cña c¸c tuyÕn néi tiÕt NGµY SO¹N: NGµY D¹Y: I.Môc tiªu: 1.KiÕn thøc: - Nêu được các ví dụ chứng minh cơ thể tự điều hoà trong hoạt động nội tiết?. - Hiểu rõ được sự phối hợp trong hoạt đ[r]
Trang 1Tiết:56
GIáO áN CHI TIếT
NGàY SOạN:
NGàY DạY:
Bài: 53 Hoạt động thần kinh cấp cao ở người
I Mục tiêu:
1- Kiến thức:
- Phân biệt được những điểm giống nhau và khác nhau giữa các phản xạ có điều kiện ở người với các động vật nói chung và thú nói riêng
- Trình bày được vai trò của tiếng nói , chữ viết và khả năng tư duy từu tượng của con người 2- Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát và phan tích kênh hình
- Rèn tư duy so sánh, liên hệ thực tế
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3- Giáo dục: Giáo dục ý thức học tập , xây dựng các thói quen và nếp sống văn hoá
II: Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Giáo án
- Phương tiện hỗ trợ:
+Tranh cung phản xạ
+ Tư liệu về sự hình thành tiếng nói và chữ viết
+ H 47.4
2.Học sinh: Như hướng dẫn bài 52
III Tiến trình:
1 ổn định tổ chức: Kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày sự hình thành PXCĐK?
? ý nghĩa của sự thành lập PXCĐK?
3 Bài mới:
Vào bài: Nêu tên và chức năng của từng vùng trên vỏ não ?
Hoạt động 1 Tìm hiểu về sự thành lập và
ức chế phản xạ có điều kiện ở người
? Nghiên cứu SGK ?
GV ví dụ về 2 cậu bé sinh ra ở 2 nơi sống
điều kiện trái ngược hoàn toàn nhau, sau
20 đổi chỗ sống cho nhau và sau 5 năm
sau lại đổi chỗ cho nhau ai về nơi người đó
đã sinh ra, Hỏi các công việc , sinh hoạt
của họ có còn như trước khi đổi chỗ cho
nhau không?
? Lấy ví dụ trong đời sống thực tế về sự thành
I Sự thành lập và ức chế phản xạ có điều kiện
ở người
- Sự thành lập và ức chế phản xạ có điều kiện là 2 quá trình thuận nghịch liên hệ mật thiết với nhau nó giúp cơ thể thích nghi với đời sống
Trang 2lập phản xạ mới và ức chế phản
xạ cũ khi không cìn thích hợp ?
? Sự thành lập phản xạ và ức chế phản
xạ ở người và thú có gì giống nhau và
khác nhau ? Ví dụ ?
Gn: Về quá trình thành lập và ức chế, ý nghĩa
Kn: Số lượng và mức độ phức tạp
Hoạt động 2 Tìm hiểu vai trò của tiếng
nói và chữ viết
? Nghiên cứu SGK ?
? Vai trò của tiếng nói và chữ viết là gì ?
GV Lấy ví dụ để làm nổi bật vai trò của tiếng
nói và chữ viết
Hoạt động 3 Tìm hiểu tư duy trừu tượng
? Nghiên cứu SGK ?
? Tư duy trừu tượng ở con người được hình
thành như thế nào?
GV lấy ví dụ:Con gà , con trâu, con cá … hình
thành khái niệm “động vật” từ
đó tổng kết lại kiến thức
II Vai trò của tiếng nói và chữ viết
- Tiếng nói và chữ viết là tín hiệu để gây
ra các phản xạ có điều kiện cấp cao
- Tiếng nói và chữ viết là phương tiện để con người giao tiếp, trao đổi kinh nghiệm sống với nhau
III Tư duy trừu tượng
Từ những thuộc tính chung của sự vật hiện tượng, con người biết khái quát hoá thành những khái niệm được diễn đạt bằng những từ
- Khả năng khái quát hoá và trừu tượng hoá là cơ sở tư duy trừu tượng
4 Củng cố, kiểm tra đánh giá:
- Đọc ghi nhớ SGK
- Sự thành lập và ức chế phản xạ có điều kiện có ý nghĩa gì đối với đời sống?
- Vai trò của tiếng nói và chữ viết trong đời sống ?
5 Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị cho tiết học sau:
- Học bài theo nội dung SGK và vở ghi
- Trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc $ em có biết
- Tìm hiểu các biện pháp bảo vệ hệ thần kinh
- Kẻ bảng 54
IV Rút kinh nghiệm:
…………
… …………
Ký duyệt giáo án của BGH .…………
…………
………
………
Trang 3Tiết:57
GIáO áN CHI TIếT
NGàY SOạN:
NGàY DạY:
Bài: 54 vệ sinh hệ thần kinh
I Mục tiêu:
1- Kiến thức:
- Hiểu rõ ý nghĩa sinh học của giấc ngủ đối với sức khoẻ
- Phân tích ý nghĩa của lao động và nghỉ ngơi hợp lý tránh ảnh hưởng xấu đến hgệ thần kinh
- Nêu rõ tác hại của ma tuý và các chất gây nghiện đối với sức khoẻ và hệ thần kinh
- Xây dựng cho bản thân một kế hoạch học tập và nghỉ ngơi hợp lý
2- Kỹ năng:
- Rèn tư duy so sánh, liên hệ thực tế
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3- Giáo dục:
- Giáo dục ý thứcvệ sinh , giữ gìn sức khoẻ
- Có thái độ kiên quyết tránh xa ma tuý
II: Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Giáo án
- Phương tiện hỗ trợ:
+ Tranh ảnh truyền thông về tác hại của các chất gây nghiện: rượu thuốc lá , ma tuý,…
+Bảng phụ ghi nội dung bảng 54
2.Học sinh: Như hướng dẫn bài trước
III Tiến trình:
1 ổn định tổ chức: Kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày cấu tạo và chức năng của đại não?
3 Bài mới:
Vào bài: Chức năng của hệ thần kinh là gì ?
Hoạt động 1 Tìm hiểu ý nghĩa của giấc ngủ
đối với khoẻ
GV Chó nhịn ăn 20 ngày vấnống nhưng không
ngủ 10-12 ngày là chết
? Thảo luận câu hỏi SGK/172 ?
GV: Thông báo về bản chát của giấc ngủ,
nhu cầu ngủ ở các độ tuổi khác nhau
? Muốn có giấc ngủ tốt cần có những điều kiện
gì?
? Nêu những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp hoặc
gián tiếp đến giấc ngủ?
I ý nghĩa của giấc ngủ đối với khoẻ
- Ngủ là quá trình ức chế của bộ não đảm bảo
sự phục hồi khả năng làm việc của hệ thần kinh
- Biện pháp để có giấc ngủ tốt:
+ Tâm hồn thoảI mái
+ Chỗ ngủ phải thoáng và yên tĩnh
+ Không sử dụng các chất kích thích trước khi
đi ngủ
Trang 4Hoạt động 2 Xây dựng chế độ lao động
nghỉ ngơi hợp lý
? Thảo luận : Tại sao không nên làm việc quá
sức và thức quá khuya ?
- Tránh gây căng thẳng mệt mỏi cho hệ thần
kinh
Hoạt đông 3.Tránh lạm dụng các chất
kích thích và ức chế đối với hệ thần kinh
? Thảo luận nhóm hoàn thành bảng 54
II Lao động nghỉ ngơi hợp lý
- Lao động nghỉ ngơi hợp lý để giữ gìn và bảo
vệ hệ thần kinh
- Biện pháp SGK/ 172
III Tránh lạm dụng các chất kích thích
và ức chế đối với hệ thần kinh Học sinh hoàn thành bảng 54
Bảng 54
Chất kích thích Rượu, nước chè,
cà phê,bia,…
- Hoạt động của vỏ não bị rối loạn, trí nhớ kém
Chất gây nghiện Thuốc lá, ma tuý… -Cơ thể suy yếu, dễ mắc các
bệnh ung thư Khả năng làm việc trí óc giảm, trí nhớ kém
- Suy yếu nòi giống, kiẹt kinh
tế, dễ mắc HIV, mất nhân cách…
Chất làm suy giảm
chức năng hệ thần kinh Rượu ,bia….
Sử dụng nhiều gây lão hoá
neuron thần kinh
………… ……… ………
4 Củng cố, kiểm tra đánh giá: - Đọc ghi nhớ SGK - Muốn đảm bảo giấc ngủ tốt cần những điều kiện gì ? - Trong vệ sinh hệ thần kinh cần quan tâm đến vấn đê gì và sao ? 5 Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị cho tiết học sau: - Học bài theo nội dung SGK và vở ghi - Trả lời các câu hỏi SGK - Em hãy đề ra kế hoạch cho bản thân để đảm bảo sức khoẻ học tập ? - Đọc $ em có biết - Tìm hiểu về tuyến nội tiết IV Rút kinh nghiệm: .………
………
… …………
… …………
Trang 5Chương X Nội tiết
Tiết 58.
GIáO áN CHI TIếT.
NGàY SOạN:
Ngày dạy:
Bài 55 giới thiệu chung hệ nội tiết
I Mục tiêu:
1- Kiến thức:
- Trình bày được sự giống nhau giữa tuyến nội tiét và tuyến ngoại tiết
- Nêu được tên các tuyến nội tiết chính
- Trình bày được tính chất và vai trò của các sản phẩm tiết của tuyến nội tiết, từ đó nêu rõ tàm quan trọng của tuyến nội tiết đối với đời sống
2- Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình
- Rèn tư duy so sánh, liên hệ thực tế
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3- Giáo dục: Thái độ học tập
II: Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Giáo án
- Phương tiện hỗ trợ:Tranh phóng to H55.1,2,3
2.Học sinh: Như hướng dẫn bài trước
III Tiến trình:
1 ổn định tổ chức: Kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Vào bài: Cùng với hệ thần kinh, các tuyến nội tiết cũng đóng vai trò quan trọng trong việc
điều hoà các quá trinh sinh lý của cơ thể Vởy tuyến nội tiết là gì? Có những tuyến nội tiết nào?
Trang 6Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Hoạt động 1 Tìm hiểu đặc điểm hệ
nội tiết
? Nghiên cứu SKG
? Vai trò của hệ nội tiết là gì ?
? Cơ chế gây hiệu quả đối với cơ thể là
gì?
? Tính hiệu quả của các chất do
tuyến nội tiết tiêt ra là gì ?
Hoạt động 2 Phân biệt tuyến nội
tiết với tuyến ngoại tiết
GV treo H55.1,2
? Tìm hiểu đường đi của của các sản
phẩm tiết trên H55.1,2 và nêu rõ
sự khác biệt giữa tuyến nội tiết và tuyến
ngoại tiết ?
? Hãy kể tên các tuyến mà em biết
và cho biết chúng thuộc cá loại
tuyến nào ?
? Đọc SKG
Gv nhấn mạnh các ý cơ bản cho HS
Hoạt động 3 Tìm hiểu về tính chất
và vai trò của hoocmon
? Nghiên cứu SKG
? Hoocmon có những tính chất gì?
GV: Cơ chế chìa khoá và ổ khoá
VD:
? Hoocmon có những vai trò gì?
GV : Khi cơ thể hoạt động bình thường
….nhưng khi cơ thể mất cân bằng hoạt
nội tiết…
VD:
I Đặc điểm hệ nội tiết
- Vai trò: Tiết hoocmon đIều hoà các quá trình sinh lý, trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng trong cơ thể và tế bào
- Tác động qua đường máu, hiệu quả chạm nhưng tác động lâu dài
II Phân biệt tuyến nội tiết với tuyến ngoại tiết
- Tuyến nội tiết tiết ra các hoocmon từ các tế bào tuyến và đổ trực tiếp vào máu
VD: Tuyến yên , tuyến tùng, tuyến giáp, tuyến cận giáp, tuyến ức…
- Tuyến ngoại tiết tiết ra các hoocmon
từ các tế bào tuyến và đổ trực tiếp vào cơ
quan chứa riêng biệt
VD: Tuyến tuỵ, tuyến sinh dục,…
III Hoocmon
1 Tính chất của hoocmon
- Tính đặc hiệu cao
- Có đặc tính cao
- Không có tính đặc trưng cho loài
2 Vai trò của hoocmon
- Duy trì được tính ổn định của môi trường bên trong cơ thể
- Điều hoà các quá trình sinh lý diễn ra bình thường
4 Củng cố, kiểm tra đánh giá:
- Đọc ghi nhớ SGK
- Hoàn thành bảng sau:
Đặc điểm so sánh Tuyến nội tiết Tuyến ngoại tiết
Khác nhau Cấu tạo
Chức năng Giống nhau
? Vì sao nói hôcmon có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể ?
5 Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị cho tiết học sau:
- Học bài theo nội dung SGK và vở ghi
Trang 7- Trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc $ em có biết
IV Rút kinh nghiệm:
………
…………
…………
…………
Ký duyệt giáo án của BGH .…………
…………
…………
…………
…………
…………
………….
Tiết:59
GIáO áN CHI TIếT
NGàY SOạN:
NGàY DạY:
Bài: 56 tuyến yên, tuyến giáp
I Mục tiêu:
1- Kiến thức:
- Trình bày được vị trí , cấu tạo, chức năng của tuyến yên
- Nêu rõ được vị trí và chức năng của tuyến giáp
- Xác định rõ mối liên hệ nhân quả giữa hoạt động của các tuyến với các bệnh do hoocmon của các tuyến đó tiết ra quá ít hoặc quá nhiều
2- Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình
- Rèn tư duy so sánh, liên hệ thực tế
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3- Giáo dục:
Giáo dục ý thức giữ gìn sức khoẻ, bảo vệ cơ thể
II: Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Giáo án
- Phương tiện hỗ trợ:
+ Tranh phóng to H 56.1,2,3
2.Học sinh: Như hướng dẫn bài trước
III Tiến trình:
Trang 81 ổn định tổ chức: Kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ:
? Chỉ trên mô hình vị trí của các tuyến nội tiết ?
3 Bài mới: Vào bài:Tuyến yên và tuyến giáp là 2 tuyến rất quan trọng……
Hoạt động 1 Tìm hiểu tuyến yên
Nghiên cứu thảo luận:
Tuyến yên nằm ở đâu, có tạo như thế
nào?
Hoormon tuyến yên tiết ra tác động
đến những cơ quan nào?
Hoạt động 2:Tìm hiểu tuyến giáp
Nghiên cứu , H 56.2 thảo luận:
? Tuyến giáp nằm ở đâu, có tạo như
thế nào?
Hoormon tuyến giáp tiết ra tác
như thế nào ?
? Vì sao có chiến dịch toàn dân dùng
muối Iốt?
? Phân biệt bệnh Bazơđô với
bệnh bướu cổ do thiếu Iốt về nguyên
nhân và hậu quả ?
I Tuyến yên
- Nằm ở nền sọ
- Gồm 3 thuỳ:
+ Thuỳ trước
+ Thuỳ giữa
+ Thuỳ sau
- Tiết hoormon điều khiển hoạt động của nhiều tuyến khác
- Tiết hoormon điều khiển hoạt động của một số quá trình sinh lý của cơ thể
II Tuyến giáp:
- Nằm trước sụn giáp của thanh quản
- Tiết Tiroxin đIều hoà trao đổi chất và chuyển hoá
ở tế bào
Tuyến giáp và tuyến cận giáp có vai trò tiết hoormon đIều hoà quá trình trao đổi Ca và P trong máu
4 Củng cố, kiểm tra đánh giá:
- Đọc ghi nhớ SGK
-Hoàn thành bảng sau:
5 Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị cho tiết học sau:
- Học bài theo nội dung SGK và vở ghi
- Trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc $ em có biết
- Ôn lại chức năng của tuyến tuỵ, đọc trước bài 57
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
…………
Tiết:60
GIáO áN CHI TIếT Bài: 57 tuyến tuỵ và tuyến trên thận
Trang 9NGàY SOạN:
NGàY DạY:
I Mục tiêu:
1- Kiến thức:
- Phân biệt chức năng nội tiết và ngoại tiết dựa trên chức năng của tuyến
- Sơ đồ hoá chức năng của tuyến tuỵ trong việc đIều hoà lượng đường trong máu
- Trình bày các chức năng của tuyến trên thận dựa trên cấu tạo của tuyến
2- Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình
- Rèn tư duy so sánh, liên hệ thực tế
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3- Giáo dục: Giáo dục ý thức giữ gìn sức khoẻ
II: Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Giáo án
- Phương tiện hỗ trợ:
Tranh phóng to H 57.1,2
2.Học sinh: Như hướng dẫn bài trước
III Tiến trình:
1 ổn định tổ chức: Kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ:
? Trình bày vị trí, cấu tạo và chức năng của tuyến yên và tuyến giáp ?
3 Bài mới:
Vào bài: Tuyến tuỵ và tuyến trên thận có vai trò quan trọng trong đIều hoà lượng đường trong máu ………
Hoạt động 1 Tìm hiểu tuyến tuỵ :
? Nêu chức năng của tuyến tuỵ mà
em biết?
? Nghiên cứu , H 57.1 thảo luận
? Tóm tắt quá trình đIều hoà lượng huyết
trong máu của tuyến tuỵ ?
? Phân biệt chức năng nội tiết và ngoại tiết
của tuyến tuỵ ?
GV Bệnh tiểu đường, chứng hạ đường huyết…
Hoạt động 2 : Tìm hiểu tuyến trên thận
Nghiên cứu , H 57.2 thảo luận
? Trình bày khái quát cấu tạo tuyến trên thận:
? Chức năng của các hoormon tuyến trên
thận tiết ra là gì?
I.Tuyến tuỵ
- Là tuyến pha
- Chức năng nội tiết thuộc về các tế bào tiết:
+ Tế bào : Tiết glucagon
+ Tế bào : Tiết insulin
- Hai hoor mon trên có tác dụng đối lập nhau
có tác dụng điều hoà lượng đường huyết trong máu
II Tuyến trên thận
- Gồm 1 đôi nằm trên đỉnh của 2 quả thận
- Gồm: Phần vỏ gồm 3 lớp & phần tuỷ
- Chức năng bảng SGK/ 180
4 Củng cố, kiểm tra đánh giá:
- Đọc ghi nhớ SGK
Trang 10- Trình bày cơ chế điều hoà lượng đường huyết trong máu của các hoormon tuyến tuỵ ?
-Trình bày cấu tạo và chức năng của tuyến trên thận ?
5 Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị cho tiết học sau:
- Học bài theo nội dung SGK và vở ghi
- Trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc $ em có biết
- Đọc trước bài 58, kẻ bảng 58.1,2
IV Rút kinh nghiệm:
…………
………
…………
… …………
Ký duyệt giáo án của BGH .…………
…………
………
………
Trang 11Tiết:61
GIáO áN CHI TIếT
NGàY SOạN:
NGàY DạY:
Bài: 58 tuyến sinh dục
I Mục tiêu:
1- Kiến thức:
- Trình bày được chức năng của tinh hoàn và buồng trứng
- Kể tên các hoormon sinh dục nam và hoormon sinh dục nữ
- Hiểu rõ ảnh hưởng của các hoormon sinh dục nam và hoormon sinh dục nữ đến những biến
đổi của lứa tuổi dạy thì
2- Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình
- Rèn tư duy so sánh, liên hệ thực tế
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3- Giáo dục:
Giáo dục ý thức vệ sinh và bảo vệ cơ thể
II: Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Giáo án
- Phương tiện hỗ trợ:
+ Tranh phóng to H 58.1,2,3
+ Bảng 58.1,2
2.Học sinh: Như hướng dẫn bài trước
III Tiến trình:
1 ổn định tổ chức: Kiểm diện
2 Kiểm tra bài cũ:
? Kể tên và nêu chức năng của ccs tuyến nội tiết đã học ?
3 Bài mới:
Vào bài: Khi cơ thẻ phát triển đén độ tuổi nhất định……
Hoạt động 1 Tìm hiểu tinh hoàn và hoormon
sinh dục nam
? Quan sát H58.1 Thảo luận: Điền thông tin
vào đoạn văn SGK/ 182
1- FSH, LH
2- Tế bào kẽ
3- Testôstêrôn
? Lên bảng hoàn thành bảng 58.1
GV nhấn mạnh một số dấu hiệu
điển hình…
Hoạt đông 2 Tìm hiểu buồng trứng
I Tinh hoàn hoormon và sinh dục nam
- Tinh hoàn sản sinh tinh trùng
- Tiết hoormon sinh dục nam Testôstêrôn
- Bảng 58.1
II Buồng trứng và hoormon sinh dục nữ
- Buồng trứng sản sinh trứng