liệu thông tin về thanh niên một cách

có hệ thống và được nhật thường xuyên; đội ngũ chuyên gia tư vấn về phân tích, hoạch định chính sách chuyên sâu về các ngành, lĩnh vực có liên quan đến thanh niên là điều rất cần thiết để đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước về công tác thanh niên

1.3.4 Vai trò của xã hội đối với thanh niên

Sự quan tâm của xã hội đến thanh niên và quản lý nhà nước về công tác thanh niên có ảnh hưởng rất lớn và quan trọng đến QLNN về công tác thanh niên Tâm lý xã hội và đạo đức xã hội, sự quan tâm của xã hội ảnh hưởng lớn

có tính quyết định tới sự phát triển thanh niên để thanh niên phát huy tác dụng đối với sự phát triển toàn xã hội Vì đạo đức xã hội và văn hóa dân tộc, ảnh hưởng lớn đến sự hình thành ý thức và phẩm chất đạo đức của thanh niên Sự

tham gia của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong việc xây dựng

và thực hiện chính sách, pháp luật đối với thanh niên là nhân tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả QLNN về công tác thanh niên

1.3.5 Sự tham gia của thanh niên

Ở hầu hết các quốc gia, Nhà nước đều ban hành chính sách phát triển thanh niên Mục tiêu của chính sách thanh niên ở các nước này đều hướng tới việc giáo dục thanh niên, hỗ trợ, tạo điều kiện cho thanh niên phát triển toàn diện; phát huy sự tham gia của thanh niên vào các tiến trình xã hội, đóng góp tốt nhất cho sự phát triển đất nước Theo đó, thanh niên có quyền tham gia vào việc xây dựng và thực hiện chính sách, pháp luật nói chung và chính sách, pháp luật có liên quan đến thanh niên Vì vậy, việc tạo điều kiện cho thanh niên tham gia vào việc xây dựng, thực hiện chính sách, pháp luật hay nói cách khác là tham vấn ý kiến của thanh niên trong quá t nh xây dựng và thực thi chính sách phát triển thanh niên, đây là điều kiện tiên quyết và là yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước về công tác thanh niên; đồng thời phát huy được vai trò, vị trí của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

1.4 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về công tác thanh niên của một

số địa phương

1.4.1 Tại huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội

Phúc Thọ là huyện nằm ở phía Tây Bắc Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô khoảng 35km Huyện có diện tích 117km2, dân số khoảng 250.000 người với

23 đơn vị hành chính cấp xã gồm 01 thị trấn và 22 xã Trên địa bàn huyện, Quốc lộ 32 đóng vai trò là con đường giao thông huyết mạch, ngoài ra, còn có Tỉnh lộ 417, 418, 419 chạy qua nối liền Phúc Thọ với các vùng kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi cho Phúc Thọ trong quá trình giao lưu, liên kết với trung tâm thành phố Hà Nội và các huyện, thị lân cận

Trong những năm qua, các cấp ủy Đảng, chính quyền huyện luôn dành

sự quan tâm đến việc chăm lo, giáo dục, phát triển thế hệ thanh niên và đạt