Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng: Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Tổng công ty cổ phần Phân bón và Hóa chất Dầu khí

Luận văn được nghiên cứu với mục tiêu nhằm phân tích thực trạng, đánh giá ưu điểm và hạn chế, chỉ ra nguyên nhân của hạn chế trong sử dụng vốn tại Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí - CTCP. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

…………./………… ………/………

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

VŨ MẠNH THẮNG

HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN KINH DOANH TẠI

TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN PHÂN BÓN VÀ HÓA CHẤT DẦU KHÍ

LUẬN VĂN THẠC SỸ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng

Mã số: 8 34 02 01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

HÀ NỘI - NĂM 2018

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay, tất cả các doanh nghiệp trên thị trường muốn đứng vững

và phát triển đều phải chịu nhiều sức ép rất mạnh mẽ từ các đối thủ cạnh tranh về kỹ thuật công nghệ, mẫu mã, chất lượng sản phẩm, khách hàng…

Do đó để không bị tụt hậu và thua kém đối thủ, các doanh nghiệp luôn luôn phải cải tiến sản xuất, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm nhằm mục tiêu gia tăng lợi nhuận, tăng mức sống cho người lao động

Đối với một doanh nghiệp hoạt động ở một lĩnh vực bất kì thì vốn

là một yếu tố bắt buộc phải có, không thể thiếu từ lúc ra đời, tồn tại và phát triển của doanh nghiệp đó Nó quyết định doanh nghiệp nên phát triển hay thu nhỏ phạm vi hoạt động và có ảnh hưởng trực tiếp, tác động mạnh tới kết quả hoạt động sản xuất trong kì Thấy rõ được tầm quan trọng đó của vốn nên việc sử dụng vốn đó như thế nào, hiệu quả của nó ra sao có ý nghĩa quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp và cả nền kinh tế, đặc biệt là trong kinh tế thị trường hiện nay Hiệu quả sử dụng vốn càng cao thì lượng vốn thu về sau mỗi kì hoạt động là càng lớn

Nâng cao hiệu quả của hoạt động sử dụng vốn sẽ giúp doanh nghiệp ổn định, độc lập về tài chính Từ đó các doanh nghiệp sẽ chủ động được hoạt động huy động vốn và khả năng thanh toán của mình, giảm thiểu những rủi ro phát sinh trong kinh doanh Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sẽ làm tăng nội lực của doanh nghiệp, nâng cao sức cạnh tranh so với các đối thủ khác Vì khi có vốn, các doanh nghiệp sẽ tiến hành đổi mới công nghệ, gia tăng chất lượng sản phẩm, nâng cao năng suất lao động… Tuy nhiên, vốn của doanh nghiệp là nguồn lực có hạn nên việc sử dụng vốn thế nào để đạt hiệu quả là rất cần thiết

Do đó, cũng giống như tất cả các doanh nghiệp khác trên thị trường hiện nay, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP muốn phát triển bền vững và hiệu quả thì phải đặc biệt chú trọng đến công tác thu hút vốn, quản lý vốn và sử dụng vốn Với mong muốn tìm hiểu, tổng hợp, phân tích các kiến thức đã học để đánh giá thực trạng sử dụng vốn và

đưa ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty, tôi đã

tiến hành nghiên cứu luận văn với đề tài: “Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Tổng công ty cổ phần Phân bón và Hóa chất Dầu khí”

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong những năm gần đây, ở Việt Nam, vấn đề sử dụng vốn trong sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp được nhiều cá nhân, tổ chức quan tâm các bài viết nghiên cứu về vấn đề này tiếp cận ở những phạm vi

và giác độ khác nhau

Mỗi đề tài, ài viết có cách tiếp cận và nghi n cứu khác nhau t y theo mục đ ch hướng tới Vấn đề nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng vốn nói chung và của các doanh nghiệp nói riêng hiện nay đã được đề cập khá nhiều, song chưa đủ và tiếp tục cần có nhiều công trình nghiên cứu về nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng, huy động vốn của các doanh nghiệp một cách toàn diện Tuy nhiên, hầu như chưa có công trình khoa học, luận văn nghiên cứu đầy đủ về hiệu quả sử dụng vốn tại Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí Vì vậy, luận văn là công trình nghiên cứu được lựa chọn không trùng tên với bất kỳ đề tài, luận văn nào đã được công bố

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Tr n cơ sở lý luận về vốn, hiệu quả sử dụng vốn và tiến hành nghiên cứu, phân t ch đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí, Luận văn đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu

- Phân tích thực trạng, đánh giá ưu điểm và hạn chế, chỉ ra nguyên nhân của hạn chế trong sử dụng vốn tại Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí - CTCP

- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động sử dụng vốn của Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Luận văn nghi n cứu thực trạng trạng hoạt động sử

dụng vốn ở Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí

- Về thời gian: Phân t ch, đánh giá việc thực hiện hoạt động sử

dụng vốn ở Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí giai đoạn 2014 –

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, học viên kết hợp sử dụng các phương pháp chủ yếu sau đây để viết luận văn:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, thống kê, so sánh, tổng hợp, đồ thị, bảng biểu

Các phương pháp trên được thực hiện nhằm thu thập thông tin, hệ thống các khái niệm và luận điểm, cơ sở lý thuyết li n quan đến sử dụng vốn trong sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, các tài liệu của các tác giả trong và ngoài nước Luận văn cũng nghi n cứu tài liệu là các văn ản pháp luật, văn ản quy phạm pháp luật như Luật, Nghị quyết, Nghị định, Quyết định, Thông tư, Chỉ thị, Hướng dẫn…của các cơ quan Đảng và Nhà

nước để làm căn cứ pháp lý cho việc phân tích các khái niệm li n quan đến

đề tài Đồng thời, để làm cơ sở thực tiễn cho việc phân tích thực trạng hoạt động sử dụng vốn tại Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí, luận văn cũng sử dụng các tài liệu: Báo cáo tài chính của Tổng Công ty từ năm 2014 – 2016 thống kê tình hình sử dụng vốn và quá trình hình thành, phát triển của Tổng Công ty hàng năm; để phân t ch, đánh giá đối tượng nghiên cứu

- Số liệu của đề tài

+ Dữ liệu được đưa ra phân t ch chủ yếu là nguồn dữ liệu thứ cấp từ các tài liệu nội bộ, áo cáo tài ch nh hàng năm của Tổng Công ty Phân bón

và Hóa chất Dầu khí – CTCP

+ Dữ liệu ngoại vi được thu thập từ các nguồn sách, các phương tiện truyền thông, áo cáo thường niên của Chính phủ và Tập đoàn Dầu khí

Quốc gia Việt Nam

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn góp phần hệ thống hóa, bổ sung và làm sáng tỏ thêm một

số vấn đề lý luận, tạo cơ sở khoa học cho vấn đề nghiên cứu hiệu quả sử dụng vốn tại các doanh nghiệp

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu về công tác sử dụng vốn trong sản xuất kinh doanh, thông qua việc đánh giá thực trạng tại Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP Đồng thời các giải pháp được đề xuất trong luận văn có giá trị giúp cho các nhà quản lý có thẩm quyền tham khảo

để có thể ứng dụng trong quản lý doanh nghiệp, quản lý tài chính Đồng thời, luận văn là tài liệu tham khảo cho những cán bộ và học viên quan tâm đến hoạt động quản lý và sử dụng vốn trong sản xuất kinh doanh tại các doanh nghiệp

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, Luận văn

được cấu trúc gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về vốn và hiệu quả sử dụng vốn của

doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại Tổng Công ty

Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Tổng

Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí – CTCP

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VỐN VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN

CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Nhận thức chung về vốn của doanh nghiệp

Trong nền kinh tế thị trường ngày nay, vốn được xem xét dưới góc

độ là một yếu tố đầu vào của một quá trình sản xuất và tái sản xuất liên tục trong suốt thời gian tồn tại của một doanh nghiệp, thậm chí ngay cả khi doanh nghiệp không còn tồn tại thì vốn của nó lại được luân chuyển vào các quá trình sản xuất kinh doanh khác Theo quan điểm này, vốn của doanh nghiệp là toàn bộ số tiền ứng trước mà doanh nghiệp bỏ ra để đầu tư hình thành các tài sản cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

1.1.2 Đặc trưng của vốn

Một là, vốn được thể hiện bằng giá trị của các tài sản (bao gồm cả

tài sản vô hình và hữu hình) như: nhà xưởng, bất động sản, máy móc, dụng

cụ quản lý, bản quyền, bằng sáng chế…

Hai là, vốn đưa vào sản xuất kinh doanh là nhằm mục tiêu sinh lời

Trong quá trình vận động, đồng vốn có thể thay đổi hình thái biểu hiện, nhưng điểm xuất phát và điểm cuối cùng của vòng tuần hoàn phải là giá trị-

là tiền)

Ba là, vốn và chủ sở hữu vốn không tách riêng rẽ trong quá trình

vận động, mỗi đồng vốn phải gắn với một chủ sở hữu nhất định

Bốn là, vốn có giá trị về mặt thời gian Một đồng vốn bỏ ra ở hiện

tại sẽ có giá trị cao hơn hoặc thấp hơn trong tương lai

Năm là, vốn phải được tập trung tích tụ đến một lượng nhất định

mới có thể phát huy được tác dụng

Sáu là, vốn được coi là một loại hàng hoá đặc biệt trong nền kinh

tế thị trường ngày nay

1.1.3 Phân loại vốn của doanh nghiệp

1.1.3.1 Phân loại theo nguồn hình thành vốn

a) Vốn chủ sở hữu

b) Nợ phải trả

1.1.3.2 Phân loại theo thời gian huy động và sử dụng vốn

1.1.4 Tầm quan trọng của vốn đối với doanh nghiệp

Vốn là yếu tố đầu vào không thể thiếu đối với mỗi doanh nghiệp khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh Đây là y u cầu đầu ti n để bắt đầu thành lập một doanh nghiệp

1.2 Hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp

1.2.1 Khái niệm

Hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ, năng lực khai thác và sử dụng nguồn vốn của doanh nghiệp vào hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm mục đích tối đa hóa lợi ích và tối thiểu hóa chi phí, làm tăng giá trị tài sản của chủ sở hữu

1.2.2 Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp

1.2.2.1 Chỉ tiêu tổng hợp

+ Hiệu suất sử dụng vốn

+ Tỷ suất sinh lợi trên tài sản (ROA)

+ Tỷ suất sinh lợi trên tổng vốn chủ sở hữu (ROE)

1.2.2.2 Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định

+ Hiệu suất sử dụng VCĐ (vòng quay vốn cố định trong kì) + Hàm lượng VCĐ

+ Số vòng quay các khoản phải thu

1.2.2.4 Chỉ tiêu đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp

+ Hệ số tự tài trợ

+ Hệ số khả năng thanh toán nhanh

1.4.1 Kinh nghiệm của doanh nghiệp trong nước

1.4.1.1 Kinh nghiệm từ Tập đoàn Bưu chính Viễn thông

Việc kiểm soát quản lý vốn của Tập đoàn Bưu ch nh viễn thông thực hiện chủ yếu thông qua Ban kiểm soát quản lý vốn trực thuộc Tập đoàn Bưu ch nh viễn thông, an này có các thành vi n tại các trung tâm v ng (thành vi n này không thuộc i n chế của trung tâm v ng mà trực thuộc trực tiếp Tập đoàn), các thành vi n này có nhiệm vụ thu nhập và phân t ch các thông tin kế toán quản lý vốn, thực hiện kiểm tra ằng nhiều hình thức khác nhau thông thu nhập các thông tin li n quan, giúp các nhà quản lý đưa

ra các quyết định đúng đắn Các trung tâm v ng có nhiệm vụ hạch toán

ri ng iệt để xác định lợi nhuận cho từng v ng

1.4.1.2 Kinh nghiệm từ Tổng Công ty đầu tư phát triển nhà Bộ Xây dựng (HUD)

Cơ chế quản lý vốn của Tổng Công ty phát triển nhà và đô thị Bộ Xây dựng nổi ật là đã hình thành một Công ty quản lý vốn, có vai trò như một ngân hàng trong nội ộ Tổng công ty, nó hoạt động và trợ giúp các hoạt động huy động và sử dụng vốn, giúp Tổng công ty điều hòa lượng vốn và tìm kiếm các nguồn vốn phục vụ cho đầu tư của các Công ty con và các chi nhánh Ngoài ra Công ty quản lý vốn này còn thực hiện cung cấp một số

dịch vụ quản lý vốn quan trọng khác như, chuyển tiền, đổi ngoại tệ, cung

cấp các giải pháp quản lý vốn cho Tổng công ty và các đơn vị thành vi n

1.4.1.3 Kinh nghiệm từ Tập đoàn Dầu hí Việt Nam

Hiện nay, PVN đã xây dựng và thực hiện đầy đủ các quy chế quản

lý nội ộ về quản lý tài ch nh, quy chế cấp vốn, quản lý và sử dụng vốn đầu

tư đảm bảo vốn đầu tư cho dự án được quản lý, sử dụng đúng mục đ ch,

đúng chế độ quản lý tài chính hiện hành và sử dụng có hiệu quả

1.4.1.4 Kinh nghiệm từ Tập đoàn Than hoáng sản Việt Nam

Vốn chủ sở hữu đươc ổ sung cùng với việc kiểm soát được chi

phí vốn, các hoạt động trong quá trình sản xuất đầu tư, ti u thụ, bán hàng

được quan tâm chú trọng Việc xây dựng các công cụ quản trị rủi ro cũng

như các ộ phận quản trị rủi ro cần được quan tâm và thực hiện một cách

đều đặn, gắn liền với hoạt động sản xuất, đầu tư kinh doanh trong toàn ộ

quy trình sản xuất sẽ được kiểm soát ở mức hợp lý Điều này sẽ giúp cho

doanh thu cũng như lợi nhuận của Tập đoàn được đảm bảo và tăng trưởng

1.4.2 Kinh nghiệm của một số quốc gia

1.4.2.1 Kinh nghiệm của Trung Quốc

Chính phủ Trung Quốc xây dựng mô hình quản lý tài sản nhà nước

tập trung thông qua việc thiết lập hệ thống Ủy ban Quản lý và Giám sát tài

sản nhà nước (SASAC) ở cả cấp Trung ương và các địa phương

1.4.2.2 Kinh nghiệm của Singapore

Temasek (Singapore) là tổ chức kinh doanh vốn đầu tư nhà nước

hoạt động dưới hình thức doanh nghiệp Temasek, bên cạnh Tổng công ty

Đầu tư vốn của Chính phủ (CIIC), được Chính phủ Singapore cấp vốn để

đầu tư vào các doanh nghiệp khác Việc cấp vốn cho hai doanh nghiệp này

được thực hiện thông qua Bộ Tài chính trên cơ sở dự toán đầu tư vốn đã

được Quốc hội phê chuẩn

1.4.3 Những giá trị tham khảo cho Tổng Công ty Phân bón và

Hóa chất Dầu khí - CTCP

* Thứ nhất, về tạo lập và huy động vốn

- Cần xây dựng tr n cơ sở đa sở hữu về vốn và cơ ản dựa tr n sở

hữu tư nhân (người chủ sở hữu về vốn trực tiếp quản lý điều hành) giảm dần

đơn sở hữu về vốn như ở nước ta hiện nay

- Cần xây dựng phát triển th m các định chế quản lý vốn trung gian (Công ty quản lý vốn, ngân hàng, ảo hiểm,…) trong Tổng công ty

- Tr n cơ sở các quy định của Nhà nước, Tổng công ty Phân ón và

hóa chất dầu kh – CTCP cần xây dựng phương án huy động vốn sao cho phù hợp với điều kiện hoạt động của mình để có kết quả tốt nhất

* Thứ hai, về quản l , sử dụng vốn và tài sản

- Cần xây dựng các chiến lược đầu tư phát triển Tổng công ty một cách dài hạn, ki n định và rõ ràng ( đầu tư là cực kì quan trọng)

- Việc quản lý, sử dụng vốn, tài sản cần phải linh hoạt, phải dựa

tr n nguy n tắc chung là tối đa hóa lợi nhuận và tất cả cụ thể hóa ằng hợp đồng kinh tế, hạn chế hẳn việc giao vốn như hiện nay

- Để đảm bảo nguồn vốn tự có, Tổng công ty Phân ón và hóa chất

dầu kh – CTCP đầu tư dự án phải có lợi nhuận tr n cơ sở nâng cao hiệu quả đầu tư và tiết giảm chi phí trong sản xuất

* Thứ ba, về phân phối thu nhập

Dựa tr n nguy n tắc chung là tối đa hóa lợi nhuận, các n c ng có lợi và tất cả đều cụ thể hóa ằng hợp đồng kinh tế để phân chia lợi nhuận

* Thứ tư, về kiểm tra, giám sát quản lý vốn

- Việc giám sát hoạt động quản lý vốn bằng hệ thống chi tiêu, tiêu chí nhất định được thiết lập đầy đủ ở từng khâu, từng lĩnh vực cụ thể, theo trình tự rõ ràng, minh bạch ch nh xác, đảm bảo được tối mật và kịp thời trong quá trình điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh

- Để đảm bảo nguồn vốn vay, Tổng công ty Phân ón và hóa chất dầu kh – CTCP cần duy trì tốt mối quan hệ với ngân hàng, các tổ chức tài chính quốc tế đang tài trợ vốn Tôn trọng các quy định về các hợp đồng vay trả vốn và lãi đúng kỳ hạn, giữ uy tín là khách hàng vay vốn Đa dạng hóa các k nh huy động vốn như phát hành trái phiếu quốc tế Vay tín dụng xuất khẩu (ECA) Hình thức tài trợ dự án (Project Financing)

Tiểu kết chương 1

Chương 1 đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở khoa học về vốn

và hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp

Một số khái niệm cơ ản của đề tài đã được đưa ra và phân t ch Trong đó, khái niệm về vốn của doanh nghiệp cũng đã được làm rõ Nội dung về đặc trưng của vốn, phân loại các nguồn vốn của doanh nghiệp, tầm quan trọng của vốn đối với doanh nghiệp, các ti u ch đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp được trình bày cụ thể Để làm rõ hơn cơ sở lý luận của nội dung nghiên cứu, Luận văn đã nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp, từ yếu tố con người nhà quản

lý, năng lực tài chính, quy mô tổ chức sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đến yếu tố pháp lý, khoa học công nghệ và cung cầu hàng hóa, dịch vụ Bên cạnh đó, Chương 1 tham khảo kinh nghiệm sử dụng vốn có hiệu quả của một số doanh nghiệp ở trong nước, ngoài nước, từ đó đưa ra những giá trị tham khảo việc sử dụng vốn tại Tổng công ty Phân bón và Hóa chất dầu khí

Do những đặc trưng của vốn doanh nghiệp, Chương 1 đã đưa ra hệ thống các ti u ch đánh giá hiệu quả sử dụng vốn doanh nghiệp Đây cũng là khung nội dung để nghiên cứu thực trạng hiệu quả sử dụng vốn tại Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí trong Chương 2