Với THCS Mỹ Long, cần phải tổ chức các mô hình bồi dưỡng học sinh giỏi hîp lý, ®a d¹ng: + Tổ chức các lớp bồi dưỡng học sinh giỏi gồm những học sinh có năng khiếu được phát hiện trong cá[r]
Trang 1A- Phần mở đầu
I Lý do chọn đề tài
Lịch sử nước ta,ở mọi thời kỳ phát triển đất nước đều xuất hiện người tài giỏi
mà không riêng chỉ ở dân tộc hay địa điểm nào Trang sử vẻ vang của dân tộc còn ghi dấu ấn của người tài đất Việt như: Bà Trưng, Bà Triệu, Lê Lợi, Quang Trung, Nguyễn Trãi, Hồ Chí Minh, Đặc biệt ở những thập niên gần đây, cũng như nhiều Quốc gia trên thế giới, Việt Nam đã nhìn nhận và đánh giá đúng vai trò của "Nhân
tài" Đó chính là nguồn nhân lực quý báu của đất nước, động lực phát triển kinh tế
xã hội của quốc gia Điều này đã được ghi trong Văn kiện Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VII: “Dân trí, nhân lực, nhân tài là ba mục tiêu phát triển chiến
lược giáo dục” hay: “Con người là mục tiêu và động lực của sự phát triển kinh tế xã hội” Từ những năm 90 vấn đề người tài (phát hiện và bồi dưỡng) đã được đưa vào
chương trình nghiên cứu khoa học giáo dục tầm cỡ quốc gia và đã được ghi trong Văn kiện Đại hội Đảng Đây là bước chuyển mạnh trong chính sách "Nhân tài" của
Đảng ta Đến Nghị quyết TW2 khoá VIII chiến lược phát triển con người đã được
cụ thể hơn, giáo dục được coi là "Quốc sách hàng đầu" Công tác giáo dục không chỉ nhằm cung cấp tri thức phát triển nhân cách cho học sinh mà còn có nhiệm vụ phát triển và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Qua nhiều thời kỳ phát triển công tác bồi dưỡng nhân tài ở các bậc học cũng có sự xoay vần, thay đổi Trong tình hình mới hiện nay, giáo dục THCS cũng chuyển hướng, với nội dung: “hình thành từng
bước các trường trọng điểm chất lượng cao trong các ngành học, bậc học Công tác
bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS thay đổi, chuyển hướng thế nào, hoạt động
ra sao? là vấn đề được nhiều nhà giáo dục quan tâm
Cùng với sự chuyển mình của giáo dục và đào tạo trong cả nước, tỉnh Đồng Thỏp
đã thực hiện ưu tiên hàng đầu cho phát triển giáo dục Hàng loạt các trường học
được sửa sang và xây mới, nhiều trường tiểu học, THCS, PTTH đã phấn đấu đạt chuẩn Quốc gia, chất lượng giáo dục tăng lên rõ rệt Những năm gần đây tỉnh Đồng Thỏp đã có học sinh giỏi quốc gia, quốc tế ở bậc Trung học
Với trường THCS Mỹ Long, hiện tôi đang công tác thì việc bồi dưỡng học sinh giỏi trong những năm gần đây được chú trọng đầu tư về mọi mặt Nhà trường làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục vì vậy phong trào thi đua học giỏi không chỉ trong phạm vi nhà trường mà còn lan rộng khắp địa phương Nhận thức của phụ huynh học sinh đã tiến bộ, họ sẵn sàng đầu tư về thời gian, kinh tế và các điều kiện khác
để con em mình vươn lên trong học tập Tuy nhiên, là một địa phương thuần nông, kinh tế còn có nhiều khó khăn, phong trào giáo dục mới được chú trọng và phát triển từ những năm gần đây còn khụng ớt những yếu kém và bất cập
Trang 2Chính những lý do nêu ở trên, tôi đã mạnh dạn lựa chọn nghiên cứu đề tài
‘’Những biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS’’ Mong muốn đề tài như một ý kiến nhỏ góp phần thiết thực trong công tác tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở các trường THCS hiện nay
II Mục đích và phương phỏp nghiên cứu của đề tài:
1 Mục đớch nghiờn cứu đề tài:
Đề tài đóng góp những biện pháp có tính khả thi về công tác tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS
2 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
a Nghiên cứu những cơ sở khoa học về tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS
b Phân tích và đánh giá thực trạng về tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi trường THCS Mỹ Long
c Đề xuất một số biện pháp có tính khả thi nhằm tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Mỹ Long
3 Phương pháp nghiên cứu
a Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu tài liệu
- Các Văn kiện của Đảng
- Phương pháp phân tích tổng hợp
b Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát học sinh
c Nhóm phương pháp hỗ trợ
- Phương pháp thống kê
III Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu ‘’Các biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi
ở trường THCS Mỹ Long’’
IV Kế hoạch thực hiện:
Đề tài gồm 3 phần: * Phần mở đầu
* Phần nội dung:
I/ Cơ sở khoa học của việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS II/ Thực trạng của công tác tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS
Mỹ Long
III/ những biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS trong giai đoạn mới
IV/ Hiệu qủa áp dụng
* Phần kết luận - Tài liệu tham khảo
Trang 3B - Phần nội dung
I/ Cơ sở khoa học của việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS
1 Cơ sở lý luận
1.1 Một số khái niệm
a Tổ chức là gì?
Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về “Tổ chức” Nhưng theo cuốn "Cơ sở khoa học quản lý" (Nhà xuất bản chính trị quốc gia Hà Nội - 2007) đã xác định:
“Tổ chức là hoạt động hướng tới hình thành cấu trúc tối ưu của hệ thống quản lý và phối hợp tốt nhất giữa các hệ thống lãnh đạo và bị lãnh đạo (chấp hành)”
b Khái niệm về năng lực, năng khiếu
* Năng lực: Là những đặc điểm tâm lý cá nhân của con người đáp ứng được yêu cầu của một loại hoạt động nhất định và là điều kiện cần thiết để hoàn thành có kết quả tốt đẹp loại hoạt động đó
Người ta phân ra ba trình độ của năng lực là:
- Năng lực (Capacity)
- Tài năng (Talent) là trình độ cao của năng lực
- Thiên tài (Genius) là trình độ tột đỉnh của năng lực
* Năng khiếu: Thường được hiểu là mầm mống của tài năng Nó là hệ thống tiền đề
bên trong dựa trên những tư chất bẩm sinh di truyền và những yếu tố được hình thành trong đời sống cá thể của con người, cho con người khả năng giải quyết được một yêu cầu nhất định nào đó Năng khiếu được phát hiện sớm và bồi dưỡng có hệ thống sẽ phát triển và có thể đạt tới đỉnh cao của nó là tài năng Hay nói cách khác năng khiếu là tín hiệu của tài năng
Như vậy năng lực được hình thành và phát triển trong hoạt động Tham gia hoạt động là phương thức cơ bản để phát triển năng lực Không tổ chức hoạt động thì năng lực, năng khiếu không phát triển được thậm chí còn mai một, thui chột đi hoạt động dạy học, giáo dục là hoạt động tổ chức cho trẻ em hoạt động nên nó có tác dụng hết sức lớn lao trong sự phát triển năng lực, năng khiếu
* Học sinh giỏi, học sinh năng khiếu:
Chất lượng học tập của học sinh giỏi không chỉ thể hiện và đánh giá bằng
điểm số qua các bài kiểm tra, bài thi mà quan trọng hơn cả là các em trưởng thành phát triển như thế nào? Các em có được phẩm chất gì của nhân cách đang hình thành, các em có được năng lực gì để tiếp tục học tập và phát triển Vì thế không nên so sánh học sinh này với học sinh khác, học sinh trường này với học sinh trường khác mà chỉ nên đối chiếu với mục tiêu giáo dục để tạo điều kiện để động viên các em học tập theo hướng học sinh nào cũng chăm ngoan tiến bộ
Trang 4Học sinh năng khiếu là học sinh có khả năng cao ở một số môn nào đó mà không cần giàng buộc bởi sự phát triển cao ở các mặt khác Vì vậy “Học sinh giỏi” nói trong đề tài trước hết là học sinh có xếp loại học lực giỏi và có năng khiếu về môn văn hoá hay nghệ thuật nào đó
1.2 Công tác đào tạo tinh hoa trí tuệ ở Quốc tế.
Đào tạo tinh hoa trí tuệ và sử dụng hữu hiệu tinh hoa đó là một trong những yếu tố quan trọng nhất để tạo lập và duy trì ở mức độ cao nhất tiềm năng khoa học, kinh tế, văn hoá và xã hội của mỗi quốc gia
Trên thế giới đang tồn tại hai con đường cơ bản để đào tạo "Người tài" Con
đường thứ nhất đang được thực hiện ở Mỹ, Canada, Nhật Bản và một phần ở Thụy
Điển Đặc trưng bởi việc bồi dưỡng đồng loạt tất cả các học sinh mà ở đó cá nhân
họ có quyền lựa chọn chương trình cho phù hợp với hứng thú và khả năng của mình Con đường thứ hai đã và đang được thực hiện ở Israel, Anh, Pháp, Cộng hoà liên bang Đức và phần lớn ở các nước Tây Âu Đặc trưng bởi sự phân chia khá rõ học sinh theo cấp độ đào tạo
Nhìn vào hệ thống giáo dục ở Việt Nam thì thấy chúng ta chú trọng giáo dục
đại trà, phổ cập hoá Trên cơ sở đó phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu trong suốt hệ thống phổ thông và đào tạo chuyên sâu các tài năng ở hệ thống đại học và sau đại học Chính sách và mức độ đầu tư cho giáo dục ở nước ta là chưa nhiều so với các cường quốc trên thế giới song cũng là một cố gắng rất cao so với thu nhập quốc dân Điều này đã phần nào thể hiện rõ tính ưu việt trong chính sách
"Người tài" của nước ta "Người tài" trong nước không bị bỏ sót, được phát triển trong điều kiện tốt nhất của đất nước Cho nên nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi của các trường, đặc biệt là trường THCS là cần thiết và được coi là nhiệm vụ song song với nhiệm vụ dạy học và giáo dục đại trà
1.3 Cơ sở khoa học của việc phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi
a Tiêu chuẩn chung của một học sinh năng khiếu:
Tuyển chọn học sinh năng khiếu là bước đầu tiên của quá trình bồi dưỡng tài năng Khi nắm vững được tiêu chuẩn của một tài năng, những biểu hiện của năng khiếu ta mới làm được công việc tuyển chọn có hiệu quả Qua nghiên cứu, phân tích nhiều tài năng khác nhau trên nhiều lĩnh vực người ta thấy: ngoài năng lực đặc thù trên từng lĩnh vực những người tài năng đều có một số nét chung giống nhau,
được quy vào ba tiêu chuẩn sau:
+ Thông tuệ: những người tài năng thường thông minh trí tuệ phát triển, có
năng lực tư duy tốt Họ tiếp thu vấn đề nhanh, nhớ lâu Họ có khả năng suy diễn, quy nạp, khái quát hoá, trừu tượng hoá, tốt
Trang 5+ Sáng tạo: Họ có óc tư duy độc lập, có óc phê phán, không suy nghĩ theo
đường mòn, luôn muốn đi vào bản chất tìm ra quy luật của hiện tượng, sự kiện, có khả năng dự báo
+ Có một số phẩm chất nổi bật như: say mê, tò mò, hoạt động có mục đích,
trung thực, kiên trì vượt khó, giàu lòng vị tha và tinh thần nhân văn, có ý chí vươn lên, vươn tới hoàn thiện với tinh thần chủ động
Ba mặt thông tuệ, sáng tạo và một số phẩm chất nổi bật với các biểu hiện cụ thể nêu trên tạo nên cấu trúc của tài năng Ba tiêu chuẩn này phải đồng thời ở mức
độ cao (không dưới 75% yêu cầu về từng tiêu chuẩn trong một con người) Ngoài ba yếu tố chung người tài năng đều có năng lực nổi trội, họ có một số giác quan phát triển tinh tế, một số phẩm chất về sinh lý, thần kinh tương hợp tạo điều kiện cho tài năng phát triển
Sơ đồ cấu trúc của tài năng
b Các giai đoạn phát triển của một tài năng
* Giai đoạn 1: Được tính từ lúc người mẹ mang thai tới lúc trẻ ra đời Đây là
giai đoạn hình thành các tổ chức, cấu trúc tế bào gắn bó chặt chẽ với việc hình thành và phát triển thai nhi cũng như việc nảy sinh (hay thui chột) các mầm mống
ban đầu tài năng ở mỗi con người Trong giai đoạn này vai trò của di truyền, sức khoẻ vật chất, tinh thần, những hiểu biết và điều kiện sống của người bố nhất là người mẹ có ảnh hưởng quyết định tới việc phát triển thai nhi Trong đó đặc biệt là
sự phát triển trí tuệ và tình cảm sau này của trẻ
* Giai đoạn 2: từ 1 đến 30 tuổi.
Được tính từ khi trẻ ra đời cho tới lúc trẻ trưởng thành Đây là giai đoạn làm nảy sinh, bộc lộ, phát triển và xác lập năng lực Trong giai đoạn này, vai trò của
Thông
Phẩm chất nổi bật
Năng khiếu
Trang 6môi trường vi mô (gia đình, nhà trường, xã hội) nơi đứa trẻ sinh sống, học tập và giao tiếp hàng ngày là cực kỳ quan trọng Nhưng ảnh hưởng của bố mẹ, bạn bè và nhất là thầy cô giáo có tính chất quyết định
* Giai đoạn 3: từ 30 tuổi đến hết đời
Đây là giai đoạn tài năng được thể hiện, được sử dụng trong thực tế mang lại kết quả các cống hiến cụ thể Trong giai đoạn này vài trò của môi trường vĩ mô như: đường lối, chính sách, cơ chế, chế độ, cách thức quản lý chỉ đạo của nhà nước, xu thế dân tộc và thời đại đặc biệt có tác động và ảnh hưởng tới việc phát triển sức sáng tạo và cống hiến tài năng của mỗi người
Ba giai đoạn trên đây kế tiếp, đan xen, tạo điều kiện cho nhau phát triển Vì vậy mỗi giai đoạn cần có chủ trương, phương pháp, biện pháp tốt và tác động đúng lúc, kịp thời để năng lực của từng cá nhân phát triển, nảy nở Ngược lại, nếu thực hiện không tốt các mầm mống của năng khiếu và tài năng sẽ có nguy cơ bị mai một
đi
2 Cơ sở pháp lý:
Trong Văn kiện của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII đã đề cập đến "Dân
trí, nhân lực, nhân tài" ở các Đại hội Đảng khoá VIII và khoá IX vấn đề "Người tài" càng được quan tâm và cụ thể hoá hơn
Trong Luật giáo dục có nêu rõ “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là
sự nghiệp của nhà nước và của toàn dân Để phát triển sự nghiệp giáo dục tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh +
Như vậy việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở các nhà trường là thực hiện
đúng chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và nhà nước góp phần vào việc
đào tạo nhân tài cho đất nước
3 Cơ sở thực tiễn:
Trải qua các thời kỳ lịch sử của nhân loại cho ta thấy vai trò của "Người tài"
đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của xã hội Những người tài giỏi bằng năng lực và sáng tạo của mình đã để lại biết bao công trình nghiên cứu, những phát minh, những giá trị về vật chất và tinh thần Nước Việt Nam ta ngay từ thời phong kiến đã chú trọng người hiền tài và ngày nay trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện
đại hoá đất nước nhất là trong nền kinh tế tri thức thì vai trò của "Người tài" tăng
lên gấp bội Mặt khác đối với mỗi nhà trường thì bồi dưỡng học sinh giỏi là một trong hai hoạt động mũi nhọn không thể thiếu được Phong trào của nhà trường mạnh hay yếu nó thể hiện ở chất lượng học tập và rèn luyện của học sinh mà đặc biệt là kết quả của các kỳ thi học sinh giỏi hàng năm Đây là vấn đề mà các nhà
Trang 7trường các đoàn thể, tổ chức và gia đình cùng đông đảo học sinh rất quan tâm trong giai đoạn hiện nay
II/ thực trạng của công tác tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Mỹ Long
1 Đặc điểm nhà trường và địa phương.
Huyện Cao Lónh là một trong các địa phương có phong trào học sinh giỏi ở các bậc học luôn được đánh giá cao Thực hiện chủ trương mới hiện nay, bậc THCS
ở huyện Cao Lónh đó chỳ trọng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi vẫn thường xuyên
từ trường đến Phòng và Sở giáo dục Hàng năm Sở giáo dục và đào tạo Đồng Thỏp thường xuyên tổ chức kỳ thi học sinh giỏi THCS cho khối lớp 9,cuộc thi này thu hút được sự chú ý vươn lên trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của các trường
Nó còn là nguồn động viên học sinh, phụ huynh học sinh cố gắng vươn lên tầm cao trong học tập không phải chỉ vì thành tích, tiền thưởng, mà nó còn là cái đích để giáo viên và học sinh tự khẳng định mình Trên cơ sở này tuỳ điều kiện của mỗi địa phương mà họ tổ chức bồi dưỡng học sinh phù hợp với khả năng của mình
2 Đặc điểm chung của các trường THCS:
Học sinh ở nơi này hay nơi khác có khác nhau về điều kiện sống và học tập nhưng trong các em đều chứa đựng tiềm tàng khả năng phát triển Thường thì lớp học nào, trường THCS nào cũng có học sinh giỏi theo yêu cầu cơ bản về kiến thức
và kỹ năng các môn học Song chưa phải nơi nào, trường nào cũng có học sinh giỏi tầm cỡ quốc gia Điều đó cho thấy rằng, học sinh giỏi còn phụ thuộc vào nhiều yếu
tố nhưng cơ bản nhất là công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của từng nơi có được chú trọng hay không? Chú trọng như thế nào?
Từ năm học 1998 - 1999 bậc THCS không có cuộc thi câp quốc gia nữa, chỉ còn các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh (thành phố), huyện (quận) Công tác bồi
dưỡng học sinh giỏi ở các địa phương ra sao để vẫn đáp ứng được chính sách người tài của Đảng và nhà nước nhưng vẫn đảm bảo giáo dục toàn diện của một bậc học
là cái mới trong giai đoạn hiện nay
3 Thực trạng của việc quản lý tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS
Mỹ Long
a Những kết quả đạt được trong việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi
Với đặc điểm tình hình của trường THCS Mỹ Long là một trường nằm trên địa bàn nông thôn nghèo thuộc huyện vùng ven, nhà trường gặp nhiều khó khăn trong công tác giáo dục nói chung và công tác bồi dưỡng học sinh giỏi nói riêng Nhà trường đã cố gắng hết sức mình, đã ít nhiều có quan tâm đến việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên và bồi dưỡng học sinh giỏi do đó trường đã đạt được một số kết quả
đáng mừng Hàng năm nhà trường đã có học sinh giỏi cấp tỉnh và nhiều em là học
Trang 8sinh giỏi cấp huyện, có nhiều em có năng khiếu đặc biệt về TDTT đã được tham gia vào đội tuyển của tỉnh
b Những mõu thuẫn trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi
Chính quyền địa phương có nhiều việc phải chi nên phần ngân sách chi cho giáo dục còn rất hạn chế Vì vậy cơ sở vật chất trường học còn thiếu, số lượng phòng học chưa đủ để học sinh học bồi dưỡng trỏi buổi, đa số là bồi dưỡng học sinh ở nhà riờng của giỏo viờn Hơn nữa vấn đề sử dụng tài liệu gì và sử dụng như thế nào cũng là một vấn đề mà nhà trường còn đang trăn trở
Nguyên nhân chính là nhà trường chưa có mô hình cụ thể trong công tác bồi dưỡng HSG; chưa có tài liệu giảng dạy, bồi dưỡng; quan trọng hơn là chưa có chiến lược trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Hiện tại nhà trường mới chỉ thực hiện một số giải pháp mang tính chữa cháy, ngắn ngày,tự tỡm tũi giảng dạy
c Những vấn đề đặt ra trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi
Trên cơ sở những tồn tại và kết quả nêu trên,tôi thấy có 9 vấn đề cần đặt ra trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi là:
- Nâng cao nhận thức trong việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi
- Tổ chức phát hiện, tuyển chọn học sinh giỏi
- Tổ chức xây dựng đội ngũ giáo viên
- Tổ chức xây dựng và bảo quản CSVC, trang thiết bị dạy học bồi dưỡng HSG
- Tổ chức xây dựng và sử dụng tài liệu giảng dạy
- Tổ chức dạy học cho đội tuyển học sinh giỏi
- Tổ chức phân công lao động sư phạm hợp lý
- Huy động cộng đồng tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi
- Tổ chức thi đua khen thưởng về việc bồi dưỡng học sinh giỏi
III/ Những biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Mỹ Long trong giai đoạn mới
Có thể nói kết quả học sinh giỏi là tinh hoa có được từ nhiều giải pháp phát triển toàn diện nhà trường Việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi chú trọng giải pháp nào hơn hay có thêm những giải pháp đặc thù ra sao? Đánh giá tầm nhìn sâu rộng của nhà quản lý, năng lực của giỏo viờn tham gia bồi dưỡng Vì thế các giải pháp nêu ra sau đây không xếp theo mức độ quan trọng mà chúng đều thể hiện tính cấp thiết và phù hợp về tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi trong giai đoạn mới - một mảng công tác lớn của nhà trường
1 Nâng cao nhận thức trong việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay không ít người hiểu chưa đúng về ngành giáo dục, họ cho rằng việc tổ chức dạy thêm học thêm của nhà trường là nhằm mục đích thu tiền của học sinh Vì vậy muốn việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi được sự ủng hộ của đông đảo quần chúng thì trước hết nhà trường (đứng đầu là
Trang 9Hiệu trưởng) phải cho mọi người thấy được mục đích chính của việc bồi dưỡng học
sinh giỏi là bồi dưỡng "Người tài" Thấy được vài trò của "Người tài" trong xã hội
là vô cùng quan trọng đối với sự phát triển lịch sử nhân loại Chính vì thế bất kỳ một quốc gia nào trên thế giới cũng đều đặc biệt quan tâm đến việc đào tạo và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Gần đây, các hội thảo quốc tế đều nêu lên khuyến cáo: Mỗi quốc gia hãy nhanh chóng đề ra chiến lược đào tạo nhân tài để góp phần
đẩy mạnh sự phát triển kinh tế xã hội ở mỗi nước.
Đối với dân tộc Việt Nam ngay từ thời kỳ phong kiến đã rất coi trọng "Người
tài" và đến nay đã trở thành "Quốc sách hàng đầu".
Đối với trường THCS Mỹ Long việc cần làm ngay là phải tổ chức được các hội nghị chuyên đề bàn về vấn đề học sinh giỏi, có nhiều hình thức tuyên truyền vận động ngay từ trong đội ngũ giáo viên đến cha mẹ học sinh và toàn xã hội BGH
(đặc biệt Hiệu trưởng) phải là những người có đủ cả "tâm" và " tầm" để có sức
thuyết phục cao, khi tư tưởng thông thoáng sẽ khơi thông các con đường đi đến thành công
2 Tổ chức phát hiện, tuyển chọn học sinh giỏi
Xuất phát từ thực tế không phải mọi học sinh có xếp loại học lực giỏi đều là học sinh có năng khiếu cần bồi dưỡng và ngược lại những học sinh có năng khiếu chưa hẳn đã là học sinh có xếp loại học lực giỏi Cho nên làm thế nào để phát hiện
được học sinh có năng khiếu từ đó tuyển chọn và tiến hành bồi dưỡng học sinh giỏi cho từng khối lớp là công việc quan trọng Phát hiện đúng giúp tuyển chọn dễ dàng
và nó còn mang một ý nghĩa định hướng phát triển đúng đắn cho một nhân cách Vì thế việc phát hiện và tuyển chọn được học sinh nằng khiếu là bước bản lề, là xuất phát điểm của việc bồi dưỡng học sinh giỏi Đồng thời nó mang ý nghĩa giáo dục to lớn Định hướng sai khả năng phát triển của học sinh gây nên sự khiên cưỡng, gò
bó rất có hại cho một nhân cách đang hình thành và phát triển Đây cũng là cái khó trong phát hiện và tuyển chọn học sinh năng khiếu Thường bộc lộ sớm và sớm khẳng định mình là những năng khiếu thuộc các lĩnh vực nghệ thuật, thể dục thể thao, các lĩnh vực gắn liền với đời sống cảm xúc, với sự tinh tế của các giác quan và
sự mềm dẻo, uyển chuyển của cơ thể Cho nên trong lĩnh vực các môn khoa học năng khiếu bộc lộ muộn hơn vì nó đòi hỏi các phẩm chất trí tuệ được rèn luyện khổ công hơn Dựa vào yếu tố này công tác tuyển chọn học sinh giỏi ở THCS được tiến hành với học sinh từ khối lớp 6.7 Công tác phát hiện học sinh giỏi bộ môn đòi hỏi người giáo viên phải có cái nhìn “bản chất và “tinh ý” Có như vậy không nhầm lẫn những dấu hiệu bề ngoài với những thuộc tính bản chất Từ những vấn đề nêu trên cho ta thấy rằng tổ chức phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi cần được quán triệt tới mọi giáo viên trong trường Trước hết coi đó là nghĩa vụ của người giáo viên và
Trang 10sau đó là việc phổ biến phương pháp cách thức phát hiện để công tác tuyển chọn
được chu đáo Kết quả của quá trình phát hiện và tuyển chọn này là không bị nhầm, không bỏ sót
3 Tổ chức xây dựng đội ngũ giáo viên
Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng nói: ‘’Muốn có trò giỏi trước hết phải
có thầy giỏi’’ Điều này cho thấy vai trò lớn lao của đội ngũ giáo viên trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Càng có ý nghĩa hơn khi người giáo viên với vai trò dẫn dắt mẫu mực cho lứa tuổi đang hình thành kỹ năng, kỹ xảo, thói quen và tình cảm của nhân cách Thực tế sinh động đã chứng minh, nơi nào có thầy giỏi, có phong trào học sinh giỏi thì nơi đó có kết quả cao về học sinh giỏi Đội ngũ giáo viên là lực lượng trực tiếp bồi dưỡng học sinh giỏi Trên cơ sở dạy toàn diện các môn học,
đi sâu và nâng lên một bước về kiến thức kỹ năng cho những học sinh năng khiếu
mà đội ngũ giáo viên sẽ quyết định vấn đề có hay không có, cao hay thấp về chất lượng học sinh giỏi của nhà trường Cho nên đòi hỏi ở đội ngũ giáo viên có đủ cả trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm và kiến thức kinh nghiệm thực tiễn Xác
định được các nội dung này việc tổ chức bồi dưỡng đội ngũ giáo viên cần được tiến hành thường xuyên với nhiều hình thức phù hợp Một mặt liên tục nâng cao toàn diện cho đội ngũ giáo viên để nhanh chóng bắt kịp với sự lớn mạnh, tiên tiến của khoa học giáo dục Một mặt đi sâu vào những mặt còn hạn chế của từng giáo viên giúp họ tiến bộ, hoàn hảo hơn Có thể chia ra các mảng cần bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên như sau:
a Bồi dưỡng trình độ chuyên môn
Bồi dưỡng trình độ chuyên môn là bồi dưỡng về kiến thức khoa học theo từng thang bậc : chuyờn tu, tại chức, từ xa, chính công tác tổ chức này đã giúp giáo viên hiểu rõ tầm quan trọng của việc nâng cao trình độ vừa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội vừa thoả mãn nhu cầu ham hiểu biết của học sinh và với phương châm:’’ biết mười để dạy một” đã giúp thay đổi về cơ cấu trình độ chuyên
môn của đội ngũ giáo viên Đến nay đã có 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn Đó chính là yếu tố mang tính cốt lõi nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong trường và chỗ dựa vững vàng cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi
b Bồi dưỡng năng lực sư phạm
Năng lực sư phạm của người giáo viên thể hiện ở khả năng giao tiếp, khả năng truyền thụ kiến thức tới học sinh Đây chính là nghệ thuật của người giáo viên trước mỗi vấn đề cần chuyển tải đến học sinh Họ phải xác định cái gì nói trước, cái gì nói sau hay vấn đề này cần gợi mở từ đâu, cần huy động những hiểu biết gì đã có ở các em để các em vận dụng giải quyết những vấn đề mới Bản chất của nghệ thuật sư phạm chính là phương pháp sư phạm mà người giáo viên sử dụng để dẫn dắt học