Bước 1: Nghiên cứu các văn bản của BGD&ĐT liên quan công tác TĐG gồm văn bản sau đây: Chỉ thị số 46/2008/CT-BGDĐT ngày 05 tháng 8 năm 2008 về việc tăng cường công tác đánh giá và kiểm đị[r]
Trang 1Đề tài Sáng kiến kinh nghiệm:
GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CÔNG TÁC TỰ ĐÁNH GIÁ KIỂM
ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
Ở TRƯỜNG THCS MỸ HIỆP
A PHẦN MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài:
Thực hiện Quyết định số 83/2008/QĐ-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm
2008 của Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành về Quy trình và chu kỳ kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục phổ thông, từ tháng 12 năm 2010 Trường THCS Mỹ Hiệp tiến hành thực hiện công tác tự đánh giá kiểm định chất lượng giáo dục (TĐGKĐCLGD) đến tháng 4 năm 2011 thì hoàn thành báo cáo tự đánh giá, đạt cấp độ 2 Tiếp theo được Sở Giáo dục đánh giá ngoài trong tháng 6/2011, kết quả đạt cấp độ 2 Quá trình hoàn thành công tác tự đánh giá kiểm định chất lượng giáo dục nhà trường đã gặp rất nhiều khó khăn bởi công việc này là hoàn toàn mới mẻ, khối lượng công việc lại rất lớn, đòi hỏi phải huy động nhiều người tham gia; song hành theo đó thì nhà trường vẫn phải thực hiện nhiệm vụ năm học và các hoạt động giáo dục thường xuyên khác…
Được sự hỗ trợ của Phòng Giáo dục và Đào tạo Cao Lãnh, Phòng Khảo thí và Kiểm định Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Tháp, nhà trường hoàn thành công tác này và trở thành cơ sở giáo dục đầu tiên của tỉnh Đồng Tháp được đánh giá ngoài kiểm định chất lượng giáo dục (năm 2011)
Nhìn lại quá trình đã thực hiện công tác này, với khối lượng công việc khá “đồ sộ” – báo cáo tự đánh giá dầy 151 trang, có tổng cộng 293 minh chứng được thu thập Là một thành viên của Hội đồng TĐGKĐCLGD, tôi
Trang 2được phân công tham gia hầu hết các bước thực hiện để hoàn thành công tác này ( Lúc đó người lãnh đạo là Cô Đặng Thị Ngọc Tươi, Hiệu trưởng nhà trường) Nay tôi thấy cần thiết phải viết lại kinh nghiệm này, trước hết là cho Nhà trường làm cơ sở để tiến hành tự đánh giá lần thứ 2 trong năm học 2011-2012 theo chu kỳ kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định tại Quyết định số 83/2008/QĐ-BGDĐT; kế nữa là có thể chia sẻ với các trường bạn về công tác này vì theo tôi được biết khi nói đến phải thực hiện TĐGKĐCLGD thì đa số các trường đều có tâm trạng “ ngán ngẩm” – đây cũng là tâm trạng chúng tôi đã trãi qua
II Mục đích và phương pháp nghiên cứu:
Mục đích của đề tài này là hệ thống lại các bước đã xác định và triển khai thực hiện thành công TĐGKĐCLGD lần đầu tiên của nhà trường, rút kinh nghiệm để lần tự đánh giá tiếp theo được thuận lợi dễ dàng hơn
Phương pháp của chúng tôi là hệ thống, tổng hợp những công việc đã làm, đúc kết thàng những kinh nghiệm hữu ích, mang tính khả thi cao trong triển khai thực hiện
III Giới hạn của đề tài:
Đề tài này chúng tôi chỉ trình bày các giải pháp đã thực hiện có kết quả ở trường THCS Mỹ Hiệp về tự đánh giá Chúng tôi cố gắng nêu ra nhiều
ví dụ cụ thể từ quá trình đã thực hiện tự đánh giá hơn là trình bày những phần lý thuyết có trong những văn bản pháp qui liên quan công tác này của Ngành
IV Kế hoạch thực hiện:
Công tác tự đánh giá của trường THCS Mỹ Hiệp tiến hành từ tháng 12 năm 2010 đến tháng 4 năm 2011 thì hoàn thành Sau khi được Sở Giáo dục
và Đào tạo đánh giá ngoài ( từ tháng 6 đến tháng 11/2011) Đầu năm 2012
Trang 3đến tháng hết tháng 02/2012 chúng tôi rà soát viết lại kinh nghiệm này ( để chuẩn bị tiến hành tự đánh giá lần thứ hai vào cuối tháng 3/2012)
B PHẦN NỘI DUNG
I Cơ sở lý luận
Công tác TĐGKĐCLGD đã trở thành một nhiệm vụ thường xuyên của tất cả các cơ sở giáo dục nói chung và trường THCS Mỹ Hiệp nói riêng Chỉ thị số 46/2008/CT-BGDĐT ngày 05 tháng 8 năm 2008 về việc tăng cường công tác đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục của Bộ Giáo dục
và Đào tạo có nêu: “Trong công cuộc công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất
nước, giáo dục giữ một vị trí quan trọng trong việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần vào việc xây dựng một nền kinh tế tri thức Tuy nhiên, giáo dục ở các cấp học và trình độ đào tạo đang phải đối mặt với những khó khăn và thách thức mới, nhất là tình trạng chất lượng giáo dục chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay Thực hiện Luật Giáo dục 2005 và Nghị định số 75/2006/NĐ-CP ngày 02 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo, đang triển khai đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục, tiếp tục đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, giảng viên, tăng cường cơ sở vật chất, và đẩy mạnh công tác đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục ở các cấp học và trình độ đào tạo nhằm nhanh chóng tạo bước chuyển biến lớn về chất lượng giáo dục…” Vì vậy một trong những biện pháp để “ nhanh chóng tạo bước
chuyển biến lớn về chất lượng giáo dục” của trường THCS Mỹ Hiệp là nhà trường phải thực hiện nhiệm vụ tiến hành tự đánh giá
II Cơ sở thực tiễn:
Trong hơn 10 năm qua trường THCS Mỹ Hiệp chúng tôi đã xây dựng
và thực hiện nhiều mục tiêu lớn để nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển
Trang 4nhà trường và quá trình thực hiện cũng đã đem lại nhiều thành quả đáng kể Nhưng để đánh giá những kết quả đó đạt được ở mức độ nào, nhà trường còn những mặt yếu kém gì? Cần có kế hoạch cải tiến ra sao?… Trả lời cho những câu hỏi này nhà trường cũng có “đáp án” nhưng những giải đáp ấy đều mang tính chủ quan vì chưa có “ tiêu chuẩn” đảm bảo tính pháp lý và khách quan, khoa học Điều mong muốn của nhà trường về những yêu cầu trên đã được đáp ứng Từ năm 2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Chỉ thị
số 46/2008/CT-BGDĐT ngày 05 tháng 8 năm 2008 về việc tăng cường công tác đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục; Quyết định số 83/2008/QĐ-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2008 ban hành về quy trình và chu kỳ kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục phổ thông; tiếp theo ngày 12 tháng 5 năm
2009 Bộ Giáo dục và Đào tạo có thông tư số 12 /2009/TT-BGDĐT Ban hành Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học
cơ sở Với những văn bản pháp quy của Ngành vừa nêu trên thì thực hiện
công tác TĐGKĐCLGD của nhà trường theo chúng tôi thì nó vừa là nhiệm
vụ lại vừa là một nhu cầu để giúp nhà trường “nhanh chóng tạo bước
chuyển biến lớn về chất lượng giáo dục”
III Thực trạng và mâu thuẫn:
Thực hiện công tác TĐGKĐCLGD là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các cơ sở giáo dục nói chung và các trường trung học cơ sở nói riệng Nhưng hiện nay theo chúng tôi đó là công việc rất mới và cũng có thể nói là rất khó thực hiện đối với nhiều nhà trường vì những lí do sau đây:
- Công việc hoàn toàn mới, chưa có kinh nghiệm
- Khối lượng công việc rất lớn, phải thực hiện đánh giá toàn bộ các mặt hoạt động của nhà trường - theo bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở (Thông tư 12 /2009/TT-BGDĐT) gồm 7 tiêu chuẩn,
47 tiêu chí, 141 chỉ số
Trang 5- Thời gian thực hiện khá dài, có thể từ 18 tuần lễ trở lên ( Trường THCS
Mỹ Hiệp thực hiện trong 20 tuần)
- Phải cùng lúc thực hiện tự đánh giá với thực hiện các hoạt động giáo dục của nhà trường và các hoạt động liên đới khác để hoàn thành nhiệm vụ năm học
- Phải huy động lực lượng khá đông để tham gia công tác tự đánh giá trong khi các thành viên này đều có nhiệm vụ công tác phải hoàn thành và không thể có biên 1 chế để phân công làm nhiệm vụ: “chuyên trách tự đánh giá”…
Chính vì vậy mà công tác tự đánh giá ở ác trường trung học cơ sở còn rất hạn chế và càng hạn chế hơn với việc đăng ký đánh giá ngoài
IV Các biện pháp giải quyết vấn đề
1 Lập kế hoạch tổng thể:
Để thực hiện công tác tự đánh giá (TĐG), theo chúng tôi cần chia công việc ra thành các bước, thực hiện theo tuần tự hoặc cùng song hành các
bước với nhau Các bước này có nêu trong Quy định về quy trình và chu kỳ
kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục phổ thông (Ban hành kèm theo Quyết
định số: 83/2008/QĐ-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2008 của Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo) có hướng dẫn tại Điều 9 Quy trình tự đánh giá của cơ sở giáo dục phổ thông Nhưng theo kinh nghiệm của chúng tôi có thể
sắp xếp các bước sau để tiến hành:
- Bước 1: nghiên cứu các văn bản của BGD&ĐT liên quan công tác TĐG.
- Bước 2: Xây dựng dự thảo kế hoạch TĐG
- Bước 3: Thành lập Hội đồng TĐG.
- Bước 4: Xác định mục đích, phạm vi tự đánh giá.
- Bước 5 : Thu thập, xử lý và phân tích các thông tin, minh chứng.
- Bước 6: Đánh giá mức độ đạt hay không đạt theo từng tiêu chí.
Trang 6- Bước 7: Thẩm tra các phiếu đánh giá
- Bước 8: Viết báo cáo tự đánh giá.
- Bước 9: Kiểm tra lại báo cáo.
- Bước 10: Công bố báo cáo tự đánh giá.
- Bước 11: Hoàn thiện báo cáo tự đánh giá.
- bước 12: sắp xếp các minh chứng.
Sau đây chúng tôi trình bày kinh nghiệm thực hiện ở từng bước
2 Tiến hành các bước:
2.1 Bước 1: Nghiên cứu các văn bản của BGD&ĐT liên quan công tác
TĐG gồm văn bản sau đây: Chỉ thị số 46/2008/CT-BGDĐT ngày 05 tháng 8 năm 2008 về việc tăng cường công tác đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục; Quyết định số 83/2008/QĐ-BGD&ĐT ngày 31/12/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo Dục và Đào tạo về việc ban hành Quy định về quy trình và chu kỳ kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục phổ thông; Thông tư số 12/2009/TT-BGD&ĐT ngày 12/05/2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục về Quy định tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở; công văn 7880/BGDĐT-KTKĐCLGD ngày 08 tháng 9 năm 2009 của BGD&ĐT
về việc hướng dẫn tự đánh giá cơ sở giáo dục phổ thông; công văn số 140/KTKĐCLGD ngày 10 tháng 3 năm 2010 của Cục KTKĐCLGD Bộ Giáo dục về việc Hướng dẫn xác định nội hàm, tìm thông tin và minh chứng
để đánh giá chất lượng giáo dục trường THCS…
Lãnh đạo nhà trường và cả các thành viên Hội đồng tự đánh giá trước tiên cần phải nghiên cứu thật kĩ các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo về TĐGKĐCLGD Trên cơ sở nắm vững nội dung các văn bản để bước đầu định hình kế hoạch sẽ thực hiện, dự kiến các đối tượng sẽ tham gia TĐG, các thông tin minh chứng cần thu thập, … và còn giúp ích trong quá trình
Trang 7tiến hành sẽ không lúng túng hoặc tránh được sai sót khi triển khai thực hiện
2.2 Bước 2: Xây dựng kế hoạch tự đánh giá.
Khi đã nắm vững các văn bản, việc đầu tiên là nhà trường phải lập kế hoạch TĐG Cấu trúc của bản kế hoạch TĐG gồm các phần:
I/ Mục đích và phạm vi tự đánh giá
II/ Thành lập Hội đồng tự đánh giá
III/ Công cụ đánh giá
IV/ Dự kiến các thông tin, chứng minh cần thu thập cho từng tiêu chí
V/ Thời gian biểu
IV/ Dự kiến các thông tin, chứng minh cần thu thập cho từng tiêu chí:
V/ Thời gian biểu
Chi tiết các phần của cấu trúc này được hướng dẫn rất đầy đủ trong công văn 7880/BGDĐT
2.3 Bước 3: Thành lập Hội đồng tự đánh giá.
Ngoài việc thực hiện thành lập Hội đồng tự đánh giá theo hướng dẫn của Quyết định 83/2008/QĐ-BGDĐT ngày 31 tháng 12 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo gồm có:
a) Chủ tịch Hội đồng tự đánh giá là Hiệu trưởng
b) Phó Chủ tịch Hội đồng tự đánh giá là Phó Hiệu trưởng
c) Thư ký Hội đồng tự đánh giá là thư ký Hội đồng trường hoặc giáo viên có uy tín của cơ sở giáo dục phổ thông;
d) Các thành viên gồm đại diện Hội đồng trường đối với trường công lập , các tổ trưởng tổ chuyên môn, giáo viên có uy tín, tổ trưởng tổ văn phòng, đại diện các tổ chức đoàn thể…
Trang 8chúng tôi thấy cần thiết phải có các thành phần sau trong Hội đồng TĐG gồm nhân viên thư viện, thiết bị, y tế trường học, văn thư, kế toán, GV thể dục…
Sau khi thành lập, cần tiến hành tập huấn công tác tự đáng giá và phân công giao nhiệm vụ cho các thành viên Hội đồng tự đánh giá
2.4 Bước 4: Xác định mục đích, phạm vi tự đánh giá
Nội dung này trong kế hoạch tự đánh giá đã có nêu (theo hướng dẫn của Quyết định số 83/2008/QĐ-BGD&ĐT )
1 Mục đích tự đánh giá là cơ sở giáo dục phổ thông tự xem xét, tự kiểm tra, chỉ ra các điểm mạnh, điểm yếu của từng tiêu chí, xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng và các biện pháp thực hiện để đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành nhằm không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng giáo dục và để đăng ký kiểm định chất lượng giáo dục
2 Phạm vi của tự đánh giá bao quát toàn bộ các hoạt động giáo dục của
cơ sở giáo dục phổ thông theo từng tiêu chí trong tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
2.5 Bước 5 : Thu thập, xử lý và phân tích các thông tin, minh chứng.
Tham khảo công văn 140/KTKĐCLGD ngày 10 tháng 3 năm 2010 về
việc Hướng dẫn xác định nội hàm, tìm thông tin và minh chứng để đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở của Cục KTKĐCLGD trên cở
sở đó liên hệ với tình hình hoạt động thực tế của trường mà chọn thông tin minh chứng phù hợp Mỗi thông tin mimh chứng đều được mã hóa, cách ghi
mã hóa như hướng dẫn của công văn 7880/BGDĐT
Trang 9Ví dụ: Văn bản “Chiến lược phát triển nhà trường” được nêu ở phần mô
tả hiện trạng khi đánh giá tiêu chuẩn 1, tiêu chí 1, văn bản này là minh chứng cho nội dung nhà trường có văn bản “Chiến lược phát triển nhà
trường” được cấp thẩm quyền phê duyệt, được mã hóa là: [H1.1.01.01] 2.6 Bước 6: Đánh giá từng tiêu chí.
Đây là một trong các bước quan trong nhất của công tác tự đánh giá, là
cơ sở chính để viết báo cáo tự đánh giá Nếu làm thật tốt bước này có thể xem như đã đạt được 2/3 công việc Ở bước này các thành viên Hội đồng TĐG phải hòan thành đánh giá theo bộ tiêu chuẩn đánh giá trường trung học
cơ sở gồm: 7 tiêu chuẩn, 47 tiêu chí và 141 chỉ số ( Tiêu chuẩn đánh giá
chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở Ban hành kèm theo Thông tư số:
12/2009/TT-BGDĐT ngày 12 tháng 5 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo) Để thuận lợi cho việc nghiên cứu và thực hiện đánh giá
cũng như phân công cho các thành viên của HĐTĐG (chuyển file), Các tiêu chuẩn đánh giá của Thông tư 12, chúng tôi cụ thể hóa lại như ví dụ sau ( do bảng này dài 12 trang nên chỉ trích một số để minh họa, phần chữ nghiêng)
TT12/2009/TT-BGDĐT)
I TIÊU CHUẨN I: Chiến lược phát triển của trường trung học cơ sở 1.1 Tiêu chí 1 Chiến lược phát triển của nhà trường được xác định rõ ràng, phù hợp mục tiêu giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở được quy định tại Luật Giáo dục và được công bố công khai.
a) Được xác định rõ ràng bằng văn bản và được cơ quan chủ quản phê duyệt.
b) Phù hợp mục tiêu giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở được quy định tại Luật Giáo dục;
Trang 10c) Được công bố công khai dưới hình thức niêm yết tại trụ sở nhà trường, đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng tại địa phương và trên Website của Sở giáo dục và đào tạo hoặc Website của trường
1.2 Tiêu chí 2 Chiến lược phát triển phù hợp với các nguồn lực của nhà trường, định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và định kỳ được rà soát, bổ sung, điều chỉnh.
a) Phù hợp với các nguồn lực về nhân lực, tài chính và cơ sở vật chất của nhà trường.
b) Phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương c) Định kỳ 02 năm rà soát, bổ sung và điều chỉnh.
II TIÊU CHUẨN II: Tổ chức và quản lý nhà trường
2.1.Tiêu chí 1 Nhà trường có cơ cấu tổ chức phù hợp với quy định tại Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (sau đây gọi là Điều lệ trường trung học) và các quy định khác do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành
a) Có Hội đồng trường đối với trường công lập, Hội đồng quản trị đối với trường tư thục (sau đây gọi chung là Hội đồng trường), Hội đồng thi đua và khen thưởng, Hội đồng kỷ luật, Hội đồng tư vấn khác, các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các bộ phận khác;
b) Có các tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam, Công đoàn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và các tổ chức
xã hội;
c) Có đủ các khối lớp từ lớp 6 đến lớp 9 và mỗi lớp học không quá 45 học sinh (không quá 35 học sinh đối với trường chuyên biệt); mỗi lớp có lớp trưởng, 1 hoặc 2 lớp phó do tập thể lớp bầu ra vào
đầu mỗi năm học; mỗi lớp được chia thành nhiều tổ học sinh; mỗi tổ có tổ trưởng, tổ phó do học sinh trong tổ bầu ra.