Em hãy tìm một vài câu văn thể hiện thai độ của tác giả trước tội ác của giặc ?Đoạn văn ấy có giọng văn như thế nào.. Biểu hiện thái độ của tác giả như thế nào Củng cố Qua phần đầu của b[r]
Trang 1Ngày soạn: 10/1/2010 Ngày giảng: 12/1/2010 Tiết: 61- Đọc văn
Đại cỏo bỡnh Ngụ
(Bỡnh Ngụ đại cỏo) _Nguyễn Trói_
A Mục tiờu bài học:
Giỳp học sinh:
1 Kiến thức
- Bản anh hựng ca tổng kết cuộc khỏng chiến chống quõn Minh xõm lược gian khổ mà hào hựng của quõn dõn Đại Việt
- Bản Tuyờn ngụn Độc lập sỏng chúi tư tưởng nhõn nghĩa yờu nước và khỏt vọng hũa bỡnh
- Nghệ thuật mang đậm tớnh chất sử thi, lớ lẽ chặt chẽ, đanh thộp, chứng cứ giàu sức thuyết phục
2 Kỹ năng
Phõn tớch tỏc phẩm theo đặc trưng thể loại cỏo
B Phương thức thực hiện
1 Phương phỏp: GV tổ chức giờ học theo cỏch nờu vấn đề kết hợp cỏc hỡnh thức trao đổi thảo luận, trả lời cỏc cõu hỏi
2 Phương tiện: SGK, SGV, Tài liệu chuẩn kiến thức, kĩ năng
C Tiến trỡnh dạy học
1 Kiểm tra bài cũ
Những nột cơ bản về cuộc đời Nguyễn Trói ?
Nội dung thơ văn của ụng ?
2.Giới thiệu bài mới
(HS đọc tiểu dẫn SGK)
Trỡnh bày Hoàn cảnh và mục đớch sỏng
tỏc tỏc phẩm
? Tiểu dẫn cho ta biết điều gỡ về thể loại
cỏo
? Nhan đề: Đại cỏo bỡnh Ngụ cú ý nghĩa
như thế nào
I Tìm hiểu chung
1 Hoàn cảnh và mục đích sáng tác
Hoàn cảnh ra đời : Đầu năm 1428 sau khi dẹp xong quõn Minh, Lờ Lợi lờn ngụi vua, giao cho Nguyễn Trói viết bài cỏo để tuyờn bố kết thỳc chiến tranh, lập lại hũa bỡnh cho đất nước
2/ Thể loại Cỏo
* Nguồn gốc: Cỏo là thể văn nghị luận
cổ, cú nguồn gốc từ Trung Quốc
* Đối tượng sử dụng: vua chỳa hoặc
thủ lĩnh
* Nội dung: trỡnh bày những chủ trương
chớnh trị hay tuyờn ngụn một sự kiện…
* Nghệ thuật Ngôn từ đối ngẫu, vần điệu bằng trắc hài hoà, từ ngữ bóng bẩy có tính khoa trương
3/ í nghĩa nhan đề
Trang 2- Đại cỏo: tờn thể loại – bài cỏo lớn
- Bỡnh: dẹp yờn, bỡnh định, ổn định
- Ngụ: chỉ giặc Minh sự khinh bỉ
và lũng căm thự đối với giặc
? Tỏc giả lấy chõn lý nào để làm chỗ dựa,
làm căn cứ xỏc đỏng cho việc triển khai
toàn bộ nội dung bài cỏo
? Tư tưởng nhõn nghĩa của tỏc giả được
biểu hiện ở mục đớch cuộc khỏng chiến
Vậy mục đớch cuộc khỏng chiến là gỡ
? Dõn trong quan niệm của Nguyễn Trói
rất tiến bộ? Tiến bộ như thế nào?
Dõn: Dõn những người thuộc tầng lớp
thấp nhất, con đen, dõn đỏ… nhưng cú
vai trũ quan trọng, gúp phần đỏnh đuổi
giặc ngoại xõm và xõy dựng đất nước
? Yếu tố thứ 2 làm cơ sở phỏp lý cho bản
tuyờn ngụn là gỡ
? Hóy tỡm những cõu văn về quyền độc
lập tự chủ
Những cõu văn ấy khẳng định quyền tự
chủ của dõn tộc ta ở những mặt nào
Nhận xột về giọng văn?
Hóy nờu nhận xột chung về cơ sở của
luận đề chớnh nghĩa được thể hiện trong
đoạn 1? Nú thể hiện điều gỡ ?
? Tỏc giả đó tố cỏo những tội ỏc nào của
giặc Minh
?Tỏc giả đứng trờn lập trường nào để tố
cỏo
-> Tuyờn bố về sự nghiệp dẹp yờn giặc Minh cho thiờn hạ biết
4/ Bố cục (sgk)
II Đọc – hiểu văn bản
1/ Đoạn 1: Nờu cao luận đề chớnh nghĩa a/ Tư tưởng nhõn nghĩa
- Nhõn nghĩa:
+ Yờn dõn: lo cho dõn cú cuộc sống ấm
no, hạnh phỳc + Trừ bạo: tiờu diệt kẻ bạo tàn ->Lập luận chặt chẽ và thuyết phục, khẳng định lập trường chớnh nghĩa: cuộc chiến đấu vỡ nghĩa, vỡ dõn
b/ Quyền độc lập, tự chủ của một dân tộc:
+ …“từ trước”, +…“vốn xưng”“đó lõu”, + …“đó chia”,
+ “cũng khỏc”…
+ Từ Triệu, Đinh, Lý cựng Hỏn Đường, Tống…
-> Cương vực, lónh thổ, phong tục, văn hiến, lịch sử, truyền thống anh hựng, hào kiệt… riờng: bằng so sỏnh súng đụi, Giọng văn đĩnh đạc, trịnh trọng ,sôi nổi, phấn chấn
-> Cơ sở chắc chắn từ thực tiễn lịch sử: tớnh chất hiển nhiờn, vốn cú lõu đời: Thể hiện lũng yờu nước và tự hào dõn tộc.
2 Đoạn 2: Tố cỏo tội ỏc của giặc Minh
a/ Nội dung tố cỏo:
- Vạch trần õm mưu của giặc Minh:
mượn danh nghĩa “phự Trần diệt Hồ” để cướp nước ta
“Nhõn họ … gõy hoạ”
Lập trường dõn tộc
- Chủ trương cai trị phản nhõn nghĩa:
+ Huỷ hoại cuộc sống con người bằng
hành động diệt chủng, tàn sỏt người dõn
vụ tội
Trang 3? Em hãy tìm một vài câu văn thể hiện
thai độ của tác giả trước tội ác của giặc
?Đoạn văn ấy có giọng văn như thế nào
? Biểu hiện thái độ của tác giả như thế
nào
Củng cố
Qua phần đầu của bài cáo em hiểu gì về
con người Nguyễn Trãi ?
Dặn dò: Giờ sau học tiếp bài này
“Nướng dân đen”, “vùi con đỏ”
+ Bóc lột bằng thuế khoá, Vơ vét tài nguyên sản vật
“Nặng thuế khoá …”
“Người bị bắt …nơi nơi cạm đặt”
+ Phá hoại môi trường sống:
“Tàn hại cả … cây cỏ”
+ Đày đoạ, phu dịch, phá hoại nghề truyền thống
“Nay xây nhà …canh cửi”
Lập trường nhân bản
b Thái độ tố cáo
- Độc ác thay … rửa sạch mùi”
Lấy cái vô hạn nói cái vô hạn (tội ác
của giặc), cái vô cùng nói cái vô cùng (sự nhơ bẩn của kẻ thù) Câu văn hình tượng : tội ác chồng chất của giặc
- Gọi chúng : Thằng há …, đứa nhe…, máu mỡ
-> Lời văn đanh thép, thống thiết: khi uất ức trào sôi, khi cảm thương tha thiết, lúc muốn hét thật to, lúc nghẹn ngào tấm tức -> Thái độ căm giận ngút trời và nỗi đau xé lòng