Giáo án môn Vật lý lớp 11 - Bài 1 đến bài 57

Hoạt động 1: Tìm hiểu phương trình chuyển động thẳng biến đổi đều 20 phút Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh a.. Thiết lập phương trình.[r]

Trang 1

Thứ 2 ngày 25 tháng 8 năm 2008

CHệễNG I : ẹOÄNG HOẽC CHAÁT ẹIEÅM

Bai 1 : chuyển động cơ ( 1 tiết )

I mục tiêu:

a Kiến thức :

Hs nắm được chuyển động cơ,chuyển động tịnh tiến, chất điểm, quỹ đạo chuyển động , cách xác định vị trí của chất điểm, hệ quy chiếu,

b.Kỹ năng :

Hs xác định được vị trí của một chất điểm ,hệ quy chiếu và hệ trục tọa độ khác nhau ở

điểm nào ?

c Thái độ : Nghiêm túc trong học tập và có tinh thần giúp đỡ bạn

II PHươNGTIện Và Tài LIệu

- Giáo viên: Chuẩn bị một số hình ảnh liên quan đến chuyển động

- Học sinh Đọc SGK xem xét các loại chuyển động thường gặp.

III tiến trình dạy học :

1 ổn định lớp Kiểm tra sỹ số, trình bày vị trí của bài học ( 1 phút )

2 Kiểm tra bài cũ : ( 5 phút).

a Các em hãy cho biết có những loại chuyển động nào?

Hãy phân biệt các loại chuyển động đó

3 Hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Tìm hiểu về chuyển động cơ ( 10 phút )

GV: Các em đi từ nhà đến trường bằng cách

nào?

- Muônđi VINH, đi HN , hay đi Mỹ thi ta

phải đi bằng những cách nào?

- tất cả các chuyển động trên có những điểm

chung nào ?

- Tại sao nói chuyển động của vật mang tính

tương đối ?

KL: Đó là sự thay đổi VT( dời chỗ) của vật

so với vật làm mốc theo thời gian

Hs

Đọc SGK suy nghĩ và tìm cách trã lời

So với các vật làm mốc khác nhau thì sự chuyển động của vật cũng khác nhau

Ghi KL về chuyển động cơ là gì ? Hoạt động2: Chất điểm ,quỹ đạo của chất điểm ( 5 phút )

Trang 2

Gv :

Các em đọc sách giáo khoa và trã lời cho tôi?

Chất điểm là gì ? như thế nào được gọi là

quỹ đạo ?

Các em hãy lấy các ví dụ về quỹ đạo của các

chuyển động ? SGK

Hs.Đọc sách và trã lời các câu hỏi trên Quỹ đạo là tập hợp tất cả các điểm mà chất

điểm đi qua( một đường được vạch trong không gian )

- Một vật được gọi là chất điểm khi kích thước của vật nhỏ hơn rất nhiều so với chiều dài quỹ đạo

Hoạt động3: Cách xác định vị trí của một chất điểm ( 5 phút )

Gv

Muốn xác định được vị trí của một vật nào

đó ta phai làm như thế nào ?

Ta cần chú ý là xác định vị trí của vật trong

không gian hay trong phẳng ?

Hs

Ta cần chọn một vật làm mốc , gắn vào đó một hệ trục tọa độ

Chiếu vị trí của vật lên các trục tọa độ

Hoạt động4: Xác định thời gian Hệ quy chiếu ( 8 phút )

Gv

Muốn xác đinh thời gian của một chuyển

động ta làm như thế nào ? Cần có những điều

kiện gì ?

Nên chọn mốc thời gian như thế nào ?

Hệ quy chiếu khác hệ tọa độ ở điểm nào?

Hệ quy chiếu = hệ tọa độ gắn với vật mốc +

đồng hồ và gốc thời gian

Hs chọn mốc thời gian = không lúc bắt đầu xét sự chuyển động của vật

Hệ tọa độ là tập con của hệ quy chiếu

Hoạt động5: Chuyển động tịnh tiến ( 8 phút )

Gv

Là chuyển động mà mọi điểm thuộc vật đều

vẽ nên những quỹ đạo giống nhau

Các em hãy cho các ví dụ minh họa ?

Hs quan sát thực tế chuyển động của một số vật như đu quay , cánh cửa , ô tô

Cho kết luận lại khái niệm

Hoạt động6: Ôn tập – Cũng cố.( 3 phút )

Gv.Yêu cầu học sinh nhắc lại nội dung chính

của bài học

Ra bài tập về nhà.SGK

Về nhà chuẩn bị bài học mới

Hs

Nhận nhiệm vụ Ghi bài tập về nhà

Trang 3

……….

Baứi 2-3 : VAÄN TOÁC –ẹệễỉNG ẹI TRONG

CHUYEÅN ẹOÄNG THAÚNG ẹEÀU ( Tieỏt 1)

I mục tiêu:

a Kiến thức : Hs nắm được các khái niệm về độ dời,quảng đường đi, vận tốc trung

bình ,vận tốc tức thời, chuyển động thẳng đều, đồ thị của chuyển động thẳng

đều,đồ thị vận tốc

b.Kỹ năng : Phân biệt được vận tốc trung bình và vận tốc tức thời.Cách xác định đồ

thị của chuyển động thẳng đều

c Thái độ : đam mê tìm hiểu thực tế

II PHươNGTIện Và Tài LIệu

- Giáo viên một só ví dụ chuyển động thẳng đều

- Học sinh Ôn lại kiến thức đã học ở cấp 2

1 ổn định lớp Kiểm tra sỹ số, trình bày vị trí của bài học ( 1 phút )

a Phát biểu đn chuyển động cơ là gì ? Có những loại chuyển động nào ?

b hệ quy chiếu là gì , quỹ đạo là gì , nhthế nào gọi là chất điểm?

Hoạt động 1: Tìm hiểu về khái niệm độ dời ( 5 phút )

GV Các em hiểu thế nào là độ dời ? véc tơ

độ dời?

Độ dời trong chuyển động thẳng được tính

như thế nào ?

Hs trã lời các câu hỏi SGK?

GV Hoàn thiện kiến thức

Hs xem ví dụ hình 2.2

Hs

Đọc SGK và suy nghĩ tìm câu trã lời

2 1

Hoạt động2: Tìm hiểu khái niệm về độ dời và đường đi ( 5 phút )

Gv

yêu cầu học sinh đọc SGK và trã lời

Độ dời và đường đi có phải là một không

Vì sao ? lấy ví dụ minh họa ?

Hs

Đọc sgk và trã lời câu hỏi của giáo viên

độ dời không phảI là đường đI Vì độ dời có thể âm hoặc dương , còn đường đI thì không

âm

Trang 4

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Gv

Hãy phân biệt vận tốc trung bình và tốc độ

trung bình ? Xét riêng cho chuyển động

thẳng đều

Véc tơ vận tốc trung bình

tb 1 2 (2.2 )

M M v

t









Trong chuyển động thẳng đều véc tơ vận tốc

trùng với phương chuyển động

2 1

tb

x x x v

t t t



là độ dời và có thể nhận giá trị âm hoặc

x



2 1

tb

x x x v

t t t



có thể nhận giá trị dương hoặc âm

Tốc độ trung bình trong chuyển động thẳng

toc dotrung binh

t







Qua bt (2.4) ta thấy tốc độ trung bình là đại

lượng không âm

Hs:

Đọc sách giáo khoa tìm hiểu sự khác biệt đó

(1.1)

Error! Objects cannot be created from editing field codes.

Ta có thể viết ngắn gọn như sau

toc dotrung binh

t







LƯU Y: vận tốc trung bình có thể dương

hoặc âm

Tốc độ trung bình là đại lượng luôn dương

Hoạt động 4: Phân biệt vận tốc trung bình và vận tốc tức thời ( 5 phút )

Trang 5

Gv

Yêu cầu hs xét ví dụ hình 2.5

t x t+ t

tb

x s v

t t

 

Tại sao ta lại phải xét trong một khoảng thời

gian rất nhỏ , khoảng thời gian lớn có được

không ?

Sự khác biệt giữa vận tốc trung bình và vận

tốc tức thơi là ở điểm nào?

Khi nào thì vận tốc trung bình chính là vận

tốc tức thời ?

Hs

Vận tốc trung bình trong một khoảng thời gian rất nhỏ chính là vận tốc tức thời

tb

x s v

t t

 

Nếu xét trong một khoảng thời gian lớn thì

nó là vận tốc trung bình Vì trong khoảng thời gian đó vận tốc có thể nhận nhiều giá trị khác nhau

Hoạt động5: Tìm hiểu về chuyển động thẳng đều ( 7 phút )

Gv: Yêu cầu hs đọc sách gk và phát biểu

định nghĩa và viết phương trình chuyển động

thẳng đều



Ta có x – x0 = v.t => x = x0 +v.t

Hs đọc sgk và phát biểu đn, viết biểu thức phương trình chuyển động thẳng đều

Trong đó v là hệ số góc của đồ thị tọa độ – thời gian

Hoạt động6: Đồ thị của chuyển động thẳng đều là gì ( 7 phút )

Trang 6

Gv Yêu cầu hs đọc sgk quan sát hình 2.8 và

hình 2.9 Và cho biết đồ thị tọa độ và đồ thị

đường đI phụthuộc vào những yếu tố nào ?

x0

t

   

Các em có nhận xét gì về hệ số góc tan

Hs Qua sát hình vẽ ,đưa ra các nhận xét về hệ

số góc của đồ thị tọa độ – thời gian

Hoạt động7: Ôn tập – Cũng cố.( 3 phút )

Gv

Nhắc lại các nội dung chính ,cơ bản của bài

học

Ra bài tập về nhà

Hs

Nhận nhiệm vụ Ghi bài tập về nhà

………

Thứ 7 ngày 6 tháng 9 năm 2008  4 : Khảo sỏt thực nghiệm chuyển động thẳng đều (1tiết ) I mục tiêu: a Kiến thức : Hs nắm được chuyển động của một vât trên mặt phẳng nghiêng, chức năng của một số dụng cụ đo b.Kỹ năng : Xử lý các kết quả đo ,vẽ đồ thị tọa độ , thời gian

c Thái độ : Nghiêm túc trong bảo vệ đồ dùng dạy học

II PHươNG TIện Và Tài LIệu

- Giáo viên 6 bộ thí nghiệm về chuyển động của vật trên mặt phẳng nghiêng.

- Học sinh Đọc kỹ bài học trước khi đến lớp

1 ổn định lớp Kiểm tra sỹ số, trình bày vị trí của bài học ( 1 phút )

Trang 7

a Phát biểu đn về chuyển động đều ,viết biểu thức vận tốc , đường đi

b Vẽ đồ thị tọa độ – thời gian của vật?

Hoạt động 1: Các dụng cụ thí nghiệm ( 15 phút )

GV

Chuẩn các dụng cụ thí nghiệm đầy đủ 6 bộ

cho một giờ thực hành

Theo mẫu của nhà cung cấp thiết bị

Nêu các yêu cầu khi tiến hành một giờ thực

hành

Nêu ý nghĩa các dụng cụ thí nghiệm

Bộ TN cđ Nhanh Dần đều

Cổng quang điện

Hs

Lắng nghe, ghi các chức năng của từng dụng

cụ thí nghiệm

Tuân thủ các nguyên tắc của giờ học thực hành

Nam chõm điện

Đồng hồ hiện số

Hoạt động2: Cách tiến hành thí nghiệm ( 10 phút )

Gv

Tiến hành lắp ráp mẫu, làm mẫu cho hs xem

Yêu câu hs lắp thí nghiệm dưới sự giám sát

của gv

Tiến hành làm các bước thí nghiệm theo

mẫu Thu thập kết quả , xử lý kết quả thí

nghiệm thu được

Hs

Thực hiện theo các yêu cầucủa giáo viên Lập bảng thu kêt quả

Xử lý các kết quả thu được Rút ra nhận xét về các kết quả thu được

Hoạt động3: Cách lấy kết quả đo và xử lý kết quả đo ( 13 phút )

Trang 8

Gv

Yêu cầu hs quan sát Bảng 1.Xác định các vị

trí tương ứng trên hệ trụ tọa độ – t/g

Tính vận tốc trung bình trong các khoảng t/g

0,1s , 0,2, 0,3 s

Tính vận tốc tức thời Nêu các kết luận về các xử lý số liệu tiến hành làm thí nghiệm Hs Nhắc lại các biểu thức của vận tốc , độ dời , của chuyển động thẳng đều Hoạt động4: Ôn tập – Cũng cố.( 3 phút ) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Gv.yêu cầu học sinh trã lời câu hỏi cuối bài học Khắc său lại kiến thức bài học Ra bài tập về nhà Hs Nhận nhiệm vụ Ghi bài tập về nhà IV rút kinh nghiệm.

 5 Chuyển động thẳng biến đổi đều

I mục tiêu:

a Kiến thức :Học sinh nắm các khái niệm gia tốc ,vận tốc ,trong chuyển động biến đổi đều

Vận dụng vào các bài tập đơn giản

b.Kỹ năng : Xác định đựoc gia tốc trung bình và gia tốc tức thời, vẽ được đồ thị vận tốc theo

thời gian ,xác định được hệ số góc

c.Thái độ : Nghiêm túc trong học tập,tình thần giúp đỡ bạn

II chuẩn bị:

- Giáo viên Một số ví dụ về chuyển động thẳng biến đổi đều.

Trang 9

- Học sinh Học kỹ bài học

III tiến trình lên lớp :

1 ổn định lớp Kiểm tra sỹ số và Giới thiệu vị trí của bài học ( 1 phút )

2 Kiểm tra bài cũ ( 5 phút).

a Phát biểu và viết biểu thức vận tốc trung bình, vận tốc tức thời trong chuyển động thẳng

đều?

b Xác định đồ thị vận tốc thời gian của chuyển động thẳng đều?

Gv

Yêu cầu hs tìm hiểu các khái niệm gia tốc

trung bình và gia tốc tức thời

Viết biểu thức các gia tốc thu được ?

So sánh các bt trên

Nêu đơn vị của gia tốc

Hs Đọc sách gk Viết các bt của gia tốc

tb

a

Còn gia tốc tức thời ứng với thời gian trất bé

So sánh sự khác biệt của các công thức đó ?

Gv

Yêu cầu hs lấy các ví dụ về chuyển động

thẳng biến đổi đều

Phát biểu định nghĩa về chuyển động thẳng

biến đổi đều

Gv chuẩn hóa lại kiến thức

Hs

Đọc sách gk , Phát biểu định nghĩa theo sách sk

Hoạt động3: Sự biến đổi của vận tốc theo thời gian ( 10 phút )

Gv

Yêu cầu hs đọc sgk và viết các bt của vận

tốc trong chuyển động thẳng nhanh dần đều

, chậm dần đều

vẽ các đồ thị của vận tốc theo thời gian

Dữa vào đồ thị cũng cố lại kiến thức

Hãy giải thích ý nghĩa của hệ số góc

t

   

Hs

Đọc sách gk + Vt = Vo + a.t chuyển động nhanh dần đều a > 0 chuyển động chậm dần đều a < 0

đồ thị như hình 4.3 và hình 4.4 Giải thích từng đồ thị một

- v > 0 và a > 0; v > 0 và a < 0

- v < 0 và a > 0; v < 0 và a < 0

Hoạt động4: Bài tập ứng dụng ( 15 phút )

Trang 10

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Gv

Đọc đề một số bài toán cho học sinh ghi và

yêu cầu hs giải quyết

Câu 1 :Một xe khởi hành từ điểm A lúc 8h

sáng chuyển động thẳng đều với vận tốc 40

km/h Một xe khác khởi hành từ B lúc 8h

30p sáng ,chuyển động thẳng đều với vận tốc

50 km/h.Biết A cách B 110 km ,

a Tính khoảng cách 2 xe lúc 9 h ?

b Sau bao lâu 2 xe gặp nhau? Tại vị trí nào?

Hs Ghi bài toán + cùng nhau làm , trao đổi

Hoạt động5: Ôn tập – Cũng cố.( 2 phút )

Gv

Giao nhiệm vụ về nhà : làm các bài tập phần

áp dụng

Hs

Nhận nhiệm vụ về nhà

IV rút kinh nghiệm.

Thứ 4 ngày 10 tháng 9 năm 2008  6 Phương trỡnh chuyển động thẳng biến đổi đều

I mục tiêu:

a Kiến thức :Học sinh nắm phương trình chuyển động biến đổi đều, Công thức liên

hệ gia tốc, vận tốc và độ dời Vận dụng vào các bài tập đơn giản.

b.Kỹ năng : Xác định độ dời trong chuyển động thẳng biến đổi đều.

c.Thái độ : Nghiêm túc trong học tập,tình thần giúp đỡ bạn.

II chuẩn bị:

- Giáo viên Nội dung bài học.

- Học sinh Học kỹ bài học chuyển động thẳng đều

1 ổn định lớp Kiểm tra sỹ số và Giới thiệu vị trí của bài học ( 1 phút )

Trang 11

2 Kiểm tra bài cũ ( 5 phút).

a Phát biểu và viết biểu thức đường đi, độ dời trong chuyển động thẳng?

b Xác định đồ thị tọa độ thời gian trong chuyển động thẳng đều?

a Thiết lập phương trình

Yêu cầu hs biểu thị đồ thị vt_tg khi ( a > 0 )

Viết công thức vận tốc , vận tốc trung bình

tọa độ của chuyển động thẳng đều

b đồ thị tọa độ của chuyển động thẳng biến

đổi đều

Đồ thị hàm bậc hai có dạng như thế nào?

T/h a > 0 và trường hợp a < 0

c Cách tính độ dời trong chuyển động

thẳng biến đổi đều

Xem cách hình 5.1 , 5.2 , 5.3 trình bày cách

xác định độ dời của vật

Hs

Vt = V0 + a.t Vận tốc trung bình

0

2

v v

độ dời trong chuyển động thẳng bđ đều

2

1 2

x x v t a t

Hoạt động2: Tìm hiểu công thức liên hệ giữa gia tốc ,vận tốc, độ dời (10 phút )

Gv

Yêu cầu hs đọc sgk tự tìm và cm đến ct 5.4

và 5.5 , 5.6

Hs

t

Hoạt động3: Bài tập ứng dụng ( 5 phút )

Trang 12

Gv Yêu cầu hs nêu các bước giải bài toán

động học chất điểm ?

- Viết công thức tính vận tốc trung bình

-Đọc một số bài tập cho hs ghi

Câu1 : Một ô tô đi từ Hà Nội đến Hải Phòng

với tốc độ trung bình là 40 km/h Sau đó đi

từ Hải Phòng về Hà Nội với tốc độ trung

bình 60 km/h Biết Hải Phòng cách Hà Nội

150 Km

a Tính thời gian cả đi và về của ô tô ?

b.Tính tốc độ trung bình trên cả quảng

đường đó

GV Cho vài hs trình bày, cho vài học sinh

nhận xét bài làm của hs Gv chuẩn hoá lại

kiến thức

- Nêu phương pháp cơ bản để giải loại bài

tập này

Hs

- Nêu 5 bước giải bài toán động lực học

- Nhận nhiệm vụ + Ghi bài tập

Cùng nhau tự nghiên cứu và tìm cách giải quyết

Hoạt động4: Ôn tập – Cũng cố.( 3 phút )

Gv

Cho một bài toán trắc nghiệm nhỏ

Kiểm tra biểu thức định luật

Giao nhiệm vụ về nhà :

Bài tập : Vào lúc 10 h sáng một ô tô tải đi

từ thành phố Hồ Chí Minh đến Vũng Tàu

với tốc độ không đổi 50 km/h Lúc 11h

sáng một xe con đi từ Vũng tàu về thành

phố Hồ Chí Minh với tốc độ không đổi 70

km/h Biết VT cách thành phố HCM là 120

km

a Tìm vị trí và thời điểm hai xe gặp nhau?

b Kiểm tra nghiệm bằng đồ thị

Hs

Trã lời câu hỏi trắc nghiệm Nhận nhiệm vụ về nhà

Ghi bài tập về nhà

IV rút kinh nghiệm.

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	1,56 MB