Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Luật học: Quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố vụ án - Từ thực tiễn quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng

Mục đích nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu lý luận, trên cơ sở khảo sát thực tiễn, làm rõ những vướng mắc, khó khăn và những hạn chế để đề xuất các giải pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quyền của bị can trong TTHS, đặc biệt là trong giai đoạn khởi tố các VAHS.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo là trách nhiệm

mà Đảng và Nhà nước ta hướng tới trong công cuộc xây dựng NNPQ Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02 tháng 6 năm 2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã nêu lên những vấn đề cần phải đảm bảo như quyền con người, sự dân chủ hóa trong hoạt động tư pháp nhằm xây dựng một nền tư pháp vững mạnh, hạn chế đến mức thấp nhất việc oan sai, bỏ lọt tội phạm trong các VAHS

Từ khi BLTTHS năm 2015 được ban hành và có hiệu lực thi hành, việc quy định quyền của những người tham gia tố tụng trong VAHS đã được định hình khá rõ và ngày càng được các văn bản hướng dẫn cố gắng hoàn thiện phù hợp với tình hình phát triển của kinh tế xã hội, xu thế phát triển của nền kinh tế và các hiệp ước mà Việt Nam ký kết với các khối kinh tế trên thế giới và gần đây nhất là việc ban hành Bộ luật TTHS 2015 lần đầu tiên trong lịch sử tố tụng Việt Nam xuất hiện khái niệm bị can, bị cáo là pháp nhân Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện quyền của những người tham gia tố tụng nói chung mà đặc biệt là quyền của bị can nói riêng trong thực tiễn vẫn chưa được hiệu quả Bị can với địa vị pháp lý bất lợi của mình khi tham gia vào các hoạt động TTHS thường gặp những trở ngại khi thực hiện các quyền của mình

Quận Hồng Bàng thành phố Hải Phòng là một quận trung tâm, với dân số đông, tốc độ phát triển kinh tế xã hội nhanh, các giao dịch dân sự, kinh tế diễn ra sôi động Chính vì lẽ đó, tình hình tội phạm xảy ra trên địa bàn quận Hồng Bàng diễn ra rất phức tạp Hàng năm, Cơ quan điều tra (CQĐT) công an quận Hồng Bàng khởi tố hàng trăm vụ án với hàng trăm

bị can, số lượng VAHS đã khởi tố trên địa bàn quận Hồng Bàng luôn dẫn đầu toàn thành phố Hải Phòng Trong quá trình giải quyết VAHS nói

chung trong đó có hoạt động khởi tố VAHS nói riêng các cơ quan có thẩm quyền đã thực hiện đầy đủ quy định của pháp luật về bảo đảm quyền của

bị can nói chung trong TTHS Tuy nhiên, có những thời điểm, tại một số

vụ án cụ thể vấn đề này chưa thực sự được quan tâm, còn xảy ra một số hạn chế, tồn tại nhất định

Việc nghiên cứu vấn đề về quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố các vụ án hình để đánh giá thực trạng, làm rõ nguyên nhân và đề xuất những giải pháp hoàn thiện Bộ luật TTHS (BLTTHS), là hết sức cần thiết, góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, điều tra viên, kiểm sát viên về vai trò, trách nhiệm, quyền hạn của mình trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được phân công, nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống tội pham , bảo vệ an ninh quốc gia, trật tư an toàn xã hội, bảo đảm các quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Với lý do đó, học viên đã chọn đề tài “Quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố vụ án - Từ thực tiễn quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng”, làm đề tài Luận văn thạc sĩ Luật học của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu về quyền con người nói chung, quyền của bị can trong TTHS nói riêng như:

- “Bảo vệ quyền con người bằng pháp luật hình sự và pháp luật

TTHS”, Đề tài khoa học cấp Đại học Quốc gia Hà Nội, do Lê Văn Cảm;

Nguyễn Ngọc Chí và Trịnh Quốc Toản đồng chủ trì, năm 2006 Đây là công trình nghiên cứu trực tiếp về vấn đề bảo đảm quyền con người trong luật hình sự và TTHS Trong nội dung nghiên cứu của công trình cũng có những nội dung đề cập trực tiếp đến việc bảo vệ quyền con người dưới góc

độ áp dụng biện pháp ngăn chặn

- Luận án tiến sĩ “Bảo đảm quyền con người của người bị tạm giữ, bị

can trong TTHS Việt Nam” của Lại Văn Trình, TP Hồ Chí Minh, bảo vệ

năm 2011 Đây là công trình nghiên cứu trực tiếp về bảo đảm quyền của người bị bắt tạm giữ, tạm giam Biện pháp bắt, tạm giữ, tạm giam là những biện pháp ngăn chặn tác động tiêu cực tới đảm bảo quyền của người bị áp dụng, do đó cần phải tiến hành một cách chặt chẽ và đảm bảo điều kiện cũng như thủ tục nghiêm túc

- Bảo vệ các quyền con người bằng pháp luật TTHS Việt Nam:

Những vấn đề lý luận cơ bản, của Lê Văn Cảm, Báo Dân chủ và Pháp luật

- Bộ Tư pháp, Số 7/2010 Trong bài náo của mình, tác giả phân tích về những nội dung liên quan đến bảo đảm quyền con người bằng pháp luật TTHS có liên quan

Đặc biệt nghiên cứu về địa vị pháp lý của bị can trong TTHS đặc biệt

là quyền của bị can trong TTHS có thể thấy một số công trình sau:

- Luận án tiến sỹ luật học “Hoàn thiện quy định của pháp luật TTHS

về quyền của bị can, bị cáo” năm 2015 của tác giả Nguyễn Sơn Hà; Đề tài khoa học cấp Đại học quốc gia “Bảo vệ quyền con người bằng pháp luật hình sự và pháp luật TTHS trong giai đoạn xây dựng NNPQ Việt Nam” - Khoa Luật Đại học quốc gia Hà Nội năm 2006; Các bài tạp chí “Bảo đảm quyền của người bị bắt, người bị tạm giữ, người bị tạm giam trong TTHS Việt Nam” của Hoàng Thị Minh Sơn, Tạp chí Luật học số 3/2011; Bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị cáo của Phạm Hồng Hải, Tạp chí Kiểm sát số 01/2009; “Bảo vệ quyền con người của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo trong TTHS đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp” của Trần Văn Độ, Tạp chí Khoa học pháp lý số 6/2011; Võ Quốc Tuấn (2015), “Bảo đảm quyền con người của bị cáo trong hoạt động tranh luận tại phiên tòa xét xử sơ thẩm các VAHS”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp số 7

Các công trình khoa học, bài viết nêu trên, các tác giả đã luận giải những vấn đề lý luận cũng như thực tiễn về vấn đề bảo đảm quyền con người nói chung hoặc quyền con người của một nhóm đối tượng nhất định

(như người bị tạm giữ, bị can nói chung hoặc người chưa thành niên là người bị tạm giữ, bị can), trong toàn bộ quá trình tố tụng từ giai đoạn điều tra

đến giai đoạn xét xử, hoặc chỉ tập trung vào giai đoạn xét xử VAHS Trong Luận văn, chúng tôi tiếp tục nghiên cứu về vấn đề quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố VAHS nhằm đưa ra những đánh giá về thực trạng quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố các VAHS, từ đó đề ra những giải pháp hoàn thiện nhằm phát huy các phương thức đảm bảo quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố vụ án hình, nhằm hạn chế đến mức thấp nhất việc xâm phạm quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố, tránh oan, sai, bỏ lọt tội phạm Để thực hiện luận văn, tác giả đã lựa chọn, kế thừa và phát triển các kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học nêu trên

3 Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận, trên cơ sở khảo sát thực tiễn, làm rõ những vướng mắc, khó khăn và những hạn chế để đề xuất các giải pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quyền của bị can trong TTHS, đặc biệt là trong giai đoạn khởi tố các VAHS

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Từ mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn thực hiện những nhiệm vụ chủ yếu sau:

- Phân tích, làm rõ một số vấn đề lý luận liên quan đến đề tài như khái niệm quyền của bị can, quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố vụ

án, đặc điểm của quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố VAHS, quy định của pháp luật TTHS về quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố VAHS

- Phân tích thực trạng quy định về quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố các VAHS theo BLTTHS năm 2015 có so sánh đối chiếu với các quy định của BLTTHS trước đó Từ đó rút ra những hạn chế, bất cập của

một số quy định pháp luật và hạn chế, bất cập trong thực tiễn thực hiện quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố các VAHS những năm qua

- Nghiên cứu thực tiễn thực hiện quyền của bị can trong TTHS nói chung và trong giai đoạn khởi tố VAHS nói riêng trên địa bàn quận Hồng Bàng thành phố Hải Phòng, từ đó đánh giá được những ưu điểm và hạn chế bất cập trong thực tiễn thực hiện quyền của bị can trong giai đoạn khởi

tố VAHS

- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao thiệu quả bảo đảm quyền của

bị can trong giai đoạn khởi tố các VAHS theo BLTTHS ở Việt Nam hiện nay

3.3 Phạm vi nghiên cứu của Luận văn

Luận văn phân tích, đánh giá những vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố các VAHS theo quy định của BLTTHS 2015 và thực tiễn áp dụng trên địa bàn quận Hồng Bàng thành phố Hải Phòng

Về thời gian Luận văn nghiên cứu: Những vấn đề thực tiễn liên quan đến đề tài gắn với quá trình thi hành BLTTHS năm 2003 và 2015 trong địa bàn quận Hồng Bàng thành phố Hải Phòng trong 05 năm (2013-2017)

4 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về Nhà nước và pháp luật, về quyền con người, các quan điểm của Đảng về cải cách tư pháp, về xây dựng NNPQ (NNPQ) xã hội chủ nghĩa (XHCN) Việt Nam, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã sử dụng các phương pháp cụ thể và đặc thù của khoa học Luật Hiến pháp và Luật Hành chính như: phương pháp phân tích và tổng hợp, lịch sử cụ thể, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn Ngoài ra, Luận văn cũng sử dụng một số phương pháp nghiên

cứu khoa học cụ thể khác như: phương pháp logic, các phương pháp so sánh, đối chiếu, thống kê để tổng hợp các tri thức khoa học và luận chứng các vấn đề tương ứng được nghiên cứu trong luận văn

5 Những điểm mới và đóng góp khoa học của Luận văn

Luận văn đề cập một số vấn đề lý luận về quyền con người, quyền của bị can trong TTHS, đặc biệt là luận giải việc bảo đảm quyền của bị can trong một giai đoạn tố tụng cụ thể là giai đoạn khởi tố VAHS Làm rõ cơ

sở xác định nội dung, mục đích, nhiệm vụ bảo đảm quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố các VAHS

Phân tích và đánh giá thực trạng quy định của pháp luật về quyền của

bị can trong giai đoạn khởi tố các VAHS cũng như thực tiễn thực hiện quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố VAHS trên địa bàn quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng Thông qua đó, Luận văn đưa ra được số giải pháp, kiến nghị sửa đổi, bổ sung BLTTHS và một số các giải pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố các VAHS

6 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của Luận văn gồm 03 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp luật về quyền của bị can

trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự

Chương 2: Thực trạng thực hiện quyền của bị can trong giai đoạn

khởi tố vụ án hình sự trên địa bàn quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng

Chương 3 Quan điểm và giải pháp bảo đảm thực hiện quyền của bị

can trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự - từ thực tiễn quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN CỦA BỊ

CAN TRONG GIAI ĐOẠN KHỞI TỐ VỤ ÁN HÌNH SỰ

1.1 Khái quát chung về quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố

vụ án hình sự

1.1.1 Khái niệm quyền của bị can

Bị can là đối tượng bị điều chỉnh bởi các quyết định tố tụng của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật khi có căn cứ rằng chủ thể đó có dấu hiệu thực hiện hành vi phạm tội hoặc đã thực hiện hành vi phạm tội được quy định trong BLHS

Quyền của bị can là những điều mà pháp luật quy định cho người đã bị khởi tố về hình sự được hưởng, được làm, được đòi hỏi khi tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình

1.1.2 Khái niệm và đặc điểm của giai đoạn khởi tố vụ án hình sự

Khởi tố VAHS là giai đoạn đầu tiên của quá trình TTHS, trong đó, các

cơ quan có thẩm quyền xác định có hay không có căn cứ để ra quyết định khởi tố VAHS hoặc quyết định không khởi tố VAHS Kết thúc giai đoạn khởi tố VAHS sẽ là sự khởi đầu cho một giai đoạn mới hoặc chấm dứt quá trình tố tụng

Khởi tố VAHS là một giai đoạn TTHS cơ bản và quan trọng để tăng cường pháp chế, bảo vệ các quyền của công dân trước khi khởi tố bị can

và áp dụng các biện pháp nghiệp vụ của giai đoạn điều tra, cùng với các giai đoạn TTHS khác góp phần có hiệu quả vào cuộc đấu tranh phòng và chống tội phạm trong toàn xã hội

1.1.3 Khái niệm quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự

Quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố VAHS đó là những quyền

mà pháp luật TTHSu quy định cho người mà đã có quyết định khởi tố về

hình sự cho đến khi vụ án được khởi tố xong được hưởng, được làm, được đòi hỏi khi tham gia vào giai đoạn khởi tố VAHS để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình

1.2 Ý nghĩa và nội dung của bảo đảm thực hiện quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự

1.2.1 Ý nghĩa của bảo đảm thực hiện quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự

Về phương diện chính trị - xã hội việc quy định địa vị pháp lý của bị

can trong TTHS làm thể hiện rõ mối quan hệ giữa công dân với Nhà nước, giữa bị cáo với cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tốt tụng Công dân được Nhà nước quy định cho những quyền cụ thể trong pháp luật; Nhà nước phải bảo đảm cho công dân thực hiện các quyền đó trong khuôn khổ luật định, đồng thời pháp luật cũng quy định những nghĩa vụ cơ tương ứng mà công dân phải thực hiện để bảo đảm trật tự kỷ cương xã hội

Ý nghĩa pháp lý là phương tiện quan trọng để điều chỉnh các quan hệ

xã hội nói chung, các quan hệ pháp luật nói riêng Pháp luật tác động lên các quan hệ đó bằng cách quy định cho các bên tham gia các quan hệ một

số quyền và nghĩa vụ pháp lý nhất định, đồng thời pháp luật cũng thiết lập

cả điều kiện để bảo đảm cho các quyền và nghĩa vụ pháp lý đó được thực hiện

1.2.2 Nội dung pháp luật về quyền của bị can

Theo quy định tại khoản 1 Điều 60 BLTTHS năm 2015 thì “bị can là người hoặc pháp nhân bị khởi tố về hình sự” [52]; Bị can hay bị cáo chỉ là các tên gọi khác nhau của cùng một người khi ở các giai đoạn tố tụng khác nhau BLTTHS năm 2015 quy định về quyền của bị can (Khoản 2 Điều 60)

* Quyền được biết lý do mình bị khởi tố

* Quyền được thông báo, giải thích về quyền và nghĩa vụ

* Quyền được nhận quyết định khởi tố bị can; quyết định thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố bị can, quyết định phê chuẩn quyết định khởi tố bị can, quyết định phê chuẩn quyết định thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố

bị can; quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế; bản kết luận điều tra; quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ điều tra; quyết định đình chỉ, tạm đình chỉ vụ án; bản cáo trạng, quyết định truy tố và các quyết định tố tụng khác

* Quyền được trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội

* Quyền được đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu

* Quyền trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu người có thẩm quyền tiến hành tố tụng ki m tra, đánh giá

* Quyền đề nghị giám định, định giá tài sản; đề nghị thay đổi người

có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật

* Quyền tự bào chữa, nhờ người khác bào chữa

* Quyền đọc, ghi chép bản sao tài liệu hoặc tài liệu được số hóa liên quan đến việc buộc tội, gỡ tội hoặc bản sao tài liệu khác liên quan đến việc bào chữa k từ khi kết thúc điều tra khi có yêu cầu

* Quyền khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng

1.3 Các điều kiện bảo đảm thực hiện quyền của bị can

Quyền của bị can cũng như quyền của các chủ thể bất kỳ nào trong các quan hệ pháp luật đều phải được đảm bảo thực hiện bằng các cơ chế mang tính pháp lý mới có giá trị thực tiễn Hệ thống pháp luật TTHS hiện nay thể hiện quyền của bị can được đảm bảo thực hiện thông qua các cơ chế cụ thể đó là các nguyên tắc cơ bản của pháp luật TTHS và các quy định cơ bản về quyền của bị can

Thứ nhất, đảm bảo thực hiện quyền của bị can bằng các nguyên tắc

cơ bản trong pháp luật TTHS

Nguyên tắc cơ bản của pháp luật TTHS là những phương châm, định hướng chi phối toàn bộ hay một số giai đoạn của hoạt động TTHS Các nguyên tắc này được thể hiện trong BLTTHS năm 2003 từ Điều 3 đến Điều 32 và trong BLTTHS năm 2015 từ Điều 7 đến Điều 33

Thứ hai, đảm bảo thực hiện quyền của bị can bằng các quy định đầy

đủ, hợp lý địa vị pháp lý của các chủ th TTHS trong Bộ luật tố tụng hình

sự

Qua việc quy định cụ thể, đầy đủ các quyền tố tụng của bị can và cả của người tiến hành tố tụng sẽ là cơ sở để đảm bảo cho việc thực hiện quyền của bị can trong TTHS Đối với bị can, việc quy định đầy đủ các quyền tố tụng của họ là đảm bảo pháp lý quan trọng để họ sử dụng bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình; đồng thời cũng là cơ sở pháp lý làm phát sinh trách nhiệm của các cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng bảo đảm cho việc thực hiện các quyền của bị can cũng như trách nhiệm pháp lý khi các cơ quan, người tiến hành tố tụng vi phạm quyền của

bị can

Thứ ba, đảm bảo thực hiện quyền của bị can bằng cách quy định thủ tục TTHS dân chủ, công khai

Trong Nhà nước pháp quyền, việc dân chủ hóa mọi mặt trong đời sống

xã hội nói chung, dân chủ hoạt hoạt động TTHS là một xu thế tất yếu Đối với thủ tục TTHS, việc dân chủ, công khai các quá trình, thủ tục TTHS sẽ đảm bảo cho bị can thực hiện các quyền tố tụng của mình một một cách hữu hiệu hơn

Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN QUYỀN CỦA BỊ CAN TRONG GIAI ĐOẠN KHỞI TỐ VỤ ÁN HÌNH SỰ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HỒNG

BÀNG, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG 2.1 Thực trạng khởi tố vụ án hình sự trên địa bàn quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng

2.1.1 Khái quát chung về quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng

Hồng Bàng có vị trí ở khu vực trung tâm của thành phố Hải Phòng tiếp giáp trực tiếp với sông Cấm Đây là vị trí quan trọng về chính trị, hành chính, kinh tế, an ninh quốc phòng và văn hoá - xã hội của thành phố Cảng Vị trí địa lý đặc thù của quận thuận lợi cho phát triển dịch vụ thương mại, du lịch, dịch vụ cảng, dịch vụ tài chính, viễn thông CNTT, dịch vụ y tế chăm sóc sức khỏe, dịch vụ giáo dục - đào tạo; phát triển các ngành công nghiệp, có công nghệ kỹ thuật hiện đại, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh cao như công nghiệp đóng tàu và sửa chữa tàu biển, sản xuất sản phẩm cơ khí siêu trường, siêu trọng, dây cáp ngầm điện cao thế, hoá chất…

2.1.2 Tình hình khởi tố vụ án hình sự trên địa bàn quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng từ năm 2013 đến 2017

Trong những năm vừa qua, cùng với sự phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn quận Hồng Bàng, tình hình tội phạm trên địa bàn quận Hồng Bàng

đã diễn ra rất phức tạp Có nhiều vụ án rất nghiêm trọng đã xảy ra Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan tiến hành tố tụng các cấp quận Hồng Bàng đã tiến hành khởi tố nhiều vụ án hình sự để điều tra, truy tố, xét xử nhằm xử lý nghiêm minh tội phạm, chống bỏ lọt tội phạm, góp phần bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân

Trong 5 năm, từ năm 2013 đến 2017, các CQĐT tại quận Hồng Bàng đã khởi tố tổng số 619 vụ án hình sự với 718 bị can Tính trung bình mỗi năm CQĐT các cấp khởi tố, điều tra 120 vụ án hình sự với 130 bị can Trong số các bị can bị khởi tố chiếm tỷ lệ cao nhất là các bị can phạm các tội xâm phạm trật tự xã hội (các tội xâm phạm nhân thân, các tội xâm phạm sở hữu v.v ), chiếm khoảng 53%; bị can phạm các tội phạm về ma túy chiếm khoảng 21%;

bị can phạm các tội phạm về kinh tế, chức vụ chiếm khoảng 16%; bị can phạm các tội phạm khác (các tội xâm phạm an ninh quốc gia, các tội xâm phạm hoạt động tư pháp, các tội xâm phạm trật tự, an toàn công cộng và trật tự quản lý hành chính v.v ) chiếm tỷ lệ khoảng 10% [45]

2.2 Những kết quả đạt được trong thực hiện pháp luật về quyền của bị can trong giai đoạn khởi tố vụ án hình sự tại quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng

2.2.1 Thực hiện quyền của bị can trong xác định các căn cứ khởi

tố và không khởi tố vụ án hình sự

Trong những năm vừa qua, tình hình chính trị, kinh tế, xã hội của thành phố Hải Phòng nói chung và của quận Hồng Bàng nói riêng tương đối thuận lợi Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm cho thấy, tình hình tội phạm đang ngày một diễn biến phức tạp trên địa bàn Có thể thấy được tình hình đó qua kết quả khởi tố và không khởi tố vụ án hình sự của các cơ quan tiến hành tố tụng trên địa bàn quận như sau:

2.2.2 Thực hiện quyền của bị can trong việc xác định thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự

Việc khởi tố vụ án cần xác định đúng thẩm quyền Theo quy định của BLTTHS thì thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự thuộc về CQĐT, các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra, VKS