Một đặc tính quan trọng của khí ethylene là tác dụng kích thích qu trình chín của các loại quả có hô hấp đột biến climacteric hay còn gọi là các loại quả có quá trình chín sau thu hoạch,[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT TỈNH ĐỒNG THÁP PHỊNG GD&ĐT HUYỆN CAO LÃNH
TRƯỜNG THCS MỸ HỘI Địa chỉ: ấp Tân Trường, xã Mỹ Hội, huyện Cao Lãnh
Điện thoại: 0673.924.273 Email: thcs.myhoi.hcaolanh@gmail.com
BÀI VIẾT DỰ THI
Học sinh: Nguyễn Trần Minh Thư – 9A1.
Email: kimnhungthcsmh@gmail.com
Điện thoại: 01643.600.449
Trang 2BÀI VIẾT THAM GIA CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MƠN ĐỂ GIẢI QUYẾT
CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH
1 Tên tình huống: “ CHÍN LÂY LÀ GÌ?”
Lúc em 8 tuổi, khi thương lái thu mua xồi của bác em thì họ chỉ xếp vào thùng những quả cịn xanh, sống, cịn những quả chín vàng hoặc vừa chín tới thì
họ để ra ngồi trong khi những quả đĩ rất to, da bĩng, mịn Em thắc mắc, hỏi:
“Tại sao người ta khơng chất các trái chín vào thùng chung luơn hả bác?” Bác bảo: “Nếu để chung thì nĩ sẽ làm những quả sống kia mau chín Như thế sẽ khơng vận chuyển đi xa được.” Lúc bây giờ, trong đầu em chỉ tồn là dấu chấm hỏi, em hỏi tiếp: “Sao để những quả chín chung thì các quả cịn lại mau chín hả bác?” Bác em chỉ cười mà khơng trả lời
Ở nhà, nội em thường hay vú chuối, xồi bằng cách xếp những quả sống xung quanh rồi đặt một, hai quả bình bát chín hoặc đu đủ chín vào giữa rồi đậy kín Em hỏi bà tại sao lại phải làm như vậy, thì bà trả lời là để chúng chín lây
Thế chín lây là gì? Tại sao những quả chín cĩ thể làm chín những quả sống?
2 Mục tiêu giải quyết tình huống:
- Giúp chúng ta rèn luyện kĩ năng giải quyết tình huống thực tiễn và giúp chúng ta biết cách vận dụng kiến thức từ lớp học vào cuộc sống hàng ngày để phục vụ đời sống cũng như là rèn luyện kĩ năng “học đi đơi với hành, nâng cao chất lượng học tập, nắm vững kiến thức
- Vận dụng kiến thức đã học để giải thích những kinh nghiệm trong đời sống mà ơng bà đã truyền lại cho chúng ta
3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình
huống: mơn Hĩa học, Sinh học.
4 Giải pháp giải quyết tình huống:
- Thắc mắc về hai chữ “chín lây” đã theo đuổi em suốt bao nhiêu năm học qua Đến năm lớp 9 khi em học xong bài Etilen của mơn hĩa, thì em mới hiểu ra rằng khi quả chín tỏa ra khí etilen, khí này sẽ kích thích sự chín của trái cây Chính vì thế, bà em thường đặt bất kì loại quả nào đã chín để kích thích sự chín của những quả xung quanh
- Ngược lại, nếu muốn quầy chuối đã chín bĩi lâu chín hơn ta sẽ tách những trái đã chín để một nơi riêng
- Ngồi ra tìm hiểu trên sách, báo, internet,…
5 Giải quyết tình huống:
Trang 3Chín lây là từ ngữ nĩi gọn của một quá trình dài và đầy phức tạp của trái cây cĩ liên quan đến hai mơn học, đĩ là Hĩa học và Sinh học
Ethylene là một kích thích tố ở thể khí rất quan trọng cho cây cối Nĩ gia tăng sự loại bỏ khí CO2 và sự tiêu thụ khí O2 Nĩ tham gia vào nhiều giai đoạn trong sự phát triển của cây và được xem là hormone kiểm sốt sự chín của trái Năm 1979, Adams và Yang phát hiện rằng ethylene được chế tạo trực tiếp từ acide-1-aminocyclopropane (ACC) Bước cuối cùng trong tiến trình tạo sinh tổng hợp của ethylene nơi trái cây được thực hiện do sự xúc tác của enzyme mang tên ACC oxydase (ACCO) (Lúc mới sinh, enzyme này chứa một vị điểm (site) hoạt động gồm một ion đơn nguyên tử Fe (II), nối 2 histidine với 1 aspartate Người ta vẫn chưa r cơ chế của phản ứng này, nhưng họ ngờ rằng ở các giai đoạn đầu ACC và oxygène được gắn vào Fe để thành một phức chất bậc
ba Fe/ACC/O2 Sau đĩ, cĩ thể cĩ sự tham gia của những chất oxyde hĩa mạnh như Fe(III)OOH, Fe(V)=O, )
Ngồi ra, Ethylene cĩ đặc tích kích thích sinh trưởng của các tế bào thực vật do đĩ cĩ tác dụng làm tăng trưởng về kích thước cây trồng, kích thích sự ra hoa ở các loại cây ăn quả Một đặc tính quan trọng của khí ethylene là tác dụng kích thích qu trình chín của các loại quả cĩ hơ hấp đột biến (climacteric) hay cịn gọi là các loại quả cĩ quá trình chín sau thu hoạch, nghĩa là kể cả khi quả đã được thu hoạch thì quá trình chín của chúng vẫn được duy trì như chuối, xồi,
đu đủ, hồng, cà chua
Qua đĩ, cho thấy khí etilen cĩ rất nhiều tác dụng Con người đã biết áp dụng khí etilen vào thực tế như:
+ Các chế phẩm chứa etilen hay đất đèn đang được sử dụng tại Việt Nam, nhất là trong việc làm chín đều hạt cà phê sau khi thu hoạch
+ Làm chín quả bằng etilen cĩ ưu điểm là quá trình chín diễn ra nhanh (khoảng 2 – 4 ngày) và cĩ độ chín đồng đều cao hơn rất nhiều so với các phương pháp làm chín truyền thống khác (ủ khí đá…)
+ Để làm chín thì chỉ cần xử lí quả bằng cách cho chúng tiếp xúc với khí etilen ở nồng độ 100-150 ppm trong thời gian 24 giờ, sau đĩ để ở điều kiện bình thường, sau đĩ quả sẽ tự chín trong vịng 2-4 ngày
6 Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống
- Giúp mọi người nhận ra rằng những gì ơng bà, cha mẹ, đã truyền dạy cho chúng ta là những kinh nghiệm quý báu, là những truyền thống tốt đẹp Chính vì thế, chúng ta phải biết tự hào, giữ gìn, kế thừa và phát huy những kinh nghiệm dân gian cùng truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta