III .HƯỚNG DẪN TỰ HỌC : * Bài học : - Đọc diễn cảm đoạn trích chú ý giọng điệu, ngữ điệu của các nhân vật, nhất là sự thay đổi trong ngôn ngữ kể của nhân vật ông giáo về lão Hạc * Bài so[r]
Trang 1TUẦN 4 : Ngày soạn : 20/09/2012
TIẾT 13,14 : Ngày dạy : 22/09/2012
LÃO HẠC
- Nam Cao - A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
- Biết đọc - hiểu một đoạn trích trong tác phẩm hiện thực, tiêu biểu của nhà văn Nam Cao.
- Hiểu được tình cảnh khốn cùng, nhân cách cao quý, tâm hồn đánh trân trọng của người nông
dân qua hình tượng nhân vật Lạo Hạc; lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao trước số
phận đáng thương của người nông dân cùng khổ
- Thấy được nghệ thuật viết truyện bậc thầy của nhà văn Nam Cao qua truyện ngắn Lão Hạc.
B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG,THÁI ĐỘ :
1.Kiến thức :
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm viết theo khuynh hướng hiện thực
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựng tình huống truyện,
miêu tả, kể chuyện, khắc họa hình tượng nhân vật
2.Kỹ năng :
- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt văn bản tự sự để phân tích văn
bản tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực
3.Thái độ : Cảm thông cho những người nông dân trong xã hội cũ.
C.PHƯƠNG PHÁP : Vấn đáp, giảng bình, nêu vấn đề, phân tích, đọc diễn cảm, thảo luận nhóm.
D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1.Ổn định : kiểm tra sĩ số, trang phục, chỗ ngồi.
2.Bài cũ : Từ các nhân vật chị Dậu, anh Dậu và bà lão hàng xóm, em có thể khái quát điều gì về số
phận và phẩm cách của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám ?
3.Bài mới : Gv giới thiệu bài mới Có những người nuôi chó, quý chó như người, như con
Nhưng quý chó đến mức như Lão Hạc thì thật là hiếm Thế tại sao lão vẫn phải bán chó để
rồi lại tự nằm hằn học, dằn vặt mình, cuối cùng tự tìm đến cái chết dữ dội, thê thảm Nam
Cao muốn gửi gắm điều gì qua thiên truyện đau thương và vô cùng xúc động, tiết học này
chúng ta cùng tìm hiểu.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG
* HOẠT ĐỘNG 1 : Tìm hiểu chung về tác
giả tác phẩm, thể lọai.
? Em hãy nêu vài nét về tác giả, tác phẩm ?
* HOẠT ĐỘNG 2 : Tìm hiểu chung về phần
đọc – hiểu văn bản.
GV : Giải thích từ khó
GV : Đọc sau đó hướng dẫn hs đọc theo yêu
cầu (Giọng điệu biến hoá đa dạng của tác
phẩm, tâm trạng, tình cảm của nhân vật trong
truyện được biểu hiện qua ngôn ngữ đọc thoại,
đối thoại )
I.TÌM HIỂU CHUNG :
1.Tác giả :
- Nam Cao (1915 – 1951) là nhà văn đã đóng góp cho nền văn học dân tộc các tác phẩm hiện thực xuất sắc viết về đề tài người nông dân nghèo bị áp bức và người trí thức nghèo sống mòn mỏi, trong xã hội cũ
2.Tác phẩm : Lão Hạc là một tác phẩm tiêu
biểu của nhà văn Nam Cao (1943)
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN :
1 Đọc và tìm hiểu từ khó SGK
2.Tìm hiểu văn bản :
Trang 2? Thể loại của văn bản là gì ?
? Vb này chia làm mấy phần ? nêu nội dung
từng phần ?
GV : Gợi ý.
HS: Dựa vào sgk trả lời
- Thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi” đối với
Lão Hạc ?
? Nhận xét chung về các phương thức biểu đạt
được sử dụng trong vb này? (tự sự kết hợp
miêu tả )
* Theo dõi phần đầu cho biết :
? Tại sao một con chó lại được lão Hạc gọi là
cậu Vàng ?
- Lão Hạc nghèo, sống cô độc, chỉ có con chó
lão nuôi làm bạn, được gọi thân mật là cậu
vàng
? Lí do gì khiến lão Hạc phải bán cậu Vàng ?
? Cuộc bán cậu Vàng, đã lưu lại trong tâm trí
lão Hạc ntn?
- Nó có biết gì đâu … thế mà lão xử với tôi
như thế à?
Bộ dạng của lão Hạc khi nhớ lại sự việc này ?
- Lão cười như mếu và đôi mắt ầng ậng nước
? Động từ ép trong câu văn "Những nếp nhăn
xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra " có
sức gợi tả ntn?
- Gợi lên khuôn mặt cũ kĩ, già nua, khô héo;
một tâm hồn đau khổ đến cạn kiệt, một hình
hài rất đáng thương …
? Những từ ngữ tượng hình tượng thanh nào
được sử dụng để tạo hình ảnh cụ thể, sinh động
cho lão Hạc ?
? Từ đó, lão Hạc có tâm trạng như thế nào ?
(tâm trạng đau khổ, day dứt, ăn năn, vô cùng
yêu thương loài vật)
GV : Gợi ý.
HS : Suy nghĩ, trả lời
* Theo dõi đoạn truyện kể việc lão Hạc nhờ
cậy ông giáo, hãy cho biết :
? Mảnh vườn và món tiền gửi ông giáo có ý
nghĩa ntn đối với lão Hạc ?
? Em nghĩ gì về lão Hạc từ chối mọi sự giúp
đỡ trong cảnh ngộ gần như khống kiếm được
gì để ăn ngoài rau má, sung luộc
GV : Gợi dẫn
HS : Bộc lộ
? Từ đó, phẩm chất nào của lão Hạc được bộc
lộ ?
* Theo dõi đoạn cuối.
*Thể lọai : Truyện ngắn.
*Bố cục : Gồm hai phần
- Phần 1 : Những việc làm của lão Hạc trước
khi chết
- Phần 2 : Cái chết của lão Hạc.
* Phương thức biểu đạt Biểu đạt tự sự, miêu
tả, trữ tình…
a.Những việc làm của Lão Hạc trước khi chết :
* Hoàn cảnh của lão Hạc:
- Lão Hạc nghèo cô độc chỉ có con chó nuôi làm bạn
- Sau khi bị ốm, cuộc sống khó khăn không nuôi nỗi thân lão đành phải bán cậu Vàng
* Tâm trạng của lão Hạc sau khi bán con chó:
- Lão cười như mếu, đôi mắt ầng ậng nước, mặt co rúm lại, những vết nhăn co lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra
- Cái đầu ngoẹo qua một bên, cái miệng móm mém của lão mếu như con nít, lão hu hu khóc
…
=> Tâm trạng đau khổ, day dứt, ăn năn, vô cùng yêu thương loài vật lão Hạc còn là một người coi trọng danh dự và coi trọng bổn phận làm cha
b.Cái chết của lão Hạc :
Trang 3? Hãy tìm trong đoạn văn đó những chi tiết
miêu tả cái chết của lão Hạc ?
- Lão Hạc đang vật vã ở trên giường, đầu tóc
rũ rượi …; khắp….giật mạnh một cái, nảy lên
? đặc tả cái chết của lão Hạc tác giả đã sử
dụng từ ngữ ntn?
- Dùng liên tiếp các từ tượng thanh, tượng
hình : vật vã, rũ rượi, xộc xệch, long sòng sọc,
tru tréo
? Vì sao mà lão Hạc lại phải tìm đến cái chết
như vậy ?
- Chết để giữ mãnh vườn và số tiền dành dụm
bấy lâu nay cho người con trai, đồng thời cũng
là để tạ lỗi cùng cậu Vàng
? Cái chết của Lão Hạc còn có ý nghĩa như
thế nào ?
? Theo em, bi kịch của lão Hạc tác động ntn
đến người đọc ? (tình cảm xót thương, lòng tin
vào những điều tốt đẹp trong phẩm chất người
dân lao động)
* Theo dõi nhân vật ông giáo trong truyện
cho biết
? Vai trò của ông giáo ntn trong truyện ?
- Người chứng kiến, tham gia vào câu chuyện
của nhân vật chính vừa đóng vai trò dẫn dắt
truyện
? Thái độ của nhân vật “tôi” khi nghe lão
Hạc kể chuyện như thế nào ?
? Từ đấy, phẩm chất nào của nhân vật tôi
được bộc lộ ?
- Lòng nhân ái dựa trên sự chân tình và đồng
khổ
? Học qua vb này em hiểu được điều sâu sắc
nào về số phận và phẩm chất của người nông
dân lao động trong xã hội cũ ? (Số phận đau
thương, cùng khổ Nhân cách cao quí )
? Nhân vật ông giáo trong vb Lão Hạc là hình
ảnh của nhà văn Nam Cao Từ nhân vật này
em hiểu gì về tác giả Nam Cao?
? Em hãy nêu ý nghĩa văn bản ?
? Em học tập được gì từ nghệ thuật kể chuyện
của Nam Cao trong vb Lão Hạc ?
- Không còn lối thoát, phải chọn cái chết để bảo toàn tài sản cho con và không phiền lụy đến hàng xóm
- Lão Hạc vật vã trên giường, đầu tóc rũ rượi, khắp người chốc chốc lại giật mạnh một cái, nảy lên
=> Một cái chết dữ dội, thê thảm, kinh hoàng
=> Nó góp phần bộc lộ rõ số phận và tính cách của lão Hạc, cũng là tính cách của nhiều người nông dân nghèo trong xã hội VN trước cách mạnh tháng tám Mặt khác cái chết của lão Hạc có ý nghĩa tố cáo hiện thực xã hội thực dân nửa phong kiến
c Thái độ , tình cảm của nhân vật “ tôi” đối với lão Hạc
- Từ chỗ dửng dưng đến chổ khâm phục, cảm thương sâu sắc đối với nổi khổ và tấm lòng của lão Hạc, một người cha hết lòng vì con mình
- Trân trọng ca ngợi vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dân, trong cảnh khốn cùng vẫn giàu lòng
tự trọng, khí khái
* Ý nghĩa văn bản.
- Văn bản thể hiện phẩm chất của người nông dân không thể bị hoen ố cho dù phải sống trong cảnh khốn cùng
3.Tổng kết :
* Nghệ thuật.
-Sử dụng ngôi kể thứ nhất, người kể là nhân vật hiểu, chứng kiến toàn bộ câu chuyện và cảm thông với lão Hạc
-Kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, trữ tình, lập luận, thể hiện được chiều sâu tâm lí
Trang 4? Nêu nội dung chính của văn bản lão Hạc ?
*HOẠT ĐỘNG 3: HƯỚNG DẪN TỰ HỌC.
nhân vật với diễn biến tâm trạng phức tạp, sinh động
-Sử dụng ngơn ngữ hiệu quả, tạo được lối kể khách quan, xây dựng được nhân vật cĩ tính cá thể hĩa cao
* Nội dung.
- Số phận của người nơng dân trước Cách mạng tháng Tám
- Tấm lịng của nhà văn trước số phận đáng thương của một con người
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
* Bài học :
- Đọc diễn cảm đoạn trích (chú ý giọng điệu, ngữ điệu của các nhân vật, nhất là sự thay đổi trong ngơn ngữ kể của nhân vật ơng giáo về lão Hạc)
* Bài soạn :
- Soạn bài : Liên kết đoạn văn trong văn bản.
E.RÚT KINH NGHIỆM :
……… .………
Tiết 15 -16 : Ngày dạy : 24/09/2012
BÀI VIẾT SỐ 1 (làm tại lớp )
I MỤC ĐÍCH KIỂM TRA :
Thu thập thơng tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức và kỹ năng trong chương trình học kì I, mơn Ngữ văn lớp 8, theo 3 nội dung: Văn bản, Tiếng Việt, Tập làm văn với mục đích đánh giá năng lực đọc – hiểu và tạo lập văn bản của học sinh
II HÌNH THỨC KIỂM TRA :
- Hình thức: Tự luận
- Cách tổ chức kiểm tra: Cho học sinh làm kiểm tra phần tự luận: 90 phút
III THIẾT LẬP MA TRẬN :
IV BIÊN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA :
§Ị ra: Người ấy (bạn, thầy, người thân …) sống mãi trong lòng tôi.
V HƯỚNG DẪN CHẤM, BIỂU ĐIỂM :
A Hướng dẫn chung :
- Giáo viên khi chấm bài lưu ý đọc kĩ, chấm cẩn thận, khơng đếm ý cho điểm mà cần cân nhắc tổng thể bài làm theo từng câu của đề để cho điểm chung
- Hướng dẫn sau đây chỉ mang tính định hướng, gợi ý, nêu những yêu cầu chung, khơng đi vào chi tiết Trước khi chấm, giáo viên trong tổ cần thảo luận kĩ yêu cầu, vận dụng biểu điểm để cĩ sự thống nhất chung
Cần lưu ý những điểm sau:
- Trong từng phần, tùy vào thực tế bài làm của học sinh, giáo viên xem xét để trừ điểm về các lỗi
chính tả, ngữ pháp, diễn đạt, trình bày … sao cho phù hợp
- Giáo viên cần vận dụng đáp án và biểu điểm một cách linh hoạt; căn cứ tình hình thực tế bài làm
của học sinh để đánh giá cho điểm hợp lý; trân trọng những suy nghĩ sáng tạo của học sinh
Trang 5B Đỏp ỏn và biểu điểm:
Yờu cầu chung :
a.Yêu cầu: kể lại một người bạn sống mãi trong tôi
b.Kiểu bài: tự sự
c.Kỉ niệm đó phải sâu sắc có ý nghĩa trong cuộc đời của mỗi bản thân
HS
d.Sử dụng ngôi kể thứ nhất xưng tôi.
Khi kể phải xen thêm yếu tố miêu tả và biểu cảm để bài viết sinh
động và giàu cảm xúc
e.Kể theo trình tự thời gian trước sau, có xen lẫn giữa quá khứ và hiện
tại
Thái độ của em: yêu mến, gắn bó, bâng khuâng, xao xuyến,
a.Yêu cầu về hình thức cần đạt (4 điểm)
Bài viết có bố cục cân đối rõ ràng, mạch lạc
Biết kết hợp tốt các phương thức biểu đạt
Câu văn giàu cảm xúc trong sáng, hình ảnh cụ thể, sinh động
Bài viết sáng tạo không mắc lỗi thông thường
b Yêu cầu về nội dung cần đạt (6 điểm)
Thân
VI XEM XẫT LẠI VIỆC BIấN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA :
E.Rỳt kinh nghiệm :
TUẦN 5 : Ngày soạn : 21/09/2012
LIấN KẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
- Biết cỏch sử dụng cỏc phương tiện để liờn kết cỏc đoạn văn, làm cho chỳng liền ý, liền mạch.
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG,THÁI DỘ :
1 Kiến thức :
- Sự liờn kết giữ cỏc đoạn, cỏc phương tiện liờn kết đoạn
- Tỏc dụng của việc liờn kết cỏc đoạn văn trong quỏ trỡnh tạo lập văn bản
2 Kỹ năng :
- Nhận biết từ, sử dụng được cỏc cõu, cỏc từ cú chức năng , tỏc dụng liờn kết cỏc đoạn trong 1 văn bản
3 Thỏi độ : Lắng nghe chăm chỉ
C PHƯƠNG PHÁP : Vấn đỏp, thảo luận nhúm, thuyết trỡnh, đàm thoại, diễn giảng, nờu vấn đề….
D TIẾN TRèNH DẠY HỌC :
1.Ổn định :
2.Bài cũ : ? Thế nào là từ tượng hỡnh, thế nào là từ tượng thanh ? Cho vd minh hoạ ?
3.Bài mới : GV giới thiệu bài mới Trong quỏ trỡnh tạo lập văn bản, khi chuyển từ đoạn văn này
sang đoạn văn khỏc, ta cần phải thể hiện cỏc phương tiện liờn kết Ngoài thể hiện quan hệ ý nghĩa của chỳng cú dụng gỡ ? Tiết học hụm nay chỳng ta cựng tỡm hiểu
Trang 6HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG
* HOẠT ĐỘNG 1 Tìm hiểu Tác dụng của
việc liên kết các đoạn văn trong vb.
HS : Đọc thầm 2 văn bản ở mục I 1,2
trong sgk
? Hai đoạn văn ở mục I 1 có mối liên hệ gì
không? Tại sao? (đoạn 1 tả cảnh …tựu trường
Đoạn 2 nêu cảm giác của nhân vật tôi” một
lần ghé qua thăm trường trước đấy
- Hai đoạn văn này tuy cùng viết về về một
ngôi trường nhưng giữa việc tả cảnh hiện tại
với cảm giác về ngôi trường ấy không có sự
gắn bó với nhau Theo lô- gíc thông thường
thì cảm giác ấy phải là cảm giác ở thời điểm
hiện tại khi chứng kiến ngày tựu trường Bởi
vậy, người đọc sẽ hụt hẫng khi đọc đoạn văn
sau
? Nhận xét hai đoạn văn ở mục I 2 ?
HS: Suy nghĩ, trả lời.
GV: Nhận xét.
* HOẠT ĐỘNG 2 Tìm hiểu Cách liên kết
các đoạn văn trong văn bản.
? Cụm từ trước đó mấy hôm được viết thêm
vào đầu đoạn văn có tác dụng gì ?(Taọ sự
gắn bó giữa 2 đoạn văn )
? Sau khi thêm cụm từ trước đó mấy hôm, hai
đoạn văn đã liên kết với nhau ntn?
- Từ “ đó” tạo sự liên tưởng cho người đọc với
đoạn văn trước Chính sự liên tưởng này tạo
nên sự gắn kết chặt chẽ giữa hai đoạn văn với
nhau, làm cho 2 đoạn văn liền ý liền mạch
HS: Thảo luận nhóm 2p.
? Cụm từ trước đó mấy hôm là phương tiện
liên kết đoạn Hãy cho biết tác dụng của nó
trong vb ? ( HSTL) Gọi hs đọc mục I 1 sgk
? Xác định các phương tiện liên kết đoạn văn
trong 3 vd a, b, d ?
? Các từ liên kết đoạn đó thường đứng ở vị trí
nào ?
HS: Suy nghĩ, trả lời.
GV :Chốt.
? Cho biết mối quan hệ về ý nghĩa giữa các
đoạn văn trong từng vd ? (d a : quan hệ liệt
kê; vd b : quan hệ tương phản, b đối lập; vd d
: quan hệ tổng kết , khái quát )
* GV yêu cầu hs đọc lại 2 đoạn văn ở mục I 2
? Từ đó thuộc từ loại nào ? kể thêm một số từ
cùng từ loại với từ đó ?
? Trước đó là thời điểm nào ? Tác dụng của
I TÌM HIỂU CHUNG:
1.Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong vb :
a.Ví dụ : vd1,2/sgk/50,51
- Từ trước đó mấy hôm: là phương tiện liên kết về thời gian để nối đ1 và đ2
=> Góp phần bổ sung ý nghĩa cho đoạn văn có chứa phương tiện chuyển đoạn Chẳng hạn như xác định nhiệm vụ (lí giải nguyên nhân, tổng kết lại sự việc …) hoặc biểu thị thời gian ( quá khứ, hiện tại)
=> Đảm bảo tính mạch lạc trong lập luận, giúp cho người viết vb trình bày vấn đề một cách lô – gíc, chặt chẽ; đồng thời giúp cho người tiếp nhận vb có thể lĩnh hội đầy đủ nội dung của
vb, tương lại )
b.Kết luận: Ghi nhớ 1/gk/53
2 Cách liên kết các đoạn văn trong vb
a.Vídụ:a,b/sgk/51
- Bắt đầu, sau khâu tìm hiểu
- Trước đó, nhưng lần này
=> Là những từ ngữ dùng để liên kết các đoạn văn với nhau
- Khi chuyển từ đoạn văn này sang đoạn văn khác, cần sử dụng các phương tiện liên kết để thể hiện quan hệ ý nghĩa của chúng
- Có thể dùng các phương tiện liên kết sau : + Dùng từ ngữ có tác dụng liên kết : quan hệ
từ, đại từ, chỉ từ, các cụm từ thể hiện ý liệt kê,
so sánh, đối lập, tổng kết, khái quát …
Trang 7từ đó ?
(HSTLN) - Từ đó là chỉ từ Một số từ cùng
loại : này, kia, ấy, nọ Trước đó là thời quá
khứ, còn trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc
cả người là thời hiện tại
- Liên kết 2 đoạn văn
GV: Yêu cầu hs đọc thầm mục II 2
? Xác định câu nối dùng để liên kết giữa 2
đoạn văn ?
- Ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy
? Vì sao nói đó là câu có tác dụng liên kết ?
(HSTLN)
- Nối tiếp và phát triển ý ở cụm từ bố đóng
sách cho mà đi học trong đoạn văn trên
? Khi chuyển từ đoạn văn này sang đoạn văn
khác chúng ta phải làm như tế nào ?
HS : Đọc ghi nhớ
* HOẠT ĐÔNG 3 Hướng dẫn học sinh
luyện tập.
? Nêu yêu cầu bài tập 1 ?
? Bài tập 2 yêu cầu chúng ta phải làm gì ?
HS : Suy nghĩ,
* HOẠT ĐÔNG 4 Hướng dẫn tự học.
+ Dùng câu nối
b.Kết luận : Ghi nhớ 2 sgk/52.
II LUYỆN TẬP
* Bài tập 1 : Tìm từ ngữ có tác dụng liên kết
trong đoạn văn
a : Nói như vậy
b : Thế mà
c : Cũng ( đối đoạn 2 với đoạn 1 ), tuy nhiên ( nối đoạn 3 với đoạn 2)
* Bài tập 2 : Chọn các từ ngữ hiặc câu thích
hợp điền vào chổ trống
a, Từ đó ; b, nói tóm lại
c, Tuy nhiên ; d, thật khó trả lời
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
* Bài học :
- Tìm và chỉ ra tác dụng của các từ ngữ và câu văn được dùng để liên kết các đoạn văn trong một văn bản theo yêu cầu
* Bài soạn:
- Soạn bài tiếp theo “Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội”
E RÚT KINH NGHIỆM :
Trang 8TUẦN 4
TIẾT 15,16
Ngy soạn :
Ngy dạy : Tập làm văn
- Biết viết một bài văn hoàn chỉnh theo yêu cầu.
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG,THI ĐỘ :
1 Kiến thức :
- Ôn lại kiểu bài tự sự đã học lớp 6 , có kết hợp với kiểu bài biểu cảm đã học ở lớp 7
2 Kỹ năng :
- Luyện tập viết bài văn và đoạn văn
3 Thái độ :
- Nghiêm túc trong làm bài
C PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đáp, thảo luận nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định:
2 Bài cũ
3 Bài mới :
* ĐỀ BÀI
- Em hãy kể lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học
I Yêu cầu
- Xác định ngôi kể : thứ nhất , thứ ba
- Xác định trình tự kể
- Theo thời gian , không gian
- Theo diễn biến của sự việc
- Theo diễn biến của tâm trạng
II.Viết bi.
- Xác định cấu trúc của vb ( 3 phần )
- Dự định phân đoạn ( số lượng đoạn văn cho mỗi phần )
- Và cách trình bày các đoạn văn
- Thực hiện 4 bước tạo lập vb đã học ở lớp 7, chú trọng bước lập đề cương
III Hướng dẫn tự học :
-Viết lại bài tập làm văn này để nắm chắc hơn về kiến thức văn tự sư, biểu cảm đã học
- Soạn bài “Lão Hạc”
E RÚT KINH NGHIỆM
TUẦN 4 :
TIẾT 13,14 :
LÃO HẠC
(Nam Cao )
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
- Biết đọc - hiểu một đoạn trích trong tác phẩm hiện thực, tiêu biểu của nhà văn Nam Cao.
- Hiểu được tình cảnh khốn cùng, nhân cách cao quý, tâm hồn đáng trân trọng của người nông
dân qua hình tượng nhân vật Lão Hạc; lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao trước số
phận đáng thương của người nông dân cùng khổ
Trang 9- Thấy được nghệ thuật viết truyện bậc thầy của nhà văn Nam Cao qua nhân vật Lão Hạc.
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG,THÁI ĐỘ :
1 Kiến thức :
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựnh tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện, khắc họa hình tượng nhân vật
2 Kỹ năng :
- Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt văn bản tự sự để phân tích văn bản tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực
3 Thái độ : - Cảm thông với số phận người nông dân.
III.CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI :
- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ, trao đổi về số phận của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám
- Suy nghĩ sáng tạo : phân tích, bình luận diễn biến tâm trạng nhân vật lão Hạc trong văn bản
- Tự nhận thức : xác định lối sống có nhân cách, tôn trọng người thân, tôn trọng bản thân
IV.CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG :
- Động não : tìm hiểu tình huống truyện, những chi tiết thể hiện diễn biến tâm trạng của nhân vật lão Hạc trong văn bản
- Thảo luận nhóm : trình bày trong một phút về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản
- Viết sáng tạo : cảm nghĩ về số phận người nông dân trước cách mạng tháng Tám, nỗi đau của nhân vật lão Hạc
V.PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :
-Chân dung Nam Cao
VI TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1.Ổn định :
2.Bài cũ : Từ các nhân vật chị Dậu, anh Dậu và bà lão hàng xóm, em có thể khái quát điều gì
về số phận và phẩm cách của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám ?
3.Bài mới : Gv giới thiệu bài mới Có những người nuôi chó, quý chó như người, như con
Nhưng quý chó đến mức như Lão Hạc thì thật là hiếm Thế tại sao lão vẫn phải bán chó để rồi lại tự nằm hằn học, dằn vặt mình, cuối cùng tự tìm đến cái chết dữ dội, thê thảm Nam Cao muốn gửi gắm điều gì qua thiên truyện đau thương và vô cùng xúc động, tiết học này chúng ta cùng tìm hiểu
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG GHI BẢNG
* HOẠT ĐỘNG 1 : Tìm hiểu chung về tác
giả tác phẩm, thể lọai.
? Em hãy nêu vài nét về tác giả, tác phẩm ?
* HOẠT ĐỘNG 2 : Tìm hiểu chung về phần
đọc – hiểu văn bản.
GV : Đọc sau đó hướng dẫn hs đọc theo yêu
I.TÌM HIỂU CHUNG :
1 Tác giả:
- Nam Cao (1915 – 1951) là nhà văn đã đóng góp cho nền văn học dân tộc các tác phẩm hiện thực xuất sắc viết về đề tài người nông dân nghèo bị áp bức và người trí thức nghèo sống mòn mỏi, trong xã hội cũ
2 Tác phẩm: Lão Hạc là một trong những
truyện ngắn xuất sắc viết về người nông dân của Nam Cao được dăng báo lần đầu năm 1943
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN :
1 Đọc và tìm hiểu từ khó / SGK
Trang 10cầu (Giọng điệu biến hoá đa dạng của tác
phẩm, tâm trạng, tình cảm của nhân vật trong
truyện được biểu hiện qua ngôn ngữ đọc thoại,
đối thoại )
GV : Giải thích từ khó
? Thể loại của văn bản là gì ?
? Vb này chia làm mấy phần ? nêu nội dung
từng phần ?
GV : Gợi ý.
HS: Dựa vào sgk trả lời
- Thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi” đối với
Lão Hạc ?
? Nhận xét chung về các phương thức biểu đạt
được sử dụng trong vb này? (tự sự kết hợp
miêu tả )
* Theo dõi phần đầu cho biết :
? Tại sao một con chó lại được lão Hạc gọi là
cậu vàng ?
- Lão Hạc nghèo, sống cô độc, chỉ có con chó
lão nuôi làm bạn, được gọi thân mật là cậu
vàng
? Lí do gì khiến lão Hạc phải bán cậu vàng ?
? Cuộc bán cậu vàng, đã lưu lại trong tâm trí
lão Hạc ntn?
- Nó có biết gì đâu … thế mà lão xử với tôi
như thế à?
Bộ dạng của lão Hạc khi nhớ lại sự việc này ?
- lão cười như mếu và đôi mắt ầng ậng nước
? Động từ ép trong câu văn "Những nếp nhăn
xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra " có
sức gợi tả ntn?
- Gợi lên khuôn mặt cũ kĩ, già nua, khô héo;
một tâm hồn đau khổ đến cạn kiệt, một hình
hài rất đáng thương …
? Những từ ngữ tượng hình tượng thanh nào
được sử dụng để tạo hình ảnh cụ thể, sinh động
cho lão Hạc ?
? Từ đó, lão Hạc có tâm trạng như thế nào ?
(tâm trạng đau khổ, day dứt, ăn năn, vô cùng
yêu thương loài vật)
GV : Gợi ý.
HS : Suy nghĩ, trả lời
* Theo dõi đoạn truyện kể việc lão Hạc nhờ
cậy ông giáo, hãy cho biết :
? Mảnh vườn và món tiền gửi ông giáo có ý
nghĩa ntn đối với lão Hạc ?
? Em nghĩ gì về lão Hạc từ chối mọi sự giúp
đỡ trong cảnh ngộ gần như khống kiếm được
gì để ăn ngoài rau má, sung luộc
2.Tìm hiểu văn bản :
*Thể lọai : Truyện ngắn.
*Bố cục : Gồm hai phần
- Phần 1 : Những việc làm của lão Hạc trước
khi chết
- Phần 2 : Cái chết của lão Hạc
* Phương thức biểu đạt Biểu đạt tự sự, miêu
tả, trữ tình…
a.Những việc làm của Lão Hạc trước khi chết :
* Hoàn cảnh của lão Hạc:
- Lão Hạc nghèo cô độc chỉ có con chó nuôi làm bạn
- Sau khi bị ốm, cuộc sống khó khăn không nuôi nỗi thân lão đành phải bán cậu vàng
* Tâm trạng của lão Hạc sau khi bán con chó:
- Lão cười như mếu, đôi mắt ầng ậng nước, mặt co rúm lại, những vết nhăn co lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra
- Cái đầu ngoẹo qua một bên, cái miệng móm mém của lão mếu như con nít, lão hu hu khóc
… => Tâm trạng đau khổ, day dứt, ăn năn, vô cùng yêu thương loài vật lão Hạc còn là một người coi trọng danh dự và coi trọng bổn phận làm cha
b.Cái chết của lão Hạc :
- Không còn lối thoát, phải chọn cái chết để bảo toàn tài sản cho con và không phiền lụy đến hàng xóm
- Lão Hạc vật vã trên giường, đầu tóc rũ rượi, khắp người chốc chốc lại giật mạnh một cái, nảy lên