Giáo án Ngữ văn 9 tiết 1 đến 10 - Trường THCS Hàm Tử

Ngoài việc sử dụng các phương pháp - Ngoài các phương pháp thuyết minh đã thuyết minh chủ yếu để cho văn bản học tác giả còn sử dụng những biện pháp sinh động tác giả còn sử dụng biện ph[r]

Trang 1

Tuần 1

Ngày soạn : 20.8.2008 Ngày dạy :

Tiết 1+ 2 Phong cách hồ chí minh

(Lê Anh Trà)

A Mục tiêu cần đạt

Học xong bài này HS đạt !"

1.Kiến thức:

- Học sinh thấy !" vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị

2.Kĩ năng:

- Biết cách phân tích văn bản nhật dụng

3.Thái độ:

- Giáo dục học sinh lòng kính yêu, tự hào về Bác

B Chuẩn bị

- Thầy: Soạn giáo án, nghiên cứu bài

!4 tầm những tài liệu có liên quan đến bài học

- Trò: Đọc - soạn bài

C tiến trình các Hoạt động dạy - học

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: Sách, vở của học sinh.

3 Bài mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Yêu cầu cần đạt

I Đọc - Tóm tắt - Chú thích

GV đọc mẫu; gọi học sinh đọc?

? HS giải thích các chú thích trong

SGK!

- Đọc: Giọng chậm rãi, rõ ràng, thể hiện niềm tự hào, kính yêu Bác

- Chú thích: !4 ý 1, 3, 4, 9, 10, 11, 12

II Tìm hiểu văn bản

? Văn bản nhật dụng này gồm mấy

phần? Nội dung từng phần

? Theo dõi phần nội dung thứ nhất của

văn bản và cho biết:

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng

1 Cấu trúc: Hai phần

+ Phần 1: Từ đầu  rất hiện đại: Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá của Bác

+ Phần 2: Còn lại: Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của Bác

2 Phân tích:

a Vẻ đẹp trong phong cách của Bác:

- Trong cuộc đời hoạt động CM đầy gian nan, vất vả, Chủ tịch HCM đã tiếp xúc văn

Trang 2

đầy gian nan vất vả của mình Chủ tịch

HCM đã làm gì?

? Làm thế nào !^ có !" vốn văn

hóa ấy

? Em có nhận xét gì về cách học tập

rèn luyện của HCM

? Bằng nhiều cách học hỏi khác nhau

HCM đã có vốn tri thức văn hóa ntn?

? Những điều kỳ lạ và quan trọng nhất

của phong cách văn hoá HCM là gì

? Phong cách sống và làm việc của

Bác Hồ !" tác giả kể và bình luận

trên những mặt nào

Yêu cầu HS thảo luận

? Hãy nhận xét về cách thuyết minh

của tác giả

? Từ đó vẻ đẹp nào trong cách sống

của Bác !" làm sáng tỏ

Đọc những câu thơ, văn em biết về

lối sống của Bác Hồ

? ở đoạn cuối tác giả đã bình luận về

ý nghĩa cao đẹp của phong cách HCM

đó là ý nghĩa gì

? Nêu nghệ thuật và nội dung chính

của văn bản

+ Đi nhiều

+ Thạo nhiều thứ tiếng

+ Học hỏi toàn diện, sâu sắc đến mức uyên thâm + Tiếp thu cái đẹp, phê phán cái xấu

 Qua lao động, qua công việc để học hỏi

 Dày công học tập, rèn luyện không ngừng  HCM có vốn tri thức văn hóa hết sức sâu rộng

- Những điều kì lạ …… Rất hiện đại 

Điều quan trọng nhất trong phong cách HCM là sự kết hợp hào hòa giữa:

+ Truyền thống và hiện đại

+ o!3 và nay

+ Dân tộc và quốc tế

+ Vĩ đại và bình dị

b Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của Bác.

- Nơi ở và làm việc: Chiếc nhà sàn đơn sơ bằng gỗ bên cạnh cái ao, ít phòng, đồ đạc

đơn sơ

- Trang phục của Bác hết sức giản dị: Bộ quần áo bà ba nâu, áo trấn thủ, dép lốp

- Ăn uống đạm bạc: Cá kho, rau luộc, !3 ghém, cà muối, cháo hoa

 Thuyết minh rõ ràng, cụ thể xác thực  Lối sống giản dị, thanh đạm của Chủ tịch HCM

- Giống các vị danh nho: Không phải tự thần thánh hóa, tự làm cho đời khác, lập dị

niệm về thẩm mỹ (cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên).

- Khác với các vị danh nho: Đây là lối

3 Tổng kết:

- Nghệ thuật: Ph!ơng pháp thuyết minh rõ ràng

- Nội dung: Vẻ đẹp phong cách HCM

III Luyện tập

* Để làm rõ đặc điểm phong cách văn hóa HCM tác giả đã sử dụng những

Trang 3

- So sánh.

- Liệt kê

- Bình luận

* Qua bài học, theo em phong cách Hồ Chí Minh là gì?

- Là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại, giữa thanh cao và giản dị

4 Củng cố:

- Đọc thêm những câu thơ, văn nói về phong cách văn hóa HCM !

- Kể lại 1 câu chuyện về lối sống giản dị, cao đẹp của Chủ tịch HCM?

5 Hướng dẫn:

- Học thuộc bài

- Soạn bài: “Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”.

Tiết 3 các phương châm hội thoại

1.Kiến thức:

- Giúp học sinh củng cố kiến thức đã học về hội thoại ở lớp 8

2.Kĩ năng:

3.Thái độ:

B chuẩn bi

- Trò: Xem !N bài học

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: Sách vở, đồ dùng học tập của học sinh.

3 Bài mới:

I Phương châm về lượng

? HS đọc ví dụ SGK/ 8?

? ở ví dụ 1 câu trả lời của Ba có làm cho

An thỏa mãn không? Tại sao?

1 Ví dụ: (SGK)

2 Nhận xét:

- Ví dụ 1: Câu trả lời của Ba không mang nội dung mà An cần biết (địa

điểm bơi)

 Thiếu nội dung giao tiếp

Trang 4

? ở ví dụ 2 vì sao chuyện này lại gây

!^M Câu hỏi của anh “Lợn cưới” và câu

đáp của anh “áo mới” có gì trái với

? Qua 2 ví dụ trên em rút ra bài học gì

về giao tiếp

? Gọi HS đọc ghi nhớ/9

- Ví dụ 2:

+ Gây !^ vì câu hỏi và đáp đều thừa từ ngữ

 Khi giao tiếp cần nói có nội dung:

Đúng yêu cầu, đủ, không thừa, không thiếu

* Ghi nhớ (9).

II Phương châm về chất

HS đọc ví dụ /SGK/9

? Truyện !^ phê phán điều gì

? ! vậy trong giao tiếp có điều gì cần

tránh

Đọc ghi nhớ SGK/10

1 Ví dụ: (9).

2 Nhận xét:

Truyện !^ phê phán tính nói khoác  Không nên nói những điều không đúng

sự thật và không có bằng chứng xác thực

* Ghi nhớ / 10.

Đọc bài tập Yêu cầu HS làm bài?

? Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống

? Gọi HS đọc truyện !^

đã không !" tuân thủ?

Học sinh đọc bài tập 4

a Thừa: Nuôi ở nhà

b Thừa: Có 2 cánh

Bài 2

a Nói có sách, mách có chứng

b Nói dối

c Nói mò

d Nói cuội

e Nói trạng

châm về chất trong hội thoại

Bài 3

có nuôi !" không” là câu nói thừa Bài 4

chất

4 Củng cố:

- Trong giao tiếp cần tránh những điều gì?

+ Nói không đúng nội dung, không đúng sự thật

5 Hướng dẫn:

- Học thuộc bài, làm bài tập 5/ 11 / SGK

- Chuẩn bị: Sử dụng văn bản thuyết minh

Trang 5

Tiết 4: sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

Trong văn bản thuyết minh

1.Kiến thức:

- Giúp học sinh hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh làm cho văn bản thuyết minh sinh động hấp dẫn

2.Kĩ năng:

- Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh

3.Thái độ:

- Tuân thủ cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

B Chuẩn bị

- Trò: Xem !N bài

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: Sách vở, đồ dùng học tập của học sinh.

3 Bài mới:

I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

Trong văn bản thuyết minh

? Văn bản thuyết minh là gì

Gọi HS thay nhau đọc văn bản trong

SGK/12+13

? Văn bản này thuyết minh về vấn đề gì

GV: Ngoài việc cung cấp tri thức khách

quan văn bản còn phải truyền được cảm

xúc, hứng thú với người đọc vì vậy:

thuyết minh chủ yếu để cho văn bản

sinh động tác giả còn sử dụng biện pháp

1 Ôn tập văn bản thuyết minh.

- Khái niệm: HS tự ôn

+ !4 ý: Cung cấp tri thức khách quan, phổ thông

nêu ví dụ, liệt kê, số liệu, so sánh …

2 Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật.

- Văn bản thuyết minh về “Sự kì lạ của Hạ Long”  Đây là một vấn đề khó trừu

học tác giả còn sử dụng những biện pháp nghệ thuật: Miêu tả, so sánh

Trang 6

nghệ thuật nào

? Tác giả đã trình bày !" sự kì lạ của

Hạ Long !3M Vì sao?

? Học sinh đọc ghi nhớ/13

- Học sinh thảo luận

* Ghi nhớ / SGK / 13.

II Luyện tập

Yêu cầu học sinh đọc văn bản

? Bài văn có tính chất thuyết minh

không? Tính chất ấy thể hiện ở những

điểm nào

pháp thuyết minh nào

? Các biện pháp nghệ thuật !" sử

dụng là gì? Tác dụng ?

- Bài văn có tính chất thuyết minh vì nó

khách quan về loài ruồi

- Tính chất thuyết minh thể hiện: Giới thiệu loài ruồi có hệ thống về họ, giống, loài, tập tính sống, sinh đẻ

nghĩa, phân loại, số liệu, liệt kê

- Các biện pháp nghệ thuật: Kể chuyện, miêu tả, nhân hóa  Gây hứng thú cho ng!ời đọc

4 Củng cố:

pháp nghệ thuật nào?

- Miêu tả, so sánh, nhân hóa

5 Hướng dẫn:

- Làm bài tập 2

- Chuẩn bị: Luyện tập văn bản thuyết minh.

Tiết 5: Luyện tập sử dụng một số biện pháp

nghệ thuật Trong văn bản thuyết minh

A.Mục tiêu cần đạt

1.Kiến thức:

- Củng cố kiến thức đã học về văn bản thuyết minh

2.Kĩ năng:

- Giúp học sinh biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh

3.Thái độ:

B Chuẩn bị

- Thầy: Soạn giáo án, nghiên cứu tài liệu

1 Tổ chức:

Trang 7

để văn bản thêm sinh động ta cần sử dụng biện pháp nào?

3 Bài mới:

I Chuẩn bị ở nhà

? GV kiểm tra phần chuẩn bị ở nhà của học sinh

? Phân lớp làm 2 nhóm; Mỗi nhóm lập

dàn ý cho 1 đề bài thuyết minh ở SGK

? GV cần nêu rõ yêu cầu; Dàn ý cần sử

dụng 1 số biện pháp nghệ thuật làm cho

văn bản thuyết minh thêm sinh động vui

!IM

Gợi ý: Thuyết minh về chiếc quạt

1 Mở bài

Giới thiệu chung về chiếc quạt (cho cái quạt tự thuật, tự giới thiệu về mình)

2 Thân bài.

- Nêu định nghĩa: Quạt là một dụng cụ

- Phân loại: Họ nhà quạt đông đúc ra sao nào? Công dụng? Cách bảo quản? (gặp sao? ở công sở không có ai bảo quản thì

3 Kết luận.

Cảm nghĩ chung về chiếc quạt trong đời sống hiện nay

II Luyện tập ở trên lớp

? Trình bày dàn ý

Trình bày, thảo luận 1 đề

Ví dụ: Thuyết minh về cái quạt.

? Gọi học sinh lần !" trình bày phần

mở bài - thảo luận

Trình bày phần thân bài - thảo luận

? GV gọi HS nhận xét, GV đánh giá cho

điểm

- Học sinh tự trình bày

- Thảo luận

4 Củng cố:

- Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh

5 Hướng dẫn:

- Học kĩ bài, viết thành bài văn cho những dàn bài trên

- Soạn bài : Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

Trang 8

Tuần 2

Ngày soạn : 24 8 2008 Ngày dạy :

Tiết 6 + 7: đấu tranh cho một thế giới hoà bình

(G.G Mác - Két)

1.Kiến thức:

- Giúp học sinh hiểu !" nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đe dọa toàn bộ sự sống trên trái đất Nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặn nguy cơ đó, là đấu tranh cho một thế giới hòa bình

2.Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng tìm hiểu văn bản nhật dụng

3.Thái độ:

- Tán thành với nội dung văn bản !3 ra

B Chuẩn bị

- Thầy: Một số câu chuyện về chiến tranh hạt nhân

- Trò: Soạn bài, đọc văn bản

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra: ? Phân tích cách sinh hoạt của HCM?

? Vẻ đẹp trong phong cách văn hóa của Bác?

3 Bài mới:

I Đọc - Tóm tắt - Chú thích

GV đọc mẫu Gọi HS đọc - Đọc: Giọng rõ ràng, dứt khoát, đanh thép, chú ý các từ phiên âm, các từ viết tắt

- Chú thích: !4 ý: 1,2,4,5,6

II Tìm hiểu văn bản

? Văn bản có thể chia làm mấy phần?

Nội dung từng phần?

1 Cấu trúc: 3 phần

(1) Từ đầu đến “vận mệnh thế giới” Nguy

cơ chiến tranh hạt nhân

(2) Tiếp theo  xuất phát của nó: Sự tốn

kém và tính chất phi lí của cuộc chạy đua

vũ trang

(3) Phần còn lại: Nhiệm vụ của chúng ta

2 Phân tích:

a Nguy cơ chiến tranh hạt nhân:

Trang 9

Học sinh theo dõi phần đầu của văn

bản

? Trong đoạn đầu bài văn nguy cơ

chiến tranh hạt nhân đã !" tác giả

? Sau khi xác định cụ thể thời gian tác

giả đã !3 ra số liệu và những phép

tính gì

tiềm ẩn nguy cơ gì

? So sánh nào đáng chú ý ở đoạn này? Em

hiểu thế nào về thanh g!ơm Đa - mô - clét

? Nhận xét của em về cách vào đề,

chứng cứ và lập luận của tác giả? Tất

cả nhằm nhấn mạnh điều gì

Yêu cầu HS chú ý vào đoạn 2

? Tác giả đã so sánh sự tốn kém của

việc sản xuất vũ khí hạt nhân với việc

đầu ! vào các lĩnh vực của đời sống xã

? Nhận xét về cách lập luận, so sánh

của tác giả qua đ ó có thể rút ra kết luận gì

HS theo dõi tiếp đoạn văn bản / 18 + 19

? Tác giả còn nêu ra luận cứ gì ở đoạn

văn bản này

? Em hãy nhận xét về cách so sánh

này? qua đó tác giả muốn lên án điều gì?

? Sau khi cảnh báo hiểm họa của chiến

tranh hạt nhân, t ác giả đã có sáng kiến gì

- Tác giả mở đầu bằng 1 câu hỏi rồi tự trả lời: “Hôm nay ngày 8/8/1986”  Xác

định cụ thể thời gian

- J!3 ra con số và cách tính toán:

+ Số hạt nhân đó làm tiêu biến 12 lần sự sống trên trái đất

+ Nguy cơ đó giống nh! thanh g!ơm Đa - mô - clét

+ Tiêu diệt tất cả các hành tinh đang xoay quanh mặt trời cộng 4 hành tinh nữa, phá hủy thế thăng bằng của hệ mặt trời

 Vào đề trực tiếp, chứng cứ xác thực, lập luận chặt chẽ

 Nhấn mạnh nguy cơ khủng khiếp của chiến tranh hạt nhân

b Sự tốn kém và tính chất phi lí của cuộc chạy đua vũ trang.

- Bảo tồn sự sống trên trái đất ít tốn kém hơn dịch hạch hạt nhân

 Cứu trợ nhân đạo + Các lĩnh vực:  Y tế

 Giáo dục

đều ít tốn kém hơn sản xuất vũ khí hạt nhân

 Lập luận đơn giản, thuyết phục, cách

so sánh cụ thể  Nổi bật sự tốn kém ghê gớm và tính chất phi lí của sự chạy đua vũ trang

tự nhiên

+ 380 triệu năm con !NE mới biết bay + 180 triệu năm bông hồng mới nở

+ Hàng triệu năm ……

hình thành

 Vậy mà chỉ cần 1 tích tắc của chiến tranh hạt nhân, tất cả sự tiến hóa ấy trở về

điểm xuất phát

 So sánh rõ ràng  Tố cáo sự phản động của chiến tranh hạt nhân

c Nhiệm vụ của chúng ta.

- Chống chiến tranh hạt nhân, đòi hỏi thế giới không có vũ khí hạt nhân và một

Trang 10

? Nhận xét gì về thái độ và sáng kiến

của tác giả

cuộc sống hòa bình công bằng

- Cần lập 1 nhà băng !4 trữ trí nhớ … để nhân loại các thời đại sau biết đến cuộc sống của chúng ta, biết đến thảm họa của chiến tranh hạt nhân

 Thái độ tích cực của tác giả, mỗi chúng ta: Đấu tranh cho 1 thế giới hòa bình

3 Tổng kết:

* NT: Lập luận chặt chẽ, lí lẽ thuyết phục

* ND: Chiến tranh hạt nhân là phi lí, là tốn kém

? Nguy cơ lớn nhất của việc tàng trữ

kho vũ khí hạt nhân là gì

? Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi

học song bài này

- Hủy diệt sự sống

- Viết !" đoan văn nêu cảm nghĩ của mình

4 Củng cố:

- Đọc to, rõ ràng đoạn văn bản trên

- Vì sao văn bản lại !" đặt tiêu đề“Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”?

5 Hướng dẫn:

- Soạn bài: “Các phương châm hội thoại” ( tiếp )

Ngày soạn : 24 8 2008 Ngày dạy :

Tiết 8 các phương châm hội thoại (Tiếp)

1.Kiến thức:

2.Kĩ năng:

3.Thái độ:

B chuẩn bi

- Thầy: Soạn giáo án, bảng phụ mục I, II, bài tập 1,3

- Trò: Xem !N bài học

1 Tổ chức:

3 Bài mới:

Trang 11

I Phương châm quan hệ

? Thành ngữ "Ông nói gà, bà nói vịt"

!" dùng để chỉ tình huống hội thoại

trên là gì?

Học sinh đọc ghi nhớ SGK

1 Ví dụ: SGK/21.

2 Nhận xét:

"Ông nói gà, bà nói vịt"  chỉ tình

đề tài khác nhau

 Khi giao tiếp phải nói đúng đề tài, không lạc đề

* Ghi nhớ (21).

II Phương châm cách thức

Đọc ví dụ SGK

? Giải thích nghĩa của 2 thành ngữ

trong giao tiếp?

Đọc ghi nhớ /22

1 Ví dụ / SGK:

2 Nhận xét:

- Dây cà ra dây muống  cách nói dài

dòng, !^E rà

- Lúng búng như ngậm hột thị  Nói ấp

úng, không thành lời, không rành mạch

Cần nói ngắn gọn, rành mạch khi giao tiếp

* Ghi nhớ (SGK/22).

III Phương châm lịch sự

Đọc truyện “Người ăn xin”.

một cái gì đó?

? Có thể rút ra bài học gì từ câu truyện

này?

Đọc ghi nhớ /22

1 Ví dụ /22:

2 Nhận xét:

- Ông lão và cậu bé đều cảm thấy mình

đó  Đấy chính là tình cảm, là cách !

xử lịch sự

 Khi giao tiếp cần tế nhị tôn trọng

* Ghi nhớ (SGK / 22).

IV Luyện tập

Đọc yêu cầu của bài tập

? Tìm một số câu tục ngữ, ca dao có nội

Đọc đề bài, yêu cầu HS làm bài

- Bài 1 / 23.

- Những câu tục ngữ, ca dao:

+ Khẳng định vai trò của ngôn ngữ

+ Khuyên ta trong giao tiếp nên dùng những lời lịch sự, nhã nhặn

- Bài 2.

châm lịch sự

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	202,29 KB